İkinci el araç alım satım işlemlerinde ayıplı araç satışı sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. İkinci el ayıplı araç satışı halinde yapılması gereken hukuki işlemler bulunmaktadır. Bu yazımızda ikinci el ayıplı araç satışı halinde neler yapılmalıdır, ayıplı araç bilirkişi raporu nasıl alınır, ayıplı araç tazminat davası nasıl açılır gibi sorulara yanıt vereceğiz. İletişim için: 0 506 976 23 55
Ayıplı araç noter ihtarname örneği için tıklayınız.
İkinci El Ayıplı Araç Satışı
İkinci el bir araç satın aldınız ve satın aldıktan sonra, aracınızda size söylenmeyen kusurlar olduğunu fark ettiniz. Aracın motorunda, yürüyen aksamında, malzemelerinde veya boyasında… Bu halde ilk yapılması gereken satıcı ile iletişime geçip onu durumdan haberdar etmek. Bu noktada şayet satıcı iyi niyetli ise ve bu ayıptan dolayı sorumluluğunu kabul ediyorsa sorun yok. Ancak ne yazık ki genelde işler böyle ilerlemiyor. Satıcı taraf çoğu zaman “Benim haberim yok, ben sattığımda bir problem yoktu, exper raporu gösterdim ya” şeklindeki söylemlerle sorumluluğunu reddetmektedir. Bu tartışmalar genellikle ayıplı araç tazminat davası kapsamında yürütülmektedir.
Hangi Kusurlar Ayıp Kabul Edilir?
İkinci el ayıplı araç satışı bakımından önem arz eden bir husus da, hangi kusur ve arızaların ayıp olarak kabul edilebileceğidir. Elbette bunları sınırlandırmak ve her birini listelemek mümkün değildir. Ancak uygulamada sıklıkla karşılaştığımız kimi kusurları burada sıralayabiliriz.
- Araçta bildirilmemiş hasar kaydı olması
- Aracın kilometre bilgisi ile oynanmış, kilometresinin düşürülmüş olması.
- Aracın şanzıman, motor, yürüyen aksamında kusur olması.
- Araçta değişen parça olması, boya olması
- Aracın sunroof, cam, kapı, far gibi kısımlarında arıza olması
- Aracın, araçtan kaynaklanan kusur nedeniyle söylenenden çok yakıt harcaması
- Aracın kusuru nedeniyle belirtilen kilometrelerde hız yapamaması
- Aracın fren sistemlerinde kusur olması
- …
İkinci El Ayıplı Araç Satışı Halinde Ne Yapmak Gerekir?
Önceliğimiz yukarıda da belirttiğimiz üzere satıcıya bu durumu haber vermektir. Bu haber verme süresi, açık ayıp ve gizli ayıplarda farklılık göstermektedir. Şayet, açıkça görülebilir nitelikte bir ayıp söz konusu ise alıcı uygun süre içinde bu durumu satıcıya bildirmeli. Şayet gizli bir ayıp var ise ve belirli bir süre kullanım sonrası ortaya çıkmışsa bu durumun tespiti halinde derhal satıcıya bildirmek gerekir. Örnek vermek gerekirse, bir aylık bir kullanım sonrası aracın motorundaki gizli ayıp ortaya çıkmışsa bu bir ayın sonunda derhal bu durum satıcıya bildirilmelidir. Bilhassa ayıplı araç tazminat davası bakımından bu bildirim önem arz etmektedir.
Burada bahsedilen bildirim sürelerine riayet edilmelidir. Şayet bildirim sürelerine riayet edilmezse, ayıplı mal, ayıplı haliyle kabul edilmiş sayılmaktadır.
Ayıplı Araç İhtarname Göndermek
Bu noktada aracın ayıplı olduğu hususunun satıcıya noter kanalıyla gönderilecek bir ihtarname ile bildirilmesi ispat bakımından büyük kolaylık sağlamaktadır ve mahkemeler nezdinde bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiğini kabul edilmektedir. Bu bakımdan ayıplı araç ihtarname örneği ile aracınızın ayıplı olduğunu satıcıya bildirebilirsiniz.
Ayıplı araç ihtarname gönderimi aynı zamanda husumetin çözümü noktasında da fayda sağlayabilmektedir. Kimi durumlarda satıcı, kendisine gönderilen ayıplı araç ihtarname ‘si ile birlikte söz konusu ayıbı gidermek için adım atabilmektedir.
Ayıplı Araç Aldım, Ne Yapabilirim?
Şayet satın aldığınız araç ayıplı ise, seçimlik haklarınızı kullanarak zararınızı giderebilirsiniz. Bunun için öncelikle satıcıya yasal süreler içinde bildirimde bulunmalısınız.
Satıcının Ayıplı Araçtan Sorumluluğu
Türk Borçlar Kanunu, ayıplı araç satışı hallerinde büyük oranda alıcıyı korumaktadır. Zira ayıp, ticari ilişkiyi ve güveni zedeleyen bir haldir. Alıcıdan bu zarara katlanması beklenemez. Ticaretin sürekliliği ve malvarlığının korunması için ayıplı araç satışlarında ayıp hali kanun ile düzenlenmiştir. Öyle ki, satıcı aşağıdaki hallerde sorumlu tutulmaktadır;
- Satıcı, alıcıya bildirdiği niteliklerin araçta bulunmaması halinde sorumludur.
Örneğin satıcı, alıcıya araba ile ilgili yanıltıcı bilgiler vermiş ve örneğin arabanın dolu olduğunu söylemişse, ancak araç boş paketse bu durumda sorumlu tutulur.
- Benzer şekilde nitelik veya niceliğini etkileyen, niceliğine aykırı, kullanım amacı bakımından da değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran yahut önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıplardan da satıcı sorumludur.
Uygulamada sık rastladığımız bir durum da ayıplı araç satışı durumunda, satıcının tüm bu ayıpları bilmediğini iddia etmesidir. Unutmamak gerekir ki, kanun lafzına göre de, satıcı taraf bu ayıpların var olduğunu bilmese dahi bunlardan sorumludur. Ayıplı araç tazminat davası bakımından sorumluluğu devam etmekdedir. Örneğin, aracın motorunda arıza varsa ve bunu gerçekten bilmiyorsa bile, satıcı bu ayıptan sorumlu tutulabilmektedir.
Ayıptan Alıcının Haberdar Edilmesi
Uygulamada karşılaşılan bir başka konu da, ayıplı aracın satışından önce ayıbın alıcıya bildirilmesi halidir. Bu durumda araçta ayıptan söz edilemez. Örneğin, satıcı aracındaki tüm kusur ve arızaları öncesinde bildirirse, bu durumda satış sonrası alıcı ayıptan kaynaklanan herhangi bir hakka dayanarak satıcıya başvuramaz. Zira aracı ayıplı olduğunu bilerek kabul etmiştir. Ancak ikinci el ayıplı araç satışı halinde satıcı bu ayıbı bildirmiyorsa ve satış sonrası kendisine başvurulduğunda “zaten araç piyasa rayiç bedelinin çok altındaydı, ayıplı olduğu belliydi, sen bunu bilerek aldın” iddiasını öne sürüyorsa bunun bir geçerliliği yoktur. Zira piyasa rayicinin altında olması, aracın ayıplı olduğu anlamına gelmemektedir. Ayıplı araç tazminat davası sürerken satıcı taraf bu argümanı sık sık ileri sürmektedir.
Satıcı taraf, satış öncesi aracındaki ayıpları alıcıya bildirmelidir. Bu bildirim için şekil şartı yoktur ancak ispat kolaylığı bakımından yazılı olmasında yarar vardır. Bizim hukuki tavsiyemiz sahibinden.com gibi internet siteleri üzerinden satış yapılmakta ise açıklama kısmında yer verilmesi ve satış öncesi yazılı bir belgede durum izah edilip alıcı ve satıcı tarafından imza altına alınmasıdır. Satış öncesi düzenlenen eksper raporu bu anlamda bir belge olarak kabul edilebilir. Elbette hatırlatmak gerekir, eksper raporunda yer almayan ayıplardan dolayı satıcı sorumluluğu devam eder.
ayıplı araç tazminat davası
İkinci El Ayıplı Araç Satışı Ekspertiz Raporu
Alıcı tarafın ikinci el araç satın alımlarında eksper raporu düzenleme, düzenlettirme gibi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Eksper raporu her ne kadar uygulamada yaygın şekilde kullanılmaktaysa da yasal bir zorunluluk bulunmamaktadır. Yine de bir eksper raporu düzenlenmişse genellikle bu rapor ayıplı araç tazminat davası delilleri içerisinde yer almaktadır.
Tramere İşlenmeyen Hasar Ayıp mıdır?
Evet. Şayet bir maddi hasarlı trafik kazasına karışmışsanız ve aracınızda hasar meydana gelmişse bu hasarı TRAMER’e kaydetmelisiniz. TRAMER’e kaydedilmeyen hasar sonraki satışlarda ayıp olarak değerlendirilebilir. Zira bu durumdan alıcı haberdar edilmemiş olur. Eğer haber verilirse bu durumda ayıp hükümleri uygulanmaz. Ancak bu haberin de doğru ve tam olması gerekir, şöyle ki kaza sonucu oluşan maddi hasar tam ve doğru şekilde açıklanmalıdır.
Ayıplı Araç Satışı Alıcının Hakları
Ayıplı araç satışı halinde açacağınız dava ile hakkınızı elde edebilirsiniz. Bu davada alıcı taraf olarak kullanabileceğiniz seçimlik haklar bulunmaktadır. Bunlar TBK 227’de ifade edilmektedir. Buna göre,
- Ayıplı aracı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirip sözleşmeden dönebilirsiniz.
- Ayıplı araç sizde kalır, ayıp oranınca satış bedeli olan tutarda indirim isteyebilirsiniz.
- Şayet onarım aşırı bir masraf gerektirmiyorsa, bu durumda tüm masraflar satıcıya ait olacak şekilde ikinci el aracın ücretsiz şekilde onarımını isteyebilirsiniz.
- İmkanlar dahilinde ise, ikinci el aracın ayıpsız bir benzeriyle değişimini isteyebilirsiniz.
Ayıplı Araç Tazminat Davası
Şayet alıcı, ikinci el ayıplı araç satışı sonrası sözleşmeden dönerse bu durumda ayıplı araç tazminat davası ile aşağıdaki haklarını da talep edebilir;
- Alıcı, ayıplı araç için ödediği miktarı faiziyle birlikte geri isteyebilir.
- Alıcı, açtığı ayıplı araç tazminat davası için ödediği yargılama gideri ve araç için yapmış olduğu masrafı talep edebilir.
- Alıcı, ayıplı aracın ayıplı olmasından kaynaklı uğradığı zararı talep edebilir.
Ayıplı Araç Davası Görevli Mahkeme
Görevli mahkeme davalının yani bu durumda satıcının yerleşim yerinde bulunan asliye hukuk mahkemesidir.
Ayıplı Araç Satışı Başvuru Süresi
Şayet ayıplı araç satışı nedeniyle mağdur olduğunuza inanıyorsanız bu durumda alıcı olarak satıcıya başvurmanız gerekir. Bu başvuru için bir süre mevcuttur. İki yıl içerisinde aracınızdaki ayıp nedeniyle satıcıya başvurabilirsiniz.
Ancak, şayet satıcı ayıplı maldaki ayıbı kötü niyetle gizlemişse veya ağır ihmal bulunuyorsa bu durumda iki yıl geçmiş olsa dahi başvuru yapılabilmektedir.
Ayıplı Araç Tazminat Davası Devam Ederken Aracımı Satabilir miyim?
Evet. İkinci el ayıplı araç davası sürerken aracınızı satabilirsiniz. Bu durumda açmış olduğunuz ayıplı araç tazminat davası devam eder, haklarınızı kullanmaya devam edebilirsiniz. Ancak burada seçimlik haklarınızdan satılanı geri vererek sözleşmeden dönme gibi hakları kullanma imkanınız kalmaz.
Tüketici avukatı, Av. Burakhan Çalışkan