Kısa cevap: Evet, başkası adına onun fotoğrafı, adı veya telefon numarasıyla sahte sosyal medya hesabı açmak suçtur. Yargıtay bu fiili TCK 136/1’deki verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu olarak değerlendirir; ceza 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Suç şikâyete bağlı değildir. Hesaptan hakaret, özel görüntü paylaşımı veya para isteme yapılırsa TCK 125, 134 ya da 158/1-f ayrıca gündeme gelir.
- Bir kişinin adı, fotoğrafı ve telefon numarası kişisel veridir; rızası olmadan bunlarla hesap açıp yayımlamak TCK 136/1 kapsamındadır.
- Fotoğrafın daha önce herkese açık paylaşılmış olması suçu ortadan kaldırmaz.
- Sahte hesap açmak kural olarak bilişim sistemine girme (TCK 243) değildir; Yargıtay bu nitelendirmeyi bozmuştur.
- Şikâyetten vazgeçmek TCK 136 davasını düşürmez.
- 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden erişim engeli için bugün başka yollar kullanılır.
Sahte hesap açmak suç mu sorusu, çoğu zaman birinin fotoğraflarınızla Instagram, Facebook veya TikTok’ta profil açtığını fark ettiğinizde sorulur. Bu yazıda taklit hesabın oluşturduğu suçlar, cezalar, şikâyet şartı ve hesabın kapatılması Yargıtay kararlarıyla anlatılmaktadır.
Hesap kapatıldığında içerikler kaybolabilir. Profil adresi, paylaşımlar ve mesajların tarihli ekran görüntüleri savcılık dosyasının temelini oluşturur.
Başkası adına sahte hesap açmak suç mu?
Başkası adına sahte hesap açmak, kişinin adı, fotoğrafı veya iletişim bilgileri kullanıldığında TCK 136/1’deki verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturur. Bu suç, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişinin cezalandırıldığı ve 2 ile 4 yıl hapis öngören bir suçtur.
“(1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
TCK m. 136/1
Adın, soyadın ve yüz fotoğrafının sahte profilde yayımlanması bu verilerin “yayılması” anlamına gelir. Güncel madde metnine Türk Ceza Kanunu’nun resmî metninden ulaşılabilir.
Kimseyi taklit etmeyen bir takma adla hesap açmak ise tek başına suç değildir; sorumluluk, gerçek bir kişinin verileri rızası olmadan kullanıldığında doğar. Ekran görüntüsü paylaşımı gibi genel durumlar kişisel verileri kaydetmek veya paylaşmak konulu yazımızda ele alınmıştır.
Başkasının fotoğrafıyla hesap açmak hangi suçu oluşturur?
Başkasının fotoğrafıyla hesap açmak, fotoğraf daha önce kişinin kendi hesabında herkese açık paylaşılmış olsa bile TCK 136/1’deki suçu oluşturur. Herkese açık fotoğraf özel hayatın gizliliği kapsamında sayılmaz, ancak kişisel veri olmaya devam eder. Bu nedenle fiil kural olarak TCK 134’ten değil TCK 136’dan değerlendirilir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 26.03.2024 tarihli, 2020/1675 Esas, 2024/1466 Karar sayılı kararında, katılanın kendi Facebook hesabında paylaştığı günlük kıyafetli fotoğraflarını izinsiz alarak sahte bir Facebook hesabı oluşturan sanığın TCK 134/2’den mahkûm edilmesi bozulmuştur. Daireye göre fotoğraflar daha önce yayımlandığı için “özel yaşam alanına ilişkin, herkes tarafından bilinmesini istemeyeceği görüntüler” değildir, ancak katılanın kişisel verisidir ve eylem TCK 136/1 kapsamındadır.Karar eski usul (1412 sayılı CMUK) hükümlerine göre verilmiştir.
Fotoğraf hiç paylaşılmamış, özel ortamda çekilmiş bir görüntüyse durum değişir: özel hayata ilişkin görüntüleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek TCK 134/2 uyarınca 2 ile 5 yıl hapis gerektirir.
Sahte hesap açmak bilişim sistemine girme suçu mu?
Sahte hesap açmak kural olarak bilişim sistemine girme suçu (TCK 243) değildir. Fail kendi adına yeni bir hesap oluşturur ve başkasına ait bir sisteme hukuka aykırı olarak girmez. Yargıtay, başkası adına sosyal medya hesabı açma fiilini TCK 243 ile cezalandıran kararları suç vasfında yanılgı gerekçesiyle bozmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 02.11.2021 tarihli, 2020/4113 Esas, 2021/20067 Karar sayılı kararında, müştekinin adını ve soyadını kullanarak sosyal medya hesabı açan, ev telefonunu yayımlayan ve onun yazmış izlenimi veren cinsel içerikli paylaşımlar yapan hükümlü hakkında TCK 243/1’den verilen hüküm, Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma istemi üzerine bozulmuştur. Daireye göre eylem TCK 136/1’deki suçu oluşturur; bozma aleyhe sonuç doğurmamak üzere yapılmıştır. Olay 2011 tarihlidir.
Fail mağdurun gerçek hesabını ele geçirip onun adına yazışmışsa TCK 243 ve 244 ayrıca gündeme gelir; bu ayrım başkasının hesabına girmenin cezası (TCK 243-244) anlatan yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Sahte hesaptan hakaret veya rezil edici paylaşım yapılırsa ne olur?
Sahte hesaptan mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide eden paylaşımlar yapılırsa TCK 136’ya ek olarak TCK 125’teki hakaret suçu oluşabilir. Ceza 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezasıdır; herkese açık paylaşımda alenen işlendiği için altıda bir artırılır.
Gıyapta hakaret için aranan en az üç kişiyle ihtilat şartı, takipçi kitlesi nedeniyle gerçekleşebilir. Hakaret kısmı şikâyete bağlıdır (TCK 131) ve CMK 253/3 uyarınca uzlaştırma kapsamı dışındadır.
Şikâyet süresi TCK 73/1 uyarınca fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 aydır; 7531 sayılı Kanun’la eklenen cümle gereği hakarette bu süre fiilden itibaren 2 yılı geçemez. TCK 136 bu sürelere bağlı değildir.
Sahte hesapla para istemek dolandırıcılık mı?
Sahte hesapla mağdurun arkadaşlarından borç istemek veya sahte satışla para toplamak, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla nitelikli dolandırıcılık suçudur. TCK 158/1-f uyarınca ceza 3 ile 10 yıl hapistir; ancak bu bentte hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi’nin 29.03.2021 tarihli, 2017/36940 Esas, 2021/3691 Karar sayılı kararında, tanığın arkadaşının ismi ve resmiyle sahte Facebook hesabı açıp indirimli telefon satacağını söyleyerek müştekiye 810 TL yatırtan ve telefonu göndermeyen sanığın TCK 158/1-f’den mahkûmiyeti onanmıştır.
Para gönderilmeden durum anlaşılırsa fiil teşebbüs aşamasında kalabilir; teşebbüs de cezalandırılır. Taklit edilen kişi TCK 136 bakımından mağdur, para gönderen her kişi ise dolandırıcılığın ayrı mağdurudur.
Sahte hesapla birini suçlu göstermek iftira mı?
Sahte hesap tek başına iftira suçu değildir. TCK 267’deki iftira, yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat etmekle oluşur ve 1 ile 4 yıl hapis gerektirir.
Örneğin fail, mağdur adına açtığı hesaptan tehdit mesajı atıp ardından mağduru savcılığa şikâyet ederse iftira gündeme gelebilir; delil uydurulmuşsa ceza TCK 267/2 uyarınca yarı oranında artırılır.
Burada sık yapılan bir karışıklık TCK 268’dir. TCK 268, kişinin işlediği suç nedeniyle hakkında soruşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanmasını cezalandırır; sosyal medyada taklit bu amacı taşımadığından kural olarak TCK 268’e girmez. Ayrıntı başkasının kimliğini resmî makamlara karşı kullanmak (TCK 268) yazımızdadır.
Sahte hesap açmanın cezası ne kadar?
Sahte hesap açmanın cezası, kullanılan veriye ve hesaptan yapılan işleme göre değişir. Temel fiil TCK 136/1 uyarınca 2-4 yıl hapistir; özel görüntü ifşası 2-5 yıl, hakaret 3 ay-2 yıl, nitelikli dolandırıcılık 4-10 yıl hapis gerektirir. Tablo ilgili maddeleri bir arada gösterir.
| Fiil | Madde | Ceza | Şikâyet | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|---|
| Ad, fotoğraf veya telefonla hesap açıp yayımlamak | TCK 136/1 | 2 – 4 yıl hapis | Gerekmez | 8 yıl |
| Özel (paylaşılmamış) görüntüyü hesapta ifşa etmek | TCK 134/2 | 2 – 5 yıl hapis | Gerekir (TCK 139) | 8 yıl |
| Hesaptan hakaret içerikli paylaşım | TCK 125/1, 125/4 | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası, alenen 1/6 artırım | Gerekir (TCK 131) | 8 yıl |
| Hesapla para istemek veya sahte satış | TCK 158/1-f | 4 – 10 yıl hapis ve menfaatin en az iki katı adli para cezası | Gerekmez | 15 yıl |
| Hesap üzerinden uydurulan delille şikâyet | TCK 267/1-2 | 1 – 4 yıl hapis, delil uydurulmuşsa yarı artırım | Gerekmez | 8 yıl (mağdurun suçsuzluğunun sabit olduğu tarihten) |
Örnek hesap: Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 30.09.2024 tarihli, 2021/9723 Esas, 2024/4789 Karar sayılı kararında sanık, müştekinin fotoğraflarıyla birden fazla Facebook hesabı açıp adını, soyadını ve telefon numarasını paylaşmıştır. Bölge adliye mahkemesi TCK 136/1, 43/1 (zincirleme suç) ve 62/1 ile 2 yıl 1 ay hapis vermiştir. Bu sonuç, 2 yıllık alt sınırın zincirleme suç nedeniyle dörtte bir artırılması (2 yıl 6 ay) ve TCK 62 ile altıda bir indirilmesiyle (2 yıl 1 ay) örtüşür.
7589 sayılı Kanun’la değişik CMK 231/5’e göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) yalnız 2 yıl veya daha az hapis cezasında mümkündür. Zincirleme suç artırımı cezayı bu sınırın üstüne çıkarabilir; tek hesapta alt sınırdan ceza ve TCK 62 indirimiyle ise 1 yıl 8 ay hapse ulaşılır ve HAGB değerlendirilebilir.
Sahte hesap suçu şikâyete tabi mi?
Kısa Cevap: Hayır, sahte hesap açmanın temelini oluşturan TCK 136’daki suç şikâyete tabi değildir. TCK 139, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu şikâyete bağlı suçların dışında tutar. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır ve mağdur şikâyetinden vazgeçse bile dava düşmez.
Yukarıdaki 2024 tarihli kararda ilk derece mahkemesinin şikâyetten vazgeçme nedeniyle verdiği düşme kararı, bölge adliye mahkemesince CMK 280/2 uyarınca kaldırılmış ve kurulan mahkûmiyet Yargıtay’ca onanmıştır.
TCK 136 CMK 253/1’deki uzlaştırma listesinde yer almadığından yetişkinler arasında uzlaştırma yoluna gidilmez; üst sınır 4 yıl olduğundan önödeme de uygulanmaz.
Adıma açılan sahte hesap nasıl kapatılır, erişim engeli istenebilir mi?
Adınıza açılan sahte hesabı kapatmanın en hızlı yolu platformun taklit hesap bildirimidir. Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, 5651 sayılı Kanun Ek m. 4/3 uyarınca 9 ve 9/A kapsamındaki başvurulara en geç 48 saat içinde olumlu veya olumsuz, olumsuzsa gerekçeli cevap vermekle yükümlüdür.
Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engelini düzenleyen 5651 m. 9, Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 tarihli, 2020/76 Esas, 2023/172 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiş; iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir. Güncel düzenleme 5651 sayılı Kanun’un güncel metninde görülebilir.
Sahte hesapta özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerik varsa 5651 m. 9/A uygulanır: kişi, yayının tam adresini (URL) ve kimlik bilgilerini vererek Siber Güvenlik Başkanlığına başvurur. Tedbir en geç dört saatte uygulanır; talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur, hâkim kırk sekiz saatte karar verir.
Platform cevap vermezse hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir.
Sahte hesap savcılığa nasıl şikâyet edilir?
Sahte hesap, Cumhuriyet başsavcılığına yazılı dilekçeyle, e-Devlet üzerinden ya da kolluk birimine giderek şikâyet edilebilir. Dilekçede profil adresi, ekran görüntüleri, hesabı fark ettiğiniz tarih, şüphelendiğiniz kişi ve hesabın ulaştığı kişiler yazılmalıdır.
- 01
Delilleri tarihli kaydedin
Profil adresini (URL), kullanıcı adını, paylaşımları ve hesabın attığı mesajları tarih ve saat görünecek şekilde kaydedin.
- 02
Çevrenizi uyarın
Hesabın ulaştığı kişileri bilgilendirin; para istenmişse dekontları saklayın.
- 03
Platforma bildirin
Taklit hesap formunu kullanın; başvuru tarihini ve platformun cevabını saklayın.
- 04
Savcılığa şikâyet edin
Dilekçede platformdan kayıt e-postası, telefon numarası ve IP kayıtlarının istenmesini talep edin.
Sahte hesap fark edildiğinde izlenecek adımlar
IP adresi tek başına her zaman yeterli olmaz; aynı hattı birden fazla kişi kullanabilir. Bu nedenle hattın abonesi, giriş saatleri ve cihaz bilgisi birlikte değerlendirilir.
Uygulamada sık yapılan hatalar nelerdir?
Sahte hesap dosyalarında hataların çoğu, hem mağdur hem şüpheli tarafında, hesabın fark edildiği ilk günlerde yapılır. Delillerin kaybolması, suçun niteliğinin yanlış anlaşılması ve faili bulmak için yeni bir suç işlenmesi en sık görülen sorunlardır. Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Hesabı yalnız platforma bildirip beklemek; hesap kapanınca URL ve paylaşımlar kaybolur.
- Şikâyeti geri alınca dosyanın kapanacağını sanmak; TCK 136 kendiliğinden soruşturulur.
- Fotoğraf herkese açık olduğu için suç oluşmayacağını düşünmek; Yargıtay herkese açık fotoğrafı da kişisel veri sayar.
- Faili bulmak için şüphelinin hesabına veya telefonuna girmeye çalışmak; bu davranış TCK 243 kapsamında yeni bir suç oluşturabilir.
Sonuç ve değerlendirme
Başkası adına sahte sosyal medya hesabı açmak, kişinin adı veya fotoğrafı kullanıldığında TCK 136/1 kapsamında 2-4 yıl hapis gerektiren ve şikâyete bağlı olmayan bir suçtur. Paylaşımın içeriği hakaret, özel hayatın ihlali, dolandırıcılık veya iftira gibi ek suçlara yol açabilir. Diğer bilişim suçları için makaleler dizinimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sahte hesap açmak suç mu?
Gerçek bir kişinin adı, fotoğrafı veya iletişim bilgileri kullanılarak onun rızası olmadan hesap açmak suçtur. Yargıtay bu fiili TCK 136/1’deki verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu sayar ve ceza 2 ile 4 yıl hapistir. Kimseyi taklit etmeyen bir takma adla hesap açmak ise tek başına suç değildir.
Instagram’da sahte hesap açmanın cezası nedir?
Başkasının fotoğrafı ve adıyla Instagram’da hesap açmanın temel cezası TCK 136/1 uyarınca 2 ile 4 yıl hapistir. Hesaptan hakaret edilirse TCK 125, özel görüntü paylaşılırsa TCK 134/2 (2-5 yıl), para istenirse TCK 158/1-f (4-10 yıl) ayrıca uygulanabilir. Hangi maddenin uygulanacağı paylaşılan içeriğe göre belirlenir.
Sahte hesap şikâyetinden vazgeçersem dava düşer mi?
Hayır. TCK 139 uyarınca TCK 136’daki suç şikâyete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturur ve vazgeçme davayı düşürmez. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2024 tarihli kararında, şikâyetten vazgeçme nedeniyle verilen düşme kararı istinafta kaldırılmış, sanığa 2 yıl 1 ay hapis verilmiş ve hüküm onanmıştır.
Adıma açılan sahte hesap nasıl kapatılır?
Önce platformun taklit hesap bildirim formu kullanılır; büyük sosyal ağlar 5651 Ek m. 4/3 kapsamındaki başvurulara 48 saat içinde cevap vermekle yükümlüdür. Özel hayatı ihlal eden içerik varsa 5651 m. 9/A ile Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulabilir. Savcılık şikâyeti ayrıca yapılmalıdır.
Sahte hesabı kimin açtığı nasıl bulunur?
Faili savcılık belirler: platformdan hesabın açılış tarihi, kayıt e-postası, telefon numarası ve IP kayıtları istenir, ardından IP’nin abonesi internet servis sağlayıcısından sorulur. Mağdurun karşı tarafın hesabına girmeye çalışması yeni bir suç oluşturabilir.
Sahte hesap suçunda zamanaşımı kaç yıl?
TCK 136/1’deki suçun üst sınırı 4 yıl olduğundan TCK 66/1-e uyarınca dava zamanaşımı 8 yıldır. Sahte hesapla nitelikli dolandırıcılık yapılmışsa üst sınır 10 yıl olduğu için süre 15 yıla çıkar. Hakaret için ayrıca 6 aylık şikâyet süresi vardır ve bu süre fiilden itibaren 2 yılı geçemez.
Mağdur veya şüpheli olmanız fark etmeksizin, hesaptaki içeriğin TCK 136, 134, 125 ya da 158 kapsamında nasıl nitelendirileceğini kayıtlar üzerinden inceleyebiliriz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, ceza hukuku alanında çalışan ve bilişim yoluyla işlenen suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturma dosyalarında müdafi ve vekil olarak görev alan bir avukattır. Sosyal medyada taklit hesap, kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması, özel hayatın gizliliğinin ihlali ve bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık konularında yazılar kaleme almaktadır. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde Kartal’da faaliyet göstermektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.