Bu yazımızda uygulamada sık karşımıza çıkan karşılıksız çek suçu hükümlerinden bahsedecek, karşılıksız çek cezası hakkında bilgilendirme yapacağız. İletişim: 0506 976 23 55
Karşılıksız Çek Suçu
Karşılıksız çek cezası oluşması için karşılıksız çek suçu meydana gelmesi gerekir. Bu suçun sübuta ermesi içinse aşağıdakilerin gerçekleşmiş olması gerekir;
- Çek kanuni süreler dahilinde ibraz edilmelidir.
- Çek üzerinde yer alan miktarın bir kısmının veya tamamının bankada bulunmaması gerekir.
- İbraz edilen çekin arkasına “karşılıksızdır” ibaresi düşülmelidir.
Karşılıksız çek suçu 5491 sayılı kanun ile düzenlenmiştir. Bu kanun uygulamada sıklıkla karşımıza çıkmakta ve karşılıksız çek suçu nedeniyle tartışılmaktadır.
Karşılıksız çek suçu kanun ile düzenleme altına alınmıştır. Karşılıksız çek cezası, ilgili Çek Kanunu’nun 5. maddesinde yer almaktadır. Buna göre;
Karşılıksız çek cezası her bir çek için bin beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. Ayrıca, verilecek karşılıksız çek cezası söz konusu çekte karşılığı olmayan tutardan az olamaz. Örneğin, karşılıksız kalan miktar 3.000-TL ise, verilecek adli para cezası da bu tutardan aşağı olamaz.
Karşılıksız Çek Suçu Şikayete Tabi mi?
Evet. Karşılıksız çek suçu şikayete tabi suçlar arasındadır. Karşılıksız çek suçu resen takip edilmez, soruşturulmaz veya kovuşturulmaz. Bu konuda bir şikayetin bulunması gerekir. Uygulamada genellikle bu şikayet çekin karşılıksız olduğunu anlayan lehdar tarafından yapılmaktadır.
Karşılıksız Çek Suçu Şikayet Süresi
Karşılıksız çek suçu şikayete tabi olup şikayet süresi öğrenildikten sonra üç ay, her halükarda bir yıldır.
Karşılıksız Çek Suçu Şikayetten Vazgeçme
Karşılıksız çek suçu bakımından şikayet vazgeçme mümkündür. Her aşamada şikayetçi taraf şikayetinden vazgeçebilir.
Karşılıksız Çek Suçunda Etkin Pişmanlık
Karşılık çek suçu etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanacağı türden bir suç türüdür. Bu suç esasen malvarlığını ilgilendiren bir suç olduğu için, zararın giderilmesi ile birlikte etkin pişmanlık hükümlerinin de uygulanabileceği düzenlenmiştir. Bu bakımdan, sürmekte oan bir karşılıksız çek suçu yargılamasında şayet sanık dava konusu çekteki tutarı alacaklı tarafa öderse bu durumda mahkeme tarafından düşme kararı verilmektedir. Şayet mahkeme kararıyla cezaya hükmedildikten sonra söz konusu çek bedeli ödenmişse hüküm sonuçlarıyla birlikte kaldırılır.
Karşılıksız Çek Suçu Görevli Mahkeme
Karşılıksız çek suçu bakımından görevli mahkeme icra ceza mahkemesidir. Bu suç hakkında ceza davası açılmışsa, bu dava icra ceza mahkemesinde görülür.
Karşılıksız Çek Suçu Uzlaşma Uygulanır mı?
Karşılıksız çek suçunda uzlaşma uygulanmaz.
Karşılıksız Çek Suçu Uzlaşma
Karşılıksız çek suçu için uzlaşma hükümleri uygulanmamaktadır.
Karşılıksız Çek Suçu Önödeme
Karşılıksız çek suçu, önödeme hükümlerinin uygulanacağı suçlardan değildir. Bu nedenle karşılık çek suçunda önödeme kurumu gündeme gelmez.
Karşılıksız Çek Suçu HAGB
Karşılıksız çek suçu bakımından HAGB yani hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri uygulanmayacaktır.
Karşılıksız Çek Kanunu
Karşılık Çek Kanunu – Madde 1
(1) Bu Kanunun amacı, çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanımına, çek hamillerinin korunmalarına ve kayıt dışı ekonominin denetim altına alınması önlemlerine katkıda bulunmaya ilişkin esaslar ile çekin karşılıksız çıkması ve belirlenen diğer yükümlülüklere aykırılık hâllerinde ilgililer hakkında uygulanacak yaptırımları belirlemektir.
(2) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanır.
Karşılık Çek Kanunu – Madde 5 – Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı
(1) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır. Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.
Konuyla İlgili Diğer Yazılarımız;
Çek İptali Davası – Çek İptali Dava Dilekçesi