Kısa cevap: Şile tazminat avukatı; trafik ve iş kazası, sözleşmeye aykırılık, haksız fiil ve kişilik hakkı dosyalarını yürütür. Bu dosyaların çoğunda ilk bakılan başlık zamanaşımıdır: kural on yıl (TBK m.146), ancak kira, ücret, konaklama ve eser sözleşmesi gibi alacaklarda süre beş yıla iner (m.147) ve sözleşmeyle değiştirilemez (m.148).
Tazminat dosyalarında en çok kaybedilen hak, ispat edilemeyen zarar değil; süresinde ileri sürülmeyen taleptir. Sürenin ne zaman başladığı, arada durup durmadığı, bir ödeme veya yazışmayla kesilip kesilmediği çoğu zaman davanın esasından önce gelir.
Aşağıda önce tazminat avukatının hangi davalara baktığını ve dosyanın nasıl yürüdüğünü ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: zamanaşımı süreleri, başlangıç anı, durma ve kesilme sebepleri, kesilmeden sonra işleyen yeni süre ve altmış günlük ek süre. Alacağın tahsili için icra sayfamıza bakabilirsiniz.
Dava görevsizlik, yetkisizlik veya düzeltilebilir bir yanlışlık nedeniyle reddedilmiş ve bu arada süre dolmuşsa alacaklı altmış günlük ek süre içinde haklarını kullanabilir (TBK m.158). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Tazminat Avukatı Hangi Davalara Bakar?
Kısa cevap: Trafik ve iş kazası tazminatları, sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil davaları, manevî tazminat ve sigorta uyuşmazlıkları; ayrıca zamanaşımı, durma-kesilme ve ek süre tartışmaları.
Son dört satır, dosyanın esasına girilmeden sonucu belirleyebilir. Bu nedenle ilk görüşmede zarar kadar takvim de konuşulur.
Tazminat Dosyası Nasıl Yürür?
Kısa cevap: Zarar kalemlerinin belirlenmesi, süre denetimi, sorumluların tespiti, yazılı istem, gerekirse kesme işlemi, dava, hesap raporu ve tahsil.
Şile Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri bulunur; birimler için Şile Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Hangi Alacak Kaç Yılda Zamanaşımına Uğrar?
Kısa cevap: Kural on yıl; dönemsel edimler, konaklama ve yeme içme bedelleri, küçük sanat işleri, ortaklık, vekâlet ve eser sözleşmesi alacakları beş yıl. Süreler sözleşmeyle değiştirilemez ve muacceliyetle işlemeye başlar.
Şile gibi konaklamanın yoğun olduğu yerlerde ikinci satır doğrudan uygulama alanı bulur: otel, motel, pansiyon ve tatil köyü konaklama bedelleri ile lokanta hesapları beş yıllık sürededir.
Zamanaşımı Hangi Hâllerde Durur?
Kısa cevap: Velayet, vesayet ve evlilik süresince, ev hizmetlilerinin hizmet ilişkisi boyunca, borçlunun intifa hakkı bulunduğu sürece ve alacağın Türk mahkemelerinde ileri sürülemediği sürece.
Zamanaşımı Nasıl Kesilir?
Kısa cevap: Borçlunun ikrarı (faiz ödemesi, kısmî ifa, rehin veya kefil gösterme) ile alacaklının dava, def’i, icra takibi veya iflas masasına başvurusu. Kesilmeyle yeni süre işler; senet veya ilam varsa bu süre on yıldır.
Alacağınız zamanaşımına uğradı mı?
Zarar bir taşınmaza ilişkinse mülkiyet başlıkları için gayrimenkul, aile ilişkisinden doğan alacaklarda ise boşanma sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Tazminat davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir; uyuşmazlık iş ilişkisinden doğuyorsa iş mahkemesi, ticari nitelikteyse asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri; haksız fiillerde ayrıca fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesidir. Şile Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri bulunduğundan bu dosyalar ilçede yürüyebilir; iş veya ticaret mahkemesinin görev alanına girenler Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak alacağın kaynağı: talep sözleşmeden mi, haksız fiilden mi doğuyor.
İkincisi muacceliyet: alacak ne zaman istenebilir hâle geldi.
Üçüncüsü durma: taraflar arasında evlilik, velayet veya vesayet gibi bir ilişki var mı.
Dördüncüsü kesilme: kısmî ödeme, yazılı ikrar, dava veya takip yapılmış mı.
Beşincisi ek süre: önceki dava usulden reddedildiyse altmış günlük süre işletildi mi.
Borçlunun faiz ödemesi veya kısmen ifada bulunması borcun ikrarı sayılır ve zamanaşımını keser; kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar (TBK m.154, 156). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Şile tazminat avukatı hangi davalara bakar?
Trafik ve iş kazası tazminatları, sözleşmeye aykırılıktan ve haksız fiilden doğan zararlar, kişilik hakkı ihlallerinde manevî tazminat ile sigorta uyuşmazlıklarını yürütür. Zamanaşımı savunmaları ve alacağın icra yoluyla tahsili de bu kapsamdadır.
Tazminat dosyası nasıl yürür?
Zarar kalemleri ve doğum tarihleri belirlenir, uygulanacak zamanaşımı denetlenir ve sorumlular tespit edilir. Yazılı istem sonrası dava açılır, hesap raporu alınır ve hüküm kesinleştiğinde icra yoluyla tahsil edilir.
Genel zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146).
Hangi alacaklarda beş yıllık süre uygulanır?
Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi dönemsel edimler; konaklama ile yeme içme bedelleri; küçük sanat işleri ve küçük çapta perakende satışlar; ortaklık ilişkisinden doğan alacaklar; vekâlet, komisyon, acentalık ve simsarlık alacakları ile eser sözleşmesinden doğan alacaklar (m.147).
Otel veya pansiyon alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki yeme içme bedelleri için beş yıllık zamanaşımı uygulanır (m.147/2).
Eser sözleşmesinde süre her zaman beş yıl mıdır?
Hayır. Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi hâli beş yıllık sürenin dışında tutulmuştur (m.147/6).
Taraflar zamanaşımı süresini sözleşmeyle uzatabilir mi?
Hayır. Kanun, bu ayırımda belirlenen zamanaşımı sürelerinin sözleşmeyle değiştirilemeyeceğini açıkça belirtir (m.148).
Zamanaşımı ne zaman işlemeye başlar?
Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olması bir bildirime bağlıysa, süre bu bildirimin yapılabileceği günden itibaren işler (m.149).
Dönemsel edimlerde süre nasıl işler?
Ömür boyunca gelir ve benzeri dönemsel edimlerde alacağın tamamı için zamanaşımı, ifa edilmemiş ilk dönemsel edimin muaccel olduğu günde işlemeye başlar; alacağın tamamı zamanaşımına uğramışsa ifa edilmemiş dönemsel edimler de uğramış olur (m.150).
Süre hesaplanırken ilk gün sayılır mı?
Hayır. Süreler hesaplanırken zamanaşımının başladığı gün sayılmaz ve zamanaşımı ancak sürenin son günü de hak kullanılmaksızın geçince gerçekleşmiş olur (m.151).
Asıl alacak zamanaşımına uğrarsa faiz ne olur?
Asıl alacak zamanaşımına uğrayınca, ona bağlı faiz ve diğer alacaklar da zamanaşımına uğramış olur (m.152).
Zamanaşımı hangi hâllerde durur?
Velayet, vesayet ve evlilik süresince ilgili alacaklarda; ev hizmetlilerinin hizmet ilişkisi süresince; borçlunun alacak üzerinde intifa hakkı bulunduğu sürece; alacağın Türk mahkemelerinde ileri sürülemediği sürece ve sıfatların birleşmesine ilişkin hâlde durur (m.153).
Durma sona erince süre baştan mı başlar?
Hayır. Durduran sebeplerin ortadan kalktığı günün bitiminde zamanaşımı işlemeye başlar veya durmadan önce başlamış olan işlemesini sürdürür (m.153).
Borçlunun hangi davranışı zamanaşımını keser?
Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse zamanaşımı kesilir (m.154/1).
Dava açmak zamanaşımını keser mi?
Alacaklı; dava veya def’i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa yahut iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı kesilir (m.154/2).
Müteselsil borçlulardan birine karşı kesilirse ne olur?
Zamanaşımı müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olur (m.155/1).
Kefil bakımından durum nedir?
Zamanaşımı asıl borçluya karşı kesilince kefile karşı da kesilmiş olur; ancak kefile karşı kesilmesi asıl borçluya karşı kesilmesi sonucunu doğurmaz (m.155/2-3).
Kesilmeden sonra süre kaç yıl işler?
Kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar. Borç bir senetle ikrar edilmiş veya bir mahkeme ya da hakem kararına bağlanmışsa yeni süre her zaman on yıldır (m.156).
Dava sürerken zamanaşımı işler mi?
Dava veya def’i yoluyla kesilmiş olan zamanaşımı, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlar (m.157/1).
İcra takibinde zamanaşımı nasıl işler?
Zamanaşımı icra takibiyle kesilmişse, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (m.157/2).
Davam görevsizlikten reddedildi, hakkım düştü mü?
Dava veya def’i; mahkemenin yetkili veya görevli olmaması ya da düzeltilebilecek bir yanlışlık yapılması yahut vaktinden önce açılmış olması nedeniyle reddedilmiş olup da o arada zamanaşımı veya hak düşürücü süre dolmuşsa, alacaklı altmış günlük ek süre içinde haklarını kullanabilir (m.158).
Zamanaşımından önceden vazgeçilebilir mi?
Hayır. Zamanaşımından önceden feragat edilemez; müteselsil borçlulardan birinin feragati diğerlerine, asıl borçlunun feragati ise kefile karşı ileri sürülemez (m.160).
Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate alır mı?
Hayır. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (m.161).
Şile’de tazminat davası nerede görülür?
Tazminat davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir; Şile Adliyesi’nde asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri bulunmaktadır. Dosyanın niteliğine göre iş veya ticaret mahkemesi görevliyse işlem Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde yürür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda tazminat dosyalarını takip etmektedir. Şile, Ağva ve çevre köylerden gelen dosyalarda; trafik ve iş kazası tazminatlarından sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil davalarına, sigorta uyuşmazlıklarından zamanaşımı tartışmalarına kadar zarar gören ve sorumlu taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.146-161)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49-76 — haksız fiil sorumluluğu ve tazminatın belirlenmesi
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr (görev ve yetki)
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
