En yaygın suç tiplerinden olan hırsızlık suçu bu yazımızın konusunu oluşturmaktadır. Bu makalede hırsızlık suçu nedir, hırsızlık suçu cezası kaç yıldır gibi sorulara cevap arayacak hırsızlık cezası ve hırsızlık suçu etkin pişmanlık hükümlerinden bahsedeceğiz.
Basit Hırsızlık Suçu ve Hırsızlık Suçu Cezası
Hırsızlık suçunun oluşması için fail, rızası olmadan bir başkasına ait taşınır malı, kendisi yahut başkası için yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden almalıdır. Suçun basit halinin tanımı bu şekildedir ve hırsızlık suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır.
istanbul ceza avukatı
Kanunun 141 ve 147. maddeleri arasında işlenen hırsızlık suçu ekonomik ve malvarlığına karşı suçlar kategorisinde değerlendirilmektedir. Hırsızlık suçu cezası da, suçun niteliği ve özellikleri bakımından önem arz etmektedir.
Hırsızlık Suçu Şikayeti – Hırsızlık Suçu Cezası
Hırsızlık suçu resen soruşturulmaktadır. Dolayısıyla soruşturma ve kovuşturma için herhangi bir şikayet aranmaz. Uygulamada genellikle malvarlığında eksilme olan, tanışınır malı rızası dışında alınan kişi hırsızlık iddiasıyla söz konusu suçu yetkililere haber vermektedir. Bu genellikle polis birimleri olmakta ve bu haberin ardından suç savcılık tarafından soruşturulmaktadır.
Hırsızlık suçu şikayete tabi olmadığı için herhangi bir şikayet süresi bulunmamaktadır. Dolayısıyla hırsızlık suçu için sekiz sene olan dava zamanaşımı süresi içerisinde bu suç soruşturulabilir.
Uzlaştırma ve Hırsızlık Suçu Cezası
Hırsızlık suçunun yukarıda yer verdiğimiz basit hali uzlaştırmaya tabidir. Uzlaştırma, soruşturma ve kovuşturma aşamasında mümkündür. Şayet taraflar uzlaşır ve bunu uzlaştırmacı aracılığıyla kayda dökerlerse bu durumda bu suçtan yargılama yapılmaz, karar verilmez. Önemle belirtmek gerekir ki, uzlaştırma kurumu yalnızca yukarıda belirttiğimiz ve Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesinde yer alan suçun basit hali için geçerlidir. Aşağıda yer vereceğimiz hırsızlık suçunun nitelikli halleri bakımından uzlaştırma kurumuna yer verilemez.
Hırsızlık suçunun basit halinde gündeme gelen uzlaştırma sürecini bir ceza avukatı eliyle yürütmekte ve gerekmesi halinde mağdur ile yahut mağdur vekili ile görüşerek sulh adımları atılmasında yarar vardır.
Nitelikli Hırsızlık Suçu ve Hırsızlık Suçu Cezası
Hırsızlık suçu cezası için önem arz eden bir diğer husus nitelikli hırsızlık halleridir. Nitelikli hırsızlık, Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesinde ele alınmaktadır.
3-7 Yıl Arası Hapis Gerektiren Nitelikli Haller
Hırsızlık suçu; kime ait olduğu önem arz etmeksizin kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete tahsis edilmiş yerlerde (örneğin cami) bulunan yahut da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında işlenirse, bu hallerde kanun koyucu nitelikli hal kabul etmiş ve hırsızlık suçu cezası bakımından üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörmüştür. Hırsızlık suçunun basit hali için bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası söz konusu iken işbu nitelikli hali için verilen ceza ciddi oranda artmaktadır.
Hırsızlık suçu şayet halkın kullanımına sunulmuş ulaşım araçları içinde yahut bu araçların belirli varış veya kalkış yerlerinde mevcut eşya hakkında işlenirse bu halde de hırsızlık suçu cezası üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası olarak takdir edilir.
Benzer şekilde hırsızlık suçu bir afet yahut genel bir felaketin doğuracağı zararı önlemek yahut hafifletmek amacıyla eşya hakkında işlenirse, bu halde hırsızlık suçu cezası üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıdır.
Hırsızlık suçu, adet yahut tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenirse, bu durumda kanun koyucu kamunun güvenliğini de düşünerek, verilecek cezada artırım yoluna gitmiştir. Diğer hırsızlık suçu cezası hükümlerinde olduğu gibi üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
5-10 Yıl Arası Hapis Gerektiren Nitelikli Haller
Suçun aşağıda yer verdiğimiz nitelikli halleri, özellikleri gereği daha ağır şekilde cezalandırılmaktadır.
Hırsızlık suçu şayet mağdurun malını koruyamayacak halde olması veya ölümünden yararlanmak suretiyle gerçekleşirse hırsızlık suçu cezası 5-10 yıl arasında belirlenir. Örneğin, trafik kazası geçiren ve hayatını kaybeden kimsenin cebindeki cüzdanı almak, bu anlamda hırsızlık suçunun nitelikli halini oluşturur.
Suç şayet mağdurun elinde yahut üstünde taşıdığı eşyayı çekip alarak ya da özel beceri kullanılarak gerçekleşmişse bu durumda ceza artırılır. Örneğin, kişinin cebindeki cüzdanı ona çarpmak ve karmaşa yaratmak suretiyle çekip alırsanız hırsızlık suçunun nitelikli hali oluşur. Günlük hayatta yankesicilik olarak adlandırılan bu halde de faile 5-10 yıl arası ceza verilir. Bununla birlikte suç beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
Hırsızlık suçu şayet doğal afetin yahut sosyal olayın meydana getirdiği kargaşa veya korkudan yararlanılarak işlenirse hırsızlık suçu cezası aynı oranda artırım yoluna gidilir.
Hırsızlık fili haksız şekilde elde bulundurulan yahut taklit anahtar ile veya bir başka alet ile kilit açarak ya da kilitlenmesini engelleyerek işlenirse, bu halde de hırsızlık suçu cezası 5-10 yıl arası olarak takdir edilir.
Hırsızlık bilişim sistemleri kullanılarak işlenirse de hırsızlık suçu cezası artırılmaktadır.
Hırsızlık suçunun tanınmamak amacıyla tedbir alınması yahut yetkisiz şekilde resmi sıfat takınılmasıyla işlenmesi halinde de suçun nitelikli hali oluşur.
Suçun büyük yahut küçük baş hayvan çalınarak gerçekleşmesi halinde de hırsızlık suçu cezası 5-10 yıl arası olarak belirlenir.
Hırsızlık suçu şayet herkesin girebileceği yerde olsa da kilitlenmek suretiyle yahut bina veya eklentisi içinde koruma altına alınan eşya hakkında işlenirse de hırsızlık suçu cezası için 5 ile 10 yıl arası hapis öngörülür.
5-12 Yıl Arası Hapis Cezası Gerektiren Nitelikli Haller
Hırsızlık suçunun sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Gece Vakti Hırsızlık Suçu Cezası
Bütün bunlar dışında, hırsızlık suçu cezası bakımından önem arz eden bir diğer husus, suçun işlendiği vakittir. Suç şayet gece işlenirse, hükmedilecek ceza yarı oranında artırılır. Örneğin kişi hırsızlık suçu nedeniyle iki yıl hapis cezası alacaksa ancak suç saat 02:20’de işlenmişse bu durumda ceza yarı oranında artırılmakta ve üç yıla karar verilmektedir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, kimi durumlarda suç gece vakti işlenmemesine rağmen mahkemeler gece vakti hırsızlık hükümleri doğrultusunda karar verebilmektedir. Bu durumda, suçun işlendiği günün gece vakti kapsamı tespit edilmeli ve gerekli itirazlar yapılmalı. Yargıtay
Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 2021/4574 E., 2021/20489 K. sayılı kararında da gece vaktinde yanılma bozma nedeni sayılmıştır. Hırsızlık suçu cezası tespiti bakımından bu gibi itirazların hayati öneme sahip olduğu unutulmamalıdır.
“UYAP sisteminden alınan güneşin doğuş ve batış saatlerini gösteren çizelgeye göre, olay günü Germencik ilçesinde güneşin 17:29’da battığı ve yaz saati uygulaması da dikkate alınarak gece vaktinin 19:29 sıralarında başladığının anlaşılması karşısında, olay yerini gösteren güvenlik kamera kayıtları dökümüne göre suçun 19.01’de işlendiği ve buna göre suçun işlendiği saatin gündüz zaman diliminde kaldığı gözetilmeden, TCK’nın 143 maddesi uyarınca artırım yapılması, Bozmayı gerektirmiş, “
Daha Az Ceza Verilen Haller
Yukarıda hırsızlık suçu cezası bakımından artırım yapılacak durumları işledik. Bunlarla birlikte, daha az ceza gerektiren kimi haller de vardır ve bu hallerde suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabidir. Bunlar kanunun 144. maddesinde yer almaktadır.
Hırsızlık suçu, paydaş şeklinde yahut elbirliği mülkiyeti ile malik olunan bir mal hakkında işlenmişse bu durumda suç şikayete tabidir iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına karar verilir.
Hırsızlık suçu, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenmişse bu durumda da suç şikayete tabidir iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına karar verilir.
Düşük Değerde Hırsızlık Suçu Cezası
Şayet hırsızlık suçuna konu edilen, yani çalınan mal düşük değerde ise bu durumda mahkeme tarafından cezada indirim yapılabilir veya suçun işleniş şekli ve özellikleri dikkate alınarak ceza verilmeyebilir. Örnek vermek gerekirse, Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2021/3625 E., 2021/18839 K. sayılı kararı ile üzüm hırsızlığında değer azlığı hükümlerinin değerlendirilmemesini bozma nedeni saymıştır.
Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usûl ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.
Ancak; Suça konu kuru üzümlerin değerinin tespit edilerek, değerinin düşük olduğunun anlaşılması halinde, sanıklar hakkında değer azlığı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 145. maddesinin uygulanması gerekip gerekmeyeceğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş,
Benzer şekilde Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2021/5781 E., 2021/20730 K. sayılı kararında da toplam değeri 40 TL olan 2 kazağın çalınma teşebbüsünün değerlendirilmesininde malın değerinin azlığı nedeniyle indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesini bozma nedeni saymıştır.
“Sanığın toplam değeri 40 TL olan 2 kazağı çalmaya kalkışmış olması karşısında, suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,”
Kullanma Hırsızlığı Nedir?
Kanunda kullanma hırsızlığı olarak geçen ve 146. maddede ele alınan hallerde, hırsızlık suçu cezası yarı oranına kadar indirilebilir. Şayet bir malı çalmış, kullanmış ve tekrar iade etmişseniz bu durumda cezada indirim sağlanır. Ne var ki, söz konusu kullanım suç işlemek maksatlı olmasın. Burada önemli olan husus, verilecek ceza yarı oranına KADAR indirilebilir. Her halükarda yarı oranında indirileceği söylenemez.
Hırsızlık Suçunda Zorunluluk Hali Nedir?
Şayet ağır ve acil ihtiyacın karşılanması amacıyla hırsızlık suçu işlenirse, bu durumda mahkeme olayın özelliğine bakarak sanık hakkında karar vereceği cezada indirim yapabilir yahut doğrudan ceza vermekten vazgeçebilir.
Hırsızlık Suçu Etkin Pişmanlık Hükümleri
Hırsızlık suçu etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkündür. Kanunun 168. maddesinde hırsızlık suçu etkin pişmanlık hususu düzenlenmiştir. Kişi şayet hırsızlık suçunu işledikten sonra kovuşturma başlamadan evvel, pişmanlık gösterir ve mağdurun zararını AYNEN geri verme veya tazminat etme suretiyle giderirse, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilir.
Şayet bu zarar kovuşturma aşamasında giderilirse hırsızlık suçu cezası yarı oranına kadar indirilir.
Zararın tamamı değil de, bir kısmı giderilebilirse bu durumda hırsızlık suçu etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmek için mağdurun rızası aranmaktadır.
Kimi durumlarda hırsızlık suçu etkin pişmanlık hükümleri uygulanması gerekmesine rağmen mahkeme tarafından uygulanmamaktadır. Bu durum Yargıtay tarafından bozma nedeni kabul edilmiş olup sanık müdafinin etkin pişmanlık hükümlerini her aşamada dikkate alması gerekmektedir.
(hırsızlık suçu etkin pişmanlık yargıtay kararı) Dosyada yer alan yakalama ve teslim tutanağına göre suça sürüklenen çocuğun kolluk görevlilerine müştekiye ait semaveri teslim ederek iadesini sağladığı ve müştekinin kısmi iade nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rıza gösterdiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk hakkında şartları oluşmasına rağmen 5237 sayılı TCK’nın 168/1-4. maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmaması, Bozmayı gerektirmiş, (hırsızlık suçu etkin pişmanlık yargıtay kararı)
Hırsızlık Suçunda Adli Para Cezası
Kimi suçlarda yalnızca hapis cezasına hükmedildiği gibi hapis cezasıyla birlikte veya ayrı şekillerde adli para cezasına da hükmedildiği görülmektedir. Şayet şartlarını sağlıyorsa kimi hırsızlık türlerinde de hırsızlık suçu cezası adli para cezasına çevrilebilmektedir. Her olay bazında ayrı bir değerlendirme yapılması gerekmekte olup somut hırsızlık suçunun adli para cezasına çevrilip çevrilemeyeceğini avukat yardımıyla öğrenebilirsiniz.
Hırsızlık Suçunda HAGB ve Erteleme
HAGB yani hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, iki yıl ve altında ceza kararı verilen durumlarda söz konusu olmaktadır. Hırsızlık suçunda da şayet şartları sağlanmışsa hükmün açıklanması geri bırakılabilir. Benzer şekilde erteleme kararı da verilebilmektedir. HAGB ve erteleme her zaman için sanığın seçenekleri arasında olmalı ve müdafi ile yaptığı görüşmelerde savunma stratejisini bu yönde kurmalı.
Hırsızlık Suçu Avukatı
Hırsızlık suçu avukatı olarak bilinen avukatlar genellikle ceza hukuku alanında çalışan ve sanık müdafiliği hizmeti yürüten avukatlardır. Hırsızlık suçundan yargılanıyorsanız avukatınız sizin için öncelikle beraat odaklı bir müdafilik faaliyeti yürütmelidir. Her şeyden önce hırsızlık suçunun oluşup oluşmadığı hususu incelenmelidir. Soruşturma aşamasındaki hukuka aykırılıklar tespit edilmeli ve gerekli itirazlar dile getirilmeli. Hırsızlık suçunun nitelikli halleri ve daha az cezayı gerektiren halleri her olay bazında avukat tarafından değerlendirilmeli. Kullanma hırsızlığı ve zorunluluk haline savunma stratejisinde yer verilip verilmeyeceği belirlenmeli. Şayet suçun gece vakti işlendiği iddia ediliyorsa kamera kayıtları incelenmeli, tanıklara doğru sorular sorulmalı. Suç uzlaşmaya tabi ise, uzlaşma süreçleri titizlikle yürütülmeli. Hırsızlık suçu etkin pişmanlık hükümleri değerlendirilmeli. Müvekkille gerçekleştirilen ikili görüşmelerde HAGB hükümleri, erteleme ve adli para cezası ihtimalleri değerlendirilmeli. İyi bir ceza avukatı bir dosyayı detaylarıyla inceler ve her seçeneği değerlendirir.