Kısa cevap: Dolandırıcılık avukatının baktığı dosyalar basit ve nitelikli dolandırıcılık ile alacağı tahsil amacıyla işlenen hâl etrafında toplanır. Bunların hemen yanında, çoğu zaman aynı olaydan doğan ama farklı maddelere giren bir grup daha vardır: banka ve kredi kartı suçları ile bilişim sistemlerine yönelik suçlar.
Bu sayfada önce dolandırıcılık avukatının hangi dosyalara baktığını ve sürecin nasıl yürüdüğünü ele alıyor, ardından uygulamada dosyanın kaderini belirleyen ayrıma iniyoruz: dolandırıcılık mı, kart suçu mu, bilişim suçu mu — ölçüt nedir, ceza aralıkları nasıl değişir.
Kadıköy’den gelen dosyalarda hem şüpheli hem mağdur tarafında çalışıyoruz: fiilin doğru maddeye oturtulmasından işlem kayıtlarının denetimine, akrabalık istisnasının değerlendirilmesinden zararın giderilmesinin zamanlamasına kadar.
Eş, üstsoy, altsoy, bu derecede kayın hısımı, evlat edinen veya aynı konutta yaşayan kardeş zararına işlenen kart kullanımında ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.245/4). Dosyanızı değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Dolandırıcılık Avukatı Ne Yapar, Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Çalışma üç eksende yürür — fiilin doğru maddeye oturtulması, dijital ve bankacılık kayıtlarının denetimi ve etkin pişmanlık ile malvarlığı sonuçlarının planlanması.
| Dosya türü | İçerik |
|---|---|
| Basit dolandırıcılık | Hileli davranışla aldatma ve yarar sağlama (TCK m.157) |
| Nitelikli dolandırıcılık | Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi ağırlaştırıcı hâller (m.158) |
| Alacağı tahsil amacı | Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hâl (m.159) |
| Kart suçları | Başkasına ait kartın kullanılması, sahte kart üretimi ve sahte kartla yarar sağlama (m.245) |
| Bilişim sistemine girme | Hukuka aykırı erişim ve veri nakillerinin izlenmesi (m.243) |
| Sistem engelleme ve veri bozma | İşleyişi engelleme, verileri bozma ve bu yolla çıkar sağlama (m.244) |
| Yasak cihaz ve programlar | Münhasıran bu suçlar için üretilen cihaz, program veya şifreye ilişkin fiiller (m.245/A) |
| Tüzel kişi tedbirleri | Bilişim suçlarında tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri (m.246) |
| Mağdur vekilliği | Şikâyet, paranın izlenmesi ve zararın tazmini |
| Etkin pişmanlık | Zararın giderilmesine bağlı indirim imkânları |
İnternet üzerinden işlenen fiiller için Kadıköy bilişim yoluyla dolandırıcılık avukatı, havale ve hesap üzerinden yürüyen dosyalar için IBAN dolandırıcılığı, getiri vaadiyle toplanan paralar için yatırım dolandırıcılığı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Dolandırıcılık Dosyası Hangi Adımlarla Yürür?
Kısa cevap: Önce fiil çözümlenir — aldatılan bir kişi var mı. Ardından banka kayıtları ve işlem logları toplanır, nitelendirme tartışılır; iddianame, kovuşturma ve kanun yolu aşamaları izler.
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| Fiilin çözümlenmesi | Ortada aldatılan bir kişi var mı, yoksa doğrudan sisteme mi müdahale edilmiş — nitelendirme buradan başlar |
| Delillerin toplanması | Banka kayıtları, işlem logları, mesajlaşma ve cihaz incelemeleri dosyaya girer |
| Nitelendirme | Fiil m.157/158 mi, m.245 mi, m.244/4 mü — ceza aralığı ve görevli mahkeme bu ayrımla değişir |
| İddianame | Kamu davası açılır; birden çok fiil varsa gruplandırma tartışılır |
| Kovuşturma | Deliller tartışılır; zararın giderilmesi bu aşamada da değerlendirilebilir |
| Hüküm ve kanun yolu | Karara karşı istinaf; malvarlığı bakımından müsadere ve iade ayrıca karara bağlanır |
Bu zincirde belirleyici halka nitelendirmedir: aynı olay, koşullara göre m.157/158, m.245 veya m.244/4 kapsamına girebilir ve bu üçünün ceza aralıkları birbirinden farklıdır. Genel ceza usulü için Kadıköy ceza avukatı, verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi boyutu için kişisel verilerin ele geçirilmesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Dolandırıcılık mı, Bilişim Suçu mu? Ayırt Edici Ölçüt
Kısa cevap: Ölçüt, aldatılan bir insan bulunup bulunmadığıdır. Kandırılan bir kişi kendi tasarrufuyla zarara uğramışsa dolandırıcılık; kimse aldatılmadan karta veya sisteme müdahale edilmişse m.245 ya da m.244/4 uygulanır.
| Fiil | Nitelendirme |
|---|---|
| Bir kişi hileyle aldatılmış | Aldatılan ve bu nedenle tasarrufta bulunan bir insan varsa fiil dolandırıcılıktır (m.157); bilişim sistemi yalnızca araç olarak kullanılmışsa nitelikli hâl gündeme gelir (m.158) |
| Aldatılan kimse yok, doğrudan sisteme müdahale | Sistemin işleyişi engellenmiş veya veriler bozulup bu yolla çıkar sağlanmışsa m.244/4: iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası — ancak fiil başka bir suç oluşturmuyorsa |
| Başkasının kartı kullanılmış | Kartı ele geçiren veya elinde bulunduran kişi, rıza olmaksızın kullanarak veya kullandırtarak yarar sağlarsa m.245/1: üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası |
| Sahte kart üretimi ve ticareti | Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte kart üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi m.245/2: üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası |
| Sahte kartla yarar sağlama | Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan kartı kullanarak yarar sağlayan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmuyorsa m.245/3: dört yıldan sekiz yıla kadar hapis |
| Sisteme hukuka aykırı giriş | Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimse m.243/1: bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası |
| Veri nakillerinin izlenmesi | Sistem içindeki veya sistemler arasındaki veri nakillerini sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı izleyen kişi m.243/4: bir yıldan üç yıla kadar hapis |
| Banka sistemine yönelik fiil | Sistem engelleme veya veri bozma fiilleri bir banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurumuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.244/3) |
- 01
Aldatılan kişinin varlığının araştırılması
İlk ve belirleyici soru budur: para, kandırılan bir kişinin kendi eliyle mi gönderilmiş, yoksa hesaba doğrudan müdahale ile mi çıkmış? Birincisi dolandırıcılık, ikincisi kart veya bilişim suçları alanına girer.
- 02
İşlem kanalının belirlenmesi
Para hangi yolla çıkmış: kart kullanılarak mı, internet bankacılığı erişimiyle mi, yoksa sistemin işleyişine müdahaleyle mi? Kart kullanımı m.245, sisteme erişim m.243, işleyişe müdahale ile çıkar sağlama m.244/4 kapsamındadır.
- 03
Kartın sahteliğinin incelenmesi
Kart gerçek ama başkasına ait ise m.245/1; kart sahte olarak üretilmiş veya üzerinde sahtecilik yapılmışsa üretim/ticaret bakımından m.245/2, kullanım bakımından m.245/3 gündeme gelir. Ceza aralıkları bu üç fıkrada farklıdır.
- 04
Kurumsal hedefin kontrol edilmesi
Fiil bir banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurumuna ait sistem üzerinde işlenmişse, sistem engelleme ve veri bozma fiillerinde ceza yarı oranında artırılır (m.244/3). Bu, isnadın ağırlığını doğrudan değiştirir.
- 05
Akrabalık ilişkisinin değerlendirilmesi
Kart m.245/1 kapsamında ve mağdur, kanunda sayılan yakınlardan biriyse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Bu, aile içi kart kullanımlarında dosyanın seyrini tümüyle değiştiren bir hükümdür (m.245/4).
- 06
Zararın giderilmesinin planlanması
Son adım zamanlamadır: m.245/1 kapsamındaki fiillerde malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m.245/5). Bu nedenle ödeme, kovuşturmanın hangi aşamasında yapıldığına göre farklı sonuç doğurur.
Hesabından para çıkan bir dosyada izlenen yol
Kart Suçlarında Özel Hükümler
Kısa cevap: m.245/1’deki fiil belirli yakınların zararına işlenirse cezaya hükmolunmaz; aynı fıkra için etkin pişmanlık hükümleri uygulanır. Ayrıca münhasıran bu suçlar için üretilen cihaz ve programlara ilişkin ayrı bir suç vardır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Akrabalık istisnası | m.245/1’deki suç; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen ya da evlâtlığın, aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4) |
| Kapsamı | Bu istisna yalnızca birinci fıkradaki fiil için geçerlidir; sahte kart üretimi ve sahte kartla yarar sağlamada uygulanmaz |
| Etkin pişmanlık | Birinci fıkra kapsamına giren fiillerle ilgili olarak bu Kanunun malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m.245/5) |
| Yasak cihaz ve program | Bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun münhasıran bu suçların işlenmesi için yapılması hâlinde bunları imal, ithal, sevk, nakil, depolama, kabul, satış, satın alma veya bulundurma fiilleri: bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası (m.245/A) |
| Münhasırlık şartı | m.245/A’da belirleyici olan münhasıran ifadesidir: genel amaçlı bir yazılım veya cihaz bu kapsama girmez |
| Tüzel kişiler | Bu bölümde yer alan suçların işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur (m.246) |
| Bedelli sistemler | Sisteme hukuka aykırı girme fiili bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenirse ceza yarı oranına kadar indirilir (m.243/2) |
| Veri kaybı | Sisteme girme fiili nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (m.243/3) |
İki nokta savunmada sık kullanılır: akrabalık istisnasının kapsamı (yalnızca birinci fıkra) ve m.245/A’daki münhasırlık şartı — genel amaçlı bir program veya cihaz, bu suçun konusu sayılmaz. Mağdur tarafında zararın hukuk davası yoluyla tazmini için Kadıköy tazminat avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme
Dosyalar, fiilin nitelendirilmesine ve öngörülen ceza aralığına göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde görülür; yetki bakımından kural suçun işlendiği yer mahkemesidir. Kadıköy’de soruşturmalar İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür ve Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından duruşmalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde yapılır.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık aldatma unsurudur: ortada kandırılan ve bu nedenle tasarrufta bulunan bir kişi var mı.
İkincisi işlem kanalıdır; para kart kullanılarak mı, sisteme erişimle mi, yoksa sistemin işleyişine müdahaleyle mi çıkmış.
Üçüncüsü kartın niteliğidir: kart gerçek ama başkasına ait mi, yoksa sahte olarak üretilmiş veya üzerinde sahtecilik yapılmış mı.
Dördüncüsü hedef sistemdir; fiil banka, kredi kurumu veya kamu kurumu sistemine yönelmiş mi — bu, artırım sebebidir.
Beşincisi kişisel hâllerdir: mağdurla aradaki akrabalık ilişkisi kanunda sayılanlardan biri mi, etkin pişmanlık için uygun aşama hangisi.
Sistem engelleme veya veri bozma yoluyla haksız çıkar sağlanması, başka bir suç oluşturmuyorsa iki yıldan altı yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.244/4). Dosyanızdaki nitelendirmeyi değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dolandırıcılık avukatı hangi dosyalara bakar?
Başlıcaları: basit ve nitelikli dolandırıcılık, alacağı tahsil amacıyla işlenen hâl; ayrıca banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, bilişim sistemine girme, sistem engelleme ve veri bozma, yasak cihaz ve programlar dosyaları ile mağdur vekilliği ve etkin pişmanlık değerlendirmesi.
Dolandırıcılık avukatı somut olarak ne yapar?
Önce fiili çözümler: ortada aldatılan bir kişi var mı, para hangi kanaldan çıkmış. Ardından delilleri (banka kayıtları, işlem logları, cihaz incelemesi) denetler ve nitelendirmeyi tartışır; zararın giderilmesinin zamanlamasını planlar, mağdur tarafında ise paranın izini sürer.
Dolandırıcılık dosyası hangi adımlarla yürür?
Altı adım: fiilin çözümlenmesi, delillerin toplanması, nitelendirme, iddianame, kovuşturma ve hüküm ile kanun yolu.
Dolandırıcılık ile bilişim suçu arasındaki fark nedir?
Ölçüt, ortada aldatılan bir insan bulunup bulunmadığıdır. Bir kişi hileyle kandırılıp kendi tasarrufuyla zarara uğratılmışsa fiil dolandırıcılıktır; kimse aldatılmadan doğrudan sisteme müdahale edilmişse bilişim suçları alanına girilir.
Başkasının kartını kullanmanın cezası nedir?
Kanun açıktır: başkasına ait bir banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine ya da başkasına yarar sağlarsa üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.245/1).
Sahte kart üretmenin cezası nedir?
Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.245/2).
Sahte kartı kullanmanın cezası farklı mı?
Evet, daha ağırdır: sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir kartı kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmuyorsa dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.245/3).
Eşimin veya çocuğumun kartını kullandım, ceza alır mıyım?
Kanun bir cezasızlık hâli öngörür. m.245/1’deki suç; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlâtlığın, aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4).
Bu akrabalık istisnası her fıkra için geçerli mi?
Hayır. Kanun istisnayı açıkça birinci fıkrada yer alan suç ile sınırlamıştır. Sahte kart üretimi (m.245/2) ve sahte kartla yarar sağlama (m.245/3) bakımından bu hüküm uygulanmaz.
Kart suçlarında etkin pişmanlık var mı?
Birinci fıkra bakımından vardır: birinci fıkra kapsamına giren fiillerle ilgili olarak bu Kanunun malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (TCK m.245/5). Bu nedenle zararın giderilmesinin hangi aşamada yapıldığı sonucu doğrudan etkiler.
Bilişim sistemine izinsiz girmenin cezası nedir?
Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir (TCK m.243/1). Fiil bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenirse ceza yarı oranına kadar indirilir.
Sisteme girildiğinde veriler silinirse ne olur?
Ceza ağırlaşır: bu fiil nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.243/3).
Veri trafiğini izlemek suç mu?
Suçtur: bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.243/4). Sisteme girilmemiş olması suçu ortadan kaldırmaz.
Sistemi engelleme veya veri bozmanın cezası nedir?
İki ayrı fıkra vardır: bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis; bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.244/1-2).
Banka sistemine yönelik fiillerde ceza artar mı?
Artar: bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.244/3).
Sisteme müdahaleyle para elde edilirse hangi hüküm uygulanır?
Kanun bunu ayrı bir fıkrada düzenler: yukarıdaki fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisine veya başkasına haksız bir çıkar sağlaması, başka bir suç oluşturmaması hâlinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur (TCK m.244/4).
Hangi cihaz veya programı bulundurmak suç sayılır?
Ölçüt münhasırlıktır: bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun münhasıran bu bölümdeki suçların veya bilişim sistemleri araç kullanılarak işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılması hâlinde; bunları imal, ithal, sevk, nakil, depolama, kabul, satış, satın alma veya bulundurma fiilleri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası gerektirir (TCK m.245/A).
Şirket üzerinden işlenen bilişim suçunda şirkete ne olur?
Güvenlik tedbiri gündeme gelir: bu bölümde yer alan suçların işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur (TCK m.246).
Mağdur tarafında ilk yapılması gereken nedir?
Gecikmeden şikâyet ve işlem kayıtlarının alınmasıdır: hangi hesaba, ne zaman, hangi tutarın geçtiği ve işlemin hangi kanaldan yapıldığı belgelenmelidir. Bu kayıtlar hem nitelendirmeyi hem de paranın izlenmesini mümkün kılar.
Bu dosyalar nerede görülür?
Dosyalar, fiilin nitelendirilmesine ve öngörülen ceza aralığına göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde görülür. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda dolandırıcılık ve bilişim suçu dosyalarını takip etmektedir. Kadıköy ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; basit ve nitelikli dolandırıcılık iddialarından banka ve kredi kartı suçlarına, bilişim sistemine yönelik fiillerden yasak cihaz ve program isnatlarına kadar hem şüpheli hem mağdur tarafında müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.157-159, 243-246)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6698 sayılı Kanun (24/3/2016) — TCK m.243/4 ve m.245/A eklenmesi
- 5560 sayılı Kanun (6/12/2006) — TCK m.245/5 eklenmesi
- 7413 sayılı Kanun (23/6/2022) — TCK m.243 ceza aralığı değişikliği
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.