📌 Kısa Cevap: Avukatın vekillikten çekilmesi (istifa), Avukatlık Kanunu m.41 ve HMK m.81-82’de düzenlenir. Çekilme beyanının mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm doğurması için dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi ve gerektiğinde tebligat giderinin peşin ödenmesi gerekir (HMK m.81); istifa dilekçesi ile birlikte hususlar vekâlet verene ihtaren bildirilir (HMK m.82/3). Avukatın vekâlet görevi, çekilmenin müvekkile tebliğinden itibaren on beş gün (Avukatlık Kanunu m.41; HMK m.82/1’de iki hafta) devam eder. Haklı sebep olmaksızın işi takipten vazgeçen avukat ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır (m.174/1). Bu yazıda mahkemeye çekilme dilekçesi, müvekkile ihtar ve sürecin sonuçları ele alınmıştır.
Vekilin çekilmesi, dava dosyasının akışını, müvekkilin hak kaybı riskini ve avukatın disiplin sorumluluğunu doğrudan etkileyen bir işlemdir. Çekilme beyanı dilekçeyle yapılmazsa veya müvekkile usulüne uygun bildirilmezse, hem mahkeme açısından hem de avukat açısından sorun doğabilir. Bu sayfa, “vekillikten çekilme dilekçesi örneği” arayan avukatlar ve konuya bilgi amacıyla bakan müvekkiller için hazırlanmıştır; bütün madde numaraları mevzuat.gov.tr’de yayımlanan güncel kanun metinlerinden doğrulanmış, TBB Avukatlık Meslek Kurallarına ilişkin atıf ise Türkiye Barolar Birliği’nin kendi disiplin kararında aynen yer alan metinden alınmıştır. Avukat değişikliğinin davaya etkisini sorgulayanlar için “Avukat Değiştirmek Davayı Nasıl Etkiler?” yazımıza da bakabilirsiniz.
Çekilme veya azil sonrası süreler ve hak kaybı riskleri için dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Vekillikten çekilme (istifa) nedir, azilden farkı nedir?
Vekâlet sözleşmesi, TBK m.512 uyarınca vekâlet veren ve vekil tarafından her zaman tek taraflı olarak sona erdirilebilir; ancak uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Dava veya takip vekilliğinde bu genel kural, Avukatlık Kanunu ve HMK’daki özel hükümlerle tamamlanır. Vekilin sözleşmeyi kendi isteğiyle sona erdirmesi “istifa” veya “çekilme”; müvekkilin vekili görevden alması ise “azil”dir. Her ikisinin de mahkeme ve karşı taraf bakımından sonuç doğurması için HMK m.81/1’deki şekil kuralına uyulması gerekir: beyan dilekçeyle bildirilmeli veya tutanağa geçirilmeli, gerektiğinde ilgilisine yapılacak tebligat giderinin peşin ödenmesi sağlanmalıdır.
Süre bakımından iki ayrı kural vardır. Avukatlık Kanunu m.41/1 uyarınca belli bir işi takipten veya savunmadan isteği ile çekilen avukatın o işe ait vekâlet görevi, durumu müvekkiline tebliğinden itibaren on beş gün süre ile devam eder. HMK m.82/1 ise istifa eden vekilin vekâlet görevinin, istifanın müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta süreyle devam edeceğini düzenler. İki hükmün birlikte nasıl uygulanacağı konusunda uygulamada farklı yaklaşımlar görülebilir; avukatın, müvekkilin hak kaybını önlemek amacıyla, tebliğden itibaren daha uzun olan on beş günlük süre boyunca dosyayı takip etmeyi sürdürmesi, temkinli bir yaklaşımdır. Bu süre içinde, süresi dolmak üzere olan işlemlerin takibi avukatın sorumluluğunda kalır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel ilke | Vekâlet veren ve vekil sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir; uygunsuz zamanda sona erdiren zararı giderir | TBK m.512 |
| Çekilmenin şekli | Dilekçe veya tutanak; gerektiğinde tebligat gideri peşin | HMK m.81/1 |
| Vekâlet görevinin devamı | Müvekkile tebliğden itibaren 15 gün | Avukatlık K. m.41/1 |
| Vekâlet görevinin devamı (HMK) | İstifanın müvekkile tebliğinden itibaren 2 hafta | HMK m.82/1 |
| Müvekkile bildirim | İstifa dilekçesi ile birlikte vekâlet verene ihtaren bildirilir | HMK m.82/3 |
| Yeni vekil yoksa | Tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem | HMK m.82/2, 83 |
| Duruşma | İstifa veya azil sebebiyle yargılama ertelenemez | HMK m.77/4 |
| Ücret | Haklı sebep olmadan vazgeçen avukat ücret isteyemez, peşin ücreti iade eder | Avukatlık K. m.174/1 |
| Baro görevlendirmesi | Kaçınılmaz sebep veya haklı özür yoksa çekinemez | Avukatlık K. m.41/1 |
Meslek kuralı: müvekkile zarar vermeden çekilme
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Meslek Kuralları m.38/2, avukatın dava almaktan ve kovuşturmaktan çekinme hakkını müvekkile zarar vermeyecek biçimde kullanmaya dikkat edeceğini belirtir. TBB’nin yayımladığı bir disiplin kararında bu kural, Avukatlık Kanunu m.41 ve HMK m.81 ile birlikte anılmış ve çekinme hakkının keyfi bir hak olmadığı, müvekkile zarar verilmemesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu nedenle çekilme zamanı, duruşma ve kanun yolu sürelerine yakın bir tarihe denk getirilmemeli; müvekkile yeni vekil bulması için makul süre bırakılmalı, süreler ve dosya durumu yazılı olarak bildirilmelidir. Bu bölümdeki meslek kuralı ve disiplin yaklaşımı, avukatlar için bağlayıcı olduğundan ihlalinin disiplin sorumluluğu doğurabileceği unutulmamalıdır; somut bir olayda baro yönetim ve disiplin organlarının değerlendirmesi esastır.
Adım adım: çekilme dilekçesi nasıl hazırlanır ve verilir?
Çekilme sürecinde atılacak adımlar sırasıyla şunlardır. Her dosya için ayrı değerlendirme yapılmalı, süreler takvime işlenmelidir.
- Dosya durumunun tespiti. Yaklaşan duruşma, kanun yolu ve cevap süreleri, bekleyen işlemler ve müvekkilin adresi tespit edilir. Müvekkile zarar vermeden çekilme ilkesi gereği (Meslek Kuralları m.38/2), süresi dolmak üzere olan işlemler önceden tamamlanmalıdır.
- Müvekkile yazılı bildirim. Çekilme sebebi ve süreleri içeren yazılı bildirim hazırlanır. HMK m.82/3 uyarınca istifa dilekçesi ile birlikte bu hususlar vekâlet verene ihtaren bildirilir; avukatın yapacağı tebliğin geçerliliği bakımından vekâletnamede yazılı adres esastır (Avukatlık Kanunu m.175/1). Adres değişikliklerinin en geç üç gün içinde iş sahibi tarafından taahhütlü mektupla avukata bildirilmesi gerektiği de aynı maddede düzenlenmiştir (m.175/1).
- Mahkemeye dilekçe. HMK m.81/1 uyarınca beyan dilekçeyle bildirilir veya tutanağa geçirilir; gerektiğinde tebligat gideri peşin ödenir. Uygulamada UYAP üzerinden dilekçe verilir ve vekâlet kaydının sistemden kaldırılması talep edilir.
- Tebliğ ve süre takibi. Çekilme dilekçesinin müvekkile tebliğinden itibaren on beş gün (Avukatlık Kanunu m.41) veya iki hafta (HMK m.82/1) süreyle vekâlet görevi devam eder; bu sürede hak kaybına yol açacak işlemler takip edilir.
- Dosya ve evrak teslimi. Avukat, kendisine tevdi olunan evrakı vekâletin sona ermesinden itibaren üç yıl süre ile saklamakla yükümlüdür; evrakın geri alınması müvekkile yazı ile bildirilmişse saklama yükümlülüğü bildirme tarihinden itibaren üç ayın sonunda sona erer (m.39/1). Avukat, ücreti ve yapmış olduğu giderleri ödenmedikçe elindeki evrakı geri vermekle yükümlü değildir (m.39/2); uygulamada bu hakkın kullanılması müvekkilin hak kaybına yol açmayacak şekilde dikkatle değerlendirilmelidir.
Çekilme hangi hâllerde söz konusu olur?
Kanun, çekilme sebeplerini tek tek saymaz; avukatın “isteği ile” çekilmesinden söz eder (Avukatlık Kanunu m.41/1). Uygulamada çekilme gerekçeleri arasında müvekkille güven ilişkisinin sona ermesi, ücret ve masraf avansının ödenmemesi, müvekkilin hukuka aykırı bir talepte bulunması veya avukatın hasta, görev değişikliği gibi nedenlerle işi sürdürememesi sayılabilir. Ancak ücret yönünden önemli bir fark vardır: Avukatlık Kanunu m.174/1 uyarınca üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçen avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, anlaşmaya göre avukata peşin verilmesi gereken ücretin ödenmemesi hâlinde avukatın işe başlamakla zorunlu olmadığını ve bu sebeple doğabilecek sorumluluğun iş sahibine ait olduğunu belirtir. Yazılı sözleşmedeki diğer ödeme şartlarının yerine getirilmemesinden dolayı avukat işi takip etmek ve sonucunu elde etmekten mahrum kalırsa sorumluluk bakımından aynı hüküm uygulanır. Haklı sebebin var sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre değerlendirildiğinden, çekilme dilekçesinde ve müvekkile ihtarda gerekçe sade ve doğru biçimde yazılmalıdır.
Masraf yönünden Avukatlık Kanunu m.173/2, avukata tevdi edilen işin yapılması için gerekli bütün vergi, resim, harç ve giderlerin iş sahibinin sorumluluğu altında olduğunu ve avukatın ilk isteğinde ödeneceğini düzenler; bu harcamaların yapılabilmesi için yeteri kadar avansın iş sahibi tarafından verilmiş olması gerekir. Çekilmeden önce masraf avansı, yapılan işlerin dökümü ve ücret durumunun yazılı olarak ortaya konması, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltır. Ücret miktarı ve masraf kalemleri bu yazıda gösterilmemiştir; bunlar vekâlet sözleşmesine ve güncel tarifelere göre belirlenir.
Çekilme sonrası: müvekkilin yeni vekil görevlendirmesi ve yargılamanın seyri
Çekilme beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra müvekkilin ne yapacağı HMK m.82 ve m.77’de düzenlenmiştir. HMK m.82/2 uyarınca vekilin istifa etmiş olması hâlinde vekâlet veren davayı takip etmez ve başka bir vekil de görevlendirmezse tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır. HMK m.77/4 ise avukatın istifa etmesi, azledilmesi veya dosyayı incelememiş olması sebebiyle yargılamanın başka bir güne bırakılamayacağını, ancak dosyanın incelenmemiş olması geçerli bir özre dayanıyorsa hâkimin bir defaya mahsus olmak üzere kısa bir süre verebileceğini düzenler; verilen süre sonunda dosya incelenmemiş olsa bile davaya devam olunur. Bu nedenle müvekkil, çekilme bildirimini aldığı andan itibaren yeni vekil bulmak için gecikmemelidir. Azil bakımından HMK m.83, vekâlet verenin vekilin azli hâlinde davayı takip etmemesi ve iki hafta içinde başka bir vekil görevlendirmemesi durumunda yokluk hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Avukat değişikliğinin yargılamaya etkileri için podcast bölümümüzü da dinleyebilirsiniz.
Ceza yargılamasında ise ayrı kurallar vardır. CMK m.149/1’e göre şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir. CMK m.150 kapsamında görevlendirilen (zorunlu) müdafi bakımından m.151/1, duruşmada hazır bulunmaması, vakitsiz olarak duruşmadan çekilmesi veya görevini yerine getirmekten kaçınması hâlinde hâkimin veya mahkemenin derhâl başka bir müdafi görevlendirilmesi için gerekli işlemi yapacağını ve oturuma ara verilebileceğini veya oturumun ertelenebileceğini düzenler; m.156/3 ise şüpheli veya sanığın kendisinin sonradan müdafi seçmesi hâlinde baro tarafından görevlendirilen avukatın görevinin sona ereceğini belirtir. Müdafilik ve vekillik ilişkisinde ceza dosyalarına özgü usul kurallarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Ceza davasında avukat zorunluluğu için ilgili yazımıza bakabilirsiniz.
Sır saklama ve meslek sorumluluğu çekilmeden sonra da sürer
Avukatlık Kanunu m.36/1, avukatların kendilerine tevdi edilen veya gerek avukatlık görevi gerekse TBB ve baro organlarındaki görevleri dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vurmalarını yasaklar. Bu yasak, vekâlet ilişkisinin sona ermesiyle ortadan kalkmaz; çekilen avukat da müvekkilin bilgilerini koruma yükümlülüğü altındadır. Müvekkilin avukata karşı sözleşmeye dayanarak ileri sürdüğü tazminat istekleri ise Avukatlık Kanunu m.40 uyarınca, bu hakkın doğumunun öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde zararı doğuran olaydan itibaren beş yıl geçmekle düşer. Bu hükmün somut olaya uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Dilekçe şablonu 1: Mahkemeye vekillikten çekilme dilekçesi
Aşağıdaki şablon, HMK m.81 uyarınca mahkemeye sunulacak çekilme beyanı içindir. Taraf sıfatı (davacı/davalı), dosya numarası ve diğer bilgiler dosyaya göre doldurulmalıdır; çekilme gerekçesi ayrıntılı yazılmak zorunda değildir, ancak gerçeğe uygun olmalıdır.
[İL/İLÇE] [MAHKEME ADI] SAYIN HÂKİMLİĞİNE
Dosya No: [yıl]/[sıra] Esas
Davacı / Davalı: [Ad Soyad] (Vekâlet verenin sıfatını yazınız)
Vekili: Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu, Sicil No: […]
Konu: HMK m.81 ve 82 ile Avukatlık Kanunu m.41 uyarınca vekillikten çekilme (istifa) beyanımın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Yukarıda esas numarası yazılı dava dosyasında [davacı/davalı] [Ad Soyad]’ın vekilliğini üstlenmiş bulunmaktayım.
2. [Görülen lüzum üzerine / mesleki ve hukuki nedenlerle / vekâlet sözleşmesinin gereği olarak] vekillikten çekildiğimi (istifa ettiğimi) beyan ederim.
3. HMK m.82/3 uyarınca işbu istifa dilekçesi, vekâlet verene ihtaren bildirilmek üzere [ihtarname tarih ve sayısı / tebliğ edilmek üzere] sunulmuştur. Vekâlet görevim, istifamın müvekkile tebliğinden itibaren Avukatlık Kanunu m.41 uyarınca on beş gün, HMK m.82/1 uyarınca iki hafta süreyle devam edecektir; bu süre boyunca müvekkilin hak kaybına uğramaması için gerekli özeni göstereceğim.
4. Müvekkile ait vekâletname adresi: [adres]. Çekilme dilekçemin vekâlet verene tebliği için gerekli tebligat gideri peşin olarak yatırılmıştır / yatırılacaktır (HMK m.81/1).
SONUÇ VE TALEP: Vekillikten çekildiğimin kayıtlara geçirilmesini, çekilme dilekçemin vekâlet verene tebliğine karar verilmesini ve yasal süre sonunda UYAP sisteminden vekil kaydımın kaldırılarak bundan sonraki tebligatların vekâlet verene yapılmasını saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Av. [Ad Soyad] — [İmza]
Ekler: İhtarname/bildirim örneği, tebligat gideri makbuzu (varsa).
Dilekçe şablonu 2: Müvekkile vekillikten çekilme ihtarı (bildirim)
HMK m.82/3 uyarınca istifa dilekçesi ile birlikte hususların vekâlet verene ihtaren bildirilmesi gerekir. Avukatlık Kanunu m.175 uyarınca vekâletnamede yazılı adrese yapılan tebliğ geçerlidir. Aşağıdaki şablon bu bildirim için bir örnektir; uygulamada noter aracılığıyla ihtarname çekmek veya iadeli taahhütlü posta kullanmak tercih edilebilir (yöntem dosyanın durumuna göre seçilmelidir).
İHTARNAME (VEKÂLETTEN ÇEKİLME BİLDİRİMİ)
Gönderen: Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu, Sicil No: […], Adres: […]
Muhatap: [Müvekkil Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], Adres (vekâletnamede yazılı): […]
Konu: [Mahkeme] [yıl]/[sıra] Esas sayılı dosyadaki vekilliğimden çekildiğimin bildirilmesi.
1. Sizin adınıza [mahkeme/icra dairesi/başsavcılık] [dosya no] sayılı dosyasında vekil olarak görev yapmaktayım.
2. [Gerekçe: güven ilişkisinin zedelenmesi / ödenmesi gereken masraf avansının [tarih] tarihli yazımıza rağmen ödenmemesi / diğer — gerçeğe uygun ve kısa biçimde yazılır] nedeniyle bu dosyadaki vekilliğimden çekilmiş bulunuyorum. Çekilme dilekçem [tarih] tarihinde dosyaya sunulmuştur; örneği ektedir.
3. Avukatlık Kanunu m.41 uyarınca vekâlet görevim, işbu bildirimin size tebliğinden itibaren on beş gün süre ile devam edecek; HMK m.82/1 gereği ise iki hafta süreyle devam edecektir. Bu süre içinde dosyadaki hak düşürücü ve usuli süreleri takip edeceğim.
4. Dosyanızda [duruşma tarihi, kanun yolu süresi vb.] gibi yaklaşan işlemler bulunmaktadır. Bu işlemler için yeni bir vekil görevlendirmenizi veya davayı bizzat takip etmenizi öneririm. HMK m.82/2 uyarınca yeni vekil görevlendirmez ve davayı takip etmezseniz tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılabilecek; HMK m.77/4 uyarınca vekilin istifası sebebiyle yargılamanın ertelenmeyebileceğini de önemle hatırlatırım.
5. Dosya ve evraklarınız tarafınıza veya yeni vekilinize teslim edilmek üzere hazırdır. Avukatlık Kanunu m.39 uyarınca evrakı vekâletin sona ermesinden itibaren üç yıl süre ile saklamakla yükümlü olduğumu; evrakın geri alınmasının size yazı ile bildirilmesi hâlinde bu yükümlülüğün bildirme tarihinden itibaren üç ay sonunda sona ereceğini hatırlatırım. [Varsa: Vekâlet sözleşmesine göre ücret ve masraf durumu: …]
6. Bu bildirim, vekâletnamede yazılı adresinize yapılmıştır (Avukatlık Kanunu m.175/1). Adres değişikliğiniz varsa en geç üç gün içinde taahhütlü mektupla bildirmeniz gerekmektedir.
Bilgilerinize sunarım. [Tarih]
Av. [Ad Soyad] — [İmza]
Dilekçe şablonu 3: İcra dairesi veya savcılığa kısa çekilme bildirimi
Çekilme dilekçesi, vekâletin bulunduğu diğer dosyalara da bildirilebilir. Aşağıdaki kısa şablon, mahkeme dışındaki dosyalar için örnektir; ilgili merciin kendi usul kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.
[İL/İLÇE] [İCRA MÜDÜRLÜĞÜ / CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI] ‘NA
Dosya No: [yıl]/[sıra]
Müvekkil: [Ad Soyad]
Konu: Vekillikten çekilme beyanıdır.
Yukarıda numarası yazılı dosyada [Ad Soyad]’ın vekilliğini yürütmekteyim. Bu dosyadaki vekillikten çekildiğimi bildirir; çekilme beyanımın müvekkile bildirildiğini ve vekâlet görevimin yasal süre boyunca devam edeceğini beyan ederim. Bu sürenin sonunda vekil kaydımın kaldırılmasını ve bundan sonraki tebligatların müvekkile yapılmasını saygılarımla arz ederim. [Tarih]
Av. [Ad Soyad] — [İmza]
Eklenecek belgeler ve kontrol listesi
| Belge / işlem | Amaç | Dayanak |
|---|---|---|
| Çekilme dilekçesi (UYAP veya fiziki) | Beyanın mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmesi | HMK m.81/1 |
| Müvekkile ihtar / bildirim | İstifa dilekçesiyle birlikte vekâlet verene bildirim | HMK m.82/3 |
| Tebligat gideri makbuzu | Tebligat giderinin peşin ödenmesi | HMK m.81/1 |
| Vekâletname adresi tespiti | Tebliğin geçerli adrese yapılması | Avukatlık K. m.175 |
| Süre takvimi (15 gün / 2 hafta) | Vekâlet görevinin devam süresinin takibi | Avukatlık K. m.41; HMK m.82/1 |
| Dosya ve evrak teslim tutanağı | Evrakın teslim edildiğinin kanıtı | Avukatlık K. m.39 |
| Ücret ve masraf dökümü | Ücret iadesi/hak ediş uyuşmazlıklarının önlenmesi | Avukatlık K. m.173-174 |
Sık yapılan hatalar
- Dilekçesiz çekilme. HMK m.81/1 gereği beyanın dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi şarttır; sözlü beyan veya yalnızca müvekkilin bilgilendirilmesi yeterli olmaz.
- Müvekkile bildirimi atlamak. HMK m.82/3 uyarınca istifa dilekçesi ile birlikte hususlar vekâlet verene ihtaren bildirilir; bildirim yapılmazsa sürelerin işleyişi tartışmalı hâle gelir.
- Süre bitmeden dosyayı bırakmak. Çekilmenin müvekkile tebliğinden itibaren on beş gün (m.41) veya iki hafta (HMK m.82/1) vekâlet görevi devam eder; bu sürede süresi dolan işlemlerin takibi gerekir.
- Duruşma veya kanun yolu süresi öncesinde çekilmek. HMK m.77/4’e göre istifa duruşmanın ertelenme sebebi değildir; Meslek Kuralları m.38/2 gereği müvekkile zarar verilmemelidir.
- Ücret ve peşin ücret iadesini göz ardı etmek. Haklı sebep yoksa ücret istenemez ve peşin ücret iade edilir (Avukatlık K. m.174/1).
- Baro tarafından görevlendirilen avukatın serbestçe çekilebileceğini sanmak. Kaçınılmaz sebep veya haklı özür bulunmadıkça çekinilemez; takdir görevlendiren makama aittir (m.41/1).
- Sır saklama yükümlülüğünün sona erdiğini düşünmek. Avukatlık Kanunu m.36 gereği müvekkile ait bilgiler çekilme sonrasında da açığa vurulamaz.
Çekilmeden sonra süreç nasıl işler?
-
01
Karar ve hazırlık
Dosya durumu, yaklaşan süreler ve duruşma tarihleri tespit edilir; müvekkile makul süre bırakılır.
-
02
Çekilme dilekçesi ve ihtar
HMK m.81 uyarınca mahkemeye dilekçe; m.82/3 uyarınca müvekkile ihtarla bildirim yapılır.
-
03
Tebliğ
Dilekçe müvekkile tebliğ edilir; tebligat gideri peşin yatırılır.
-
04
Devam süresi
Tebliğden itibaren 15 gün / 2 hafta vekâlet görevi sürer; süresi dolmak üzere olan işlemler takip edilir.
-
05
Yeni vekil
Müvekkil yeni vekil görevlendirir veya davayı bizzat takip eder; aksi hâlde yokluk hükümleri uygulanabilir (HMK m.82/2).
-
06
Dosya teslimi
Evrak ve dosya müvekkile veya yeni vekile teslim edilir; saklama yükümlülüğü m.39’a göre devam eder.
Vekillikten çekilme süreci
Sonuç
Vekillikten çekilme, avukat için bir haktır; ancak keyfi bir hak değildir. Dilekçeyle beyan, müvekkile ihtar, vekâlet görevinin on beş gün veya iki hafta devamı, müvekkile zarar vermeme ilkesi ve ücret/masraf düzeni birlikte değerlendirilmelidir. Baro tarafından görevlendirilen avukatlar ve ceza yargılamasında müdafilik görevinin ayrıca düzenlendiği unutulmamalıdır. Yukarıdaki şablonlar genel çerçevedir; somut dosyanın koşullarına göre uyarlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Vekillikten çekilen avukat hemen görevden kurtulur mu?
Hayır. Avukatlık Kanunu m.41 uyarınca belli bir işi takipten veya savunmadan isteği ile çekilen avukatın o işe ait vekâlet görevi, durumu müvekkiline tebliğinden itibaren on beş gün süre ile devam eder. HMK m.82/1 ise istifa eden vekilin vekâlet görevinin istifanın müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta süreyle devam edeceğini söyler. Avukatın bu süre boyunca müvekkilin hak kaybına uğramaması için gerekli işlemleri yapması beklenir.
Çekilme beyanı mahkemeye nasıl yapılır?
HMK m.81/1 uyarınca vekilin azli veya istifasının mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade edebilmesi için bu konudaki beyanın dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi ve gerektiğinde ilgilisine yapılacak tebligat giderinin peşin olarak ödenmesi zorunludur. Uygulamada beyan, UYAP üzerinden dilekçe olarak sunulur.
Müvekkile de ayrıca bildirim yapılması gerekir mi?
Evet. HMK m.82/3 uyarınca istifa eden vekilin istifa dilekçesi ile birlikte hususlar vekâlet verene ihtaren bildirilir. Avukatlık Kanunu m.175 uyarınca iş sahibinin verdiği vekâletnamede yazılı adrese avukat tarafından yapılacak her tebliğ kendisine yapılmış sayılır; bu nedenle bildirim vekâletnamede yazılı adrese yapılmalıdır.
Avukat çekilirse duruşma ertelenir mi?
HMK m.77/4 uyarınca avukatın istifa etmesi, azledilmesi veya dosyayı incelememiş olması sebebiyle yargılama başka bir güne bırakılamaz; dosyanın incelenmemesi geçerli bir özre dayanıyorsa hâkim bir defaya mahsus olmak üzere kısa bir süre verebilir. Bu nedenle müvekkilin yeni vekil görevlendirmesi için zamanlama önemlidir.
Avukat çekilirse ücret iadesi gerekir mi?
Avukatlık Kanunu m.174/1’e göre üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçen avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Haklı sebebin bulunup bulunmadığı somut olayda değerlendirilir; peşin verilmesi gereken ücretin ödenmemesi gibi hâller kanunda ayrıca düzenlenmiştir (m.174/3).
Baro tarafından görevlendirilen avukat çekilebilir mi?
Avukatlık Kanunu m.41/1 uyarınca adli müzaharet bürosu veya baro başkanı tarafından tayin edilen avukat, kaçınılmaz bir sebep veya haklı bir özürü olmadıkça görevi yerine getirmekten çekinemez; kaçınılmaz sebebin veya haklı özürün takdiri avukatı tayin eden makama aittir. Ceza yargılamasında CMK m.151 de görevlendirilen müdafinin görevini yerine getirmemesi hâlinde yapılacak işlemi düzenler.
Müvekkil vekili azletmek isterse ne yapar?
HMK m.81/1 azil için de dilekçe veya tutanak şartını arar. HMK m.83’e göre vekil ile takip edilen davada vekilin azli hâlinde vekâlet veren davayı takip etmez ve iki hafta içinde bir başka vekil de görevlendirmezse, tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır.
Bu dilekçe örneğini aynen kullanabilir miyim?
Hayır. Şablonlar genel çerçevedir; dosya numarası, taraflar, vekâletname adresi ve ücret/masraf durumu somut dosyaya göre doldurulmalıdır. Bu yazı avukatlar için meslek içi bilgilendirme niteliğindedir; müvekkiller bakımından da çekilmenin sonuçları dosyaya göre değişebilir.
İlgili yazılarımız
Avukat Değiştirmek Davayı Nasıl Etkiler? · Ceza Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mudur? · Dilekçe ve İtiraz Örnekleri
Süreler, ücret ve hak kaybı riskleri için dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukattır. Bu yazı, mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanan güncel kanun metinleri esas alınarak hazırlanmıştır; dilekçe örnekleri genel şablon niteliğindedir ve somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.