Kısa cevap: Adalar cinsel suç avukatı; şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapar. Bu dosyalarda çoğu zaman ilk bakılan başlık zamanaşımıdır: süre kural olarak fiil tarihinden işler, ancak çocuklara karşı üstsoy veya nüfuz sahibi kişilerce işlenen suçlarda çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden başlar (TCK m.66/6).
Yıllar sonra gündeme gelen olaylarda tartışma çoğu zaman olayın kendisinden önce sürenin dolup dolmadığı üzerinde başlar. Kanun bu konuda ayrıntılı bir düzen kurmuş; başlangıç anını, duran ve kesen hâlleri ve sürenin en fazla ne kadar uzayabileceğini ayrı ayrı belirlemiştir.
Aşağıda önce cinsel suç avukatının hangi dosyaları yürüttüğünü ve sürecin nasıl ilerlediğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: dava zamanaşımı süreleri, başlangıç anı, durma ve kesilme ile ceza zamanaşımı. Genel savunma için Adalar ceza avukatı, tacize özgü başlıklar için cinsel taciz sayfamıza bakabilirsiniz.
Çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda zamanaşımı, çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler (TCK m.66/6). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Adalar’da Cinsel Suç Dosyalarında Hangi İşler Yapılır?
Kısa cevap: İsnadın belirlenmesi, savunmanın kurulması, beyan usulünün denetimi, adlî tıp ve dijital delil incelemesi, mağdur temsili; ayrıca zamanaşımı denetimi, durma ve kesilme ile ceza zamanaşımı.
| İş başlığı | İçerik |
|---|---|
| İsnadın belirlenmesi | Fiilin TCK m.102-105 arasında hangi düzenlemeye girdiğinin saptanması |
| Savunmanın kurulması | Olay örgüsünün, tarih ve yer bilgilerinin karşılaştırılması |
| Beyan usulü | Mağdur ve şüpheli anlatımlarının kanuna uygun alınmasının takibi |
| Adlî tıp ve dijital delil | Rapor, mesaj ve konum verilerinin değerlendirilmesi |
| Mağdur temsili | Şikâyet, davaya katılma ve zararın belgelenmesi |
| Zamanaşımı denetimi | Dava zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının tespiti (m.66) |
| Çocuk mağdurda başlangıç | On sekiz yaşın bitirilmesiyle işlemeye başlayan süre (m.66/6) |
| Durma ve kesilme | Soruşturma işlemlerinin süreye etkisi (m.67) |
| Uzama sınırı | Kesilmede sürenin en fazla yarısına kadar uzaması (m.67/4) |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşmiş cezanın infaz edilemeyeceği süreler (m.68) |
| Resen uygulama | Zamanaşımının vazgeçilemez nitelikte olması (m.72/2) |
Alt sıradaki başlıklar, dosyanın esasına girilmeden sonucu belirleyebilir. Süre dolmuşsa mahkeme bunu talep olmasa da dikkate almak zorundadır.
Şikâyetten Sonuca: Dosya Nasıl İlerler?
Kısa cevap: Başvuru, beyanların alınması, adlî tıp, zamanaşımı kontrolü, iddianame, görev ayrımı, kovuşturma ve hüküm.
| Sıra | Ne olur? |
|---|---|
| Başvuru | Şikâyet veya ihbar Adalar Cumhuriyet Başsavcılığı’na iletilir |
| Beyan | Mağdur ve şüphelinin anlatımları usulüne uygun alınır |
| Adlî tıp | Muayene ve rapor işlemleri yürütülür |
| Zamanaşımı kontrolü | Fiilin tarihi ile sürelerin işleyişi karşılaştırılır |
| İddianame | Kamu davası açılır ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir |
| Görev ayrımı | Dosyanın Adalar’da mı, Kartal’da mı görüleceği belirlenir |
| Kovuşturma | Deliller tartışılır, tanıklar dinlenir |
| Hüküm | Karar verilir; kanun yolu süreleri işlemeye başlar |
Soruşturma Adalar Cumhuriyet Başsavcılığı’nda yürütülür; adliyenin birimleri için Adalar Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Dava Zamanaşımı Süreleri
Kısa cevap: Süre, cezanın üst sınırına göre sekiz, on beş, yirmi, yirmi beş veya otuz yıldır. Fail fiil sırasında çocuksa süre yarıya veya üçte ikiye iner; nitelikli hâller de hesaba katılır.
| Ceza aralığı | Süre |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet | Otuz yıl (m.66/1-a) |
| Müebbet hapis | Yirmi beş yıl (m.66/1-b) |
| Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis | Yirmi yıl (m.66/1-c) |
| Beş yıldan fazla, yirmi yıldan az hapis | On beş yıl (m.66/1-d) |
| Beş yılı geçmeyen hapis veya adlî para cezası | Sekiz yıl (m.66/1-e) |
| 12-15 yaş | Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlarda bu sürelerin yarısı (m.66/2) |
| 15-18 yaş | On beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlarda üçte ikisi (m.66/2) |
| Nitelikli hâller | Sürenin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâller de göz önünde bulundurulur (m.66/3) |
| Üst sınır ölçütü | Sürelerin belirlenmesinde kanundaki cezanın yukarı sınırı esas alınır; seçimlik cezalarda hapis cezası dikkate alınır (m.66/4) |
Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar?
Kısa cevap: Kural fiil tarihidir; teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti anı, zincirleme suçta son suç esas alınır. Çocuğa karşı üstsoy veya nüfuz sahibi kişinin suçunda süre on sekiz yaşın bitişiyle başlar.
| Hâl | Başlangıç |
|---|---|
| Tamamlanmış suç | Suçun işlendiği gün (m.66/6) |
| Teşebbüs | Son hareketin yapıldığı gün (m.66/6) |
| Kesintisiz suç | Kesintinin gerçekleştiği gün (m.66/6) |
| Zincirleme suç | Son suçun işlendiği gün (m.66/6) |
| Çocuğa karşı üstsoy veya nüfuz sahibi | Çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda, çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği gün (m.66/6) |
| Yeniden yargılama | 29/6/2005 tarihli 5377 sayılı Kanunla değişik hükme göre; aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hâllerde talebin kabul edildiği tarihten itibaren süre yeni baştan işler (m.66/5) |
| Yurt dışında işlenen suçlar | İkinci Kitabın Dördüncü Kısmındaki ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar yurt dışında işlenmişse dava zamanaşımı uygulanmaz (m.66/7) |
Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi
Kısa cevap: İzin, karar veya bekletici mesele ile kaçaklık hâlinde süre durur. İfade alma, tutuklama, iddianame ve mahkûmiyet süreyi keser; kesilmelerle süre en fazla yarısına kadar uzar.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Durma | Soruşturma ve kovuşturmanın izin veya karar alınmasına ya da başka bir mercide çözülecek bir meselenin sonucuna bağlı olduğu hâllerde zamanaşımı durur (m.67/1) |
| Kaçaklık | Kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilen fail bakımından da bu karar kaldırılıncaya kadar süre durur (m.67/1) |
| Kesilme sebebi 1 | Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi (m.67/2-a) |
| Kesilme sebebi 2 | Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararı verilmesi (m.67/2-b) |
| Kesilme sebebi 3 | Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi (m.67/2-c) |
| Kesilme sebebi 4 | Sanıkların bir kısmı hakkında da olsa mahkûmiyet kararı verilmesi (m.67/2-d) |
| Yeniden işleme | Kesilmede süre yeniden işlemeye başlar; birden fazla kesme nedeni varsa son kesme nedeninin gerçekleştiği tarihten itibaren (m.67/3) |
| Üst sınır | Kesilme hâlinde zamanaşımı süresi, ilgili suç için kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar (m.67/4) |
- 01
Fiilin tarihi
Suçun işlendiği, son hareketin yapıldığı veya kesintinin gerçekleştiği gün belirlenir
- 02
Mağdurun yaşı
Çocuğa karşı üstsoy veya nüfuz sahibi kişinin suçunda on sekiz yaşın bitişi esas alınır (m.66/6)
- 03
Ceza aralığı
Kanundaki cezanın üst sınırına göre süre bulunur (m.66/1, 66/4)
- 04
Nitelikli hâl
Dosyadaki delillere göre daha ağır nitelikli hâl varsa süre ona göre belirlenir (m.66/3)
- 05
Failin yaşı
Fail fiil sırasında çocuksa süre yarıya veya üçte ikiye iner (m.66/2)
- 06
Durma
İzin, karar veya bekletici mesele varsa geçen süre hesaba katılmaz (m.67/1)
- 07
Kesilme
İfade, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet süreyi keser (m.67/2)
- 08
Uzama sınırı
Kesilmelerle süre, kanunî sürenin en fazla yarısına kadar uzar (m.67/4)
- 09
Sonuç
Süre dolmuşsa mahkeme zamanaşımını resen uygular (m.72/2)
Zamanaşımı dolmuş mu, nasıl hesaplanır?
Ceza Zamanaşımı ve Genel Kurallar
Kısa cevap: Kesinleşmiş ceza on ile kırk yıl arasında değişen sürelerde infaz edilemez hâle gelir. Hak yoksunlukları bu süre boyunca devam eder, müsaderede yirmi yıl sınırı vardır ve zamanaşımı resen uygulanır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| İnfaz süreleri | Ağırlaştırılmış müebbette kırk yıl, müebbette otuz yıl, yirmi yıl ve daha fazla hapiste yirmi dört yıl, beş yıldan fazla hapiste yirmi yıl, beş yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında on yıl (m.68/1) |
| Yaş indirimi | 12-15 yaş arasında sürelerin yarısı, 15-18 yaş arasında üçte ikisi geçmekle ceza infaz edilmez (m.68/2) |
| Başlangıç | Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak hesaplanır (m.68/5) |
| Hak yoksunlukları | Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder (m.69) |
| Müsadere | Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez (m.70) |
| Kesilme | Yetkili merci tarafından hükümlüye yapılan tebligat veya bu maksatla yakalanması ceza zamanaşımını keser (m.71/1) |
| Yeni suç | Mahkûm olan kimse üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlerse ceza zamanaşımı kesilir (m.71/2) |
| Hesap | Süreler gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir; bir gün yirmi dört saat, bir ay otuz gündür, yıl resmî takvime göre hesaplanır (m.72/1) |
| Vazgeçilemezlik | Dava ve ceza zamanaşımı resen uygulanır ve bundan şüpheli, sanık ve hükümlü vazgeçemezler (m.72/2) |
Görevli Mahkeme ve Dosyanın Yürütüldüğü Yer
Cinsel suç dosyalarında görev, isnat edilen fiilin cezasına göre belirlenir. Adalar Adliyesi’nde asliye ceza mahkemesi ve sulh ceza hâkimliği bulunduğundan bu kapsamdaki dosyalar Büyükada’da görülür; ağır ceza mahkemesinin görev alanına girenler Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Soruşturma her hâlde Adalar Cumhuriyet Başsavcılığı’nda başlar.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak fiilin tarihi: olay ne zaman gerçekleşti, kesintisiz veya zincirleme bir durum var mı.
İkincisi mağdurun yaşı: özel başlangıç kuralı devrede mi.
Üçüncüsü ceza aralığı: isnat hangi süreye tabi.
Dördüncüsü kesici işlemler: ifade, tutuklama veya iddianame süreyi kesmiş mi.
Beşincisi uzama: kesilmelerle ulaşılan süre kanunî sınırı aşıyor mu.
Dava ve ceza zamanaşımı resen uygulanır; şüpheli, sanık ve hükümlü bundan vazgeçemez (TCK m.72/2). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Adalar cinsel suç avukatı hangi işleri yapar?
İsnadın hangi düzenlemeye girdiğini belirler, savunmayı kurar, beyanların usulüne uygun alınmasını takip eder ve adlî tıp ile dijital delilleri değerlendirir. Mağdur tarafında şikâyet ve davaya katılma işlemleri ile zamanaşımı denetimi de bu kapsamdadır.
Dosya hangi aşamalardan geçer?
Şikâyet veya ihbarla soruşturma açılır, beyanlar alınır ve adlî tıp işlemleri yapılır. Zamanaşımı kontrolünün ardından iddianame düzenlenirse kovuşturma başlar; dosyanın Adalar’da mı Kartal’da mı görüleceği suçun niteliğine göre belirlenir.
Cinsel suçlarda dava zamanaşımı kaç yıldır?
Süre, suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırına göre belirlenir: beş yılı geçmeyen hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektirenlerde on beş yıl, yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis gerektirenlerde yirmi yıldır (TCK m.66/1).
Süre hesaplanırken hangi ceza esas alınır?
Sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır (m.66/4).
Nitelikli hâller süreyi etkiler mi?
Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde, dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (m.66/3).
Fail çocuksa süre değişir mi?
Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlar hakkında bu sürelerin yarısının; on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hakkında ise üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer (m.66/2).
Zamanaşımı ne zaman işlemeye başlar?
Tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüste son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren işler (m.66/6).
Çocuk mağdurlarda başlangıç farklı mı?
Evet. Çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda zamanaşımı, çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar (m.66/6).
Yeniden yargılamada süre nasıl işler?
Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hâllerde, mahkemece bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı süresi yeni baştan işlemeye başlar (m.66/5).
Zamanaşımının uygulanmadığı hâller var mı?
Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların yurt dışında işlenmesi hâlinde dava zamanaşımı uygulanmaz (m.66/7).
Zamanaşımı hangi hâllerde durur?
Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının izin veya karar alınmasına ya da başka bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı olduğu hâllerde; ayrıca fail hakkında kaçaklık kararı verilmişse bu karar kaldırılıncaya kadar süre durur (m.67/1).
Hangi işlemler zamanaşımını keser?
Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, tutuklama kararı verilmesi, iddianame düzenlenmesi ve sanıkların bir kısmı hakkında da olsa mahkûmiyet kararı verilmesi (m.67/2).
Kesilmeden sonra süre baştan mı başlar?
Dava zamanaşımı kesildiğinde süre yeniden işlemeye başlar; birden fazla kesme nedeni varsa son kesme nedeninin gerçekleştiği tarihten itibaren yeniden işler (m.67/3).
Kesilmeyle süre sonsuza kadar uzar mı?
Hayır. Kesilme hâlinde zamanaşımı süresi, ilgili suça ilişkin olarak kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar (m.67/4).
Ceza zamanaşımı nedir?
Kesinleşmiş bir cezanın belirli süreler geçtikten sonra infaz edilememesidir: ağırlaştırılmış müebbette kırk yıl, müebbette otuz yıl, yirmi yıl ve daha fazla hapiste yirmi dört yıl, beş yıldan fazla hapiste yirmi yıl, beş yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında on yıl (m.68/1).
Ceza zamanaşımı ne zaman başlar?
Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak süre hesaplanır (m.68/5).
Hak yoksunlukları ne zamana kadar sürer?
Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi, ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder (m.69).
Müsadere kararı için süre var mı?
Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez (m.70).
Ceza zamanaşımı nasıl kesilir?
Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser (m.71/1).
Yeni bir suç işlenirse ne olur?
Bir suçtan dolayı mahkûm olan kimse, üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlediği takdirde ceza zamanaşımı kesilir (m.71/2).
Süreler nasıl hesaplanır?
Dava ve ceza zamanaşımı süreleri gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün yirmi dört saat, bir ay otuz gündür; yıl resmî takvime göre hesap edilir (m.72/1).
Zamanaşımından vazgeçilebilir mi?
Hayır. Dava ve ceza zamanaşımı resen uygulanır ve bundan şüpheli, sanık ve hükümlü vazgeçemezler (m.72/2).
Şikâyet süresiyle zamanaşımı aynı şey mi?
Hayır. Şikâyete bağlı suçlarda ayrıca şikâyet süresi işler; zamanaşımı ise davanın açılabilmesi veya cezanın infaz edilebilmesi bakımından ayrı bir süredir.
Adalar’daki cinsel suç dosyaları nerede görülür?
Soruşturma Adalar Cumhuriyet Başsavcılığı’nda yürütülür. Suçun niteliğine göre dosya Adalar Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülebilir; ağır ceza mahkemesinin görev alanına girenler Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda cinsel suç dosyalarını takip etmektedir. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’dan gelen dosyalarda; şüpheli ve sanık müdafiliğinin yanı sıra mağdur vekilliği üstlenmekte, zamanaşımı ve süre değerlendirmeleri ile kanun yolu başvurularını yürütmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.66-72, 102-105)
- 29/6/2005 tarihli 5377 sayılı Kanun m.8 — TCK m.66/5’in değiştirilmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.