Kısa cevap: Türk Medeni Kanunu, yasal mirasçıları zümre sistemine göre sıralar: önce mirasbırakanın altsoyu (çocukları), altsoy yoksa ana ve babası, onlar da yoksa büyük ana ve büyük babaları mirasçı olur. Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre altsoyla birlikte mirasın 1/4’ünü, ana-baba zümresiyle birlikte 1/2’sini, büyük ana-büyük baba zümresiyle birlikte 3/4’ünü alır. Aşağıdaki hesaplama aracına tereke değerini ve mirasçıları girerek yasal miras paylarını öğrenebilirsiniz.
Yasal Mirasçılar ve Zümre Sistemi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 495-501. maddeleri, kan hısımlarını zümre (derece) sistemine göre sıralar. Mirasbırakanın birinci zümresi altsoyudur (çocukları ve onların altsoyu); çocuklar eşit paylıdır, mirasbırakandan önce ölen çocuğun payını kendi altsoyu halefiyet yoluyla alır. Birinci zümrede mirasçı yoksa ikinci zümre olan ana ve baba mirasçı olur; onlar da yoksa üçüncü zümre olan büyük ana ve büyük babalar mirasçı olur. Bir zümrede mirasçı bulunduğu sürece bir sonraki zümreye geçilmez.
Sağ kalan eş, TMK m. 499 uyarınca birlikte bulunduğu zümreye göre şu oranlarda mirasçı olur:
- Altsoy (çocuklar) ile birlikte mirasçı olursa: mirasın 1/4’ü
- Ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa: mirasın 1/2’si
- Büyük ana ve büyük baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa: mirasın 3/4’ü, bunlar da yoksa mirasın tamamı
TMK m. 506 uyarınca kanuni mirasçıların bir kısmı için saklı pay güvencesi vardır: altsoy için yasal payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal payının dörtte biri, sağ kalan eş için ise altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü saklı paydır. Mirasbırakan, vasiyetname ile saklı payların üzerindeki kısım (tasarruf edilebilir kısım) üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir.
Miras Payı Hesaplama Aracı
* Bu hesaplama, birinci ve ikinci zümre (çocuklar; yoksa ana-baba) için geçerlidir ve TMK m. 495-501, 506’daki genel kurallara dayanır. Evlatlık, evlilik dışı hısımlık, halefiyet (bir mirasçının mirasbırakandan önce ölmüş olması) gibi özel durumlar ile üçüncü zümre (büyük ana-büyük baba) detaylı hesaba dahil edilmemiştir. Kesin miras taksimi için bir miras avukatına danışmanız önerilir.
Hesaplama Örneği
2.000.000 TL değerinde tereke bırakan, sağ kalan eşi ve 2 çocuğu bulunan bir mirasbırakan için: eşin yasal payı 2.000.000 × 1/4 = 500.000 TL (tamamı saklı paydır). Kalan 1.500.000 TL çocuklar arasında eşit bölüşülür; her çocuğun yasal payı 1.500.000 / 2 = 750.000 TL, bu payın saklı kısmı ise 750.000 × 1/2 = 375.000 TL‘dir.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetname ile saklı paylar tamamen ortadan kaldırılabilir mi?
Hayır, TMK m. 506’da düzenlenen saklı paylar mirasçıya kanunen güvence altına alınmış asgari haktır; mirasbırakan yalnızca tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir, saklı payı ihlal eden tasarruflar tenkis davasına konu olabilir.
Evlatlık, öz çocuk gibi mirasçı olur mu?
Evet, TMK m. 500 uyarınca evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur; ayrıca evlatlığın kendi öz ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
Kardeşler saklı paylı mirasçı mıdır?
Hayır, 2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlere ilişkin saklı pay hükmü kaldırılmıştır; kardeşler yalnızca birinci ve ikinci zümrede mirasçı bulunmadığı hâllerde üçüncü zümre kapsamında yasal mirasçı olabilir, ancak saklı pay güvencesinden yararlanamazlar.
Miras paylaşımı, veraset ilamı veya tenkis davası konularında hukuki destek için bize ulaşabilirsiniz.
Miras hukuku alanındaki diğer yazılarımıza da göz atabilirsiniz: Kartal Miras Avukatı.
Tüm ücretsiz hukuki hesaplama araçlarımızı görmek için: Hukuki Hesaplama Araçları.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak ceza hukukunun yanı sıra miras hukuku alanında veraset ilamı, miras paylaşımı ve tenkis davalarında hukuki destek vermektedir. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde, Kartal/İstanbul merkezli olarak güncel mevzuata uygun danışmanlık sağlanmaktadır. İletişim: 0 506 976 23 55.