Ataşehir İcra Avukatı | Takip Türleri, İtiraz, Haciz ve Satış

İki tarafta da çalışır. Alacaklı tarafında: ilamsız, ilamlı, kambiyo senetlerine özgü ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmak, itirazın iptali veya kaldırılması davalarını yürütmek, haciz ve satış işlemlerini takip etmek. Borçlu tarafında: ödeme emrine itiraz, menfi tespit ve istirdat davaları, haczedilmezlik şikâyeti, aşkın hacze itiraz, ihalenin feshi ve taksitlendirme talepleri. Ayrıca tahliye talepli takipler ve konkordato süreçleri de bu alandadır.

İlamsız takipte süre çok kısadır: itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur (İİK m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

Evet, üç ayrı süre işler. Borcun ve takip masraflarının on gün içinde ödenmesi ihtar edilir. Senedin kambiyo senedi vasfını taşımadığı iddiası beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla; imza itirazı da beş gün içinde açıkça bir dilekçeyle icra mahkemesine bildirilir (İİK m.168). Dikkat: imzasını haksız yere inkâr eden borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir.

İki yol vardır ve hangisinin kullanılabileceği elindeki belgeye bağlıdır. Takibi; imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa, alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kesin olarak kaldırılmasını isteyebilir (m.68). Aksi hâlde bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar (m.67).

Her iki taraf için de var. Davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötüniyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkûm edilir (İİK m.67). İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise tazminata hükmedilmesi kötüniyetin ispatına bağlıdır.

Menfi tespit davası açabilirsiniz; borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için bu davayı açabilir (İİK m.72). Zamanlama sonucu belirler: takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verebilir. Takipten sonra açılan davada ise takibin durdurulmasına karar verilemez; yalnızca teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir.

Hayır. Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itirazı kaldırıldıktan sonra, mal beyanını beklemeksizin alacaklı haciz konmasını isteyebilir (İİK m.78). Ayrıca alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın UYAP üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir ve sistem üzerinden haciz talep edebilir; icra dairesi tespit edilen değeri elektronik ortamda haczeder.

Kural olarak hayır. Kıymetli şeyler (para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası) hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez (İİK m.82/3). Ayrıca borçlunun haline münasip evi ve öğrenci bursları da haciz dışıdır.

Borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir; ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Birden fazla haciz varsa sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Ayrıca bu mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir (m.83/a).

Kanun aşkın haczi yasaklar: alacaklının ana, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur, ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m.85). Aşkın haciz, icra mahkemesine şikâyet yoluyla kaldırılır ve şikâyet süresi, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür (m.16).

Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir (İİK m.106). Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılması zorunludur; yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya talep geri alınıp da süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Üstelik haczin kalkmasına sebebiyet veren alacaklı, o mala yönelik olarak haczin konulması ve muhafazası gibi tüm giderlerden sorumlu olur (İİK m.110). Borçlu bakımından bu kural etkili bir savunma imkânıdır.

İcra dairesince taşınmaz kendisine ihale edilen alıcı, o taşınmazın mülkiyetini iktisap etmiş olur (İİK m.134). İhale alıcısının talebi üzerine icra dairesi; taşınmazda kira sözleşmesine bağlı olarak oturan kişiye kira bedelini, diğer hâllerde ise taşınmazı kullanan kişiye bilirkişi marifetiyle tespit edilen aylık kullanım bedelini icra dairesine yatırmasını emreder.

Evet. Adi veya hasılat kiralarında ödeme emri, ihtarı ve kanuni müddet geçtikten sonra icra mahkemesinden borçlunun kiralanan şeyden çıkarılması istenebileceği tebliğini içerir (İİK m.269). Borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini bildirmek zorundadır ve kira akdini ve varsa imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse akdi kabul etmiş sayılır. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını istemezse bir daha aynı alacaktan dolayı ilamsız icra yoluyla takip yapamaz.

İcra dairelerinin yaptığı işlemler hakkında, kanuna aykırı olması veya olaya uygun bulunmaması sebebiyle icra mahkemesine şikâyet olunabilir ve şikâyet, bu işlemlerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır (İİK m.16). Buna karşılık bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabilir.