Kısa cevap: Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûmiyet, silah ruhsatı almaya engeldir. Bunun yanında zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, uyuşturucu, kasten öldürme ve çocuğun cinsel istismarı gibi katalog suçlardan mahkûmiyet, ceza süresine bakılmaksızın engel oluşturur. Devletin güvenliğine karşı suçlar ile terör suçlarında ise affa uğranılmış olsa dahi hiçbir koşulda ruhsat verilmez.
Silah ruhsatı başvurularının reddedilmesinin en yaygın nedeni, geçmişte alınmış bir ceza mahkûmiyetidir. Ancak her mahkûmiyet aynı sonucu doğurmaz: bazı suçlarda engel geçicidir ve belirli şartlarla aşılabilir, bazılarında ise süresizdir. Bu yazıda hangi suçların ruhsata engel olduğu, engelin geçici mi süresiz mi olduğu, “yasaklanmış hakların geri verilmesi” kararıyla ruhsat alınıp alınamayacağı ve devam eden bir yargılamanın başvuruyu nasıl etkilediği, 6136 sayılı Kanun ve buna dayanan 91/1779 sayılı Yönetmelik çerçevesinde ele alınmaktadır.
İşlemin hangi bende dayandığı ve engelin aşılabilir olup olmadığı somut olayda incelenmelidir.
Silah Ruhsatına Engel Haller Hangi Mevzuatta Düzenlenmiştir?
Ruhsat verilmesini engelleyen haller, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a dayanılarak çıkarılan 91/1779 sayılı Yönetmelik’in 16. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bu madde yalnızca yeni başvuruları değil, mevcut ruhsatları da kapsar: sayılan hallerden birinin sonradan ortaya çıkması durumunda daha önce verilmiş ruhsatlar iptal edilir.
Hangi Mahkûmiyetler Ruhsata Engeldir?
Kısa Cevap: Engel oluşturan mahkûmiyetler üç ana grupta toplanır: (1) ateşli silahla işlenen suçlar ve ruhsatlı silahla işlenen suçlar, (2) taksirli suçlar hariç bir yıldan fazla hapis cezası gerektiren her türlü suç, (3) ceza süresine bakılmaksızın engel sayılan katalog suçlar ile devletin güvenliğine karşı ve terör suçları.
| Mahkûmiyet Türü | Engelin Niteliği |
|---|---|
| Taksirli suçlar hariç 1 yıldan fazla hapis cezası | Engel; şartlar sağlanırsa aşılabilir |
| Ateşli silahla veya ruhsatlı silahla işlenen suçlar | Engel; şartlar sağlanırsa aşılabilir |
| Katalog suçlar (zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, uyuşturucu, kasten öldürme, çocuğun cinsel istismarı vb.) | Engel; ceza süresine bakılmaz, şartlar sağlanırsa aşılabilir |
| Devletin güvenliğine karşı suçlar ve 3713 sayılı Kanun kapsamındaki terör suçları | Süresiz engel; affa uğranılsa dahi ruhsat verilmez |
Katalog suçlar arasında zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, kaçakçılık, bilişim suçları, ihaleye fesat karıştırma, yağma, uyuşturucu madde suçları, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, örgüt kurma veya yönetme, insan ticareti, organ ticareti, fuhuş, kasten öldürme, silahla yaralama ve çocuğun cinsel istismarı gibi suçlar yer alır.
Mahkûmiyet Dışında Başka Engeller Var mı?
Evet. Yönetmelik, mahkûmiyet dışında da bir dizi engel öngörür: 21 yaşını doldurmamış olmak; kısıtlı bulunmak veya kamu hizmetinden yasaklı olmak; silah taşımaya veya bulundurmaya engel oluşturan psikolojik, nörolojik ya da fiziki bir rahatsızlığı bulunmak; ruhsatlı silahını başkasına verdiği için mahkûm olmak; ruhsatın veriliş nedeni ortadan kalktığı hâlde bunu altı ay içinde bildirmemek; spor amaçlı silahları amacı dışında kullanmak ve Silahlı Kuvvetler’den disiplinsizlik ya da ahlaki nedenlerle ilişiği kesilmiş olmak bunlar arasındadır.
Ayrıca 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında hakkında tedbir kararı verilenlere, tedbir kararı süresince ruhsat verilmez ve mevcut ruhsatlar iptal edilir; silah, tedbir kalkıncaya kadar emanete alınır.
Ruhsat Engeli Sonsuza Kadar Sürer mi?
Hayır; devletin güvenliğine karşı suçlar ile terör suçları dışındaki engellerde, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması ve cezanın infazından itibaren beş yıl geçmesi koşuluyla yeniden ruhsat başvurusu yapılabilir. Yani bir dolandırıcılık ya da uyuşturucu mahkûmiyeti, kural olarak ömür boyu süren bir engel değildir; ancak iki ayrı şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Nasıl Alınır?
Yasaklanmış (memnu) hakların geri verilmesi, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 13/A maddesinde düzenlenmiştir. Bu karar için üç şartın birlikte bulunması aranır ve karar, hükmü veren mahkemeden talep edilir:
-
01
İnfazın Tamamlanması
Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlanmış olması gerekir.
-
02
Üç Yıllık Sürenin Geçmesi
İnfazın tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş olmalı ve bu sürede yeni bir suç işlenmemiş olmalıdır.
-
03
İyi Hâlin Mahkemece Kabulü
Kişinin hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir.
-
04
Karar ve Ruhsat Başvurusu
Karar kesinleştikten ve infazdan beş yıl geçtikten sonra ruhsat başvurusu yeniden değerlendirilebilir.
YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ SÜRECİ
Devam Eden Bir Yargılamam Varsa Başvurum Ne Olur?
Hakkında kovuşturma sürmekte olan kişilerin ruhsat işlemleri, yargılama sonuçlanıncaya kadar bekletilir ve silahları emanete alınır. Yani devam eden bir dava tek başına kesin bir ret sebebi değildir; süreç askıya alınır ve yargılamanın sonucuna göre değerlendirme yapılır. Beraat kararı verilmesi hâlinde işlemler kaldığı yerden devam eder.
Adli Sicil Kaydı Silinirse Engel Kalkar mı?
Adli sicil kaydının silinmesi ile ruhsat engelinin ortadan kalkması aynı şey değildir. Yönetmelik, mahkûmiyetin varlığını esas alır ve kaydın arşive alınmış olması tek başına engeli kaldırmaz; belirleyici olan yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve infazdan itibaren geçmesi gereken süredir. Adli sicil kaydının silinmesine ilişkin genel esaslar için adli sicil kaydı nasıl silinir yazımızı, mahkûmiyetin memuriyet üzerindeki ayrı sonuçları için ise uyuşturucu kullanma suçu memuriyete engel midir yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sonuç ve Değerlendirme
Silah ruhsatına engel haller, tek bir kurala değil, mahkûmiyetin türüne ve ağırlığına göre değişen kademeli bir sisteme dayanır. Taksirli suçlar kural olarak kapsam dışındadır; bir yıldan fazla hapis cezaları ve katalog suçlar engel oluşturur; devletin güvenliğine karşı suçlar ile terör suçlarında ise engel süresizdir. Diğer hâllerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve infazdan beş yıl geçmesiyle başvuru yeniden mümkün hâle gelebilir. Ruhsatı reddedilen veya iptal edilen kişilerin, işlemin dayandığı bendi ve bu bende bağlanan sonucu somut olarak değerlendirmesi önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Taksirle yaralama veya trafik kazası mahkûmiyeti silah ruhsatına engel midir?
Kural olarak hayır; yönetmelik bir yıldan fazla hapis cezası bakımından taksirli suçları açıkça kapsam dışında bırakmıştır. Ancak somut olayda başka bir bendin uygulanıp uygulanmadığı ayrıca değerlendirilir.
HAGB kararı silah ruhsatına engel olur mu?
HAGB’de hüküm açıklanmadığından kural olarak bir mahkûmiyetten söz edilmez; ancak denetim süresi devam ederken işlemlerin bekletilmesi gündeme gelebilir. Somut durumun idareye ve mahkeme kararının içeriğine göre değerlendirilmesi gerekir.
Uyuşturucu kullanma suçundan ceza aldım, bir daha hiç ruhsat alamaz mıyım?
Hayır; uyuşturucu suçları katalogda yer alsa da süresiz engel değildir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması ve infazdan beş yıl geçmesi hâlinde başvuru yeniden değerlendirilebilir.
Hangi suçlarda af çıksa bile ruhsat alınamaz?
Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene karşı suçlar ve 3713 sayılı Kanun kapsamındaki terör suçlarında, affa uğranılmış olsa dahi hiçbir koşulda ruhsat verilmez.
Hakkımda 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı var, silahım ne olur?
Tedbir kararı süresince ruhsat verilmez, mevcut ruhsat iptal edilir ve silah tedbir kalkıncaya kadar emanete alınır.
Ruhsat talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Ret işlemi bir idari işlemdir; süresi içinde idari yargıda dava açılabilir. Öncelikle işlemin hangi bende dayandığının ve bu bendin somut olayda gerçekten uygulanabilir olup olmadığının incelenmesi gerekir.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli hukuk bürosunda ceza yargılaması ve mahkûmiyetin doğurduğu hak yoksunlukları alanındaki çalışmalarını sürdürmektedir. Silah ruhsatı taleplerinin reddi, çoğu zaman ceza hukukunun sonuçlarının idari alana yansımasından kaynaklandığından; bu tür dosyalarda yasaklanmış hakların geri verilmesi süreci ile idari işleme karşı başvuru yollarının birlikte değerlendirilmesi yakından takip edilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.