Cezaevine Eşya ve Kıyafet Gönderme Kuralları: Hükümlü ve Tutuklu İçin Rehber (2026)

📌 Kısa Cevap: Cezaevindeki hükümlü veya tutuklu için eşya, kıyafet veya hediye göndermenin kuralları iki ayrı metinde yer alır. Hangi eşyaların koğuş veya odada bulundurulabileceği, Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik’te (2023 değişikliğiyle) belirlenmiştir; gönderi, hediye ve posta işlemleri ise Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’te (Karar Sayısı 2324) düzenlenir. Kıyafet bakımından üç çift ayakkabı, bir çift terlik, bir kemer ile aynı tür eşyadan 6 adedi geçmeyecek ve toplam 30 parçayı aşmayacak giyim eşyası bulundurulabilir; hediye olarak ise yalnızca kitap veya giyim eşyası kabul edilir. Gönderilerde güvenlik ve hijyen kontrolü yapılır, sakıncalı görülen gönderiye karşı on beş gün içinde infaz hâkimliğine itiraz edilebilir.

Cezaevindeki bir yakınına eşya veya kıyafet göndermek isteyen kişilerin en sık karşılaştığı sorun, aynı konuda birbirinden farklı bilgilerin dolaşmasıdır. Uygulamada bir kurumdan diğerine farklılıklar olabildiği gibi, bilginin önemli bir kısmı eski mevzuat veya kişisel deneyimlere dayanır. Bu yazı, yalnızca resmî mevzuat metinlerine dayanarak hangi eşyanın bulundurulabileceğini, hediye ve posta yoluyla gönderi kurallarını, parayla ilgili düzenlemeyi, ziyaret ve avukat görüşmesini, gönderinin reddedilmesi hâlinde başvuru yollarını ve pratik önerileri anlatır. Kurum bazlı farklılıklar ve güncel duyurular için mutlaka ilgili ceza infaz kurumu idaresine danışılmalıdır. Tutuklama ve adli kontrol süreçleri için tutuklanan kişi ne zaman serbest kalabilir? yazımıza, tutukluluğa karşı başvurular için tutukluluğa itiraz nasıl yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi metinler uygulanır? İki yönetmelik, bir kanun

Konuyu doğru anlamak için üç düzenlemeyi ayırmak gerekir. Birincisi 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanundur; ziyaret, dışarıyla ilişkiler ve infazın temel esasları bu kanundadır. İkincisi, Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliktir: yönetmeliğin amacı, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların koğuş, oda ve eklentilerinde bulundurabilecekleri kişisel eşya, gıda, tıbbi malzeme ve diğer ihtiyaç maddelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir (m.1); 5275 sayılı Kanunun 35, 53, 54, 62 ve 70. maddelerine dayanır (m.2) ve 31/1/2023 tarihli değişikliklerle güncellenmiştir. Üçüncüsü, 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliktir; hediye, posta ve kargo, para ve eşyanın korunması burada yer alır.

Kıyafet ve giyim eşyası: neler bulundurulabilir?

Eşya ve Maddeler Yönetmeliği m.7’ye göre hükümlülerin koğuş, oda ve eklentilerinde üç çift ayakkabı, bir çift terlik, bir adet kemer ve gerektiği kadar iç çamaşırı ve çorap ile birlikte, aynı tür eşyadan 6 adedi geçmeyecek ve toplamda 30 parçayı aşmayacak şekilde; başörtüsü, fular, içlik, havlu, bornoz, palto, manto, mont, ceket, hırka, pantolon, etek, elbise, eşofman, gömlek, kazak, pijama, tişört, kravat, kaşkol ve 671 sayılı Şapka İktisâsı Hakkında Kanuna aykırı olmayan bir adet şapka bulundurulmasına izin verilir. Hükümlüler, ceza infaz kurumu dışından getirilmesine izin verilen giyim eşyalarından eskiyenlerini yenileriyle değiştirebilir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca terör propagandası içeren veya kurum güvenliği açısından sakıncalı olan, suçu veya suçluyu övücü, suça teşvik, kamuoyunu rencide veya tahrik edici ya da müstehcen içerikli sembol, yazı ve benzeri işaretleri taşıyan giysiler kuruma kabul edilmez. Dolayısıyla kıyafet gönderirken hem parça sayısı sınırına hem de üzerinde yazı, sembol veya arma bulunmamasına dikkat edilmelidir. Giyim eşyasının kuruma nasıl ulaştırılacağı (ziyaret sırasında, hediye veya kargo yoluyla) ise ilerleyen bölümlerde anlatılan ayrı esaslara bağlıdır.

Kitap, gazete ve süreli yayınlar

m.8 uyarınca hükümlü, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir. Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınlar hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir; eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz. Kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez. Basın İlan Kurumu aracılığıyla resmî ilan ve reklam yayımlama hakkı bulunmayan gazeteler ceza infaz kurumuna kabul edilmez; yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin kabulünde Bakanlık yetkilidir. Mensup olunan dinin kutsal kitabı ile eğitim için gerekli ders kitapları hariç olmak üzere oda, koğuş ve eklentilerinde aynı anda bulundurulabilecek yayın sayısı, kurumun fiziki imkânları ve güvenliği göz önünde bulundurularak idare ve gözlem kurulunca belirlenir. Kitap göndermenin pratik yolu hediye düzenlemesidir; kitabın ücreti de gönderilebilir ve kitap kurum kantini aracılığıyla temin edilir (2324 sayılı Yönetmelik m.77/2-a).

Elektrikli eşya, radyo ve diğer kişisel eşyalar

m.9 uyarınca koğuş, oda ve eklentilerinde, kurumun elektrik tesisatı, fiziki koşulları ile odanın mevcudu dikkate alınarak, kantinden temin edilen; HDMI, SCART, USB ve benzeri veri depolama veya aktarma girişi olmayan, dâhili uydu alıcısı ve bilgisayar sistemi ile tümleşik özelliği bulunmayan televizyon ile buzdolabı, saç kurutma makinesi, idare tarafından uygun görülecek sayıda elektrikli su ısıtıcısı ve iklim koşullarına göre vantilatör bulundurulmasına izin verilebilir. Her hükümlü, kurum kantininden satın almak kaydıyla bir adet sadece FM bantlı, USB ve benzeri veri depolama ve aktarma özelliği olmayan kulaklıklı küçük el radyosu bulundurabilir. Aydınlatma dışındaki elektrik giderleri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca mesken abonelikleri için belirlenen tarife esas alınarak kurumca hesaplanan bedel üzerinden hükümlü tarafından karşılanır; çocuk ve kadın hükümlülerin tüm elektrik giderleri kurum bütçesinden ödenir. m.15’e göre hükümlüler nişan ve evlilik yüzüğü, küpe, kolye, toka, tespih ve ses ya da görüntü kaydedici, veri aktarıcı veya bir bilgisayar işletim sistemi ile tümleşik özelliği bulunmayan kol saati ile kantinden temin edilmek koşuluyla bir adet masa saati ve bir adet top bulundurabilir; yattığı yer veya dolabında aile fertlerinin fotoğraflarına ait albüm bulundurmasına izin verilir; kendilerine verilen nevresim takımı ve battaniye dışında kantinden temin edilmek şartıyla bir adet nevresim takımı ve idarenin uygun göreceği sayıda battaniye bulundurabilir. Ceza infaz kurumu işyurdu yönetim kurulunca kantinde satışına karar verilen, bu Yönetmelikte sayılmayan ve kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyen eşyaların stok oluşturmayacak şekilde bulundurulmasına da izin verilebilir.

Sağlık, ilaç ve özel durumlar

m.12 uyarınca hükümlüler, koğuş, oda ve eklentilerinde hekim raporuyla belgelendirilmek koşuluyla sağlıkları için gerekli protez, ortopedik boyunluk, ortopedik yatak, solunum ve işitme cihazları, baston, tekerlekli sandalye ile kurum ve kişi güvenliği açısından sakıncası bulunmayan benzeri medikal eşyaları bulundurabilir. Ceza infaz kurumunda anasıyla birlikte kalan çocuklar ve süt emziren anaların ihtiyacı için ise cins ve miktarı idare ve gözlem kurulunca belirlenen veya hekim tarafından lüzumlu görülen gıda ve malzemelerin bulundurulmasına izin verilebilir ve bu eşyalar kurum tarafından sağlanır. Nakil hâlinde m.17/7 uyarınca hükümlünün hekim raporu doğrultusunda düzenli olarak kullanması gereken ilaçların kullanımının sevk ve nakil sırasında aksamaması konusunda gerekli tedbirler alınır. İlaçların cezaevine dışarıdan getirilmesine ilişkin ayrıntılı bir hüküm bu çalışmada incelenen metinlerde bulunmadığından, ilaç, vitamin veya takviye gönderilmeden önce kurum revirine ve idareye başvurulmalıdır; sağlık sorunu nedeniyle tedavi gerekiyorsa hekim raporu ve revir kaydı esas alınır. İnfazın hastalık nedeniyle ertelenmesine ilişkin 5275 sayılı Kanun m.16 hükümleri ayrı bir konudur ve dosya bazında değerlendirilmelidir.

Hediye yoluyla gönderi: ne, ne zaman, kaç kez?

2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Yönetmeliğin 77. maddesi, hediye hakkını ayrıntılı düzenler. m.77/1 uyarınca kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü; Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül ve Kasım aylarının ilk haftasında ve dinî bayramlarda, her yıl 31 Aralık günü yılbaşı sayılarak yılbaşında veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği ve kişilerin sağlığı için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahiptir. m.77/2 esasları şöyle sıralar: hükümlü hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebilir; kitabın ücreti de gönderilebilir ve bu durumda kitap kurum kantini aracılığıyla temin edilir; hediye ziyaretçi tarafından verilebileceği gibi posta veya kargo yoluyla da gönderilebilir; bir hükümlü aynı tarih için bir kez hediye kabul edebilir; gönderilen eşya güvenlik ve hijyen kontrolünden geçirilir; kurumlarda “Hediye Kayıt Defteri” tutulur ve bu defterde hediyenin nitelikleri ve miktarı, gönderiliş ve teslim tarihleri, gönderenin veya getirenin kimlik bilgileri ile hükümlünün ve görevlinin imzaları yer alır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından hükümlülere dağıtılmak üzere dışarıdan toplu olarak getirilen veya gönderilen eşya hakkında ise ayrı usul uygulanır. Bu düzenleme “kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü”yü kapsar; tutuklular, açık kurumlar ve çocuk eğitimevleri bakımından uygulama farklılık gösterebileceğinden kurum idaresinin bilgisi esas alınmalıdır.

Posta ve kargo ile eşya: yedi gün, on beş gün ve itiraz

Yönetmelik m.107/1 uyarınca hükümlülerin adlarına posta veya kargo ile gönderilen havale ve eşya, kurum mutemedi tarafından en geç yedi gün içinde postadan alınır ve içeriği itibarıyla kuruma sokulması ve bulundurulması mevzuat hükümlerince sakıncalı olmaması hâlinde hükümlüye teslim edilir. m.107/2 uyarınca sakıncalı olduğu belirlenen gönderiler hakkında posta veya kargodan alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde hükümlüye yazılı bilgi verilir; hükümlü, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde infaz hâkimliğine itiraz hakkını kullanmadığı takdirde gönderi göndericiye veya hükümlünün göstereceği kişiye iade edilir. Hükümlünün isteği hâlinde gönderi, ilk ziyaret günü yakınlarına verilmek üzere kurum emanet deposunda saklanabilir; ancak eşyanın bozulabilir olması veya maddi değerinde azalma olasılığının bulunması hâlinde gönderi gönderene iade edilir. Bu süreçte gönderenin kimlik ve adres bilgilerinin doğru yazılması, paket içeriğinin tek tek yazılı bir listeyle belirtilmesi ve kargo makbuzunun saklanması olası itirazlarda yararlıdır. Kısa sürelerin kaçırılması gönderinin iadesine yol açabileceğinden, bildirim alan kişinin hemen avukatıyla veya yakınlarıyla iletişime geçmesi gerekir.

Kişisel eşyanın kayda alınması, kıymetli eşya ve para

Yönetmelik m.59’a göre hükümlünün kuruma beraberinde getirdiği eşya ve elbiseler temizlendikten sonra bir paket yapılarak ambar memuruna teslim edilir; ambar memuru gelen eşyaya ilişkin kayıt işlemlerini yapar ve kaydın bir örneği hükümlüye verilir. m.60 uyarınca yüzük, kolye, bilezik ve benzeri kıymetli eşya, özellikleri tam olarak belirlenerek kurum en üst amirinin görevlendirdiği bir memurun gözetiminde emanet para memuruna teslim edilir ve tutanakla kasada saklanır. m.61 uyarınca hükümlülerin beraberinde getirdikleri ya da adlarına gelen paralar Bakanlıkça belirlenen bir bankada bunlar için açılan ortak cari hesaba yatırılır; bu paralarla ilgili işlemler kayıt altına alınır ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte gösterilir. Eşya ve Maddeler Yönetmeliği m.17 uyarınca hükümlü başka bir kuruma nakledildiğinde eşyaları eşya teslim tutanağına ayrıntılı kaydedilir ve hangilerinin koğuş veya odada bulundurulmasına izin verildiği belirtilir; naklen gelinen kurumda bulundurulması mümkün olmayan eşyalar kuruma kabul edilmez ve ailesine iade edilmek üzere tutanakla muhafaza altına alınır. Hükümlünün kendi isteği dışındaki nakillerde, kitap ve kıyafet gibi şahsi kullanıma özgülenmiş eşya ile 50 kilogramı geçmeyen diğer eşyanın gönderilme ücreti kurum bütçesinden karşılanır; bu miktarı aşan kısmına ait ücret hükümlü tarafından karşılanır.

Ziyaret ve avukat görüşmesi

Eşya teslimi çoğu zaman ziyaretle birleşir. 5275 sayılı Kanun m.83/1 uyarınca hükümlü, belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından haftada bir kez ve ayrıca kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir buçuk saatten fazla olmamak üzere çalışma saatleri içinde ziyaret edilebilir; çocuk hükümlüler için süre bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirlenir. Bu kişiler dışındakilerin ziyaretine Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebilir (m.83/2). Görüşler, koşul ve süreleri Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılır (m.83/3). Ziyaret ve görüşlerde Yönetmelik m.108 uyarınca 5275 sayılı Kanunun 83, 84, 85 ve 86. maddeleri ile Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Avukat görüşmesi ayrı bir rejimdir: CMK m.154/1 uyarınca şüpheli veya sanık, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir ve müdafii ile yazışmaları denetime tâbi tutulamaz; m.154/2’de sayılan bazı suç grupları bakımından gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı hâkim kararıyla yirmidört saat süreyle kısıtlanabilir.

Gönderi reddedilirse ne yapılır?

Bir gönderinin kabul edilmemesi veya sakıncalı bulunması hâlinde izlenecek yol, gönderinin türüne göre değişir. Posta veya kargo ile gelen eşyada, kurumun on beş gün içinde yazılı bilgi vermesi ve hükümlünün bildirimden itibaren on beş gün içinde infaz hâkimliğine itiraz hakkı bulunması temel güvencedir (m.107/2). Hediye veya ziyaret sırasında verilen eşyanın reddi hâlinde reddin gerekçesinin yazılı olarak istenmesi, hangi hükme dayanıldığının öğrenilmesi ve gerektiğinde avukat aracılığıyla infaz hâkimliğine başvurulması mümkündür; ancak bu yazıda her kurum işlemi için ayrı bir başvuru süresi tespit edilmemiştir ve süre, işlemin niteliğine göre mevzuattan kontrol edilmelidir. Pratik olarak şu adımlar izlenebilir: reddedilen eşyanın listesi ve ret gerekçesi yazılı olarak talep edilir, kargo makbuzu ve gönderi fotoğrafları saklanır, kurum idaresine yazılı başvuru yapılır ve ilgili mevzuat hükmü belirtilir, süre varsa avukatla birlikte infaz hâkimliğine itiraz dilekçesi hazırlanır.

Gönderi öncesi pratik kontrol listesi

• Kurum duyurusunu kontrol edin: Ziyaret günü, eşya kabul saatleri ve gönderi usulü kurumdan kuruma değişebilir; kurum idaresine telefonla veya yazılı olarak sorun.
• Parça sayısını sayın: Aynı türden en fazla 6 adet, toplam 30 parça sınırını aşmayın; üç çift ayakkabıdan fazlasını göndermeyin.
• Yazı ve sembol taşıyan giysilerden kaçının: Müstehcen, suçu övücü veya kurum güvenliği bakımından sakıncalı işaretler taşıyan giysiler kabul edilmez.
• Elektrikli eşya göndermeyin: Televizyon, buzdolabı gibi eşyalar kantinden temin edilir; radyo da kantinden alınır.
• Tarihleri takip edin: Hediye yalnızca belirli aylarda, bayramlarda, yılbaşında ve doğum gününde ve aynı tarih için bir kez kabul edilir.
• Belgeleri saklayın: Kargo makbuzu, paket listesi ve teslim tutanaklarını saklayın; itiraz süreleri kısadır.
• Sağlık eşyası için rapor alın: Protez, ortopedik yatak veya işitme cihazı gibi eşyalar hekim raporuyla belgelendirilir.

Sık yapılan yanlış değerlendirmeler

• “İstediğim kadar kıyafet gönderebilirim” yanılgısı. Eşya ve Maddeler Yönetmeliği m.7 parça ve çift sayısını sınırlar.
• “Her gün hediye gönderilir” yanılgısı. 2324 sayılı Yönetmelik m.77 belirli tarihleri ve aynı tarih için bir hediye sınırını öngörür.
• “Gönderi reddedilirse yapacak bir şey yok” yanılgısı. m.107/2 uyarınca yazılı bilgi ve on beş gün içinde infaz hâkimliğine itiraz hakkı vardır.
• “Her tür yayın verilir” yanılgısı. Müstehcen veya düzeni bozan yayınlar verilmez; yayın sayısı idare ve gözlem kurulunca sınırlanabilir.
• “Tutuklu için kurallar tamamen farklıdır” yanılgısı. Eşya ve Maddeler Yönetmeliği m.18 uyarınca tutukluluk hâliyle uzlaşır nitelikteki hükümler tutuklulara da uygulanır.

Sonuç ve değerlendirme

Cezaevine eşya, kıyafet veya hediye göndermenin kuralları, birbirini tamamlayan iki yönetmelikte yer alır: Eşya ve Maddeler Yönetmeliği hangi eşyanın koğuş veya odada bulundurulabileceğini (örneğin üç çift ayakkabı, toplam 30 parça giyim eşyası, veri girişi olmayan televizyon ve FM radyo), 2324 sayılı Yönetmelik ise hediye (yalnızca kitap veya giyim eşyası, belirli tarihlerde), posta ve kargo (yedi gün içinde teslim alma, sakıncalı gönderide on beş günlük bilgi ve itiraz süresi), paranın ortak cari hesaba yatırılması ve eşyanın korunması gibi konuları düzenler. Ziyaret kuralları 5275 sayılı Kanun m.83’te, avukat görüşmesi CMK m.154’te yer alır. Kurum bazlı uygulama farklılıkları olabileceğinden, göndermeden önce kurum idaresinden bilgi almak ve belgeleri saklamak en güvenli yoldur; reddedilen gönderiler için on beş günlük itiraz süresi unutulmamalıdır.

İlgili yazılarımız

Tutuklanan Kişi Ne Zaman Serbest Kalabilir? · Tutukluluğa İtiraz Nasıl Yapılır? · CMK 104 Tahliye Talebi · Denetimli Serbestlik Dosyası Nasıl Kapatılır? · İlk Defa Yakalanan Ne Kadar Ceza Alır?

Kesinleşen uyuşturucu ticareti cezasında teslim ve yakalama emri süreci için uyuşturucu ticareti cezası kesinleşince ne olur yazımıza bakabilirsiniz.

Yazar Hakkında

Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve uyuşturucu suçları alanında savunma hizmeti vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.