Kısa cevap: Evet, koşulları varsa sosyal medyadan gönderilen mesajlar cinsel taciz suçunu (TCK m. 105) oluşturur. Instagram, X, TikTok, Facebook ve benzeri platformlardaki özel mesajlar bakımından ölçüt aynıdır: davranışın cinsel amaçla ve belirli bir kişiye yönelik olması. Sosyal medya bir elektronik haberleşme aracı sayıldığı için TCK m. 105/2-d devreye girer ve ceza yarı oranında artırılır. Temel hâlde ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası, fiil çocuğa karşı işlenmişse 6 aydan 3 yıla kadar hapistir.
Bu dosyalarda hesabın kime ait olduğu ve yazışmanın bütünlüğü belirleyicidir. Durumunuzu kısaca aktarabilirsiniz.
Hangi mesaj cinsel taciz sayılır?
Mesaj göndermenin kendisi suç değildir; suç oluşturan, mesajın içeriği ve gönderilme amacıdır. TCK m. 105 iki unsur arar:
Hangi davranış hangi suça girer?
Sosyal medya dosyalarında çoğu zaman tek bir suç değil, birbirine bağlı birkaç başlık gündeme gelir.
| Davranış | Suç | Madde | Ceza |
|---|---|---|---|
| Belirli bir kişiye cinsel içerikli mesaj göndermek (DM) | Cinsel taciz — elektronik haberleşme aracıyla | m. 105/1 + m. 105/2-d | 3 ay – 2 yıl hapis veya adlî para cezası; yarı oranında artırılır |
| Aynı fiilin çocuğa karşı işlenmesi | Cinsel taciz — çocuğa karşı | m. 105/1 + m. 105/2-d | 6 ay – 3 yıl hapis; yarı oranında artırılır |
| Engellenmesine rağmen farklı hesaplardan ısrarla mesaj göndermek | Israrlı takip | m. 123/A | 6 ay – 2 yıl hapis; çocuğa ya da boşandığı eşe karşı işlenmesi veya mağdurun işini/okulunu bırakmasına neden olması hâlinde 1 – 3 yıl (şikâyete bağlı) |
| Müstehcen görüntüyü bir çocuğa göndermek | Müstehcenlik | m. 226/1-a | 6 ay – 2 yıl hapis ve adlî para cezası |
| İçeriğinde çocuk bulunan müstehcen ürünü göndermek veya bulundurmak | Müstehcenlik — çocuk | m. 226/3 | 2 – 5 yıl hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası |
| Özel yazışmayı rızası olmadan alenen paylaşmak | Haberleşmenin gizliliğini ihlal | m. 132/2-3 | m. 132/2: 2 – 5 yıl; m. 132/3: 1 – 3 yıl hapis |
| Kişinin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa etmek | Özel hayatın gizliliğini ihlal | m. 134/2 | 2 – 5 yıl hapis |
Örneğin cinsel içerikli bir görüntünün özel mesajla gönderilmesi hem cinsel taciz (m. 105) hem müstehcenlik (m. 226) tartışması doğurabilir. Engellenmesine rağmen farklı hesaplardan devam edilmesi ise ısrarlı takip (m. 123/A) bakımından ayrıca değerlendirilir. Hangi maddelerin uygulanacağı, fiillerin bütünü incelenerek belirlenir.
Delil: hesabın kime ait olduğu nasıl tespit edilir?
Bu dosyaların en zorlu yanı, mesajı gönderen hesabın gerçek kullanıcısının belirlenmesidir. Kullanıcı adı tek başına yeterli görülmez.
| Konu | Dayanak | Uygulamada |
|---|---|---|
| Ekran görüntüsünün değeri | CMK m. 217/2 | Yüklenen suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir; ekran görüntüsü de bu kapsamdadır, ancak değiştirilebilir bir veri olduğu için kaynağı ve bütünlüğü denetlenir |
| Yazışmanın bütünü | CMK m. 217/1 | Seçilmiş bölümler bağlamı değiştirebildiğinden, yazışmanın tamamının dosyaya getirilmesi talep edilir |
| Hesabın kime ait olduğu | — | Kullanıcı adı tek başına yeterli görülmez; IP kaydı, telefon eşleşmesi ve cihaz incelemesi ile desteklenir |
| Cihaz incelemesi | CMK m. 134 | Kural hâkim kararıdır; el koyma hâlinde bütün veriler yedeklenir ve yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir |
| Platformdan bilgi istenmesi | — | Yurt dışı merkezli platformlardan veri temini adli yardımlaşma usullerine tâbi olduğundan zaman alabilir |
| Hukuka aykırı elde edilen delil | Anayasa m. 38/6, CMK m. 206/2-a | Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez; ortaya konulduğunda reddolunur |
Yurt dışı platformlardan veri temini süreleri ve cihaz incelemesi usulü dosyanın seyrini belirler. Elinizdeki kayıtları aktarabilirsiniz.
Cinsel içerikli mesaj aldıysanız
- 01
Hesabı ve mesajı silmeyin
Mesajı, gönderen hesabın kullanıcı adını, profil bilgisini ve tarih damgalarını olduğu gibi koruyun. Hesabı engellemek mesajları silmez; ancak bazı platformlarda erişimi zorlaştırabilir.
- 02
Yazışmanın bütününü kaydedin
Yalnızca rahatsız edici mesajı değil, öncesi ve sonrasıyla birlikte tüm yazışmayı kaydedin. Bağlam, uygulamada en çok tartışılan noktadır.
- 03
Profil bilgisini belgeleyin
Kullanıcı adı zamanla değiştirilebildiğinden, profil sayfasının ve varsa bağlantılı bilgilerin kaydı hesabın tespitinde yardımcı olur.
- 04
Şikâyette bulunun
Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurulabilir. Cinsel taciz şikâyete bağlıdır; süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m. 73).
- 05
Cihaz üzerinden inceleme talep edin
Ekran görüntüsü sunmakla yetinilmemesi; yazışmanın cihaz üzerinden usulüne uygun incelenmesinin istenmesi delilin değerini artırır.
- 06
İçeriği kendiniz yaymayın
Yazışmayı sosyal medyada paylaşmak TCK m. 132 kapsamında ayrı bir suç tartışması doğurabilir; içeriği yetkili makamlara sunun.
Sosyal medyadan cinsel içerikli mesaj aldıysanız
Rahatsız edici bir mesajı sosyal medyada paylaşmak ilk bakışta doğal görünse de ayrı bir suç tartışması doğurur. Kişi, kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini bile karşı tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa ederse TCK m. 132/3 uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İçeriği yaymak yerine yetkili makamlara sunmak gerekir.
Taraflar karşılıklı yazışıyorsa durumun nasıl değerlendirileceğini rızanın hukuki rolünü ele aldığımız yazımızda bulabilirsiniz.
Flört platformlarına özgü kimlik tespiti sürecini ele aldığımız yazımıza göz atabilirsiniz.
Sözlü taciz ve mesaj kayıtlarının ispat değerini ele aldığımız yazımızda görebilirsiniz.
Taciz isnadı veya şikâyeti sürecinin bütününü bilgi merkezimizin sayfasında, ilgili tüm yazıları yazı dizinimizin sayfasında görebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sosyal medyadan gelen mesajlar cinsel taciz sayılır mı?
Sayılabilir. Cinsel taciz bedensel temas bulunmayan cinsel davranışlarla işlenir; mesaj bu kapsamdadır. Aranan iki unsur, davranışın cinsel amaçla yapılmış olması ve belirli bir kişiye yöneltilmiş olmasıdır. Instagram, X, TikTok, Facebook gibi platformlardaki özel mesajlar bakımından da aynı ölçüt geçerlidir.
Sosyal medya tacizinin cezası nedir?
Temel hâlde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası; fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde 6 aydan 3 yıla kadar hapistir. Sosyal medya bir elektronik haberleşme aracı olduğundan TCK m. 105/2-d uyarınca ceza yarı oranında artırılır.
Instagram’dan mesaj atmak suç mu?
Mesaj atmanın kendisi suç değildir; suç oluşturan, mesajın içeriği ve amacıdır. Cinsel amaçla ve belirli bir kişiye yönelik taciz oluşturan mesajlar TCK m. 105 kapsamına girer. İçerikte müstehcen görüntü varsa ayrıca TCK m. 226 gündeme gelebilir.
Sahte hesaptan gelen mesajda fail bulunabilir mi?
Bulunabilir. Soruşturmada IP kayıtları, telefon numarası eşleşmesi, cihaz bilgileri ve platformdan temin edilen veriler kullanılır. Yurt dışı merkezli platformlardan bilgi temini adli yardımlaşma usullerine tâbi olduğu için süreç uzayabilir; buna karşılık hesabın sahibinin tespit edilememesi soruşturmanın kendiliğinden sona ermesi anlamına gelmez.
Engellediğim kişi başka hesaptan yazmaya devam ediyor, ne yapabilirim?
Bu durum, cinsel taciz değerlendirmesinin yanında ısrarlı takip suçu (TCK m. 123/A) bakımından da ayrıca ele alınabilir. Israrlı biçimde haberleşme araçlarını veya bilişim sistemlerini kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle kişide ciddi huzursuzluk oluşturan faile 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilir; bu suç da şikâyete bağlıdır. Her yeni hesaptan gelen mesajı kaydedin ve şikâyetinize ekleyin; ısrarın belgelenmesi süreç bakımından belirleyicidir.
Ekran görüntüsü delil olur mu?
Olur. Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m. 217/2). Ancak ekran görüntüsü değiştirilebilir bir veri olduğundan tek başına değil, kaynağı ve bütünlüğü denetlenebildiği ölçüde değer taşır. Cihaz üzerinden usulüne uygun inceleme yapılması istenir.
Mesajları sosyal medyada paylaşabilir miyim?
Bu ayrı bir suç riski doğurur. Kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi TCK m. 132/3 uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İçerik özel hayata ilişkin görüntü veya ses ise TCK m. 134/2 kapsamında ceza 2 yıldan 5 yıla kadardır.
Şikâyet nereye ve ne zamana kadar yapılır?
Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk birimlerine yapılabilir. Cinsel tacizin temel hâli şikâyete bağlıdır ve şikâyet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır (TCK m. 73).
Karşılıklı yazışma varsa suç oluşmaz mı?
Yazışmanın karşılıklı olması tek başına suçu ortadan kaldırmaz; ancak değerlendirmede dikkate alınan bir olgudur. Belirleyici olan, mesajın gönderildiği anda muhatabın rızasının bulunup bulunmadığıdır. Bu nedenle yazışmanın seçilmiş bölümleri değil bütünü tartışılır.
Sosyal medya tacizinde uzlaşma yapılabilir mi?
Hayır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3).
İlgili sayfalar
WhatsApp özelinde ayrıntılı değerlendirme için WhatsApp mesajları cinsel taciz sayılır mı; maddenin tam metni ve fıkra fıkra cezalar için TCK 105 cinsel taciz suçu; sözlü ve yüz yüze taciz için sözlü cinsel tacizin cezası yazılarına bakabilirsiniz. Hakkınızda şikâyet varsa ilk adımlar, delil tartışması için delil yetersizliği ve mağdur beyanı sayfaları konuyu tamamlar.
Dosyanın hangi aşamasında olduğunuzu ve elinizdeki yazışmaları aktarmanız yeterli.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.