Kısa cevap: İcra hukukunda her şey süreye bağlıdır. Ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m. 62) ve itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine mahsus takipte imza itirazı ve şikâyet süresi beş güne iner (m. 168). İtirazdan sonra alacaklı, belgeye dayanıyorsa altı ay içinde itirazın kaldırılmasını, dayanmıyorsa bir yıl içinde itirazın iptalini ister. Maaş haczinde kesinti dörtte birinden az olamaz (m. 83).
Bu sayfa, Kartal ve çevresinde icra takibiyle karşılaşan borçlular ile alacağını tahsil etmek isteyen alacaklılar için hazırlanmıştır. Kanuni açıklamaların tamamı 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu‘nun yürürlükteki metninden doğrulanarak aktarılmıştır. İcra hukukunda kaybedilen hakların büyük bölümü esastan değil, kaçırılan sürelerden doğar.
İtiraz süresi kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Süreler: İcra Hukukunun Belirleyici Unsuru
Kısa Cevap: İcra takibinde hakkınızı kaybetmenizin en yaygın sebebi, borcun varlığı değil sürenin kaçırılmasıdır. Aşağıdaki tablodaki her süre, tebliğ tarihinden itibaren işler ve kural olarak uzatılamaz.
| İşlem | Süre | Nereye | Madde |
|---|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz (ilamsız takip) | 7 gün (ödeme emrinin tebliğinden itibaren) | İcra dairesine, dilekçeyle veya sözlü olarak | İİK m. 62 |
| Kambiyo takibinde borca itiraz | 5 gün | İcra mahkemesine | İİK m. 168/5 |
| Kambiyo takibinde imza itirazı | 5 gün, açıkça bir dilekçe ile | İcra mahkemesine. Aksi hâlde imza kendisinden sadır sayılır | İİK m. 168/4 |
| Kambiyo senedi vasfına şikâyet | 5 gün | İcra mahkemesine | İİK m. 168/3 |
| Kambiyo takibinde ödeme | 10 gün | Ödeme emrinde yazılı icra dairesi banka hesabına | İİK m. 168/2 |
| İtirazın iptali davası | 1 yıl (itirazın tebliğinden itibaren) | Genel mahkemede | İİK m. 67 |
| İtirazın kaldırılması | 6 ay (itirazın tebliğinden itibaren) | İcra mahkemesine — alacak belgeye dayanıyorsa | İİK m. 68 |
İtiraz: Takibi Durduran Tek Adım
İlamsız takipte alacaklının bir belge sunma zorunluluğu yoktur. Bu, borcu bulunmayan kişiler hakkında da takip başlatılabilmesi anlamına gelir. Sistemin dengesi, borçluya tanınan itiraz hakkındadır: süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur.
İİK m. 62 uyarınca itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir. Borçlu ayrıca dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır. Takibe itiraz edildiği, üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir. İtirazın nasıl yapılacağını ayrı bir yazıda adım adım anlattık.
İtirazdan Sonra: Alacaklının İki Yolu
Borçlu itiraz ettiğinde takip durur; ancak alacak ortadan kalkmaz. Alacaklının önünde iki ayrı yol vardır ve hangisinin seçileceği elindeki belgeye bağlıdır.
| İtirazın iptali (m. 67) | İtirazın kaldırılması (m. 68) | |
|---|---|---|
| Süre | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl | İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay |
| Mahkeme | Genel mahkeme (asliye hukuk / sulh hukuk) | İcra mahkemesi |
| Belge şartı | Yok; alacak genel hükümlere göre ispatlanır | Zorunlu: imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe tasdik edilmiş borç ikrarını içeren senet ya da resmî dairelerin/yetkili makamların usulüne göre verdiği makbuz veya belge |
| İnceleme | Tam yargılama, tanık dinlenebilir | Sınırlı ve hızlı inceleme |
| Tazminat | İtirazın haksızlığına karar verilirse borçlu; takip haksız ve kötü niyetliyse alacaklı, hükmolunan meblağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir | İcra inkâr tazminatı benzer biçimde gündeme gelir |
Seçim önemlidir: elinde m. 68’deki nitelikte bir belge bulunmayan alacaklının icra mahkemesine başvurması sonuçsuz kalır; buna karşılık belgesi olan alacaklının bir yıl bekleyip genel mahkemede dava açması gereksiz zaman kaybına yol açar.
Haciz: Neye Dokunulabilir, Neye Dokunulamaz?
Takip kesinleştiğinde haciz aşamasına geçilir. Ancak haciz sınırsız değildir; kanun bir kısım malı tamamen, bir kısmını ise kısmen koruma altına almıştır.
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Devlet malları | Devlet malları ile özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar haczedilemez | m. 82/1 |
| Meslek araçları | Ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli her türlü eşya | m. 82/2 |
| Ev eşyası | Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası. İstisna: para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler | m. 82/3 |
| Çiftçi ve esnaf | Çiftçinin geçimi için zaruri arazi, çift hayvanları ve ziraat aletleri; değilse sanat ve mesleği için lüzumlu alet, edevat ve kitaplar; arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının nakil vasıtaları | m. 82/4 |
| Maaş haczi | Maaş, tahsisat ve her nevi ücretler; borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca lüzumlu görülen miktar düşüldükten sonra haczolunur. Ancak haczolunacak miktar dörtte birinden az olamaz. | m. 83 |
| Birden fazla haciz | Birden fazla haciz varsa sıraya konur; sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez | m. 83 |
Uygulamada en çok sorulan iki konu ev eşyası ve maaştır. m. 82/3 ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını haciz dışında bırakır; istisna yalnızca maddede sayılan kıymetli şeylerdir. Maaşta ise m. 83 bir taban koyar: kesinti dörtte birinden az olamaz. Haciz işleminin nasıl yapıldığı ve hangi eşyaların haczedilemeyeceği hakkında ayrıntılı yazılarımız bulunmaktadır.
Menfi Tespit: Borçlu Olmadığınızı İspat
Borçlu olmadığını düşünen kişi, İİK m. 72 uyarınca menfi tespit davası açabilir. Buradaki kritik ayrım davanın takipten önce mi sonra mı açıldığıdır.
| Durum | Takip durdurulabilir mi? | Teminat |
|---|---|---|
| Dava icra takibinden önce açılmışsa | Evet. Mahkeme, talep üzerine ihtiyati tedbir kararıyla icra takibinin durdurulmasına karar verebilir | Alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat |
| Dava icra takibinden sonra açılmışsa | Hayır. İhtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez | Ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir isteyebilir |
İcranın Geri Bırakılması (Tehiri İcra)
İlâma dayalı takipte borçlu, kanun yoluna başvurduğunda icranın durmasını isteyebilir. Ancak bu kendiliğinden olmaz; İİK m. 36 belirli bir güvence gösterilmesini arar.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Kim başvurur | İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu |
| Ne gerekir | Hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat; yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesince kabul edilecek taşınır rehni, esham veya tahvilât, taşınmaz rehni ya da muteber banka kefaleti gösterilmesi; yahut borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malının mahcuz olması |
| Süreç | Bu koşullardan biri sağlanırsa, icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından uygun bir süre verilir |
| Sürenin uzatılması | Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir |
Bu konuda sitemizde ayrıntılı dilekçe örnekleri bulunmaktadır: tehiri icra başvuru dilekçesi ve takibin tedbiren durdurulması talebi. İhtiyati haciz kararlarına karşı ise istinafa cevap dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
İcra Takibi Adım Adım
- 01
Takip talebi
Alacaklı, icra dairesine takip talebinde bulunur. İlamsız takipte belge şartı yoktur; bu nedenle borcu olmayan kişiler hakkında da takip başlatılabilir.
- 02
Ödeme emrinin tebliği
Borçluya ödeme emri tebliğ edilir. Süreler bu tebliğ tarihinden işlemeye başlar.
- 03
İtiraz (7 gün)
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itiraz edebilir. İtiraz, takibi kendiliğinden durdurur.
- 04
İtirazın alacaklıya bildirilmesi
Takibe itiraz edildiği, üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir (m. 62).
- 05
Alacaklının seçimi
Alacaklı; belgeye dayanıyorsa altı ay içinde itirazın kaldırılması (m. 68), dayanmıyorsa bir yıl içinde itirazın iptali (m. 67) yoluna gider.
- 06
Takibin kesinleşmesi
İtiraz edilmez veya itiraz bertaraf edilirse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
- 07
Haciz
Haczedilemeyen mallar (m. 82) ve maaşta dörtte bir sınırı (m. 83) gözetilir.
- 08
Satış ve paylaştırma
Haczedilen mallar satılır ve elde edilen bedel alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır.
İcra takibi adım adım
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Avukat değerlendirmesi: İcra dosyalarında en sık karşılaşılan durum, borçlunun ödeme emrini alıp “zaten borcum yok, bir şey yapmama gerek yok” diye düşünmesidir. Oysa itiraz edilmeyen takip yedi günün sonunda kesinleşir ve borcun gerçekten var olup olmadığı artık tartışılamaz hâle gelir.
Dosya değerlendirmesinde denetlenen başlıklar:
- Tebligatın usulüne uygunluğu — süreler tebliğ tarihinden işlediği için tebligatın geçerliliği ilk bakılan konudur
- Takip türü — ilamlı, ilamsız yoksa kambiyo senetlerine mahsus takip mi; süreler buna göre değişir
- İtirazın kapsamı — borca mı, imzaya mı, yetkiye mi itiraz edildiği ayrı ayrı belirtilmelidir
- Zamanaşımı — alacağın türüne göre zamanaşımı süresi dolmuş olabilir
- Belgenin niteliği — m. 68 kapsamında olup olmadığı, alacaklının hangi yolu seçebileceğini belirler
- Haciz sınırları — m. 82 ve 83’e aykırı hacizlere karşı şikâyet yolu açıktır
- İcra inkâr tazminatı riski — haksız itiraz veya kötüniyetli takipte %20’den az olmayan tazminat
İlgili Kartal Sayfaları
- Kartal çek davası avukatı
- Kartal senet davası avukatı
- Kartal kira avukatı — kira alacağı ve tahliye talepli takip
- Aidat borcu için icra takibi
Sıkça Sorulan Sorular
Hakkımda icra takibi başlatıldı, kaç günüm var?
Yedi gün. İİK m. 62 uyarınca itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa takip kesinleşir. İtiraz süresi ve itirazın nasıl yapılacağı hakkındaki yazılarımıza bakabilirsiniz.
Borcum olmadığı hâlde takip başlatıldı, ne yapabilirim?
İlamsız takipte alacaklının belge sunma zorunluluğu yoktur; bu nedenle borcu olmayan kişiler hakkında da takip açılabilir. Yedi gün içinde itiraz ederseniz takip kendiliğinden durur. Ayrıca İİK m. 72 uyarınca borçlu olmadığınızı ispat için menfi tespit davası açabilirsiniz. Bu durumu ayrı bir yazıda ele aldık.
Menfi tespit davası takibi durdurur mu?
Zamanlamaya bağlıdır. İİK m. 72 uyarınca takipten önce açılan menfi tespit davasında mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında ihtiyati tedbirle takibin durdurulmasına karar verebilir. Buna karşılık takipten sonra açılan davada ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; bu hâlde borçlu ancak icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir isteyebilir.
İtiraz ettim, alacaklı ne yapabilir?
İki yoldan birini seçer. Alacak, imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe tasdik edilmiş bir borç ikrarına ya da resmî bir makbuz/belgeye dayanıyorsa, alacaklı altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister (m. 68). Böyle bir belge yoksa bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar (m. 67). İki yolun süresi, mahkemesi ve inceleme biçimi farklıdır.
İtirazım haksız bulunursa ne olur?
İİK m. 67 uyarınca itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, diğer tarafın talebi üzerine hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkûm edilir. Aynı hüküm tersine de işler: takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı aynı biçimde tazminata mahkûm edilir.
Senet veya çekle takip yapılırsa süreler değişir mi?
Evet, kambiyo senetlerine mahsus takipte süreler daha kısadır. İİK m. 168 uyarınca ödeme emrinde şunlar yazılır: borcun ve takip masraflarının on gün içinde ödenmesi; senedin kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı iddiası varsa beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet; senetteki imza kendisine ait değilse bunu beş gün içinde açıkça bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirmesi. İmza itirazı bu sürede yapılmazsa imza kendisinden sadır sayılır. İmzaya ve borca itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Evimdeki eşyalar haczedilebilir mi?
İİK m. 82/3 uyarınca borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez. İstisna, maddede sayılan kıymetli şeylerdir: para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası. Ev haczi konusunu ayrıntılı ele aldık.
Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
İİK m. 83 uyarınca maaşlar, borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca lüzumlu görülen miktar düşüldükten sonra haczolunur. Maddenin kritik cümlesi şudur: “Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz.” Birden fazla haciz varsa sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonrakine geçilmez. Maaş haczi ve maaş haczine cevap dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tehiri icra (icranın geri bırakılması) nedir?
İİK m. 36 uyarınca ilâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu; hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat ederse ya da o kıymette taşınır rehni, esham veya tahvilât, taşınmaz rehni yahut muteber banka kefaleti gösterirse veya malı mahcuzsa, icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir. Tehiri icra başvuru dilekçesi örneğimiz süreci gösterir.
Takibin tedbiren durdurulması mümkün mü?
Menfi tespit davasında m. 72’deki koşullarla ve takipten önce açılmış olmak kaydıyla mümkündür. Takibin tedbiren durdurulması talebi yazımız bu talebin nasıl kurulacağını anlatır.
E-haciz nedir, nasıl kaldırılır?
Banka hesapları üzerine elektronik ortamda konulan hacizdir. Borcun ödenmesi, takibin iptali veya haczin hukuka aykırılığının tespiti hâllerinde kaldırılır. E-haciz ve bloke kararına itiraz yazılarımız yol gösterir.
Kira alacağı için takip yapılabilir mi?
Evet; kira alacağı için ilamsız takip yapılabilir ve tahliye talepli takip özel bir usule tabidir. Tahliye talepli kira takibine itiraz yazımız kiracı tarafındaki adımları gösterir. Kira uyuşmazlığının esası için Kartal kira avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
İcra dosyası nasıl kapanır?
Borcun tamamen ödenmesi, alacaklının takipten feragati veya takibin iptali hâllerinde dosya kapanır. Ödeme yapıldıktan sonra hacizlerin kaldırılması ve dosyanın işlemden kaldırılması ayrıca takip edilmelidir. İcra dosyasının kapatılması yazımız adımları anlatır.
Avukatsız icra takibi yapılabilir mi?
Hukuk davalarında olduğu gibi icra takibinde de avukatla temsil kural olarak zorunlu değildir. Ancak icra hukukunda süreler çok kısadır (itirazda yedi gün, kambiyoda beş gün) ve kaçırılan bir süre geri alınamaz. Ayrıca itirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki tercih, yanlış yapıldığında zaman ve masraf kaybına yol açar.
Kartal’da icra dosyam hangi dairede görülür?
Takip, yetkili icra dairesinde yürütülür ve icra mahkemesi işlemleri İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesindeki icra hukuk mahkemelerinde görülür. Yetki itirazı da ödeme emrine itirazla birlikte yedi günlük süre içinde ileri sürülmelidir.
Tebligat tarihi, takip türü ve itiraz kapsamı dosya bazında incelenir.
Kaynaklar
Madde atıfları 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu‘nun yürürlükteki metninden doğrulanmıştır. Mevzuat değişebileceğinden güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi’nden teyit etmeniz önerilir. Bu sayfadaki süreler genel kuralları yansıtır; somut dosyada tebligat tarihi ve takip türüne göre değerlendirme yapılmalıdır.
Büromuz Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan; Çalışkan Hukuk Bürosu Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak No: 4A D: 46, 34865 Kartal/İstanbul adresinde, İstanbul Anadolu Adliyesi’nin bulunduğu yargı çevresinde faaliyet göstermektedir. İcra takibi açılması ve takibi, ödeme emrine itiraz, itirazın iptali ve kaldırılması davaları, menfi tespit, istihkak ve tehiri icra başvuruları ile haciz işlemlerine karşı şikâyet çalışma konuları arasındadır. İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak çalışılmakta olup iletişim için 0 506 976 23 55 numarası kullanılabilir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.