Kısa cevap: Çekmeköy miras avukatı; mirasçılık belgesi, terekenin tespiti, paylaşma, tenkis ve muvazaa dosyalarını yürütür. Uyuşmazlıkların önemli bir kısmı ise vasiyetnamenin şeklinden doğar: el yazılı vasiyette yıl, ay, gün ve imza zorunludur (TMK m.538); resmî vasiyette tanıklara ve yakınlarına kazandırma yapılamaz (m.536).
Vasiyetname, mirasbırakanın iradesini ölümünden sonra da yürürlükte tutan tek araçtır. Ancak kanun bu iradeyi korumak için şekil kurallarını katı biçimde düzenlemiştir; en küçük eksiklik bile tasarrufun iptaline yol açabilir.
Aşağıda önce miras avukatının hangi işleri takip ettiğini ve dosyanın nasıl ilerlediğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: vasiyet ehliyeti, resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetname, tanık yasakları ve vasiyetten dönme. Taşınmazın tescili için gayrimenkul sayfamıza bakabilirsiniz.
El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması gerekir (TMK m.538). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Miras Avukatı Hangi İşleri Takip Eder?
Kısa cevap: Mirasçılık belgesi, terekenin tespiti, paylaşma, tenkis ve muvazaa davaları; ayrıca vasiyetname hazırlığı, şekil denetimi, vasiyetten dönme ve iptal davaları.
| İş / dava | Kapsam |
|---|---|
| Mirasçılık belgesi | Veraset ilamının alınması ve iptali |
| Terekenin tespiti | Malvarlığı ve borçların ortaya çıkarılması |
| Paylaşma | Miras ortaklığının giderilmesi |
| Tenkis | Saklı payı zedeleyen kazandırmaların indirilmesi |
| Muris muvazaası | Mirastan mal kaçırma iddiaları |
| Mirasın reddi | Borçlu terekede üç aylık süre içinde ret |
| Vasiyetname hazırlığı | Resmî, el yazılı veya sözlü vasiyet düzenlenmesi (TMK m.531) |
| Şekil denetimi | Tanık yasakları ve imza-tarih koşullarının incelenmesi (m.534-538) |
| Vasiyetten dönme | Yeni vasiyet veya yok etme yoluyla dönme (m.542-543) |
| İrade sakatlığı | Yanılma, aldatma, korkutma etkisiyle yapılan tasarruflar (m.504) |
| İptal davası | Şekle aykırı veya ehliyetsiz yapılan vasiyetin iptali |
Bu işlerin bir kısmı mirasbırakan hayattayken, bir kısmı ölümden sonra yapılır. Sağlığında atılacak doğru adım, sonradan açılacak davaların çoğunu gereksiz kılar.
Miras Dosyası Nasıl İlerler?
Kısa cevap: Mirasçıların belirlenmesi, tasarruf araştırması, terekenin tespiti, vasiyetnamenin açılması, şekil ve ehliyet incelemesi, gerekirse iptal veya tenkis, paylaşma ve tescil.
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| Mirasçıların belirlenmesi | Nüfus kayıtlarıyla mirasçılık zinciri çıkarılır |
| Tasarruf araştırması | Noter ve mahkeme kayıtlarında vasiyetname olup olmadığına bakılır |
| Terekenin tespiti | Tapu, banka ve araç kayıtları toplanır |
| Açılma | Vasiyetname sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur |
| Değerlendirme | Şekil, ehliyet ve içerik yönünden inceleme yapılır |
| İtiraz | Gerekirse iptal veya tenkis davası açılır |
| Paylaşma | Tereke mirasçılar arasında paylaştırılır |
| Tescil | Taşınmazlar tapuda mirasçılar adına tescil edilir |
Çekmeköy’de ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Vasiyet Ehliyeti ve İrade Sakatlığı
Kısa cevap: Vasiyet için ayırt etme gücü ve on beş yaş, miras sözleşmesi için ergin olmak ve kısıtlı olmamak aranır. Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisiyle yapılan tasarruf geçersizdir; ancak bir yıl içinde dönülmezse geçerli sayılır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Vasiyet ehliyeti | Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir (m.502) |
| Miras sözleşmesi | Miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerekir (m.503) |
| İrade sakatlığı | Mirasbırakanın yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yaptığı ölüme bağlı tasarruf geçersizdir (m.504/1) |
| Bir yıllık süre | Mirasbırakan, yanıldığını veya aldatıldığını öğrendiği ya da korkutmanın etkisinden kurtulduğu günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf geçerli sayılır (m.504/1) |
| Açık yanılma | Kişinin veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma hâlinde mirasbırakanın gerçek arzusu kesin olarak tespit edilebilirse tasarruf bu arzuya göre düzeltilir (m.504/2) |
| Üç şekil | Vasiyet; resmî şekilde veya mirasbırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir (m.531) |
Resmî Vasiyetname
Kısa cevap: İki tanık ve resmî memur (sulh hâkimi, noter) ile düzenlenir. Mirasbırakan okuyup imzalar, memur tarih koyarak imzalar. Eş, altsoy, üstsoy, kardeşler ve eşleri tanık olamaz ve bu kişilere kazandırma yapılamaz.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Kim düzenler | Resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir; memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkili diğer görevli olabilir (m.532) |
| Usul | Mirasbırakan arzularını memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir, vasiyetname mirasbırakan tarafından okunup imzalanır, memur tarih koyarak imzalar (m.533) |
| Tanık beyanı | Tarih ve imzadan hemen sonra mirasbırakan, vasiyetnameyi okuduğunu ve bunun son arzularını içerdiğini memur huzurunda iki tanığa beyan eder (m.534/1) |
| Tanıkların yazması | Tanıklar, beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak altını imzalar; içeriğin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir (m.534/2-3) |
| Okuyamayan mirasbırakan | Mirasbırakan bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur; mirasbırakan son arzularını içerdiğini beyan eder ve tanıklar bu hususları yazarak imzalar (m.535) |
| Katılma yasağı | Fiil ehliyeti bulunmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri memur veya tanık olarak katılamaz (m.536/1) |
| Kazandırma yasağı | Düzenlemeye katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz (m.536/2) |
| Saklama | Resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur, vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlüdür (m.537) |
El Yazılı ve Sözlü Vasiyet
Kısa cevap: El yazılı vasiyette tamamı el yazısı, yıl-ay-gün ve imza şarttır. Sözlü vasiyet yalnızca olağanüstü durumlarda mümkündür, iki tanıkla belgelenir ve diğer şekiller mümkün hâle geldikten bir ay sonra hükümden düşer.
| Konu | Kural |
|---|---|
| El yazılı vasiyet | Yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur (m.538/1) |
| Saklama | El yazılı vasiyetname saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir (m.538/2) |
| Sözlü vasiyetin şartı | Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden diğer şekiller mümkün değilse sözlü vasiyet yoluna başvurulabilir (m.539/1) |
| Usul | Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyana uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler (m.539/2) |
| Tanık yasakları | Resmî vasiyetnamedeki tanık yasakları, okur yazar olma koşulu dışında, sözlü vasiyet tanıkları için de geçerlidir (m.539/3) |
| Belgeleme | Tanıklardan biri, beyan edilen son arzuları yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, imzalar ve diğer tanığa imzalatır; ikisi birlikte vakit geçirmeksizin sulh veya asliye mahkemesine verir (m.540/1) |
| Doğrudan mahkeme | Tanıklar belge düzenlemek yerine vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup son arzuları tutanağa geçirtebilir (m.540/2) |
| Hâkim yerine geçenler | Askerlik hizmetinde teğmen veya daha yüksek rütbeli subay; ülke dışında seyreden ulaşım aracında aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumunda tedavi hâlinde kurumun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer (m.540/3) |
| Hükümden düşme | Mirasbırakan için diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer (m.541) |
- 01
Ehliyet
Mirasbırakan ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş muydu (m.502)
- 02
Şekil
Tasarruf resmî, el yazılı yoksa sözlü vasiyet şekillerinden hangisinde yapılmış (m.531)
- 03
El yazısı
El yazılı vasiyette yıl, ay, gün ve imza eksiksiz mi (m.538)
- 04
Tanıklar
Resmî vasiyette tanıklar yasak kapsamında mı (m.536/1)
- 05
Kazandırma
Tanıklara veya yakınlarına kazandırma yapılmış mı (m.536/2)
- 06
Olağanüstü durum
Sözlü vasiyet için kanunun aradığı hâl gerçekten var mıydı (m.539)
- 07
Bir ay kuralı
Sözlü vasiyetten sonra diğer şekiller mümkün hâle geldi mi (m.541)
- 08
İrade
Yanılma, aldatma veya korkutma iddiası bulunuyor mu (m.504)
- 09
Sonraki tasarruf
Daha sonra yapılmış bir vasiyet veya devir işlemi var mı (m.544)
Vasiyetname geçerli mi, nasıl denetlenir?
Vasiyetten Dönme
Kısa cevap: Yeni bir vasiyetname yaparak veya yok ederek her zaman dönülebilir. Yeni vasiyet, öncekini açıkça tamamlamadıkça onun yerini alır; belirli mal bırakma vasiyeti, o mal üzerinde bağdaşmayan bir tasarrufla ortadan kalkar.
| Yol | Kural |
|---|---|
| Yeni vasiyetname | Mirasbırakan, kanundaki şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir (m.542/1) |
| Kısmen dönme | Vasiyetnamenin tamamından veya bir kısmından dönülebilir (m.542/2) |
| Yok etme | Mirasbırakan yok etmek suretiyle de vasiyetnameden dönebilir (m.543/1) |
| Kazara yok olma | Kaza sonucunda veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriğinin aynen ve tamamen belirlenmesine olanak bulunmayan vasiyetname hükümsüz kalır; tazminat isteme hakkı saklıdır (m.543/2) |
| Sonraki tasarruf | Önceki vasiyetname ortadan kaldırılmaksızın yeni bir vasiyetname yapılırsa, kuşkuya yer bırakmayacak surette öncekini tamamlamadıkça sonraki vasiyetname onun yerini alır (m.544/1) |
| Belirli mal bırakma | Belirli mal bırakma vasiyeti, aksi belirtilmedikçe mirasbırakanın sonradan o mal üzerinde bu vasiyetle bağdaşmayan başka bir tasarrufta bulunmasıyla ortadan kalkar (m.544/2) |
Tereke borçlarının takibi ve mirasçılar aleyhine yürütülen icra işlemleri için icra sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti ve koruma önlemleri sulh hukuk mahkemesinin; vasiyetnamenin iptali, tenkis ve muris muvazaası davaları asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır. Yetki bakımından kural, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Çekmeköy’de ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak şekil: tasarruf hangi vasiyet türünde yapılmış ve kanunun aradığı unsurlar tam mı.
İkincisi ehliyet: mirasbırakan tasarruf anında ayırt etme gücüne sahip miydi.
Üçüncüsü tanıklar: yasak kapsamındaki kişiler katılmış mı, kazandırma yapılmış mı.
Dördüncüsü irade: aldatma, korkutma veya zorlama iddiası ileri sürülüyor mu.
Beşincisi sonraki tasarruflar: daha yeni bir vasiyetname veya sağlararası devir var mı.
Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura, tanıklara ve bunların yakınlarına o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz (TMK m.536/2). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çekmeköy miras avukatı hangi işleri takip eder?
Mirasçılık belgesi, terekenin tespiti, paylaşma, tenkis ve muris muvazaası davalarını yürütür. Vasiyetname hazırlığı, şekil denetimi, vasiyetten dönme ve iptal davaları da bu kapsamdadır.
Miras dosyası nasıl ilerler?
Mirasçılar belirlenir, vasiyetname olup olmadığı araştırılır ve tereke tespit edilir. Vasiyetname sulh hâkimince açılır; şekil ve ehliyet yönünden değerlendirilir, gerekirse iptal veya tenkis davası açılır.
Vasiyet yapabilmek için kaç yaşında olmak gerekir?
Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir (TMK m.502).
Miras sözleşmesi için ehliyet aynı mı?
Hayır. Miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerekir (m.503).
Baskı altında yapılan vasiyet geçerli midir?
Mirasbırakanın yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yaptığı ölüme bağlı tasarruf geçersizdir. Ancak mirasbırakan durumu öğrendiği ya da etkiden kurtulduğu günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf geçerli sayılır (m.504/1).
Vasiyetnamede isim yanlış yazılmışsa ne olur?
Ölüme bağlı tasarrufta kişinin veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma hâlinde, mirasbırakanın gerçek arzusu kesin olarak tespit edilebilirse tasarruf bu arzuya göre düzeltilir (m.504/2).
Vasiyetname kaç şekilde yapılabilir?
Vasiyet; resmî şekilde veya mirasbırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir (m.531).
Resmî vasiyetnameyi kim düzenler?
Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur; sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir (m.532).
Resmî vasiyetnamede usul nasıl işler?
Mirasbırakan arzularını memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir. Vasiyetname mirasbırakan tarafından okunup imzalanır, memur tarih koyarak imzalar (m.533).
Tanıklar vasiyetin içeriğini öğrenir mi?
Hayır. Tanıklar beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini yazarak imzalar; vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir (m.534).
Okuma yazma bilmeyen kişi resmî vasiyet yapabilir mi?
Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur; mirasbırakan son arzularını içerdiğini beyan eder ve tanıklar bu hususları yazarak altını imzalar (m.535).
Kimler tanık olamaz?
Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamaz (m.536/1).
Tanığa miras bırakılabilir mi?
Hayır. Düzenlemeye katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz (m.536/2).
El yazılı vasiyetname nasıl yapılır?
El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur (m.538/1).
El yazılı vasiyetname nereye bırakılır?
Saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir (m.538/2).
Sözlü vasiyet hangi hâllerde yapılabilir?
Mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa sözlü vasiyet yoluna başvurabilir (m.539/1).
Sözlü vasiyette tanıklar ne yapar?
Tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, imzalar ve diğer tanığa imzalatır; ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verir (m.540/1).
Tanıklar doğrudan mahkemeye başvurabilir mi?
Evet. Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup gerekli hususları beyan ederek mirasbırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler (m.540/2).
Hastanede veya askerlikte kim hâkim yerine geçer?
Askerlik hizmetinde teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay; ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi hâlinde kurumun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer (m.540/3).
Sözlü vasiyet ne zaman geçersiz olur?
Mirasbırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer (m.541).
Vasiyetnameden nasıl dönülür?
Mirasbırakan, kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir; dönme tamamı veya bir kısmı için olabilir (m.542).
Vasiyetnameyi yırtmak dönme sayılır mı?
Mirasbırakan, yok etmek suretiyle de vasiyetnameden dönebilir (m.543/1). Kaza sonucunda veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriği belirlenemeyen vasiyetname ise hükümsüz kalır; tazminat isteme hakkı saklıdır (m.543/2).
İki vasiyetname varsa hangisi uygulanır?
Mirasbırakan önceki vasiyetnamesini ortadan kaldırmaksızın yeni bir vasiyetname yaparsa, kuşkuya yer bırakmayacak surette önceki vasiyetnameyi tamamlamadıkça sonraki vasiyetname onun yerini alır (m.544/1).
Çekmeköy’de miras davaları nerede görülür?
Çekmeköy’de ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Vasiyetnamenin açılması ve tereke işleri sulh hukuk mahkemesinin, iptal ve tenkis davaları asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda miras hukuku dosyalarını takip etmektedir. Çekmeköy, Taşdelen, Alemdağ ve Ömerli başta olmak üzere ilçe genelinden gelen dosyalarda; mirasçılık belgesi ve terekenin tespitinden paylaşma ve tenkis davalarına, vasiyetname hazırlığından iptal davalarına kadar mirasçı ve lehine tasarruf yapılan tarafları temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.502-504, 531-544)
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.495-574 — yasal mirasçılık, saklı pay ve ölüme bağlı tasarruflar
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu — mevzuat.gov.tr (noterlerin vasiyetname işlemleri)
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.