Kısa cevap: TCK 105, Türk Ceza Kanunu’nun cinsel taciz suçunu düzenleyen maddesidir. Suçun temel hâlinde ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası; fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. Maddenin ikinci fıkrasındaki beş nitelikli hâlden biri varsa ceza yarı oranında artırılır. Cinsel tacizin ayırt edici ölçütü bedensel temasın bulunmamasıdır; temas varsa fiil m. 105 değil, m. 102 kapsamında cinsel saldırı sayılır. Temel hâl mağdurun şikâyetine bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır (TCK m. 73).
Fiilin hangi maddeye girdiği ve nitelikli hâl bulunup bulunmadığı, cezayı da görevli mahkemeyi de değiştirir. Durumunuzu kısaca aktarırsanız birlikte değerlendirebiliriz.
TCK 105 madde metni
Aşağıda maddenin resmî metni birebir aktarılmıştır. Yorum ve açıklamalar madde metninin ardından gelmektedir.
(1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
e) Teşhir suretiyle,
işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, mevzuat.gov.tr — madde metni birebir aktarılmıştır.
Videolu anlatım
TCK 105 fıkra fıkra: hangi hâlde ne kadar ceza?
Cinsel taciz suçunun unsurları
Maddenin uygulanabilmesi için iki unsurun birlikte bulunması gerekir.
Hangi davranışlar cinsel taciz sayılır?
Kanun, taciz oluşturan davranışları tek tek saymamıştır; değerlendirme somut olaya göre yapılır. Uygulamada en sık karşılaşılan biçimler şunlardır: cinsel içerikli söz söylemek, ısrarlı biçimde mesaj veya e-posta göndermek, sosyal medya üzerinden cinsel içerikli ileti atmak, ısrarla telefonla aramak, cinsel içerikli görüntü göndermek ve teşhirde bulunmak.
Bu davranışların elektronik haberleşme araçlarıyla işlenmesi hâlinde m. 105/2-d uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz için ayrıca sosyal medyada cinsel taciz yazısına bakabilirsiniz.
Cinsel taciz, sarkıntılık ve cinsel saldırı farkı
Bu ayrım dosyanın en kritik noktasıdır; nitelendirme hem ceza aralığını hem de görevli mahkemeyi değiştirir. Belirleyici ölçüt bedensel temastır.
Temas bulunup bulunmadığı ve nitelikli hâl iddiası dosyanın seyrini belirler. Dosyanızdaki nitelendirmeyi birlikte gözden geçirebiliriz.
Şikâyet, süre, vazgeçme ve uzlaştırma
Madde metninde “mağdurun şikayeti üzerine” ibaresi birinci fıkrada yer alır. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâli de aynı fıkra içinde düzenlendiğinden, bu hâl de şikâyete bağlıdır. İkinci fıkradaki nitelikli hâller bakımından ise kanunda şikâyet şartı öngörülmemiştir; baskın görüş ve uygulama bu hâllerin resen soruşturulacağı yönündedir.
Şikâyet süresi, hak sahibinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren altı aydır (TCK m. 73). Bu süre dava zamanaşımı süresini geçemez.
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3). Cinsel taciz bu bölümde yer aldığından uzlaştırma kapsamı dışındadır. Şikâyetten vazgeçme ise ayrı bir kurumdur: şikâyete bağlı hâllerde, hüküm kesinleşinceye kadar vazgeçilmesi davayı düşürür.
Yargılama süreci
Cinsel taciz dosyasının aşamaları
Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; ağır ceza mahkemesinin görevi on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlıdır (5235 sayılı Kanun m. 12). Dava zamanaşımı, temel hâl ve çocuğa karşı işlenen hâl bakımından sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).
Ceza sonrası: HAGB, adlî para cezası, erteleme ve memuriyet
Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231), bir yıl veya daha az hapis ise adlî para cezasına çevirme (TCK m. 50) gündeme gelebilir. İki yıl veya daha az hapis cezası bakımından erteleme de mümkündür (TCK m. 51). Ayrıca m. 105/1’de adlî para cezası zaten seçimlik yaptırım olarak öngörülmüştür.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûmiyet, memuriyet bakımından sonuç doğurabilir; ayrıca TCK m. 53 uyarınca mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak belirli hak yoksunluklarına hükmolunur.
Savunma açısından öne çıkan noktalar
Şikâyetin elektronik yollarla iletilmesi de mümkündür; bu usulü KADES üzerinden cinsel taciz ihbarının nasıl yapılacağı yazısında anlattım.
Askerlik hizmeti sırasında karşılaşılan olaylarda izlenecek yol ayrıca düzenlenmiştir; bunu askerlikte cinsel tacize uğrayan er ve erbaşın izleyeceği yol yazısında ele aldım.
Çocukla elektronik ortamda kurulan cinsel amaçlı iletişimin hangi hükümlere girdiğini çocukla online iletişim kurmak hangi suçu oluşturur (grooming) yazısında aşama aşama ele aldım.
Taciz isnadının saldırıya, huzur ve sükûnu bozmaya ya da hakarete dönüşmesinin usulünü cinsel suçlarda suç vasfının değişmesi yazısında anlattım.
Failin on sekiz yaşından küçük olması hâlinde uygulanan üçte bir indirimi ve çocuk mahkemesi usulünü 15–18 yaş arası çocuğun cinsel suç işlemesi: ceza indirimi yazısında ele aldım.
Basit yargılama usulünde iki hafta içinde verilecek yazılı savunmanın örneğini cinsel suç savunma dilekçesi örneği yazısında paylaştım.
Mağdur tarafı için savcılığa verilecek şikâyet dilekçesinin örneğini ve delil listesini cinsel taciz şikâyet dilekçesi örneği yazısında paylaştım.
Ceza sürecinden bağımsız açılabilecek manevi tazminat davasını ve miktarı belirleyen ölçütleri cinsel tacizde manevi tazminat miktarı yazısında ayrıntılı ele aldım.
Dosyanın basit yargılama usulüne mi klasik usule mi tabi olduğu ve buna göre değişen süreleri taciz davası ne kadar sürer yazısında ayrıntılı ele aldım.
Bu düşük ceza aralığının tutuklama şartlarına nasıl yansıdığını cinsel taciz suçunda tutuklama olur mu yazısında ayrıntılı ele aldım.
Bu suçta hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) şartlarını ve 2026’daki güncel usul değişikliklerini ayrıca ele aldık.
Karşılıklı mesajlaşmanın bu suçu ne zaman oluşturduğunu ayrıntılı ele aldığımız yazımızda bulabilirsiniz.
Bu suçun beden teması içeren fiillerle karışmaması için doğru nitelendirmeyi ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Bu mahkûmiyetin memuriyete etkisini ayrı bir yazımızda ele aldık inceleyebilirsiniz.
Bu suçta şikayetten vazgeçmenin etkisini ele aldığımız yazımızda inceleyebilirsiniz.
Elektronik haberleşme yoluyla işlenen tacizin genel çerçevesini ayrıntılı ele aldığımız yazımızda inceleyebilirsiniz.
Temassız ve gözetime dayalı fiiller arasındaki farkı ayrıntılı ele aldığımız yazımızda bulabilirsiniz.
İşyerinde yaşanan tacizde işçinin ayrıca sahip olduğu hakları ele aldığımız yazımızda bulabilirsiniz.
Bu suçta delil toplama sürecini ayrıca ele aldığımız yazımıza göz atabilirsiniz.
Bu suçun katalog dışı olmasının pratik sonuçlarını ele aldığımız yazımızda inceleyebilirsiniz.
Taciz suçunda ispat yöntemlerini ayrı bir yazımızda okuyabilirsiniz.
Taciz isnadı veya şikâyeti sürecinin bütününü bilgi merkezimizin sayfasında, ilgili tüm yazıları yazı dizinimizin sayfasında görebilirsiniz.
Şaka niyetiyle gönderilen mesajlarda cinsel amaç ile huzur ve sükûnu bozma kastının nasıl ayrıldığı şaka için gönderilen mesajlar ve cinsel taciz yazımızda Yargıtay kararlarıyla anlatıldı.
Sıkça sorulan sorular
TCK 105 nedir?
TCK 105, Türk Ceza Kanunu’nun cinsel taciz suçunu düzenleyen maddesidir. Kanunun İkinci Kitap, İkinci Kısım, Altıncı Bölümünde yer alan “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” arasındadır. Birinci fıkrada suçun temel hâli ve çocuğa karşı işlenmesi, ikinci fıkrada ise cezayı yarı oranında artıran beş nitelikli hâl düzenlenmiştir.
TCK 105’e göre cinsel taciz cezası ne kadar?
Temel hâlde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. İkinci fıkradaki nitelikli hâllerden biri varsa bu cezalar yarı oranında artırılır; mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Cinsel taciz suçunda bedensel temas aranır mı?
Hayır — tam tersi. Cinsel taciz, bedensel temas bulunmayan cinsel davranışları kapsar. Temas varsa fiil TCK m. 105 değil, m. 102 kapsamında cinsel saldırı olarak değerlendirilir ve ceza aralığı önemli ölçüde yükselir.
Cinsel taciz şikâyete bağlı mı?
Birinci fıkradaki temel hâl şikâyete bağlıdır; madde metninde açıkça “mağdurun şikayeti üzerine” ibaresi yer alır. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâli de aynı fıkra içinde düzenlendiğinden şikâyete bağlıdır. Buna karşılık ikinci fıkradaki nitelikli hâller bakımından kanunda şikâyet şartı öngörülmemiştir; baskın görüş ve uygulama bu hâllerin resen soruşturulacağı yönündedir.
Şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyete bağlı suçlarda hak sahibi, fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73). Bu süre, suçun dava zamanaşımı süresini geçemez.
Sosyal medyadan veya mesajla taciz TCK 105’e girer mi?
Evet. Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi, m. 105/2-d’de nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir ve ceza yarı oranında artırılır. Mesaj, sosyal medya iletisi, e-posta ve telefon araması bu kapsamda değerlendirilir.
Cinsel tacizde uzlaşma olur mu?
Hayır. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3). Cinsel taciz bu bölümde yer aldığından uzlaştırma kapsamı dışındadır. Şikâyetten vazgeçme ise ayrı bir kurumdur ve şikâyete bağlı hâllerde davayı düşürür.
Cinsel taciz suçunda görevli mahkeme hangisidir?
Asliye ceza mahkemesidir. On yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 12); cinsel tacizin ceza aralığı bu sınırın altında kaldığından dosya asliye ceza mahkemesinde görülür.
Cinsel taciz suçunda zamanaşımı kaç yıldır?
Dava zamanaşımı, suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırına göre belirlenir (TCK m. 66/4). Cinsel tacizin temel hâli ile çocuğa karşı işlenen hâli beş yılı geçmeyen hapis cezasını gerektirdiğinden dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). Nitelikli hâllerde artırım sonrası ceza dikkate alınır.
Cinsel tacizden HAGB veya adli para cezası verilebilir mi?
Koşulları varsa verilebilir. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231), bir yıl veya daha az hapis ise adlî para cezasına çevirme (TCK m. 50) gündeme gelebilir. Ayrıca m. 105/1’de adlî para cezası zaten seçimlik yaptırım olarak öngörülmüştür.
Cinsel taciz mahkûmiyeti memuriyete engel olur mu?
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûmiyet, memuriyete girmeye ve mevcut memuriyetin devamına etki eden suçlar arasındadır. Ayrıca TCK m. 53 uyarınca mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak belirli hak yoksunluklarına hükmolunur. Somut etki, verilen cezanın türüne ve kararın niteliğine göre değişir.
İlgili sayfalar
Hakkınızda yeni bir şikâyet varsa cinsel taciz şikâyetinde ilk adımlar; dosyada delil tartışması öne çıkıyorsa delil yetersizliği ve mağdur beyanı sayfalarına bakabilirsiniz. Sözlü taciz özelinde sözlü cinsel tacizin cezası, temas hâlinde sarkıntılık suçu ve cinsel saldırı suçu yazıları konuyu tamamlar. Genel çerçeve için cinsel suçlarda savunma sayfasına geçebilirsiniz.
Dosyanın hangi aşamasında olduğunuzu ve elinizdeki belgeleri aktarmanız yeterli. Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
