Ayıplı Araç İhtarname Örneği: Noter İhtarı, Seçimlik Haklar ve Süreler (2026)

📌 Kısa Cevap: Aracın ayıplı olduğu anlaşıldığında tüketici, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.11/1 uyarınca dört seçimlik haktan birini kullanabilir: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme. İhtarname, bu tercihin satıcıya yazılı ve tarihli olarak bildirilmesini sağlar; Noterlik Kanunu m.106’ya göre noter aracılığıyla gönderildiğinde tebliğ şerhi bulunan resmî bir belge elde edilir. İhtarname zorunlu bir ön şart değildir, ancak hakkın kullanıldığının ve satıcıya verilen sürenin ispatı bakımından önemlidir. Ayıplı maldan sorumluluk kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ikinci el satışta bu süre bir yıldan az olamaz.

Araç satın alındıktan kısa süre sonra motor arızası, gizli hasar, kilometre farkı veya boya-değişen bilgisinin gerçeğe uymadığı ortaya çıkabilir. Bu noktada alıcının önünde iki yol vardır: sessiz kalıp zamanı geçirmek ya da hakkını usulüne uygun biçimde kullanmak. Hakkın kullanımı kural olarak satıcıya yöneltilen bir talepten ibarettir; ancak talebin yapıldığını, hangi seçimlik hakkın seçildiğini, ayıbın ne olduğunu ve tarihini sonradan ispat edebilmek gerekir. Bu yazıda ayıplı araç ihtarnamesinin hukuki dayanağını, süreleri, satıcı ile üretici-ithalatçının sorumluluğunu, ihtarname sonrası hakem heyeti ve mahkeme sürecini ve iki ayrı şablon ihtarname metnini birlikte ele alıyoruz. Kiracı-ev sahibi ihtarı gibi benzer ihtar dilekçeleri için “Kiracıya İhtar Çekmek” yazımıza, ikinci el araç satışının genel hukuki çerçevesi için “İkinci El Ayıplı Araç Satışı” yazımıza da bakabilirsiniz.

Ayıplı araç nedir? TKHK m.8 ve m.10 ne diyor?

TKHK m.8/1 uyarınca ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Aynı maddenin 2. fıkrası, ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerden bir veya birden fazlasını taşımayan malları; satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan malları; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren malları da ayıplı sayar. Araç satışına uyarlandığında; ilanda yazılı olmayan hasar kaydı, geriye alınmış kilometre, bildirilmeyen ağır hasar veya boya-değişen farkı, ilanda belirtilen donanımın bulunmaması ve motor, şanzıman veya elektronik aksamdaki gizli arızalar bu tanımın örnekleri olarak düşünülebilir; ancak bir eksikliğin ayıp sayılıp sayılmayacağı her dosyada belgeler ve çoğu kez bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

TKHK m.10/1 tüketici lehine önemli bir ispat kolaylığı getirir: teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya geçer. Bu karine, malın veya ayıbın niteliği ile bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Örneğin lastiğin olağan kullanım nedeniyle aşınması gibi niteliği gereği zamanla ortaya çıkan durumlar bu karineden yararlandırılmayabilir. Madde 10/2 ise ters yönde bir sınır koyar: tüketicinin sözleşmenin kurulduğu tarihte ayıptan haberdar olduğu veya haberdar olmasının kendisinden beklendiği hâllerde sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz. Bu nedenle ekspertiz raporunda açıkça yazılı bir hasar veya satış sırasında alıcıya gösterilen bir kusur için ihtarname çekmek çoğu zaman sonuç vermez; ihtarnamede ayıbın satış anında alıcı tarafından bilinmediği ve nasıl öğrenildiği ayrıca açıklanmalıdır.

Dört seçimlik hak: ihtarnamede hangisi yazılmalı?

TKHK m.11/1’deki seçimlik haklar sıralı değil, alternatiftir; tüketici bunlardan birini seçer ve satıcı seçilen talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ancak seçimlik hakkın kullanımında dikkat edilecek sınırlar vardır: ücretsiz onarım ancak aşırı bir masraf gerektirmiyorsa istenebilir, ayıpsız misli ile değiştirme ise imkân varsa mümkündür. m.11/3 uyarınca ücretsiz onarım veya değiştirmenin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir; orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır. Araç gibi benzersiz, kilometresi ve geçmişi olan bir mal için misli ile değiştirme çoğu zaman mümkün olmayabilir; ikinci el araçta bu nedenle uygulamada çoğunlukla dönme, bedel indirimi veya onarım talepleri öne çıkar.

Uygulamada ihtarnameler çoğu zaman tek bir hakla sınırlı kalmaz; birinci tercih yazılır, ifa edilmezse diğer seçimlik hakların ve tazminat taleplerinin saklı tutulduğu eklenir. Burada önemli bir inceliği göz ardı etmemek gerekir: seçimlik hak, kullanıldığında kural olarak tek taraflı bir bildirimle sonuç doğurur ve tüketicinin ilk tercihinden keyfî biçimde dönmesi tartışmaya yol açabilir. Bu nedenle ihtarnamede “öncelikle X hakkımı kullanıyorum, satıcının ifa etmemesi hâlinde diğer haklarım saklıdır” ifadesi yerine, gerçekten istenen hakkın net olarak yazılması ve değiştirmenin gerekçeli yapılması daha sağlıklıdır. m.11/4’in son cümlesi bu bakımdan yardımcıdır: onarım veya değiştirme talebi süresinde yerine getirilmezse tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.

Ayıplı araçta süreler: iki yıl, bir yıl ve altı ay

İhtarnamenin zamanlaması, hakkın kaybedilmemesi bakımından kritiktir. TKHK m.12/1 uyarınca kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Madde 12/2’ye göre 10. maddenin üçüncü fıkrası saklı olmak üzere ikinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan az olamaz. Madde 12/3 ise ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir. Bu üç fıkra birlikte okunduğunda, yeni araçta iki yıl, ikinci el araçta en az bir yıl şeklinde bir asgari çerçeve ortaya çıkar; ihtarname ve sonraki başvuruların bu sürelerin dolmasından önce yapılması gerekir. Zamanaşımının hangi tarihte başladığı (teslim tarihi) ve araç teslim tutanağında yazan tarihin sözleşme veya noter satış tarihiyle aynı olup olmadığı da kontrol edilmelidir.

Kaçırılmaması gereken bu süreler TKHK’de zamanaşımı olarak adlandırılmıştır. TBK m.154 zamanaşımını kesen hâller arasında borçlunun borcu ikrar etmesini, alacaklının dava veya def’i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurmasını, icra takibinde bulunmasını ve iflas masasına başvurmasını sayar; ihtar çekmek bu sayılan hâller arasında yer almaz. Bu nedenle ihtarname gönderdikten sonra beklemek yerine, hakem heyetine, arabulucuya veya mahkemeye zamanında başvurmak gerekir; arabulucuya başvurunun zamanaşımına etkisi ise 6325 sayılı Kanundaki hükümlere tabidir ve dosyaya göre ayrıca kontrol edilmelidir. Ayıbın tespiti için gerektiğinde servis, ekspertiz veya mahkemeden delil tespiti gibi yollar da değerlendirilmelidir; delil tespiti ve bilirkişi incelemesinin ayrıntıları dosyaya göre değişir.

Ayıbın satıcıya bildirilmesi bakımından TKHK’de ayrı bir ihbar süresi öngörülmemiştir. TKHK m.83/1 uyarınca bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanır; bu nedenle ayıbın öğrenilmesinden sonra gecikmeden bildirilmesi, TBK m.223’teki “uygun süre içinde bildirme” yükümlülüğü ve satıcının buna dayanarak ileri sürebileceği itirazlar bakımından ihtiyatlı bir yaklaşımdır. Kesin sınırı mahkemelerin somut olaya göre belirlediği bu noktada, ayıp fark edildiği anda yazılı bildirim yapmak en güvenli yoldur. Alıcı ve satıcının her ikisi de tacir ise (örneğin ticari araç alımı), TTK m.23/1-c uyarınca ayıbın teslim sırasında açıkça belli olması hâlinde iki gün içinde, açıkça belli değilse teslimden sonra sekiz gün içinde inceleyip ihbar etme yükümlülüğü gündeme gelir; bu kısa süreler tüketici işlemlerinde değil, tacirler arası satışlarda uygulandığından aracın hangi sıfatla alındığı baştan netleştirilmelidir.

Satıcı, üretici ve ithalatçı: ihtarname kime gönderilir?

Seçimlik hakların tamamı satıcıya karşı kullanılabilir; ancak TKHK m.11/2 ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değiştirme haklarının üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabileceğini, bu hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçının müteselsilen sorumlu olduğunu belirtir. Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmaz. Sözleşmeden dönme ve bedel indirimi ise satış sözleşmesinin tarafı olan satıcıya yöneltilir; üretici veya ithalatçı bu iki hakkın muhatabı değildir. Bu fark, ihtarnamenin muhatabını belirlerken önemlidir: yalnızca onarım talep ediliyorsa satıcıyla birlikte yetkili servis yapısı veya ithalatçı şirkete de bildirim gönderilebilir; bedel iadesi isteniyorsa asıl muhatap satıcıdır.

Satış sonrası hizmetler bakımından TKHK m.58 ayrıca üretici veya ithalatçıların Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorunda olduğunu ve bir malın yetkili servis istasyonlarındaki tamir süresinin yönetmelikle belirlenen azami süreyi geçemeyeceğini düzenler. Bu hükümler, aracın yetkili serviste uzun süre kalması ve tamirin bitmemesi durumunda ihtarnamede dayanak olarak gösterilebilir; ancak azami tamir sürelerinin güncel değeri yönetmelik ve eki listeden doğrulanmalıdır.

İkinci el araç satışı: 27/8/2024 tarihli Yönetmelik ne getiriyor?

Ticari faaliyet olarak ikinci el araç satan işletmeler bakımından 27/8/2024 tarihli ve 32645 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik ek koruma sağlar. Yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasına göre model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre işletmenin garantisi altındadır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bu parçalarda garanti süresi veya kilometresi içinde meydana gelen arızalar azami kırk beş iş günü içinde giderilir ve arızanın giderilmesine ilişkin masraflar işletmeye aittir. Yönetmelik madde 17/8’de ise ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında tüketicilerin 6502 sayılı Kanunun ayıplı mal ve hizmetlere ilişkin haklarının saklı olduğunu açıkça belirtir; yani yönetmeliğin garanti hükmü TKHK m.11’deki seçimlik hakların yerine geçmez, onlara ek bir güvence sağlar.

Yönetmeliğin 18. maddesi garanti kapsamı dışında kalan durumları sayar: model yılına göre sekiz yaşı veya yüz altmış bin kilometreyi aşan taşıtlar, satış sırasında alıcı tarafından bilindiği işletme tarafından belgelendirilen arıza ve hasarlar, ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar, olağan kullanım nedeniyle ortaya çıkan aşınma ve yıpranmalar gibi hâller bunlar arasındadır. Madde 16 ekspertiz raporunu düzenler: işletme tarafından, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların satışlarından önceki on gün içinde TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesinden ekspertiz raporu alınır; sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar için ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir. Ekspertiz işletmesi, rapordaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur ve aldatıcı ve yanıltıcı ekspertiz raporlarına ilişkin olarak tüketicilerin 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmete ilişkin hakları saklıdır. Madde 19 ve 20 ise taşıt teslim belgesinde ve satışa sunulan araçtaki tanıtım kartında kilometre, boyalı ve değişen parça bilgisi, hasar kaydı gibi bilgilerin bulunması gerektiğini düzenler. Bu bilgilerin sonradan gerçeğe aykırı çıkması, ayıp iddiasının en güçlü delillerinden biri olabilir; ihtarnamede ilgili belgelere atıf yapılmalıdır. Yönetmeliğin ilgili maddelerinin güncel metni, başvuru öncesinde Resmî Gazete’den veya mevzuat.gov.tr’den teyit edilmelidir.

İhtarname nasıl gönderilir? Noter, KEP ve e-posta

İhtarnamenin şekli, tüketici işlemlerinde kanunla belirlenmemiştir; TBK m.117 muaccel borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düştüğünü söyler ve ihtar için özel bir şekil öngörmez. Bununla birlikte ispat bakımından noter aracılığıyla gönderilen ihtarname en güçlü seçenektir. Noterlik Kanunu m.106’ya göre her türlü hukuki işlemlere ait ihtarname ve ihbarname; istemde bulunan ve diğer tarafın ad ve soyadları ile açık adreslerini, ihtar ve ihbar konusunu, istemde bulunanın imzasını, tebliğ şerhini, noterin imza ve mühürünü ve tarihi kapsar. İhtarname ve ihbarnameler ilgili tarafından yazılıp tebliğ için notere getirebileceği gibi, notere de yazdırılabilir. Noterden tebliğ edilen ihtarnamenin üç nüsha düzenlenmesi, muhataba tebliğ edilen nüshanın yanı sıra tebliğ şerhini taşıyan nüshanın gönderene verilmesi uygulamada alışılmış bir yoldur; noterlik ücretleri her yıl güncellendiğinden noterden güncel tarifeyi öğrenmek gerekir.

Satıcı bir şirket veya tacir ise, tüketici olmayan tarafın tacir olduğu hâllerde TTK m.18/3 yalnızca tacirler arasında geçerli bir kural koyar: diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe veya sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılması gerekir. Bu hüküm, tüketici ile tacir arasındaki ilişkide zorunlu olmasa da, ihtarın hangi yollarla ispatlanabileceğine dair kanundaki ölçüyü gösterir; aracı bir tacirden ticari amaçla alan alıcı bakımından ise doğrudan uygulanabilir. Adi e-posta, WhatsApp mesajı veya telefon görüşmesi ile yapılan bildirimlerin hukuki sonuç doğurma ihtimali bulunmakla birlikte, bu bildirimlerin gönderildiğinin ve içeriğinin inkâr edilmesi hâlinde ispatı zor olabilir; bu yüzden bunlar noter veya KEP gönderimini tamamlayan yardımcı deliller olarak düşünülmelidir. Göndermeden önce satıcının güncel ticaret unvanı, adresi ve gerekiyorsa KEP adresi ticaret sicilinden kontrol edilmeli, tebligat adresi yanlış yazılmamalıdır.

İhtarname sonrası: hakem heyeti, arabuluculuk ve tüketici mahkemesi

Satıcı ihtarnameye rağmen talebi yerine getirmezse tüketici uyuşmazlığı üç aşamalı bir sistemle çözebilir. TKHK m.68/1’e göre tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla, kanunda belirtilen parasal sınırın altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. Madde 68/4 gereği parasal sınırlar her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere VUK mükerrer 298. madde uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır; bu nedenle güncel tutarı yazı içinde sabit rakamla vermiyor, Ticaret Bakanlığı tebliğinden ve ilgili yılın duyurusundan kontrol edilmesini öneriyoruz. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir (m.68/3). Hakem heyeti kararına karşı taraflar tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir; itiraz üzerine mahkemenin vereceği karar kesindir (m.70/3 ve 70/5).

Parasal sınırın üzerindeki araç uyuşmazlıkları tüketici mahkemesinde görülür (m.73/1); tüketici davası, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (m.73/5). m.73/A/1 uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar, hakem heyeti kararlarına itirazlar ve kanunda sayılan birkaç dava türü bu şarttan istisnadır. Tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, bu kanundaki koşullar altında Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m.73/A/3). Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar HMK’nın basit yargılama usulüne ilişkin Altıncı Kısım hükümlerine göre yürütülür (m.73/4); tüketiciler tarafından açılan davalar 492 sayılı Harçlar Kanunundaki harçlardan muaftır (m.73/2). Satıcının tüketici olmayan, bireysel bir kişi olduğu satışlarda ise genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2/1). Karşı tarafın tacir olduğu ve tarafların ticari işletmesiyle ilgili bir satışta ise ticaret mahkemeleri gündeme gelebilir; görevli mahkemenin tespiti dosyaya göre yapılmalıdır.

Ayıplı araç ihtarnamesi adım adım nasıl hazırlanır?

Şablon 1: Ticari satıcıya (galeri veya şirket) ayıplı araç ihtarnamesi

Aşağıdaki metin, aracı ticari faaliyet gösteren bir satıcıdan satın alan tüketici için hazırlanmış genel şablondur. Köşeli parantezli alanlar kendi olayınıza göre doldurulmalı, uygulanmayan seçimlik haklar çıkarılmalıdır. Metin bir sonuç veya vaat içermez; somut olaydaki ayıp, tarih ve belgeler avukatça kontrol edilmelidir.

Şablon 2: Bireysel satıcıya (TBK hükümleri) ayıplı araç ihtarnamesi

Aracı ticari veya mesleki amaç taşımayan bir kişiden satın aldıysanız TKHK’nin ayıplı mal hükümleri uygulanmaz; Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesine ilişkin hükümleri devreye girer. TBK m.227 alıcıya, sözleşmeden dönme, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım ve ayıpsız benzeri ile değiştirme şeklinde dört seçimlik hak tanır ve genel hükümlere göre tazminat isteme hakkını saklı tutar. Aşağıdaki şablon bu durum için hazırlanmıştır; TBK m.223 gereği gözden geçirme ve ayıbı uygun süre içinde bildirme yükümlülüğü bulunduğundan, ayıbın ne zaman fark edildiği ve ne zaman bildirildiği açıkça yazılmalıdır.

Her iki şablonda da ihtarnameye eklenecek ek belge listesini ve dilekçedeki tarihleri tutarlı tutmak önemlidir. Aşağıdaki tabloda ihtarname ekinde bulundurulması yararlı belgeler ve işlevleri özetlenmiştir.

Sık yapılan hatalar

• Hakkı belirsiz bırakmak. “Haklarım saklıdır” demekle yetinip hangi seçimlik hakkın kullanıldığını yazmamak, satıcının neyi yerine getireceğini belirsiz kılar. Önce istenen hakkı net yazın, diğer hakları saklı tutun.
• Yanlış muhatap. Satıcının ticaret unvanı veya adresi yanlış yazılırsa tebliğ edilemeyebilir. Sicil ve imza sirküleri bilgileri kontrol edilmelidir.
• Satıcının sıfatını yanlış değerlendirmek. Bireysel satıcıya TKHK m.11 dayanağıyla ihtar çekmek veya ticari satıcıya yalnızca TBK maddeleriyle yazmak, hukuki dayanağın eksik kurulmasına yol açar.
• Delilsiz yazmak. Ayıbın bir servis veya ekspertiz raporuyla belgelenmemesi, satıcının ayıbın sonradan oluştuğunu savunmasını kolaylaştırabilir; altı aylık karine de malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmayan hâllerde uygulanmaz (m.10/1).
• Zamanaşımını beklemek. İhtarnameyi gönderdikten sonra uzun süre başvuru yapmamak, TKHK m.12’deki sürelerin dolması riskini doğurur; ihtar zamanaşımını kesmez.
• Aracı kullanmaya devam etmek. Dönme veya iade talep edilirken aracın yoğun kullanımı, kilometre farkı ve ek hasar iddialarına yol açabilir; aracın korunması ve gerekiyorsa servise teslim kayıtlarının tutulması önemlidir.
• Dayanaksız tutar yazmak. Bedel indirimi veya onarım tutarını mutlaka bir rapora veya faturaya dayandırın; güncel harç, noter ücreti ve faiz oranlarını yazmadan önce güncel tarife ve mevzuattan kontrol edin.

İhtarnameden sonra süreç nasıl işler?

Örnek senaryolar (genel)

• Senaryo 1 – Galeriden alınan araç, ilk ay motor arızası: Teslimden altı ay içinde ortaya çıkan ayıp için TKHK m.10/1 karinesi gündeme gelir; alıcı onarım veya dönme gibi bir seçimlik hakkı ihtarnameyle bildirebilir. Satıcı ayıbın sonradan oluştuğunu ispatlamaya çalışabilir.
• Senaryo 2 – Ekspertiz raporunda yazılı hasar: Sözleşmenin kurulduğu tarihte alıcının ayıptan haberdar olduğu hâllerde TKHK m.10/2 uyarınca sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz; bu durumda ihtarname çekmeden önce raporun içeriği iyi incelenmelidir.
• Senaryo 3 – Bireyden alınan araç, gizli hasar: TKHK uygulanmaz; TBK m.223 ve m.227 çerçevesinde ayıp süresinde bildirilir ve seçimlik hak kullanılır. Satıcının ayıbı biliyor ve gizlemiş olması hâlinde TBK m.231/2 uyarınca iki yıllık zamanaşımından yararlanamayacağı ileri sürülebilir.
• Senaryo 4 – Garanti süresindeki araç, yetkili serviste uzun süren tamir: TKHK m.11/4 ve m.58 çerçevesinde azami tamir süresi aşılmışsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir; ihtarnamede servis kayıtları ve teslim-tamir tarihleri belirtilmelidir.

Sonuç ve değerlendirme

Ayıplı araç ihtarnamesi, 6502 sayılı Kanun m.11’de tanınan seçimlik hakkın satıcıya yazılı ve tarihli biçimde bildirilmesi ve sonraki hakem heyeti, arabuluculuk veya dava sürecinin zeminini hazırlamasıdır. Kanun ihtarname çekmeyi zorunlu kılmaz; fakat Noterlik Kanunu m.106 çerçevesinde noterden gönderilen metin, gönderim tarihini ve içeriğini ispat eder. Satıcının kim olduğu (TKHK veya TBK), ayıbın satış sırasında bilinip bilinmediği, altı aylık karine ve iki yıllık (ikinci elde en az bir yıllık) sürelerin işleyişi ile 27/8/2024 tarihli Yönetmelikteki garanti, ekspertiz ve bilgilendirme hükümleri, ihtarnamenin içeriğini belirleyen ana unsurlardır. Hakem heyeti parasal sınırının her yıl değiştiği ve ihtarın zamanaşımını kesmediği unutulmadan, süreç belgeli ve zamanında yürütülmelidir.

İlgili yazılarımız

İkinci El Ayıplı Araç Satışı · Tüketici Mahkemesi İstinafa Cevap Dilekçesi · Kiracıya İhtar Çekmek · Tüm makaleler

Yazar Hakkında

Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup Kartal’daki bürosunda hukuk ve ceza davalarında müvekkillerine hukuki destek vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır; örnek dilekçeler genel şablondur ve somut olaya göre uyarlanmalıdır.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.