Kısa cevap: Adalar tazminat avukatı; araç ve deniz yolu kazaları, çalışma hayatındaki zararlar, kişilik hakkı ihlalleri ve sigorta ödemesi uyuşmazlıklarında zarar göreni ya da sorumluyu temsil eder. Sigorta kapsamındaki taleplerde mahkeme dışında ikinci bir yol vardır: Sigorta Tahkim Komisyonu. Sisteme üye kuruluşlarla uyuşmazlıkta sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkime başvurulabilir ve zorunlu sigortalarda kuruluş üye olmasa dahi bu yol açıktır (5684 m.30).
Sigorta kapsamındaki zararlarda mahkeme tek yol değildir. Kanun, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için ayrı bir yol kurmuştur: Sigorta Tahkim Komisyonu. Bu yol, dosya üzerinden yürüyen ve dört aylık karar süresiyle sınırlanmış bir usuldür; ada koşullarında duruşmaya gidiş gelişi ortadan kaldırdığı için ayrıca pratiktir.
Sayfanın ilk yarısında hangi zararların tazminat konusu olduğunu ve talebin hangi sırayla hazırlandığını anlatıyoruz. İkinci yarıda ise diğer ilçe sayfalarımızda işlemediğimiz bir başlığa giriyoruz: Sigorta Tahkim Komisyonu — kimler başvurabilir, ön şartlar, inceleme ve karar süreleri ile itiraz ve temyiz. Alacağın tahsili için icra sayfamıza bakabilirsiniz.
Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılamaz (5684 m.30/14); yol seçimi baştan yapılmalıdır. Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Adalar’da Hangi Zararlar Tazminat Konusu Olur?
Kısa cevap: Araç ve deniz yolu kazaları, ada içi taşımacılık olayları, çalışma hayatındaki zararlar, kişilik hakkına saldırı ve sigorta ödemeleri; sigorta kolunda ayrıca tahkim başvurusu, hakem incelemesi ve itiraz aşamaları.
| Zararın kaynağı | Talep edilebilecekler |
|---|---|
| Araç kazaları | Tedavi gideri, iş göremezlik, onarım farkı ve değer kaybı |
| Deniz yolu ve iskele | Vapur, motor ve iskele kaynaklı olaylarda doğan zararlar |
| Faytondan elektrikli araca geçiş dönemi | Ada içi taşımacılıkta yaşanan olaylardan doğan talepler |
| Çalışma hayatı | İş kazası ve meslek hastalığında maddî–manevî talepler |
| Kişilik hakkına saldırı | Hakaret, ifşa ve benzeri hâllerde manevî giderim |
| Sigorta ödemesi | Poliçe kapsamı, muafiyet ve eksik ödeme tartışmaları |
| Tahkim başvurusu | Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru ve dosyanın hazırlanması (5684 m.30) |
| Ön şart | Sigortacıya başvuru ve on beş iş günlük cevap süresinin takibi (m.30/13) |
| Hakem incelemesi | Raportör ve hakem aşamasında beyan ve belge sunumu (m.30/15) |
| İtiraz | Hakem kararına on gün içinde itiraz (m.30/12) |
| Temyiz | Kanunun aradığı tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda kanun yolu |
Tablonun son satırları yalnız sigorta dosyalarına aittir. Bu dosyalarda ilk karar, uyuşmazlığın mahkemede mi tahkimde mi çözüleceğidir; çünkü iki yol birbirinin alternatifidir.
Tazminat Talebi Hangi Sırayla Hazırlanır?
Kısa cevap: Olayın tespiti, teminat taraması, zarar kalemlerinin sayısallaştırılması, muhatabın belirlenmesi, belgeli yazılı talep, tahkim–mahkeme tercihi ve hesap raporuna karşı beyan.
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Olay tespiti | Kaza tutanağı, kamera kaydı ve tanık bilgisi toplanır |
| Teminat taraması | Olayın hangi poliçe ve hangi teminat altında olduğu çıkarılır |
| Zarar listesi | Fatura, rapor ve gelir belgeleriyle kalemler sayısallaştırılır |
| Muhatap belirleme | Zarardan kimin, hangi sıfatla sorumlu olduğu saptanır |
| Yazılı talep | Sigortacıya veya sorumluya belgeli başvuru iletilir |
| Yol tercihi | Tahkim mi mahkeme mi olduğu kararlaştırılır |
| Takip | Süreler ve gelen cevaplar dosya üzerinde izlenir |
| Rakamın savunulması | Hesap raporuna karşı beyan ve itirazlar hazırlanır |
Adalar Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri bulunur; birimler için Adalar Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Sigorta Tahkim Komisyonu: Kimler Başvurabilir?
Kısa cevap: Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda sözleşmede tahkim şartı olmasa bile başvurulabilir; zorunlu sigortalarda kuruluş sisteme üye olmasa dahi yol açıktır. Ön şart, sigortacıya başvurup olumsuz sonuç alınmasıdır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Amaç | Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü için Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur (m.30/1) |
| Üyelik şartı | Sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usulünden faydalanabilir (m.30/1) |
| Zorunlu sigortalar | 3/4/2013 tarihli 6456 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre; mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda kuruluş sisteme üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden faydalanabilir (m.30/1) |
| Ön şart | Komisyona gidilebilmesi için sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir (m.30/13) |
| Cevapsızlık | Kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir (m.30/13) |
| Engel | Mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz (m.30/14) |
| Vekâlet ücreti | 13/6/2012 tarihli 6327 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre; talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, tarifedeki ücretin beşte biridir (m.30/17) |
Başvuru Nasıl İncelenir, Karar Ne Zaman Verilir?
Kısa cevap: Dosya önce raportörlerce on beş gün içinde incelenir, çözülemezse hakeme veya heyete gider. Hakemler evrak üzerinden ve en geç dört ay içinde karar verir; karar üç iş günü içinde bildirilir.
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Raportör incelemesi | Başvuru öncelikle raportörler tarafından incelenir; raportörler en geç on beş gün içinde incelemelerini tamamlamak zorundadır (m.30/15) |
| Hakeme iletme | Raportörlerce çözümlenemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir; hakem Komisyonca listeden seçilir (m.30/15) |
| Heyet zorunluluğu | Komisyon en az üç hakemden oluşan heyet kurulmasına karar verebilir; uyuşmazlık konusu miktar kanun metnindeki on beş bin Türk Lirası ve üzerinde ise heyet teşekkülü zorunludur (m.30/15) |
| Dosya üzerinden | Hakemler, sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m.30/15) |
| Hakemin reddi | Taraflar hâkimi ret sebeplerine dayanarak hakemi reddedebilir; talep durumun öğrenilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle yapılır ve beş iş günü içinde karara bağlanır (m.30/15) |
| Karar süresi | Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir (m.30/16) |
| Bildirim | 22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla değişik cümleye göre; karar Komisyon Müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir (m.30/16) |
| Gizlilik | Komisyonda görev alanlar, hakemler ve raportörler öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni olmaksızın açıklayamaz (m.30/20) |
Karara İtiraz ve Kanun Yolu
Kısa cevap: Küçük tutarlı uyuşmazlıklarda karar kesindir; sınırı aşanlarda on gün içinde Komisyon nezdinde itiraz edilir ve itiraz icrayı durdurur. Kanunun aradığı tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda temyiz yolu açıktır.
| Tutar | Kural |
|---|---|
| Kesinlik sınırı | Kanun metnindeki beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir |
| İtiraz | Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklarda, kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir |
| Ücret şartı | İtiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır |
| İcranın durması | İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur |
| İnceleyen merci | İtiraz talebi, münhasıran bu talepleri incelemek üzere kurulan hakem heyetlerince incelenir ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır |
| Kesinleşme | Süresinde itiraz edilmezse karar kesinleşir; itiraz üzerine verilen karar da kural olarak kesindir |
| Temyiz | Kanun metnindeki kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir |
| Her hâlde temyiz | Tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmesi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi ve tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükârda temyiz yolu açıktır |
| Tutarlar hakkında | Bu rakamlar kanun metninde yazılı tutarlardır; başvuru anında geçerli parasal sınırların ayrıca kontrol edilmesi gerekir |
- 01
Poliçe incelemesi
Teminat kapsamı, muafiyet ve istisna hükümleri çıkarılır
- 02
Hasar dosyası
Eksper raporu, fatura ve ödeme belgeleri derlenir
- 03
Kuruluşa başvuru
Sigortacıya yazılı başvuru yapılır ve kayda alınır (m.30/13)
- 04
On beş iş günü
Cevap verilmezse veya talep reddedilirse tahkim yolu açılır
- 05
Komisyona başvuru
Başvuru ücreti yatırılarak Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilir
- 06
Raportör aşaması
Dosya on beş gün içinde raportörce incelenir (m.30/15)
- 07
Hakem incelemesi
Çözülemeyen dosya hakeme veya heyete gider; karar süresi dört aydır
- 08
İtiraz
Tutar sınırını aşan kararlara on gün içinde itiraz edilir (m.30/12)
- 09
Kanun yolu
Kanunun aradığı tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda temyiz yolu işletilir
Sigorta uyuşmazlığında izlenecek yol
Lehinize hükmedilen tazminatın tahsili için icra sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Tahkim yerine yargı yolu seçilirse ilk soru hangi mahkemenin bakacağıdır. Zarar bir iş ilişkisinden doğmuşsa iş mahkemesi, taraflar arasında ticari bir ilişki varsa asliye ticaret mahkemesi, bunların dışındaki hâllerde asliye hukuk mahkemesi bakar. Davanın nerede açılacağında kural davalının oturduğu yerdir; kazadan doğan taleplerde olayın yaşandığı yer mahkemesi de tercih edilebilir. Adalar Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri görev yaptığından ada içinde doğan pek çok dosya burada görülebilir; iş ve ticaret kolundakiler ise Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’ne gider.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak kapsam: zarar poliçenin teminatı içinde mi, istisna mı.
İkincisi ön şart: sigortacıya başvuru yapılmış ve sonuç belgelenmiş mi.
Üçüncüsü yol seçimi: dosya mahkemeye götürülmüş mü; tahkim hâlâ mümkün mü.
Dördüncüsü tutar: miktar, heyet ve kanun yolu sınırları bakımından hangi dilimde.
Beşincisi süreler: dört aylık karar süresi ve on günlük itiraz süresi takip ediliyor mu.
Tutar sınırını aşan uyuşmazlıklarda hakem kararına, Komisyonca bildirimden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir (5684 m.30/12). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Adalar tazminat avukatı hangi işleri yürütür?
Araç ve deniz yolu kazalarından doğan bedensel ve maddî zararlar, çalışma hayatındaki kazalar, kişilik hakkına saldırı hâlinde manevî giderim ve sigorta ödemesi uyuşmazlıkları. Sigorta kolunda Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu da bu kapsamdadır.
Sigorta uyuşmazlığında hangi yol izlenir?
Önce poliçe ve hasar dosyası incelenir, sigortacıya yazılı başvuru yapılır. Talep reddedilir veya on beş iş günü içinde cevap verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (5684 m.30/13).
Sigorta Tahkim Komisyonu nedir?
Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde oluşturulan komisyondur (5684 m.30/1).
Sigorta şirketi sisteme üye değilse ne olur?
3/4/2013 tarihli 6456 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre, mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklar için ilgili kuruluş sisteme üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden faydalanabilir (m.30/1).
Sözleşmede tahkim şartı yoksa başvurabilir miyim?
Sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usulünden faydalanabilir (m.30/1).
Komisyona başvurmadan önce ne yapmak gerekir?
Sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir (m.30/13).
Sigorta şirketi cevap vermezse ne olur?
Kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir (m.30/13).
Dava açtıktan sonra tahkime gidilebilir mi?
Hayır. Mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz (m.30/14).
Başvuru önce kim tarafından incelenir?
Başvuru öncelikle raportörler tarafından incelenir; raportörler en geç on beş gün içinde incelemelerini tamamlamak zorundadır (m.30/15).
Uyuşmazlığa kaç hakem bakar?
Komisyon, işin niteliğine göre en az üç sigorta hakeminden oluşan bir heyet kurulmasına karar verebilir. Kanun metnindeki on beş bin Türk Lirası ve üzerindeki uyuşmazlıklarda heyet teşekkülü zorunludur (m.30/15).
Hakemler duruşma yapar mı?
Hayır. Hakemler, sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m.30/15).
Hakemi reddedebilir miyim?
Taraflar, hâkimi ret sebeplerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret talebi, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle yapılır ve beş iş günü içinde karara bağlanır (m.30/15).
Karar ne kadar sürede verilir?
Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir (m.30/16).
Karar bana nasıl bildirilir?
22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre karar, Komisyon Müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir (m.30/16).
Hangi kararlar kesindir?
Kanun metnindeki beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir (m.30/12). Güncel parasal sınırın başvuru anında ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Karara nasıl itiraz edilir?
Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklarda, kararın Komisyonca bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir; itiraz için başvuru ücretinin yatırılması şarttır (m.30/12).
İtiraz icrayı durdurur mu?
Evet. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur (m.30/12).
İtirazı kim inceler?
İtiraz talebi, münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır (m.30/12).
Temyiz yolu açık mı?
Kanun metnindeki kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir (m.30/12).
Her hâlde temyiz mümkün olan hâller var mı?
Tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi ve tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükârda temyiz yolu açıktır (m.30/12).
Talebim reddedilirse vekâlet ücreti öder miyim?
13/6/2012 tarihli 6327 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre, talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir (m.30/17).
Hakemler tarafsız olmak zorunda mı?
Evet. Sigorta hakemleri ve raportörler tarafsız olmak zorundadır; sigorta şirketleri, acenteler ve brokerlerde görev alanlar ile bunların eş ve çocukları sigorta hakemliği yapamaz (m.30/19).
Tahkim yerine doğrudan dava açabilir miyim?
Tahkim, mahkemeye başvurmanın alternatifidir. Dosya mahkemeye intikal etmişse tahkime gidilemez (m.30/14); bu nedenle yol seçimi başvurudan önce yapılmalıdır.
Adalar’da tazminat davası nerede görülür?
Adalar Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri bulunmaktadır; ilçedeki uyuşmazlıklara ilişkin tazminat davaları bu mahkemelerde görülebilir. İş ve ticaret mahkemesinin görev alanına giren dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu levhasına kayıtlı olup Kartal’daki bürosunda zarar giderimine ilişkin dosyaları yürütmektedir. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’dan ulaşan işlerde; araç ve deniz yolu kazalarından çalışma hayatındaki zararlara, sigorta ödemelerinden kişilik hakkı ihlallerine kadar uzanan taleplerde hem zarar göreni hem de kendisine sorumluluk yöneltilen tarafı temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.30 — Sigorta Tahkim Komisyonu)
- 3/4/2013 tarihli 6456 sayılı Kanun m.45 ve 22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanun m.56 — m.30’da yapılan değişiklikler
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49-76 — haksız fiil sorumluluğu ve tazminatın belirlenmesi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — mevzuat.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.