Kısa cevap: Bu dosyalarda delilin nasıl elde edildiği, içeriği kadar belirleyicidir. Beden muayenesi ve örnek almaya kural olarak hâkim veya mahkeme karar verir; savcı ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde karar verebilir ve bu karar yirmidört saat içinde onaya sunulur — onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m.75-76). Moleküler genetik incelemeye ise sadece hâkim karar verebilir (m.79).
Bu sayfa cinsel suç dosyalarının en teknik ve en az yazılan tarafına odaklanıyor: delilin elde edilme usulü. Suç türlerinin listesi, şikâyet rejimi, koruma tedbirleri ve infaz rejimi diğer sayfalarımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Sancaktepe’den gelen dosyalar için alanın tamamını ele alıyoruz: cinsel suç avukatı hangi işleri yürütür, beden muayenesine kim karar verir, mağdur bakımından şartlar nasıl değişir, moleküler genetik inceleme hangi sınırlara tâbidir ve elde edilen veriler ne kadar süreyle saklanır.
Beden muayenesi ve örnek almada savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmak zorundadır; onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır (CMK m.75-76). Bu zincir en erken aşamada kontrol edilmelidir. İletişime geçebilirsiniz.
Cinsel Suç Avukatı Hangi İşleri Yürütür?
Kısa cevap: Çalışma dört eksende yürür — nitelendirme, delil elde etme usulünün denetimi, koruma tedbirlerine itiraz ve yargılamanın yürütülmesi.
Soruşturma aşamasındaki haklar için Sancaktepe soruşturma avukatı, tutukluluk söz konusuysa tutuklamaya itiraz sayfamıza bakabilirsiniz.
Şüpheli veya Sanıkta Muayene ve Örnek Alma
Kısa cevap: Karar kural olarak hâkim veya mahkemenindir. Savcı kararı yirmidört saat içinde onaya sunulur ve onaylanmazsa delil kullanılamaz. İşlem ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu tarafından yapılabilir; üst sınırı iki yıldan az suçlarda ise hiç yapılamaz.
Bu maddedeki üç ayrıntı uygulamada sıkça gözden kaçar. Birincisi, cinsel organlar veya anüs bölgesindeki muayenenin de iç beden muayenesi sayılmasıdır — yani aynı karar ve onay usulüne tâbidir. İkincisi, işlemin sağlık mesleği mensubu tarafından yapılması zorunluluğudur. Üçüncüsü, kararlara karşı itiraz yolunun açık olmasıdır.
Mağdur ve Diğer Kişilerde Muayene
Kısa cevap: Mağdurda işlem, sağlığı tehlikeye düşürülmemek ve cerrahî müdahalede bulunulmamak koşuluyla yapılabilir. Rıza varsa karar alınmasına gerek yoktur. Tanıklıktan çekinme sebepleriyle muayeneden kaçınılabilir.
Çocuk mağdurların bulunduğu dosyalarda ayrıca beyanın alınmasına ilişkin özel usul devreye girer: kanun, işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdurun bu suça ilişkin soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebileceğini ve dinleme sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulacağını öngörür (CMK m.236/2-3). Bu başlık cinsel istismar sayfamızda ayrıca ele alınmaktadır.
Moleküler Genetik İnceleme ve Verilerin Akıbeti
Kısa cevap: İncelemeye sadece hâkim karar verir ve kararda bilirkişi gösterilir. İnceleme yalnızca bulgunun kime ait olduğunun tespiti ile sınırlıdır; başka amaçlı incelemeler yasaktır. Sonuçlar kişisel veridir; lehe kararlarda derhâl, diğer hâllerde yirmi yıl sonra imha edilir.
Bu maddedeki imha ve silme rejimi 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve iki yeni imkân getirmiştir. Birincisi, dosya lehe sonuçlandığında kayıtların derhâl yok edilmesi ve bunun tutanağa geçirilmesi. İkincisi, kişinin saklamayı gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir neden bulunması hâlinde hâkim veya mahkemeden silme talebinde bulunabilmesi. Bu talepler, dosya kapandıktan sonra da gündeme gelebilir.
Delil elde etme sürecinin denetlenmesi
Usule Aykırılığın Sonucu
Kanun burada tek bir yaptırım öngörmez; birbirini tamamlayan üç hüküm vardır. Muayene ve örnek almada onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m.75-76). Yargılamada kanuna aykırı olarak elde edilmiş delil reddolunur (m.206/2-a). Hükmün dayanağı bakımından ise yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (m.217/2). Bu nedenle usule aykırılık iddiası hem işlemin yapıldığı anda hem de duruşmada ayrı ayrı ileri sürülür. Yargılamanın genel çerçevesi için Sancaktepe ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme
Görevli mahkeme, isnadın hukuki nitelendirilmesine ve öngörülen ceza aralığına göre belirlenir; ağır cezayı gerektiren hâllerde ağır ceza mahkemesi görevlidir. Sancaktepe’nin ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık karar zinciridir: muayene ve örnek alma hangi makamın kararına dayanıyor, savcı kararı varsa yirmi dört saatlik onay süreci tamamlanmış mı, onay tutanağı dosyada mı.
İkincisi işlemin niteliğidir — iç beden muayenesi mi yapılmış, kim yapmış, sağlık şartı gözetilmiş mi, kadın hekim talebi varsa karşılanmış mı.
Üçüncüsü genetik inceleme kararıdır: hâkim kararı var mı, bilirkişi kararda gösterilmiş mi, bulgu kimlik bilgileri bildirilmeksizin gönderilmiş mi, inceleme kanuni amaçla sınırlı kalmış mı. Dördüncüsü raporun içeriğidir; hangi örneğe ve yönteme dayandığı, kesinlik derecesi ve çekinceleri. Beşincisi verilerin akıbetidir; dosya lehe sonuçlanmışsa imha yapılmış mı, yapılmamışsa talep edilmiş mi.
Moleküler genetik incelemeler yapılmasına sadece hâkim karar verebilir ve kararda bilirkişi de gösterilir (CMK m.79). Dosyanızdaki usulü değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cinsel suç avukatı hangi işleri yürütür?
Başlıca dört alan vardır: isnadın hukuki nitelendirilmesi, delil elde etme usulünün denetlenmesi (muayene, örnek alma, genetik inceleme, beyan usulü), koruma tedbirlerine itiraz (gözaltı, tutuklama, adli kontrol ve 6284 kapsamındaki tedbirler) ve yargılamanın yürütülmesi. Mağdur tarafında ise şikâyet, delillerin zamanında toplanmasının sağlanması ve davaya katılma söz konusudur.
Beden muayenesine kim karar verir?
Kural olarak hâkim veya mahkeme. Kanun şöyle der: delil elde etmek için şüpheli veya sanık üzerinde iç beden muayenesi yapılabilmesine ya da örnek alınabilmesine; Cumhuriyet savcısı veya mağdurun istemiyle ya da re’sen hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir (CMK m.75/1).
Savcının kararı yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir, onaya tâbidir: Cumhuriyet savcısının kararı, yirmidört saat içinde hâkim veya mahkemenin onayına sunulur. Hâkim veya mahkeme, yirmidört saat içinde kararını verir. Onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m.75/1). Bu, savunmanın öncelikle kontrol ettiği usul zinciridir.
Muayeneyi kim yapabilir?
Kanun açıktır: iç beden muayenesi veya vücuttan kan ya da benzeri biyolojik örnekler alınması, ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabilir (CMK m.75/3). Ayrıca müdahalenin kişinin sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması gerekir.
Hangi muayene ‘iç beden muayenesi’ sayılır?
Kanun bu noktayı ayrıca düzenlemiştir: cinsel organlar veya anüs bölgesinde yapılan muayene de iç beden muayenesi sayılır (CMK m.75/4). Dolayısıyla bu muayeneler, iç beden muayenesine ilişkin karar ve onay usulüne tâbidir.
Her suçta örnek alınabilir mi?
Alınamaz, bir ceza eşiği vardır: üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda, kişi üzerinde iç beden muayenesi yapılamaz; kişiden kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınamaz (CMK m.75/5).
Mağdurun muayenesinde şartlar farklı mı?
Benzer ama iki ek sınır vardır: işlem, sağlığını tehlikeye düşürmemek ve cerrahî bir müdahalede bulunmamak koşuluyla yapılabilir (CMK m.76/1). Ayrıca mağdurun rızasının varlığı hâlinde, bu işlemlerin yapılabilmesi için karar alınmasına gerek yoktur (m.76/2).
Muayeneden kaçınma hakkı var mı?
Var: tanıklıktan çekinme sebepleri ile muayeneden veya vücuttan örnek alınmasından kaçınılabilir (CMK m.76/4). Çocuk ve akıl hastasının çekinmesi konusunda kanunî temsilcisi karar verir; kişi tanıklığın hukukî anlam ve sonuçlarını algılayabilecek durumdaysa görüşü de alınır.
Kanunî temsilci de şüpheliyse ne olur?
Kanun bu çatışmayı özel olarak çözmüştür: bu hâlde hâkim karar verir; ancak elde edilen deliller davanın ileri aşamalarında şüpheli veya sanık olmayan kanunî temsilcinin izni olmadıkça kullanılamaz (CMK m.76/4).
Kadın hekim talep edilebilir mi?
Edilebilir ve kanunda açıkça düzenlenmiştir: kadının muayenesi, istemi hâlinde ve olanaklar elverdiğinde bir kadın hekim tarafından yapılır (CMK m.77). Talebin tutanağa geçirilmesi, sonraki aşamalarda usulün denetlenebilmesi bakımından önemlidir.
Moleküler genetik incelemeye kim karar verir?
Yalnızca hâkim: moleküler genetik incelemeler yapılmasına sadece hâkim karar verebilir ve kararda inceleme ile görevlendirilen bilirkişi de gösterilir (CMK m.79/1). Savcı kararıyla genetik inceleme yapılamaz.
Genetik inceleme neyi araştırabilir?
Kapsamı kanunla sınırlanmıştır: inceleme, soybağının veya elde edilen bulgunun şüpheli veya sanığa ya da mağdura ait olup olmadığının tespiti için zorunlu olması hâlinde yapılabilir ve alınan örnekler üzerinde bu amaçlar dışında tespitler yapılmasına yönelik incelemeler yasaktır (CMK m.78/1).
Bilirkişi kim olabilir?
Kanun bağımsızlık şartı arar: bilirkişi, soruşturma veya kovuşturmayı yürüten makama mensup olmayan ya da bu makamın ilgili dairesinden teşkilât yapısı itibarıyla ve objektif olarak ayrı bir birimine mensup görevliler arasından görevlendirilebilir. Ayrıca incelenecek bulgu, bilirkişiye ilgilinin adı ve soyadı, adresi, doğum tarihi bildirilmeksizin verilir (CMK m.79/2).
İnceleme sonuçları kimlerle paylaşılabilir?
Kanun bunu kişisel veri rejimine bağlar: inceleme sonuçları, kişisel veri niteliğinde olup başka bir amaçla kullanılamaz; dosya içeriğini öğrenme yetkisine sahip bulunan kişiler tarafından bir başkasına verilemez (CMK m.80/1).
Genetik veriler ne kadar süreyle saklanır?
16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen kurala göre sonuçlar kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde bir sisteme kaydedilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilip kesinleşmesi hâllerinde derhâl; diğer hâllerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle Cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilir ve bu husus tutanağa geçirilir (m.80/2).
Verilerimin silinmesini isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz: bilgisi sisteme kaydedilen kişi bu süre içinde kişisel verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması hâlinde hâkim veya mahkemeden bu bilgilerin silinmesini talep edebilir (CMK m.80/2). Talep gerekçelendirilerek yöneltilir.
Sisteme kaydedilen veriler başka dosyada kullanılabilir mi?
Sınırlı biçimde: sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddî gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilir (CMK m.80/3; 7589 s.K. ile eklendi). Yani kullanım bir karara ve belirli bir amaca bağlıdır.
Usule aykırı elde edilen delil ne olur?
İki hüküm birlikte sonuç doğurur. Muayene ve örnek almada onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m.75-76). Yargılamada ise kanuna aykırı olarak elde edilmiş delil reddolunur (m.206/2-a) ve suç ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş delille ispat edilebilir (m.217/2).
Rapor tek başına mahkûmiyete yeter mi?
Ceza yargılamasında hiçbir delil türü için önceden belirlenmiş bir üstünlük yoktur. Kanun, hâkimin kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabileceğini ve bu delillerin vicdanî kanaatle serbestçe takdir edileceğini söyler (CMK m.217/1). Bu nedenle rapor, dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Bu dosyalar hangi mahkemede görülür?
Görevli mahkeme, isnadın hukuki nitelendirilmesine ve öngörülen ceza aralığına göre belirlenir; ağır cezayı gerektiren hâllerde ağır ceza mahkemesi görevlidir. Sancaktepe’nin ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda ceza hukuku dosyalarını takip etmektedir. Sancaktepe ve çevre ilçelerden gelen dosyalarda; beden muayenesi ve örnek alma işlemlerinin usule uygunluğunun denetlenmesinden moleküler genetik inceleme kararlarının incelenmesine, koruma tedbirlerine itirazdan duruşmada delillerin tartışılmasına kadar sanık müdafiliği ile katılan vekilliği görevlerini yürütmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.75-80, 206, 217, 236)
- 7589 sayılı Kanun (16/7/2026) — CMK m.80 değişikliği (kayıt, kullanım ve imha rejimi)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
