Kısa cevap: Evinizde tek bir ateşli silah ve mutat sayıda mermisi bulunduysa, 6136 sayılı Kanun m. 13/3 uygulanır ve ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ile 100 – 500 gün adlî para cezasıdır. Bu, m. 13/1’deki 2 – 4 yıllık temel cezaya göre hafifletici bir hâldir. Ancak üç koşul birlikte aranır: silah m. 12/4’te sayılanlardan olmamalı, bir adet olmalı ve mutat sayıdaki mermileriyle ev veya işyerinde bulundurulmalıdır. Silah üzerinizde taşınıyorsa bu hafifletici hâlden yararlanılamaz.
Evde bulundurma ile taşıma arasındaki fark bir yıllık bir ceza farkı yaratıyor. Durumunuzu kısaca aktarabilirsiniz.
Kanun ne diyor?
“Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların ev veya işyerinde bulundurulması hâlinde verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasıdır.”
Kaynak: 6136 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr — madde metni birebir aktarılmıştır (21/11/2024 tarihli 7533 sayılı Kanun ile değişik).
Üç koşul birlikte aranır
Bu fıkra bir istisna hükmüdür ve koşullarından biri eksikse uygulanmaz. Hangi koşulun eksik olduğuna göre hangi fıkraya düşüleceği de değişir.
| Koşul | Ne anlama gelir? | Sağlanmazsa |
|---|---|---|
| Silah, m. 12/4’te sayılanlardan olmamalı | Tüfek; tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ve benzerleri kapsam dışıdır | m. 13/2 uygulanır: 5 – 8 yıl hapis |
| Ateşli silah bir adet olmalı | Birden çok silah bulunması hâlinde bu fıkradan yararlanılamaz | m. 13/1 uygulanır: 2 – 4 yıl hapis |
| Mermiler mutat sayıda olmalı ve silahla birlikte ev veya işyerinde bulundurulmalı | Mutat sayıyı aşan mermi veya silahın konut/işyeri dışında bulunması hâlinde koşul gerçekleşmez | m. 13/1 uygulanır: 2 – 4 yıl hapis |
Bulundurma ile taşıma arasındaki fark
m. 13/1, üç fiili aynı ceza aralığına tabi tutar: satın almak, taşımak ve bulundurmak. Yani taşıma ile bulundurma arasında temel cezada bir fark yoktur.
Fark, m. 13/3’ün getirdiği hafifletici hâlde doğar. Bu fıkranın koşullarından biri, silahın ev veya işyerinde bulundurulmasıdır. Silah üzerinde taşınıyorsa bu koşul gerçekleşmez ve temel ceza uygulanır.
| Durum | Uygulanan fıkra | Ceza |
|---|---|---|
| Tek tabanca, mutat sayıda mermi, evin çekmecesinde | m. 13/3 | 1 – 3 yıl hapis ve 100 – 500 gün adlî para cezası |
| Tek tabanca, mutat sayıda mermi, işyerinin kasasında | m. 13/3 | 1 – 3 yıl hapis ve 100 – 500 gün adlî para cezası |
| Aynı tabanca, üzerinde taşınırken | m. 13/1 | 2 – 4 yıl hapis ve 100 – 500 gün adlî para cezası |
| Aynı tabanca, araçta bulunurken | m. 13/1 (kural olarak) | 2 – 4 yıl hapis; araç kanunda “ev veya işyeri” olarak sayılmamıştır |
| İki tabanca, evde | m. 13/1 | 2 – 4 yıl hapis; “bir adet” koşulu gerçekleşmez |
| Dürbünlü veya susturuculu tabanca, evde | m. 13/2 | 5 – 8 yıl hapis ve 500 – 5.000 gün adlî para cezası |
Kanun metni yalnızca “ev veya işyeri” demektedir; araç sayılmamıştır. Bu nedenle araçta bulunan silah bakımından kural olarak m. 13/1 uygulanır. Uygulamada en sık karşılaşılan senaryolardan biri budur: kişi silahı evinde tuttuğunu düşünürken, trafik kontrolünde araçta bulunması nedeniyle bir üst bandda yargılanır.
İddianamenin dayandığı fıkra, silahın adedi ve bulunduğu yer birlikte değerlendirilmelidir. Elinizdeki belgeleri aktarabilirsiniz.
Savunmada öne çıkan noktalar
Yaptırım seçenekleri ve süreler
m. 13/3’te alt sınır bir yıl olduğundan, alt sınırdan ceza verilip takdiri indirim uygulandığında sonuç ceza iki yıl eşiğinin altına inebilir. Bu durumda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5) veya erteleme (TCK m. 51) koşulları değerlendirilebilir.
Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m. 12). Dava zamanaşımı, üst sınır üç yıl olduğundan sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).
Sıkça sorulan sorular
Evimde tek silah çıktı, cezası ne kadar?
6136 sayılı Kanun m. 13/3, m. 12/4’te sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin ev veya işyerinde bulundurulması hâlinde cezayı 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100 – 500 gün adlî para cezası olarak öngörür. Bu, m. 13/1’deki 2 – 4 yıllık temel cezaya göre hafifletici bir hâldir.
Bulundurma ile taşıma arasındaki fark nedir?
m. 13/1 satın almayı, taşımayı ve bulundurmayı aynı ceza aralığına tabi tutar. Fark, m. 13/3’ün getirdiği hafifletici hâlde ortaya çıkar: bu fıkra silahın ev veya işyerinde bulundurulmasını arar. Üzerinde taşınan bir silah bu hafifletici hâlden yararlanamaz ve m. 13/1 uygulanır.
Araçta bulundurmak “ev veya işyeri” sayılır mı?
Kanun metni yalnızca ev veya işyeri demektedir; araç sayılmamıştır. Bu nedenle araçta bulunan silah bakımından kural olarak m. 13/1 uygulanır. Aracın işyeri niteliği taşıdığı özel durumlar (örneğin ticari faaliyetin doğrudan araç üzerinden yürütüldüğü hâller) somut olayın koşullarına göre tartışılabilir; ancak bu istisnai bir değerlendirmedir.
İki silah bulunursa ne olur?
m. 13/3’ün açık koşulu ateşli silahın bir adet olmasıdır. İkinci bir silah bulunması hâlinde bu fıkradan yararlanılamaz ve m. 13/1’deki 2 – 4 yıllık ceza uygulanır. Ayrıca silah, mermi veya parçaların sayı bakımından vahim sayılması hâlinde m. 13/2 gündeme gelir.
“Mutat sayıda mermi” ne kadar demektir?
Kanun sayısal bir eşik belirlememiştir; değerlendirme somut olaya göre yapılır. Uygulamada silahın türü, kapasitesi ve bulundurma amacı birlikte dikkate alınır. Mermi sayısının mutat sayıyı aştığı değerlendirmesi yapılırsa m. 13/3’ün koşulu gerçekleşmemiş sayılır.
Silah bana ait değil, evde miras kalmış. Ne olur?
Suç kasten işlendiğinden, silahın kimin bilgisi ve hâkimiyeti altında bulunduğu tartışılır. Miras yoluyla intikal etmiş, varlığından haberdar olunmayan ya da ortak kullanılan bir konutta başkasına ait olan eşya bakımından bulundurma kastının somut olgularla ortaya konması gerekir. Bu, dosyanın en belirleyici savunma eksenlerinden biridir.
Ruhsatım süresi geçmişse yine suç olur mu?
Ruhsatın süresinin dolması ile hiç ruhsat bulunmaması hukuken aynı sonucu doğurmayabilir; değerlendirme, ruhsatın yenilenmesi başvurusunun yapılıp yapılmadığı ve idari sürecin hangi aşamada olduğu dikkate alınarak yapılır. Bu nedenle ruhsat dosyasının idari kayıtlarla birlikte incelenmesi gerekir.
m. 13/3 kapsamında HAGB veya erteleme mümkün mü?
Mümkün olabilir. Bu fıkrada alt sınır 1 yıl olduğundan, alt sınırdan ceza verilip takdiri indirim uygulandığında sonuç ceza iki yıl eşiğinin altına inebilir. Bu durumda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5) veya erteleme (TCK m. 51) koşulları değerlendirilebilir.
Görevli mahkeme hangisidir?
Asliye ceza mahkemesidir. Ağır ceza mahkemesinin görevi on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlıdır (5235 sayılı Kanun m. 12) ve m. 13/3’te üst sınır üç yıldır.
Dava zamanaşımı ne kadar?
Zamanaşımı cezanın üst sınırına göre belirlenir (TCK m. 66/4). m. 13/3’te üst sınır üç yıl olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).
Arama usulüne aykırıysa ne olur?
Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m. 38/6) ve ortaya konulduğunda reddolunur (CMK m. 206/2-a). Konut araması kural olarak hâkim kararına dayanır; kararın kapsamı, aramada hazır bulunulup bulunulmadığı ve tutanağın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği denetlenir.
İlgili sayfalar
Maddenin tamamı ve diğer fıkralar için ruhsatsız silah bulundurmanın cezası; silahın niteliğine bağlı ağırlaştırma için silahın vahim nitelikte sayılması yazılarına bakabilirsiniz. Arama ve el koyma usulü için evimde veya işyerimde arama yapıldı; ruhsat engelleri için hangi suçlar silah ruhsatı almaya engeldir; genel çerçeve için savunma alanları sayfalarına geçebilirsiniz.
Silahın adedi, niteliği ve nerede bulunduğu ile dosyanın hangi aşamada olduğunu aktarmanız yeterli.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.