Kısa cevap: Adalar iş avukatı; kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, işe iade ve iş kazası dosyalarını yürütür. İlçenin çalışma düzeninde öne çıkan başlık ise yıllık ücretli izindir: hak en az bir yıl çalışmayla doğar, vazgeçilemez ve bir yıldan az süren mevsimlik işlerde bu hükümler uygulanmaz (4857 m.53).
Adalar’da istihdamın önemli bir bölümü sezonluktur: oteller, lokantalar, fayton ve bisiklet işletmeleri, yazlık bakım hizmetleri. Böyle bir düzende “bu iş mevsimlik mi”, “izin hakkı doğdu mu” ve “kullanılmayan izin ne olacak” soruları, fesihten sonra en çok tartışılan kalemler hâline gelir.
Aşağıda önce iş avukatının hangi uyuşmazlıklara baktığını ve dosyanın nasıl kurulduğunu ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: yıllık izin hakkı ve süreleri, iznin bölünmesi, yol izni, izin ücreti ve sona ermede ödeme. Alacağın tahsili için icra sayfamıza bakabilirsiniz.
Kanun, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceğini açıkça belirtir (4857 m.53/2); imzalanan feragat belgeleri bu hakkı ortadan kaldırmaz. Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İş Avukatı Adalar’da Hangi Uyuşmazlıklara Bakar?
Kısa cevap: Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma, işe iade, iş kazası; ayrıca yıllık izin hakkı, mevsimlik iş tartışması, iznin bölünmesi, yol izni ve kullanılmayan izin ücreti.
Sezonluk çalışma düzeninde en sık karşılaşılan durum, işin mevsimlik sayılıp sayılmayacağıdır. Bu nitelendirme, izin hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağını doğrudan belirler.
İzin ve Alacak Dosyası Nasıl Kurulur?
Kısa cevap: Hizmet süresinin belirlenmesi, izin kayıt belgesinin istenmesi, hak edilen sürenin hesabı, kullanılan izinlerle karşılaştırma, ücret denetimi, arabuluculuk ve dava.
Adalar Adliyesi’nde iş mahkemesi bulunmaz; birimler için Adalar Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Yıllık İzin Hakkı ve Süreleri
Kısa cevap: Bir yıl çalışma şartı vardır ve haktan vazgeçilemez. Süreler kıdeme göre 14, 20 ve 26 gün; on sekiz altı ve elli üstü işçilerde en az yirmi gündür. Mevsimlik işlerde bu hükümler uygulanmaz.
İznin Kullanılması ve Bölünmesi
Kısa cevap: İşveren izni bölemez; taraflar anlaşırsa bir bölümü on günden az olmamak üzere bölünebilir. Ücretsiz izinler mahsup edilemez, bayram ve hafta tatili izinden sayılmaz ve izni başka yerde geçirecek işçiye dört güne kadar yol izni verilir.
Yol izni kuralı, ada koşullarında somut bir karşılık bulur: izin dönemini ada dışında geçirecek işçi, istemde bulunup belgelemek kaydıyla bu süreyi ayrıca talep edebilir.
İzin Ücreti ve Sona Ermede Ödeme
Kısa cevap: Ücret izne başlamadan önce peşin ödenir; değişken ücretlerde son bir yılın ortalaması esas alınır. İzinde başka işte çalışma ücretin geri alınmasına yol açabilir; sözleşme sona erince kullanılmayan izin son ücret üzerinden ödenir.
Yıllık izin alacağı nasıl hesaplanır?
Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk
İşçi ile işveren arasındaki bireysel uyuşmazlıklarda görevli mahkeme iş mahkemesidir. Adalar Adliyesi’nde iş mahkemesi bulunmadığından bu dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile tazminatı ve işe iade taleplerinde arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Duruşma günü için Adalar’dan Kartal’a ulaşımın vapur saatlerine göre planlanması gerekir.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak işin niteliği: çalışma gerçekten mevsimlik mi, yıl boyu süren bir düzen mi.
İkincisi hizmet süresi: aynı işverendeki tüm dönemler birleştirilmiş mi.
Üçüncüsü kayıt: işveren izin kayıt belgesi tutmuş mu.
Dördüncüsü kullanım: izin sürekli mi verilmiş, bölünmüşse anlaşma var mı.
Beşincisi ödeme: izin ücreti peşin ödenmiş mi, fesihte kalan izin hesaplanmış mı.
Sözleşme herhangi bir nedenle sona ererse, hak kazanılıp kullanılmayan izin süresine ait ücret sona erme tarihindeki ücret üzerinden ödenir (4857 m.59/1). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Adalar iş avukatı hangi uyuşmazlıklara bakar?
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, işe iade ve iş kazası tazminatı dosyalarını yürütür. Yıllık ücretli izin hakkı, iznin kullanılması ve kullanılmayan izin ücreti de bu kapsamdadır.
İzin ve alacak dosyası nasıl kurulur?
Hizmet süresi belirlenir, işverenin tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesi istenir ve hak edilen izin süresi hesaplanır. Kullanılan günlerle karşılaştırma yapılır; anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk sonrası iş mahkemesinde dava açılır.
Yıllık izne ne zaman hak kazanılır?
İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir (4857 m.53/1).
İzin hakkından vazgeçilebilir mi?
Hayır. Kanun açıkça yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceğini belirtir (m.53/2).
Mevsimlik işlerde yıllık izin var mı?
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz (m.53/3). İşin gerçekten mevsimlik olup olmadığı ise somut olarak değerlendirilir.
Kıdeme göre izin süreleri nedir?
Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az izin verilemez (m.53/4).
Genç ve ileri yaştaki işçilerde durum nedir?
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz (m.53/5).
Yer altı işlerinde ek izin var mı?
10/9/2014 tarihli 6552 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre, yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır (m.53/4).
Farklı işyerlerinde çalıştım, süreler birleşir mi?
Yıllık ücretli izne hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçilerin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır (m.54/1).
Raporlu geçen günler izin hesabına katılır mı?
İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler, kanunda gösterilen sınır içinde çalışılmış gibi sayılır (m.55/a). Doğum öncesi ve sonrası çalıştırılmayan günler de hesaba katılır (m.55/b).
İşveren izni bölerek kullandırabilir mi?
Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez ve sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur (m.56/1-2). Ancak 14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunla değiştirilen fıkraya göre, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m.56/3).
Ücretsiz izinler yıllık izne sayılır mı?
Hayır. İşveren tarafından yıl içinde verilmiş diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez (m.56/4).
İzne rastlayan bayram günleri izinden düşülür mü?
Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56/5).
İznimi başka şehirde geçireceğim, yol izni var mı?
Yıllık ücretli izinlerini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara, istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşuluyla, gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır (m.56/6).
İşveren izin kaydı tutmak zorunda mı?
Evet. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (m.56/6).
Alt işveren değişirse izin süresi sıfırlanır mı?
Hayır. Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır (m.56/7).
İzin ücreti ne zaman ödenir?
İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (m.57/1).
Ücreti değişken olan işçide hesap nasıl yapılır?
Akort, komisyon ücreti, kâra katılma ve yüzde usulü gibi belirli olmayan ücret alan işçinin izin ücreti, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiilen çalıştığı günlere bölünmesiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır (m.57/3).
İzin süresindeki tatil ücretleri ayrıca ödenir mi?
Evet. Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir (m.57/6).
İzindeyken başka işte çalışmak mümkün mü?
Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi için kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir (m.58).
İşten ayrılınca kullanılmayan izin ne olur?
İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir (m.59/1).
İzin ücretinde zamanaşımı ne zaman başlar?
Bu ücrete ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar (m.59/1).
İhbar süresi ile yıllık izin birleştirilebilir mi?
Hayır. İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde bildirim süresiyle yeni iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleriyle iç içe giremez (m.59/2).
Adalar’da iş davaları nerede görülür?
Adalar Adliyesi’nde iş mahkemesi bulunmamaktadır; iş mahkemesinin görev alanına giren dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda iş hukuku dosyalarını takip etmektedir. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’dan gelen dosyalarda; sezonluk çalışma ilişkilerinin nitelendirilmesinden kıdem, ihbar ve fazla çalışma alacaklarına, yıllık izin uyuşmazlıklarından iş kazası tazminatlarına kadar işçi ve işveren taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.53-59)
- 14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanun m.16 — yıllık iznin bölünmesinde on günlük asgarî bölüm kuralı
- 10/9/2014 tarihli 6552 sayılı Kanun m.5-6 — yer altı işlerinde ek izin ve alt işveren işçilerinin izin süresi
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr (dava şartı arabuluculuk)
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
