Alkollü Araç Kullanma Cezası
Av. Burakhan Çalışkan — Çalışkan Hukuk Bürosu İletişim: 0 506 976 23 55
Trafikte alkollü direksiyona geçmek, makas atmak ya da bir yol işaretini söküp atmak çoğu kişinin gözünde yalnızca “ağır bir trafik cezası” gibi görünür. Oysa bu davranışlar, Türk Ceza Kanunu’nda hapis cezası öngörülen bir suç oluşturabilir: trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m. 179).
Bu yazıda; suçun ne olduğunu, üç ayrı fıkrasında düzenlenen farklı eylemleri, güncel ceza miktarlarını, alkol promil sınırlarını, idari yaptırımlarla ilişkisini ve sık sorulan soruları ele alıyoruz.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Ceza miktarları ve idari yaptırımlar zaman zaman değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Alkollü Araç Kullanma Cezası Nedir?
Bu suç, Türk Ceza Kanunu’nun “Topluma Karşı Suçlar” kısmındaki “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” bölümünde, 179. maddede düzenlenmiştir. Amaç, bir kaza meydana gelmeden önce, kazaya yol açabilecek tehlikeli davranışları cezalandırarak önleyici bir koruma sağlamaktır.
Önemli bir nokta: her trafik kuralı ihlali bu suçu oluşturmaz. Maddenin ilk iki fıkrası bakımından, eylemin ayrıca kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından somut bir tehlike yaratması aranır. Suç yalnızca kasten işlenebilir.
Maddenin Üç Fıkrası ve Güncel Cezalar
TCK m. 179, birbirinden bağımsız üç ayrı eylemi düzenler. Cezalar, 10. Yargı Paketi olarak bilinen 7550 sayılı Kanun ile artırılmış olup, 4 Haziran 2025 tarihinden itibaren işlenen suçlarda aşağıdaki gibidir:
| Fıkra | Eylem | Ceza (güncel) |
|---|---|---|
| 179/1 | Ulaşım işaretlerini değiştirme, kaldırma, yanlış işaret verme, yola engel koyma, sisteme müdahale (somut tehlike şartıyla) | 1 yıl – 6 yıl hapis |
| 179/2 | Aracı, başkalarının can/mal güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde sevk ve idare etme (örn. makas atma, drift) | 4 ay – 2 yıl hapis |
| 179/3 | Alkol/uyuşturucu etkisiyle ya da başka nedenle emniyetli sürüş yeteneğini yitirmiş hâlde araç kullanma | 6 ay – 2 yıl hapis |
Önemli: 4 Haziran 2025’ten önce işlenen eylemlerde, suç tarihinde yürürlükte olan (daha düşük) cezalar uygulanır. Çünkü ceza hukukunda kişi aleyhine olan düzenlemeler geçmişe yürümez.
İlgili konu: alkollü kaza sonucu birinin yaralanması hâlinde ayrıca (iç bağlantı: taksirle yaralama suçu ve cezası) taksirle yaralama gündeme gelebilir.
En Sık Karşılaşılan Hâl: Alkollü Araç Kullanma (179/3)
Uygulamada bu suçun en yaygın görünümü alkollü araç kullanmadır. Burada belirleyici olan kişinin güvenli sürüş yeteneğini yitirip yitirmediğidir. Karayolları Trafik Kanunu ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde temel kriterler şöyledir:
- 1.00 promil ve üzeri: Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre güvenli sürüş yeteneğinin kaybedildiği kabul edilir. Kaza yapılmasa, araç düzgün kullanılsa bile bu seviyenin üzerinde doğrudan TCK 179/3 suçu oluşur (KTK m. 48/6).
- Hususi araçta 0.50, ticari/diğer araçta 0.20 promil üzeri: Bu seviyelerde alkollü olup trafik kazasına sebebiyet verilmesi hâlinde ayrıca TCK hükümleri uygulanır (KTK m. 48/7).
- 0.50 – 1.00 promil arası (kazasız): Kural olarak yalnızca idari yaptırım uygulanır; bu aralıkta tek başına suç oluşmayabilir (somut tehlike/kaza varsa değerlendirme değişebilir).
- Uyuşturucu madde: Promil/miktar sınırı yoktur; kanda uyuşturucu tespit edildiği an suç gündeme gelir.
Alkol yalnızca tek neden değildir; kanun, yorgunluk veya uykusuzluk gibi nedenlerle emniyetli sürüş yeteneğini yitirmiş hâlde araç kullanmayı da bu fıkra kapsamında değerlendirir.
Adli Ceza ile İdari Yaptırımların İlişkisi
Alkollü araç kullanma, hem adli (TCK 179/3 kapsamında hapis cezası, yargılaması Asliye Ceza Mahkemesinde) hem de idari (Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari para cezası ve sürücü belgesine el koyma) sonuçlar doğurabilir.
İdari yaptırımlar kademelidir ve son dönemde önemli ölçüde artırılmıştır: 2026 düzenlemeleri itibarıyla ilk kez yakalanmada idari para cezası ve sürücü belgesine belirli süreyle el koyma uygulanır; tekrar hâlinde hem para cezası hem de el koyma süresi katlanarak artar, alkol ölçümünü (üflemeyi) reddetmenin de ağır idari sonuçları olur. İdari para cezası tutarları periyodik olarak güncellendiğinden, güncel miktarlar için resmi kaynaklara bakılmalıdır.
Suç Resen Soruşturulur
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu şikâyete bağlı değildir; savcılık tarafından resen (kendiliğinden) soruşturulur. Bu nedenle, örneğin alkollü bir sürücünün karıştığı olayda mağdurun şikâyetçi olmaması, sürücünün bu suçtan yargılanmasını engellemez.
TCK m. 179’un ikinci ve üçüncü fıkralarındaki eylemler için, şartları varsa seri muhakeme usulü uygulanabilir; bu usulü kabul eden şüphelinin cezasında belirli oranda indirim yapılır.
Başka Suçlarla Birlikte İşlenmesi
Alkollü ya da tehlikeli sürüş bir kazaya yol açıp birinin yaralanması veya ölmesiyle sonuçlanırsa, ayrıca taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları gündeme gelir. Alkolün etkisi altında araç kullanmak, çoğu zaman bilinçli taksir olarak değerlendirilir ve bu da ilgili suçun cezasını artırabilir.
İlgili konu: kaza ölümle sonuçlanırsa (iç bağlantı: taksirle öldürme suçu ve cezası) ayrı bir değerlendirme yapılır.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda duruşma yapılmadan verilen basit yargılama veya seri muhakeme hükmüne itiraz için CMK 252 itiraz dilekçesi örneğimizi inceleyebilirsiniz.
Alkolün yanında sürücü belgesi de yoksa ehliyetsiz araç kullanmanın idari para cezası ayrıca uygulanır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun cezası nedir? Eyleme göre değişir: ulaşım işaretlerine müdahalede (179/1) 1-6 yıl, aracı tehlikeli kullanmada (179/2) 4 ay-2 yıl, alkol/uyuşturucu ya da emniyetsiz sürüşte (179/3) 6 ay-2 yıl hapis cezası öngörülür. Bu güncel miktarlar, 4 Haziran 2025’ten itibaren işlenen suçlar için geçerlidir.
Kaç promil alkolden sonra suç oluşur? 1.00 promil ve üzeri alkolle araç kullanmak, kaza şartı aranmadan suç oluşturur. Hususi araçta 0.50, ticari araçta 0.20 promil üzeri alkolle kazaya sebebiyet verilmesi hâlinde de TCK hükümleri uygulanır.
Kaza yapmadım, sadece alkol ölçümünde yüksek çıktım; yine de suç olur mu? 1.00 promil ve üzerinde çıktıysanız, kaza yapmamış olsanız bile TCK 179/3 suçu gündeme gelir. Bu nedenle yalnızca idari para cezasıyla sınırlı kalınmayabilir.
Bu suç şikâyete bağlı mı? Hayır. Suç resen soruşturulur; mağdurun şikâyetçi olmaması yargılamayı engellemez.
Hangi mahkeme bakar? Yargılama, kural olarak suçun işlendiği yerdeki Asliye Ceza Mahkemesinde yapılır.
Hapis cezası paraya çevrilir veya ertelenir mi? Koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme veya kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi gibi kurumlar gündeme gelebilir. Bu, somut olaya ve kişinin durumuna bağlıdır.
Alkol ölçümünü (üflemeyi) reddedebilir miyim? Üflemeyi reddetmenin ağır idari sonuçları (yüksek idari para cezası ve sürücü belgesine uzun süreli el koyma) vardır; ayrıca kolluk, kan/idrar tahlili gibi yollara başvurabilir.
Alkol sınırları, promil değerleri, idari para cezaları ve ehliyete el koyma süreleri ayrı bir yazıda ele alınmıştır: alkollü araç kullanma kaç promil, cezası ne kadar?
Sonuç
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, sıradan bir trafik cezasının ötesinde, hapis cezası gerektirebilen ciddi bir suçtur ve 2025’teki değişiklikle cezaları artırılmıştır. Özellikle alkollü araç kullanma, hem adli hem idari ağır sonuçlar doğurabilir. Hakkınızda böyle bir suçlama varsa, hem ceza yargılamasını hem de idari yaptırımları doğru değerlendirmek için bir avukata danışmak en sağlıklı yaklaşımdır.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan — Çalışkan Hukuk Bürosu İletişim: 0 506 976 23 55
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma başta olmak üzere genel tehlike yaratan suçlara ilişkin soruşturma ve davaların yürütülmesi büronun çalışma alanları arasındadır. Bu tür dosyalarda hem ceza yargılamasının hem de sürücü belgesine el koyma gibi idari yaptırımların birlikte değerlendirilmesi, sonuç açısından belirleyici olabilir. Bu kapsamda müvekkillere soruşturma ve kovuşturma aşamalarında hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti verilir.
İstanbul başta olmak üzere tüm Türkiye’deki dosyalarda aktif olarak görev alır. İstanbul Barosu’na kayıtlıdır.
Benzer konular için Adli kontrol şartıyla serbest bırakıldım, imza atmazsam ne olur? ve Dava Masraflarını Kim Öder? Mahkeme Giderleri Nelerdir? başlıklı yazılarımıza göz atabilirsiniz.