📌 Kısa Cevap: Islah, taraflardan birinin yaptığı usul işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesidir (HMK m.176/1); iş davalarında en sık, bilirkişi raporu sonrası talep edilen alacak miktarlarının artırılması için kullanılır. Islah aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir (m.176/2), tahkikatın sona ermesine kadar sözlü veya yazılı olarak yapılabilir (m.177) ve davanın görüldüğü iş mahkemesine verilir. Önemli bir güncelleme: HMK m.107 (belirsiz alacak davası), 7589 sayılı Kanunla mülga edilmiş, kısmi davada talep artırımı HMK m.109/4 ile düzenlenmiştir.
İşçilik alacağı davalarında dava açıldığı anda alacağın kesin tutarı çoğu zaman bilinmez; bu nedenle talepler, ilk aşamada kısmi veya düşük bir miktarla ileri sürülür, bilirkişi hesabı ortaya çıktıktan sonra ise artırılır. Bu sayfada, “iş davası ıslah dilekçesi örneği” arayanlar için hem ıslahın hukuki çerçevesini hem de 2026’daki yeni kısmi dava düzenini ele alıyor, ardından davacı işçi için iki ayrı dilekçe şablonu veriyoruz. Mevzuat atıfları, mevzuat.gov.tr’de yayımlanan güncel metinlerden doğrulanmıştır. İşçilik alacaklarının kalemleri için “İşçilik Alacakları Hangi Kalemlerden Oluşur?” yazımıza, dava açma aşamaları için “İş Mahkemesinde Dava Açma Süreci” yazımıza bakabilirsiniz.
Islah hakkı tek kez kullanılabildiği için, bilirkişi raporunuzu ve dosya durumunuzu incelemeden dilekçe vermemeniz önerilir.
Islah nedir, kim yapabilir, ne zamana kadar yapılır?
HMK m.176/1, taraflardan her birinin yaptığı usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebileceğini düzenler. Islah, yalnızca davacının talep sonucunu artırması anlamına gelmez; davalı da cevap dilekçesindeki savunmalarını ıslah edebilir. İş davalarında ise uygulamadaki en yaygın hâli, davacı işçinin dava dilekçesinde belirttiği alacak miktarlarını bilirkişi raporuna göre artırmasıdır. HMK m.176/2 uyarınca aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir; bu kural ıslahın tam veya kısmi olması fark etmeksizin geçerlidir.
Zaman bakımından HMK m.177/1 açıktır: ıslah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Tahkikat sona erdikten sonra, sözlü yargılama aşamasında yeni bir ıslah yapılamaz. HMK m.177/2, 7251 sayılı Kanunla eklenen bir istisna getirir: Yargıtay’ın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, mahkemenin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde, tahkikat sona erinceye kadar yine ıslah yapılabilir; ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz. HMK m.177/3 ıslahın sözlü veya yazılı yapılabileceğini, karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah duruşma dışında yapılıyorsa yazılı talebin veya tutanak örneğinin haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirileceğini söyler.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Islah hakkı | Usul işlemini kısmen veya tamamen düzeltme | HMK m.176/1 |
| Sayı sınırı | Aynı davada yalnızca bir kez | HMK m.176/2 |
| Zaman | Tahkikatın sona ermesine kadar; bozma/kaldırma sonrası istisna | HMK m.177/1-2 |
| Şekil | Sözlü veya yazılı; karşı tarafa bildirim | HMK m.177/3 |
| Teminat | Hâkimin takdir edeceği teminat, bir hafta içinde yatırılır; aksi hâlde ıslah yapılmamış sayılır | HMK m.178 |
| Etkisi | Teşmil edilen noktadan itibaren usul işlemleri yapılmamış sayılır; ikrar, tanık, bilirkişi vb. saklı | HMK m.179 |
| Tam ıslah | Bildirimden itibaren 1 hafta içinde yeni dava dilekçesi | HMK m.180 |
| Kısmi ıslah | Islah edilen işlem için 1 haftalık süre | HMK m.181 |
| Kötüniyetli ıslah | Dikkate alınmaz; tazminat ve disiplin para cezası | HMK m.182 |
İş mahkemesi, arabuluculuk ve usul: 7036 sayılı Kanunun çerçevesi
İş davaları, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında görülür. m.5/1-a uyarınca iş mahkemeleri, 4857 sayılı İş Kanunu veya TBK’nın hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlığına bakar. İş mahkemesi kurulmamış yerlerde bu dava ve işlere asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır (m.2/3). Yetkili mahkeme, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir (m.6/1). İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (m.7/1); hüküm bulunmayan hâllerde HMK hükümleri uygulanır (m.9). Bu nedenle ıslahın şekli ve zamanı HMK’ya tabidir.
7036 sayılı Kanunun m.3/1’e göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu kuralın dışındadır (m.3/3). Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklemek zorundadır (m.3/2). Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m.3/17). Bu zorunluluk dava açılırken aranan bir dava şartıdır; ıslah aşamasında ayrıca arabuluculuk tutanağı sunulması gerektiğine dair kanun metninde bir hüküm bulunmaz.
2026 değişikliği: HMK 107 mülga, HMK 109/4 yürürlükte
İşçilik alacağı davalarında uzun yıllar boyunca “belirsiz alacak davası” (HMK m.107) kullanılmıştır. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 mülga edilmiştir; Kanun 31/7/2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmış ve ilgili maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun geçici 1. maddesinin 10. fıkrası, yürürlükten kaldırılan 107. maddenin, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam edeceğini düzenler. Dolayısıyla 31/7/2026 öncesinde belirsiz alacak davası olarak açılmış işçilik alacağı davalarında eski düzenleme sürer; yeni açılacak davalarda ise kısmi dava düzeni esas alınır.
Aynı Kanunun 20. maddesiyle HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkra şöyledir: alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. HMK m.109/3 ise dava açılırken talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılmasının geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmediğini belirtir. Bu yeni düzenin ıslah ile ilişkisi, uygulama ve içtihatla şekillenecek bir konudur; kısmi davada artırım hakkı ile HMK m.176’daki ıslah hakkının birbirini nasıl etkilediği somut dosyada dikkatle değerlendirilmelidir. Bu yazıdaki şablonlar, bu nedenle iki ayrı ihtiyaç için hazırlanmıştır: klasik ıslah dilekçesi ve kısmi davada HMK m.109/4 uyarınca talep artırım dilekçesi.
Ne zaman ıslah, ne zaman talep artırımı?
Dava dilekçesinde alacaklar için belirli ama sonradan yetersiz kalacak tutarlar yazılmışsa, bilirkişi raporu geldiğinde fark ortaya çıkar. Bu farkın mahkemeye nasıl taşınacağı, davanın hangi tarihte ve hangi türde açıldığına bağlıdır. Genel olarak şu ayrım yapılabilir:
- 31/7/2026 öncesinde belirsiz alacak davası olarak açılan davalar: HMK m.107, Kanunun geçici 1/10 hükmü gereği bu davalar bakımından uygulanmaya devam eder; talebin artırılması bu düzenleme çerçevesinde değerlendirilir. Hangi yolun kullanılacağı dosyadaki talep biçimine ve mahkemenin nitelendirmesine göre belirlenmelidir.
- Kısmi dava olarak açılan davalar: HMK m.109/4’e göre talep, bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
- Talebin kesin ve tam tutarla açıldığı davalar: Talep sonucunu yargılama sırasında artırmak için ıslah (HMK m.176 vd.) gerekir.
Bu ayrımın pratik anlamı şudur: aynı dilekçe başlığı altında farklı hukuki sonuçlar doğabilir. Örneğin zamanaşımı bakımından, HMK m.109/4 artırılan kısım için dava tarihini esas almaktadır; ıslahta ise artırılan kısım bakımından zamanaşımının hangi tarihte kesilmiş sayılacağı, uygulamada ıslah tarihi esas alınarak tartışılabilmektedir. Bu nedenle ıslah veya artırım dilekçesine hangi hukuki dayanakla başvurulduğu açıkça belirtilmelidir. Dosya bu iki kategori arasında kaldığında, dilekçenin dayanağı mahkemenin dosyadaki nitelendirmesine göre seçilmelidir.
Kısmi ıslah, tam ıslah ve ıslahın etkisi
HMK m.176/1 ıslahın kısmen veya tamamen yapılabileceğini söyler. Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır; aksi hâlde ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir (m.180). Kısmen ıslaha başvuran tarafa ise ıslah ettiği usul işlemini yapması için bir haftalık süre verilir; bu süre içinde ıslah edilen işlem yapılmazsa ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir (m.181). İş davalarında en yaygın biçim, talep sonucunun rakamsal olarak artırılmasıdır; dilekçede hangi kalemlerin hangi tutara çıkarıldığı net olarak gösterilmelidir.
HMK m.179/1 uyarınca ıslah, bunu yapan tarafın teşmil edeceği noktadan itibaren bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurur. Ancak m.179/2 gereği ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif ve isticvap tutanakları, yerine getirilmiş olan veya henüz yerine getirilmemiş olmakla beraber karşı tarafın yerine getireceğini ıslahtan önce bildirmiş olması koşuluyla yeminin teklifi, reddi veya iadesi ıslah ile geçersiz kılınamaz. m.179/3, ıslahtan sonra yapılacak tahkikat sonucuna göre bu işlemlerin göz önünde tutulması gerekmiyorsa bunların da yapılmamış sayılacağını düzenler. Pratikte bu, bilirkişi raporu sonrası yapılan ıslahın yargılamayı başa döndürmediği, delillerin büyük ölçüde korunduğu anlamına gelir.
Islah teminatı ve ıslah harcı
HMK m.178/1’e göre ıslah eden taraf, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan yargılama giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararları karşılamak üzere hâkimin takdir edeceği teminatı bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırmak zorundadır; aksi hâlde ıslah yapılmamış sayılır. Karşı tarafın zararı kesin olarak tespit edildikten sonra veznede kalan miktar eksikse tamamlattırılır, fazlaysa iade edilir (m.178/2). Uygulamada hâkimin her dosyada teminat takdir edip etmediği değişebilir; dilekçede teminat takdirine ve süre verilmesine ilişkin bir talep bulunması dosya yönetimi bakımından yararlıdır.
Harç yönünden, 492 sayılı Harçlar Kanunu m.30’a göre muhakeme sırasında tespit edilen değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Islahla artırılan miktar için ödenmesi gereken harca uygulamada “ıslah harcı” denir. Tutar, güncel harç tarifesine göre mahkeme tarafından belirlenir; bu yazıda rakam verilmemiştir. Ayrıca 492 sayılı Kanun m.123/1 uyarınca, günlük veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen işçiler ve çıraklar iş mahkemelerindeki davalarda harçtan muaftır; muafiyetin kapsamı dosyadaki ücret bilgisine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı: ıslah neyi kurtarır, neyi kurtarmaz?
İş davası alacaklarında zamanaşımı süreleri kalemlere göre değişir. 4857 sayılı İş Kanunu m.32’ye göre ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. İş Kanunu ek m.3 uyarınca, iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla yıllık izin ücreti ile kıdem tazminatı, bildirim şartına uyulmaksızın fesihten kaynaklanan tazminat, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine uyulmaksızın fesihten kaynaklanan tazminatın zamanaşımı süresi de beş yıldır. TBK m.146 ise kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu söyler; m.154/2 uyarınca alacaklı dava yoluyla mahkemeye başvurmuşsa zamanaşımı kesilir. TBK m.158 ise dava mahkemenin yetkili veya görevli olmaması gibi nedenlerle reddedilmiş ve bu sırada zamanaşımı dolmuşsa alacaklıya altmış günlük ek süre tanır.
Islah ile artırılan kısım için zamanaşımı savunması dosyalarda sık gündeme gelir. Yeni HMK m.109/4 bakımından artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Klasik ıslahta ise artırılan kısım bakımından kesilme tarihi uygulamada ıslah tarihi olarak tartışılmakta olup, ıslah yapılmadan önce alacak kalemlerinin zamanaşımı süreleri ve dava tarihi dikkatle hesaplanmalıdır. 7036 sayılı Kanun m.3/17 uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur; bu süre hesaba katılmalıdır. Genel zamanaşımı kavramları için “Zamanaşımı Ne Demek?” yazımıza bakabilirsiniz.
Kötüniyetli ıslah, kanun yolu ve dosya yönetimi
HMK m.182/1 uyarınca ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli düşüncelerle yapıldığı deliller veya belirtilerle anlaşılırsa mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir; ayrıca hâkim, kötüniyetle ıslaha başvuranı karşı tarafın bu yüzden uğradığı bütün zararlarını ödemeye ve kanunda belirtilen aralıkta disiplin para cezasına mahkûm eder. Bu nedenle ıslah, bilirkişi raporu gibi somut bir dayanağa bağlanmalı, tahkikatın son dakikasına bırakılmamalıdır. İş mahkemesi kararlarına karşı HMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümleri uygulanır; kanun yoluna başvuru süresi ilamın taraflara tebliğinden itibaren işlemeye başlar (7036 m.7/3-4). Bazı davalarda verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz (m.8); örneğin işe iade davasındaki fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararlar bu kapsamdadır.
Dosya yönetimi bakımından üç pratik not vardır. Birincisi, ıslahtan önce bilirkişi raporuna karşı itirazlar süresinde yapılmalıdır; rapordaki eksik veya hatalı kalemler ıslahtan önce giderilebilir (bu konuda “Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?” yazımıza bakılabilir). İkincisi, ek rapor alınacaksa ıslahı ek raporun sonucuna göre planlamak, tek hakkın erken kullanılmasını önler. Üçüncüsü, kalem bazında net/brüt ayrımı ve faiz başlangıç tarihleri dilekçede açıkça belirtilmelidir; faiz başlangıcının ıslahla artırılan kısım bakımından hangi tarihten işleyeceği dosyanın niteliğine göre değişebilir.
Dilekçe şablonu 1: Davacı işçinin ıslah dilekçesi (bilirkişi raporu sonrası)
Aşağıdaki şablon, işçilik alacakları davasında dava dilekçesinde belirtilen miktarların bilirkişi raporu doğrultusunda artırılması içindir. Tüm rakamlar ve tarihler örnek niteliğindedir; köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalıdır.
[İL/İLÇE] İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
Dosya No: [yıl]/[sıra] Esas
Davacı: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […]
Vekili: [Av. Ad Soyad]
Davalı: [İşveren unvanı]
Konu: HMK m.176 vd. uyarınca, dava dilekçesinde talep edilen alacak miktarlarının [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ıslahı ile artırılması ve ıslah harcının/teminatın yatırıldığının bildirilmesidir.
AÇIKLAMALAR
1. Sayın Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasında, dava dilekçemizde [kıdem tazminatı / ihbar tazminatı / fazla çalışma ücreti / hafta tatili ücreti / UBGT ücreti / yıllık izin ücreti / ödenmeyen ücret] alacakları [dava tarihinde belirlenebilen asgari tutarlarla] talep edilmiştir.
2. Mahkemenizce alınan [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporunda alacak kalemleri hesaplanmıştır. Rapor doğrultusunda taleplerimizin ıslahı gerekmiştir. Bu ıslah, aynı davada yapılan ilk ve tek ıslahtır.
3. Islah edilen alacak kalemleri aşağıdaki gibidir:
a) Kıdem tazminatı: Dava dilekçesinde talep edilen [..] TL; bilirkişi raporuna göre hesaplanan brüt [..] TL; ıslahla artırılan [..] TL.
b) Fazla çalışma ücreti: Dava dilekçesinde talep edilen [..] TL; bilirkişi raporuna göre hesaplanan brüt/net [..] TL; ıslahla artırılan [..] TL.
c) [Diğer kalemler]: [..]
Toplam ıslah edilen miktar: [..] TL; ıslah sonrası toplam talep: [..] TL.
4. Artırılan miktarlara, [dava dilekçesinde belirtilen faiz türü ve başlangıç tarihi] uyarınca faiz yürütülmesi talep olunur. Faiz başlangıcı ve türü yönünden fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır.
5. Islah sebebiyle yatırılması gereken harç [mahkeme veznesine yatırılmıştır / yatırılacaktır]; harç dekontu ektedir. HMK m.178 uyarınca hâkimin takdir edeceği teminat için kesin süre verilmesi hâlinde, teminat süresinde yatırılacaktır.
6. Islahla birlikte, HMK m.179/2 kapsamındaki ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif ve isticvap tutanaklarının geçerliliğini koruduğunu belirtiriz. [Bilirkişi raporuna karşı itirazlarımız ayrıca sunulmuş / saklı tutulmuştur.]
HUKUKİ NEDENLER: HMK m.176-182, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı TBK, ilgili mevzuat.
DELİLLER: Dosya kapsamı, [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporu, bordro ve SGK kayıtları, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, dava dilekçesinde talep edilen alacak miktarlarının ıslah edilerek yukarıdaki tutarlara çıkarılmasına, ıslah edilen toplam [..] TL’nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
[Davacı Vekili — İmza]
Ekler: Islah harcı dekontu, hesap tablosu, vekâletname.
Dilekçe şablonu 2: Kısmi davada talep artırımı (HMK m.109/4)
Dava, 31/7/2026 sonrasında kısmi dava olarak açılmışsa, talebin bir defaya mahsus artırılması için kullanılabilecek genel bir şablon aşağıdadır. Bu düzenleme yeni olduğundan, mahkemenin dosyayı nasıl nitelendirdiği ve güncel uygulama dilekçe öncesinde mutlaka kontrol edilmelidir.
[İL/İLÇE] İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
Dosya No: [yıl]/[sıra] Esas
Davacı: [Ad Soyad] — Vekili: [Av. Ad Soyad]
Davalı: [İşveren unvanı]
Konu: HMK m.109/4 uyarınca kısmi dava olarak açılan davada talep konusunun artırılmasıdır.
1. Davamız, [dava tarihi] tarihinde, alacağın sadece bir kısmı için kısmi dava olarak açılmıştır. Dava dilekçesinde talep konusunun kalan kısmından feragat edilmediği açıktır (HMK m.109/3).
2. Tahkikat sona ermeden önce, [bilirkişi raporu / hesaplama] doğrultusunda alacak kalemleri netleşmiştir. Bu nedenle, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, HMK m.109/4 uyarınca talep konusunu aşağıdaki şekilde artırıyoruz: [kalem/önceki talep/artırılan talep/toplam tablo].
3. HMK m.109/4 uyarınca artırılan kısım bakımından zamanaşımının dava tarihinden itibaren kesilmiş sayıldığını beyan ederiz.
4. Artırım sebebiyle ödenmesi gereken harç yatırılmıştır; dekont ektedir.
SONUÇ VE TALEP: Talep konusunun yukarıdaki şekilde artırılmasına ve artırılan toplam miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesini saygılarımla arz ederim. [Tarih]
[Davacı Vekili — İmza]
Ekler: Harç dekontu, hesap tablosu, vekâletname.
Dilekçeyle birlikte hazırlanacak belgeler
| Belge | Amaç |
|---|---|
| Bilirkişi raporu ve ek raporlar | Artırılan kalemlerin dayanağı |
| Hesap tablosu (kalem bazında önceki talep, rapor tutarı, artırım, toplam) | Mahkemenin denetimini kolaylaştırır |
| Harç dekontu | Eksik harcın tamamlandığını gösterir |
| Teminat dekontu (takdir edilmişse) | HMK m.178 süresine uyum |
| Bordro, SGK hizmet dökümü, banka kayıtları | Ücret, süre ve kalem hesabının dayanağı |
| Vekâletname, kimlik | Vekil aracılığıyla işlem yapılıyorsa |
Sık yapılan hatalar
- Islahı erken kullanmak. Bilirkişi raporu ve ek raporlar netleşmeden yapılan ıslah, sonradan çıkan daha yüksek bir hesabı talep etme imkânını ortadan kaldırabilir; çünkü ıslah aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir (HMK m.176/2).
- Tahkikat sona erdikten sonra ıslah yapmak. HMK m.177/1’e göre ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir.
- Tam ıslahta yeni dava dilekçesini unutmak. HMK m.180 uyarınca bir hafta içinde yeni dava dilekçesi verilmezse ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.
- Teminat ve harç süresini kaçırmak. HMK m.178 uyarınca teminat bir hafta içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır; eksik harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmeyebilir (492 sayılı Kanun m.30).
- Zamanaşımını hesaba katmamak. Kalemler farklı zamanaşımı sürelerine tabi olabilir (İş Kanunu m.32, ek m.3; TBK m.146).
- Hukuki dayanağı karıştırmak. Kısmi davada HMK m.109/4 artırımı ile HMK m.176 ıslahı farklı kurumlardır; dilekçede dayanak açık yazılmalıdır.
- Belirsiz alacak davası kavramını güncelliğini kontrol etmeden kullanmak. HMK m.107 mülga edilmiştir; yalnızca kaldırılmadan önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder.
Dilekçeden sonra süreç nasıl işler?
-
01
Bilirkişi raporu
Rapor taraflara bildirilir; itiraz süresi içinde itirazlar yapılır.
-
02
Islah / artırım dilekçesi
Tahkikat sona ermeden, HMK m.177 uyarınca yazılı veya sözlü yapılır; harç ve teminat işlemleri tamamlanır.
-
03
Karşı tarafa bildirim
Yazılı talep veya tutanak örneği haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir (m.177/3).
-
04
Ek rapor ve savunma
Davalı ıslaha karşı savunmasını yapabilir; zamanaşımı defi dahil.
-
05
Karar ve kanun yolu
Karar sonrası istinaf/temyiz süreleri ilamın tebliğinden itibaren işler (7036 m.7).
Islahtan karara kadar süreç
Sonuç
İş davasında ıslah, bilirkişi raporuyla ortaya çıkan alacak farkının mahkemeye taşınmasını sağlayan, ancak yalnızca bir kez kullanılabilen bir araçtır. Zamanlama, kalem bazlı hesap, harç ve teminat işlemleri ve zamanaşımı kontrolü bu aracın başarıyla kullanılmasının koşullarıdır. 2026’da HMK m.107’nin mülga edilmesi ve HMK m.109/4’ün eklenmesiyle işçilik alacağı davalarında kısmi dava düzeni öne çıkmıştır; bu yeni düzenin uygulaması içtihatla şekillenecektir. Şablonlar genel çerçevedir, dosyaya özgü uyarlama gerektirir.
HMK ıslah hükümlerinin sigorta tahkimine yansımasını sigorta tahkim ıslah dilekçesi yazımızda okuyabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İş davasında ıslah kaç kez yapılabilir?
HMK m.176/2 uyarınca aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir. Bu nedenle ıslah zamanlaması önemlidir; genellikle bilirkişi raporu ve ek raporlar netleştikten sonra, tahkikat sona ermeden yapılır.
Islah en geç ne zamana kadar yapılabilir?
HMK m.177/1 uyarınca ıslah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Yargıtay bozma kararı veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında dosya ilk derece mahkemesine döndüğünde, mahkeme tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar yeniden ıslah yapılabilir (m.177/2); ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz.
Islah sözlü mü yapılır, yazılı mı?
HMK m.177/3 uyarınca ıslah sözlü veya yazılı yapılabilir. Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah duruşma dışında yapılıyorsa, yazılı talep veya tutanak örneği haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir. Uygulamada hesap tablosunu içeren yazılı dilekçe tercih edilir.
HMK 107 kaldırıldı mı? Belirsiz alacak davası ne oldu?
HMK m.107, 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle mülga edilmiştir (Kanun 31/7/2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmıştır). Kanunun geçici 1. maddesinin 10. fıkrasına göre kaldırılan 107. madde, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder. Yeni dönemde kısmi dava için HMK m.109/4’e eklenen artırım imkânı gündemdedir.
Islah ile zamanaşımı arasındaki ilişki nedir?
Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır (4857 sayılı İş Kanunu m.32); kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ve yıllık izin ücretinde de beş yıldır (İş Kanunu ek m.3). Islahla artırılan kısım bakımından zamanaşımının hangi tarihte kesilmiş sayılacağı, uygulamada tartışmalı ve dosyaya göre değişebilen bir konudur; bu nedenle ıslah tarihi ile alacağın muacceliyet tarihi birlikte kontrol edilmelidir.
Islah harcı nedir, ödenmezse ne olur?
Islahla artırılan miktar üzerinden eksik kalan harcın tamamlanması gerekir. 492 sayılı Harçlar Kanunu m.30 uyarınca muhakeme sırasında tespit edilen değer dava dilekçesindeki değerden fazlaysa, noksan değer üzerinden peşin harç tamamlanmadıkça takip eden celseden itibaren davaya devam olunmaz. Tutarlar yıllık tarifeye göre değiştiğinden güncel harç tarifesine bakınız.
İşçi olarak harçtan muaf mıyım?
492 sayılı Harçlar Kanunu m.123/1 uyarınca iş mahkemelerindeki davalarda harçtan muafiyet, günlük veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır. Ücretiniz bu sınırı aşıyorsa harç ödenmesi gerekir; durumunuzu dosya üzerinden kontrol ettirmeniz önerilir.
Bu dilekçe örneğini doğrudan kullanabilir miyim?
Hayır. Şablon genel bir çerçevedir; ıslah edilen kalemler, rakamlar, rapor tarihleri ve harç/teminat bilgileri dosyaya göre doldurulmalıdır. Islah bir kez yapılabildiğinden, hata yapılması geri alınamayan sonuçlar doğurabilir; göndermeden önce bir avukata danışılması önerilir.
İlgili yazılarımız
İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi Örneği · İşçilik Alacaklarında Dava Süreci · Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir? · Fazla Mesai Alacaklarının Tahsili · Kıdem Tazminatı Hesaplama · İş Hukuku Rehberi
Bilirkişi raporu ve dosya durumunuza göre ıslah veya artırım dilekçesini birlikte planlayalım.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukattır. Bu yazı, mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanan güncel kanun metinleri esas alınarak hazırlanmıştır; dilekçe örnekleri genel şablon niteliğindedir ve somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.