Kısa cevap: Cinsel suç avukatı dosyanın iki tarafında da çalışır: şüpheli ve sanık tarafında isnadın nitelendirilmesi, soruşturmada müdafilik, koruma tedbirlerine itiraz, muayene ve rapor süreçlerinin denetimi ve savunma; mağdur tarafında şikâyet, delillerin zamanında toplanması, koruma tedbiri talepleri ve kamu davasına katılma. Bu dosyalarda sonucu en çok değiştiren teknik ölçüt ise yaştır: fail veya mağdurun çocuk olması; ceza sorumluluğunu, ceza aralığını, görevli mahkemeyi ve uygulanacak tedbir rejimini aynı anda belirler.
Bu sayfada önce cinsel suç avukatının hangi dosyalara baktığını ve sürecin nasıl işlediğini bütün olarak ele alıyor, ardından en teknik başlığa iniyoruz: çocuğun taraf olduğu dosyalarda yaş grupları, çocuk yargılaması usulü ve 2026 düzenlemesiyle gelen yönlendirme tedbirleri.
Tuzla’dan gelen dosyalar için alanın tamamını ele alıyoruz: cinsel suç avukatı ne yapar, dosya hangi aşamalardan geçer, yaş neden belirleyicidir, çocuk hakkındaki soruşturma nasıl yürütülür ve hüküm aşamasında hangi imkânlar vardır.
On iki yaş altında ceza kovuşturması yapılamaz; on iki-on beş yaş grubunda algılama yeteneği ayrıca incelenir; on beş-on sekiz yaşta ceza üçte bir indirilir (TCK m.31). Dosyanızı değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Cinsel Suç Avukatı Ne Yapar, Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Çalışma dört eksende yürür — nitelendirme, soruşturma ve koruma tedbirleri, delil ve beyan usulünün denetimi ve yargılama ile kanun yolu. Mağdur tarafında ise şikâyet, tedbir talepleri ve davaya katılma söz konusudur.
| Alan | İçerik |
|---|---|
| İsnadın nitelendirilmesi | Fiilin hangi maddede değerlendirileceğinin ve buna bağlı ceza aralığı ile görevli mahkemenin belirlenmesi |
| Soruşturma | İfade ve sorguda müdafilik, dosya inceleme, delil toplanmasının istenmesi, takipsizlik kararına itiraz |
| Koruma tedbirleri | Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz; 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerin değerlendirilmesi |
| Delil denetimi | Beden muayenesi, örnek alma ve rapor süreçlerinin usule uygunluğunun incelenmesi |
| Beyan usulü | Çocuk ve mağdur beyanlarının kanunun öngördüğü özel usule uygun alınıp alınmadığının denetlenmesi |
| Yaş değerlendirmesi | Fail veya mağdurun çocuk olması hâlinde ceza sorumluluğu, görevli mahkeme ve tedbir rejiminin belirlenmesi |
| Yargılama | Duruşmada savunma, delillerin tartışılması, ek savunma ve esas hakkında savunma |
| Mağdur vekilliği | Şikâyet, delillerin zamanında toplanmasının sağlanması ve kamu davasına katılma |
| Kanun yolu | İstinaf ve temyiz başvurusunun hazırlanması ve takibi |
Tutukluluk söz konusuysa Tuzla tutuklama itiraz avukatı, mağdur vekilliği ve kamu davasına katılma için Tuzla ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Dosya Hangi Aşamalardan Geçer?
Kısa cevap: Başlangıç, delil aşaması, koruma tedbirleri, soruşturmanın sonuçlanması, kovuşturma ve hüküm ile kanun yolu. Bir kısım suçlarda takibat şikâyete bağlı, bir kısmında resen yürütülür.
| Aşama | Ne olur? |
|---|---|
| Başlangıç | Soruşturma, ihbar veya şikâyetle ya da kolluğun öğrenmesiyle başlar; bir kısım suçlarda takibat şikâyete bağlı, bir kısmında resen yürütülür |
| Delil aşaması | Beyanların alınması, muayene ve rapor süreçleri, dijital ve fiziksel delillerin toplanması |
| Tedbirler | Gerektiğinde gözaltı, tutuklama veya adli kontrol; ayrıca 6284 kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler |
| Soruşturmanın sonu | İddianame düzenlenir ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; ikinci hâlde itiraz yolu açıktır |
| Kovuşturma | Duruşmalarda sorgu, delillerin ortaya konulması ve tartışılması; suçun niteliği değişirse ek savunma hakkı doğar |
| Hüküm ve kanun yolu | Karara karşı istinaf; kesinleşen hükümde bu suçlara özgü infaz rejimi uygulanır |
Bu zincirin en kırılgan halkası delil aşamasıdır: beyanların alınma usulü, muayene ve rapor süreçlerinin kanuna uygunluğu ve dijital delillerin elde edilme biçimi, sonraki aşamaların tamamını etkiler. Muayene, örnek alma ve genetik incelemeye ilişkin usul kurallarını ayrıntılı olarak ele aldığımız sayfada bulabilirsiniz.
Yaş Neden Belirleyici?
Kısa cevap: Ceza sorumluluğu üç yaş grubuna ayrılmıştır: 12 yaş altında sorumluluk yoktur; 12-15 arasında algılama ve yönlendirme yeteneği incelenir; 15-18 arasında ceza verilir ama üçte bir indirilir. Mağdur yönünden de 12 yaş ve 15 yaş eşikleri ayrı sonuçlar doğurur.
| Yaş grubu | Kural |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış | Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında ceza kovuşturması yapılamaz; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir |
| 12-15 yaş (algılama yoksa) | İşlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur; çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur |
| 12-15 yaş (algılama varsa) | Ağırlaştırılmış müebbet yerine onüç yıldan onsekiz yıla; müebbet yerine on yıldan oniki yıla kadar hapis. Diğer cezaların yarısı indirilir ve her fiil için verilecek hapis cezası dokuz yıldan fazla olamaz |
| 15-18 yaş | Ağırlaştırılmış müebbet yerine ondokuz yıldan yirmiyedi yıla; müebbet yerine onbeş yıldan onsekiz yıla kadar hapis. Diğer cezaların üçte biri indirilir |
| Çocuk tanımı | Ceza kanunlarının uygulanmasında çocuk deyiminden, henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi anlaşılır (TCK m.6/1-b) |
| Mağdur yönünden | Cinsel istismarda mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza, istismarda on yıldan, sarkıntılıkta beş yıldan az olamaz (TCK m.103/1) |
| On beş yaş sınırı | Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.104/1) |
Bu tablo, yaşın neden dosyanın ilk gününde belgelenmesi gerektiğini gösterir. Fiilin işlendiği tarihteki yaş esas alındığı için, doğum tarihine çok yakın işlenmiş fiillerde gün farkı bile grubu değiştirebilir. On iki-on beş yaş grubunda ise yalnızca yaş yetmez; algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Çocuk Hakkında Yürütülen Adli Süreç
Kısa cevap: Soruşturmayı çocuk bürosu savcısı bizzat yürütür; işlemlerde sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir. Gözaltı çocuk biriminde yapılır. Tutuklama son çaredir: önce adli kontrol denenir. Çocuk yetişkinle birlikte suç işlemişse dosyalar ayrılır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Terim değişikliği | 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla kanundaki “suça sürüklenen çocuk” ibareleri “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” / “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirildi |
| Soruşturmayı kim yürütür? | Adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır (m.15/1) |
| Sosyal çalışma görevlisi | Çocuğun ifadesinin alınması veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında, çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir (m.15/2) |
| Kurumlara bildirim | Çocuk hakkında kamu davası açılması hâlinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirilir (m.15/4, 2026 eklemesi) |
| Gözaltı | Gözaltına alınan çocuklar, kolluğun çocuk biriminde tutulur; çocuk birimi bulunmayan yerlerde gözaltına alınan yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur (m.16) |
| Adli kontrol önceliği | Çocuklar hakkında CMK m.109’daki tedbirlere ek olarak belirlenen çevre sınırları dışına çıkmamak, belirlenen bazı yerlere gidememek ve belirlenen kişi ve kuruluşlarla ilişki kurmamak tedbirlerine karar verilebilir (m.20/1) |
| Tutuklama son çare | Ancak bu tedbirlerden sonuç alınamaması, sonuç alınamayacağının anlaşılması veya tedbirlere uyulmaması durumunda tutuklama kararı verilebilir (m.20/2) |
| Rehberlik | Denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından takip edilen çocuk için adli kontrol süresince rehberlik edecek bir uzman görevlendirilir (m.20/3) |
| Yetişkinle birlikte | Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür (m.17/1) |
Bu maddelerin birçoğu 8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla güncellenmiştir. Terminolojik değişikliğin yanında iki somut yenilik getirilmiştir: kamu davası açıldığında durumun Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı müdürlüklerine bildirilmesi ve aşağıda ele alınan yönlendirme tedbirleri.
Yönlendirme Tedbirleri: 2026 Düzenlemesi
Kısa cevap: 2026’da eklenen 5/A maddesi, ceza sorumluluğu olmayan çocuklar için beş yeni tedbir getirdi: sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ve bağımlılık tedbiri. Süre ölçüsü 20-300 saat, dijital tedbirde ise 3 ay ilâ 2 yıldır.
| Tedbir | İçeriği |
|---|---|
| Niteliği | Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yanında düzenlenen bu tedbirler, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar bakımından çocuklara özgü güvenlik tedbiri olarak anlaşılır |
| Sosyal ve toplumsal hizmetler | Spor kulüpleri, gençlik merkezleri ve spor tesislerinde; ilgili bakanlıklar ve yerel yönetimlerce yerine getirilmek üzere 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişime katkı sağlayacak görev alma |
| Dijital risklerden korunma | Kullanılan telefon, bilgisayar, tablet ve benzeri cihazların bildirilerek hareketlerinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az, 2 yıldan fazla olmamak üzere takip yazılımlarıyla denetime açılması; riskli dijital mecra ve uygulamalara erişimin engellenmesi |
| Kitap ve kütüphane | Kütüphane ve okuma salonu gibi yerlerde 20 saatten 300 saate kadar görev alma veya yetkililerce belirlenen eserleri okuma |
| Çevreye saygı ve çevre temizliği | Park, bahçe, sahil gibi belirlenecek bölgelerde 20 saatten 300 saate kadar çevre temizliği, bitki bakımı, ağaçlandırma ve çiçeklendirme faaliyetlerine katılma |
| Bağımlılık tedbiri | Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılıklar için Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından yürütülecek tedavi ve rehabilitasyon programları |
Bu tedbirler arasında uygulama bakımından en dikkat çekeni dijital risklerden korunma tedbiridir: cihazların bildirilip BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı denetimine açılması ve belirli mecralara erişimin engellenmesi öngörülmüştür. Kişisel verilere ilişkin boyut taşıyan dosyalarda kişisel verilerin ele geçirilmesi sayfamıza da bakabilirsiniz.
- 01
Yaşın belgelenmesi
İlk iş, fiilin işlendiği tarihteki yaşın nüfus kaydı ve gerektiğinde rapor yoluyla kesin olarak saptanmasıdır. Yaş; ceza sorumluluğunu, ceza aralığını, görevli mahkemeyi ve uygulanacak tedbir rejimini aynı anda belirler.
- 02
Ceza sorumluluğunun değerlendirilmesi
On iki yaşını doldurmamış çocuk hakkında kovuşturma yapılamaz. On iki-on beş yaş grubunda ise fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışlarını yönlendirme yeteneği ayrıca incelenir; bu yetenek yoksa ceza sorumluluğu doğmaz.
- 03
Soruşturmanın yürütülme biçimi
Soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır. İfade ve diğer işlemlerde sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir; gözaltı gerekirse çocuk kolluğun çocuk biriminde, yoksa yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur.
- 04
Tedbir mi, tutuklama mı?
Kanun sıralamayı açıkça kurar: önce adli kontrol tedbirleri denenir; tutuklama ancak bu tedbirlerden sonuç alınamaması, sonuç alınamayacağının anlaşılması veya tedbirlere uyulmaması hâlinde gündeme gelir.
- 05
Yönlendirme tedbirlerinin talebi
2026 düzenlemesiyle gelen yönlendirme tedbirleri, ceza sorumluluğu olmayan çocuklar bakımından güvenlik tedbiri olarak uygulanır. Dosyanın niteliğine göre dijital risklerden korunma, bağımlılık veya sosyal hizmet tedbirlerinden hangisinin talep edileceği baştan planlanır.
- 06
Hüküm aşaması
Koşullar varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması talep edilir; çocuklarda denetim süresi üç yıldır ve karara yönlendirme tedbiri de eklenebilir. Zararın az olduğu hâllerde zararın giderilmesi şartı aranmayabilir.
Çocuğun taraf olduğu dosyada izlenen yol
Çocuklarda Hüküm Aşaması ve Uzlaşma
Kısa cevap: Çocuklarda HAGB mümkündür ancak denetim süresi üç yıldır. 2026 düzenlemesiyle karara yönlendirme tedbiri de eklenebilir ve zararın az olduğu hâllerde giderim şartı aranmayabilir. Uzlaşmaya ilişkin CMK hükümleri çocuklar bakımından da uygulanır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| HAGB mümkün | Çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda, Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı hâlinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (5395 m.23/1) |
| Denetim süresi | Ancak, bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır — yetişkinlerdeki süreden farklıdır |
| Yönlendirme tedbiri eklenir | HAGB kararı verilmesi hâlinde 5/A maddesinde düzenlenen yönlendirme tedbirlerinden uygun görülen biri veya birkaçı da denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır (m.23/2, 2026 eklemesi) |
| Zararın az olması | Suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması hâlinde adli süreçteki çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilir (m.23/3, 2026 eklemesi) |
| Uzlaşma | Ceza Muhakemesi Kanununun uzlaşmaya ilişkin hükümleri adli süreçteki çocuklar bakımından da uygulanır (m.24) |
| Görevli mahkeme | Çocuk mahkemesi, asliye ceza ve sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda; çocuk ağır ceza mahkemesi ise ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda çocuklar hakkındaki davalara bakar (m.26) |
Görevli Mahkeme
Fail çocuksa görev çocuk mahkemesi ile çocuk ağır ceza mahkemesi arasında paylaşılmıştır: birincisi asliye ceza ve sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlara, ikincisi ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlara bakar. Fail yetişkinse genel görev kuralları uygulanır ve ağır cezayı gerektiren dosyalar için Tuzla ağır ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. Tuzla’nın ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık yaş tespitidir: fail ve mağdurun fiil tarihindeki yaşı nüfus kaydıyla ve gerektiğinde raporla belgelenmiş mi.
İkincisi algılama değerlendirmesidir — on iki-on beş yaş grubunda fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışları yönlendirme yeteneği incelenmiş mi.
Üçüncüsü usul denetimidir: soruşturma çocuk bürosu savcısınca bizzat yürütülmüş mü, işlemlerde sosyal çalışma görevlisi bulundurulmuş mu, gözaltı çocuk biriminde yapılmış mı.
Dördüncüsü tedbir sırasıdır; tutuklamadan önce adli kontrol denenmiş mi ve tedbirlerden sonuç alınamadığı gerekçelendirilmiş mi. Beşincisi hüküm aşamasıdır; HAGB koşulları ile yönlendirme tedbirlerinden hangisinin talep edileceği baştan planlanmış mı. Reşit olmayanla ilişki isnadı içeren dosyalar için reşit olmayanla cinsel ilişki sayfamıza bakabilirsiniz.
Kanun, tutuklamayı ancak adli kontrol tedbirlerinden sonuç alınamaması, sonuç alınamayacağının anlaşılması veya tedbirlere uyulmaması hâlinde mümkün kılar (5395 s.K. m.20/2). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cinsel suç avukatı hangi dosyalara bakar?
Çalışma iki tarafta yürür. Şüpheli ve sanık tarafında: isnadın nitelendirilmesi, soruşturmada müdafilik, koruma tedbirlerine itiraz, muayene ve rapor süreçlerinin denetimi, duruşmada savunma ve kanun yolu. Mağdur tarafında: şikâyet, delillerin zamanında toplanmasının sağlanması, 6284 kapsamındaki tedbir talepleri ve kamu davasına katılma.
Bu dosyalarda süreç nasıl işler?
Altı aşamadan geçer: başlangıç (şikâyet, ihbar veya resen), delil aşaması (beyanlar, muayene ve raporlar, dijital deliller), koruma tedbirleri, soruşturmanın sonu (iddianame veya takipsizlik), kovuşturma ve hüküm ile kanun yolu.
Ceza hukukunda çocuk kimdir?
Kanun tek bir tanım verir: ceza kanunlarının uygulanmasında çocuk deyiminden, henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi anlaşılır (TCK m.6/1-b). Ancak ceza sorumluluğu bakımından bu yaş tek blok değildir; 12 yaş altı, 12-15 ve 15-18 olmak üzere üç grup ayrı ayrı düzenlenmiştir.
On iki yaşından küçük çocuk yargılanabilir mi?
Yargılanamaz: fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m.31/1).
On iki ile on beş yaş arasındaki çocukta durum nedir?
İki ihtimal vardır. Çocuğun işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur ve güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Bu yetenek varsa ceza verilir ancak diğer cezaların yarısı indirilir ve her fiil için verilecek hapis cezası dokuz yıldan fazla olamaz (TCK m.31/2).
On beş-on sekiz yaş grubunda indirim ne kadar?
Diğer cezaların üçte biri indirilir; ağırlaştırılmış müebbet yerine ondokuz yıldan yirmiyedi yıla, müebbet yerine onbeş yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.31/3).
Mağdurun yaşı cezayı nasıl etkiliyor?
Cinsel istismarda kanun bir alt sınır getirir: mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza, istismar durumunda on yıldan, sarkıntılık durumunda beş yıldan az olamaz (TCK m.103/1). Ayrıca cebir, tehdit ve hile olmaksızın onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunma ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir (m.104/1).
‘Suça sürüklenen çocuk’ terimi değişti mi?
Evet. 8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla Çocuk Koruma Kanunu’ndaki “suça sürüklenen çocuk” ibareleri “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” ve “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirilmiştir. Bu, terminolojik olduğu kadar yaklaşım değişikliğini de gösteren bir düzenlemedir.
Çocuğun soruşturmasını kim yürütür?
Genel savcı değil: adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır (5395 s.K. m.15/1). Ayrıca çocuğun ifadesinin alınması veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında, çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir.
Çocuk hakkında dava açılırsa okuluna bildirilir mi?
2026’da eklenen kurala göre evet, ancak amacı idari tedbirdir: çocuk hakkında kamu davası açılması hâlinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirilir (5395 s.K. m.15/4).
Gözaltına alınan çocuk nerede tutulur?
Gözaltına alınan çocuklar, kolluğun çocuk biriminde tutulur. Kolluğun çocuk biriminin bulunmadığı yerlerde çocuklar, gözaltına alınan yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur (5395 s.K. m.16).
Çocuk tutuklanabilir mi?
Tutuklama son çaredir. Önce adli kontrol tedbirleri uygulanır; kanun ancak bu tedbirlerden sonuç alınamaması, sonuç alınamayacağının anlaşılması veya tedbirlere uyulmaması durumunda tutuklama kararı verilebilir demektedir (5395 s.K. m.20/2).
Çocuklara özgü adli kontrol tedbirleri neler?
CMK m.109’daki tedbirlere ek olarak üç tedbir sayılmıştır: belirlenen çevre sınırları dışına çıkmamak, belirlenen bazı yerlere gidememek veya ancak bazı yerlere gidebilmek ve belirlenen kişi ve kuruluşlarla ilişki kurmamak (5395 s.K. m.20/1). Ayrıca adli kontrol süresince rehberlik edecek bir uzman görevlendirilir.
Yönlendirme tedbirleri nedir?
8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla eklenen 5/A maddesiyle getirilen yeni bir tedbir grubudur ve ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar bakımından çocuklara özgü güvenlik tedbiri olarak uygulanır. Beş başlıkta düzenlenmiştir: sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ve bağımlılık tedbiri.
Dijital risklerden korunma tedbiri ne anlama geliyor?
Çocuğun kullandığı telefon cihazı, telefon hattı veya her türlü bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazın bildirilerek tedbir kararından sonraki hareketlerinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az 2 yıldan fazla olmamak üzere çeşitli takip yazılımlarıyla denetime açılması ve riskli olarak tanımlı bazı dijital mecralara erişimin engellenmesidir (5395 s.K. m.5/A).
Bu tedbirler ne kadar süreyle uygulanır?
Süre tedbire göre değişir. Sosyal ve toplumsal hizmetler, kitap ve kütüphane ile çevre temizliği tedbirlerinde ölçü 20 saatten 300 saate kadar görev almadır; dijital risklerden korunma tedbirinde ise süre 3 aydan az, 2 yıldan fazla olamaz.
Çocuklarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün mü?
Mümkündür ama denetim süresi farklıdır: çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda, Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı hâlinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır (5395 s.K. m.23/1).
Çocukta HAGB için zararın giderilmesi şart mı?
Her zaman değil. 2026’da eklenen fıkraya göre suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması hâlinde adli süreçteki çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilir (5395 s.K. m.23/3).
Çocuk yetişkinle birlikte suç işlerse ne olur?
Dosyalar ayrılır: çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür (5395 s.K. m.17/1). Birlikte yürütülmesi zorunlu görülürse, mahkemelerin uygun bulması şartıyla genel mahkemelerde birleştirme kararı verilebilir.
Bu dosyalar hangi mahkemede görülür?
Fail çocuksa çocuk mahkemesi veya çocuk ağır ceza mahkemesi görevlidir: çocuk mahkemesi asliye ceza ve sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlara, çocuk ağır ceza mahkemesi ise ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlara bakar (5395 s.K. m.26). Tuzla’nın ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi‘nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda ceza hukuku dosyalarını takip etmektedir. Tuzla ve çevre ilçelerden gelen dosyalarda; isnadın nitelendirilmesinden soruşturma aşamasındaki usul denetimine, çocuğun taraf olduğu dosyalarda yaş ve tedbir rejiminin değerlendirilmesinden duruşmada savunmaya ve mağdur vekilliğine kadar müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.6, 31, 102-105)
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.5, 5/A, 11, 15-17, 20, 23, 24, 26)
- 7593 sayılı Kanun (8/8/2026) — 5395 s.K.’da terim değişikliği ve yönlendirme tedbirlerinin eklenmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.