Etkileşimli rehber · Cinsel suçlar
Sarkıntılık Suçu (TCK 102/1)
Sarkıntılık kanunda ayrı bir suç değil, cinsel saldırının hafif kademesidir: bedensel temas içeren ama anî ve kesik kalan cinsel davranış (2 – 5 yıl). Temas yoksa fiil cinsel taciz (3 ay – 2 yıl), temas süreklilik taşıyorsa basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl), mağdur çocuksa çocuğun cinsel istismarı (3 – 8 yıl) olur. Aynı olayın dört farklı maddeye girebilmesi, bu dosyaların neden çoğu zaman bir nitelendirme tartışması olduğunu açıklar. Bu sayfa; hangi kademede olduğunuzu, dosyanın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Bölüm 01 — Temel mantık
Bu dosyalar nasıl okunur?
Sarkıntılık dosyası bir nitelendirme dosyasıdır. Olay çoğu zaman saniyeler içinde, kalabalık ya da yarı kapalı bir ortamda geçer; adli tıp bulgusu nadiren vardır. Dosya üç soru üzerinden okunur: bedensel temas var mı, temas anî mi yoksa devam eden mi, hareket cinsel amaç taşıyor mu? Cevaplar fiili cinsel taciz, sarkıntılık, basit cinsel saldırı ya da huzur ve sükûnu bozma arasında bir yere yerleştirir; mağdur çocuksa madde bütünüyle değişir.
Dört komşu, iki ölçüt
Temas yoksa cinsel taciz (TCK 105, 3 ay – 2 yıl veya adli para); temas var ama anî ve kesikse sarkıntılık (102/1 c.2, 2 – 5 yıl); temas süreklilik taşıyor ve yoğunlaşıyorsa basit cinsel saldırı (102/1, 5 – 10 yıl); cinsel amaç ispatlanamıyorsa huzur ve sükûnu bozma (123) ya da hakaret (125). Mağdur çocuksa sarkıntılık 103/1 c.2’ye taşınır: 3 – 8 yıl, on iki yaşını doldurmamış mağdurda en az 5 yıl. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2).
Delil: beyan, kamera, tanık, teşhis
Mağdur beyanı hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil ölçütlerini arar. Toplu taşıma ve iş yeri dosyalarında kamera kaydı belirleyicidir ama günler içinde silinir. Taraflar birbirini tanımıyorsa teşhis usulünün kurallara uygun yapılıp yapılmadığı (CMK 81, PVSK ek 6) denetlenir. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür; delil yetersizliğinde şüpheden sanık yararlanır.
Şikâyet, HAGB ve infaz
Yetişkin mağdurda şikâyet altı ay içinde yapılır (TCK 73); vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür ve davayı düşürür. Uzlaştırma yoktur. Alt sınır iki yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim uygulanan dosyalarda gündeme gelir; hapis adli para cezasına çevrilemez. Koşullu salıverilme cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda dörtte üçtür; dava zamanaşımı sekiz yıldır.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Yalnızca ceza muhakemesini, delil değerlendirmesini, savunma hakkını ve mağdur haklarını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç sonuç öngörmez.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanız hangi aşamada?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Araç hem şüpheli ve sanık hem de mağdur tarafı için çalışır. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Dosyada hangi taraftasınız?
2. Dosya şu anda hangi aşamada?
3. Olay nerede geçti?
4. Mağdurun yaşı ve taraflar arasındaki ilişki?
5. Dosyadaki delil durumu?
6. Şikâyet ne zaman yapıldı, tedbir var mı?
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı delil ekseni: dosya nerede tartışılır?
Sarkıntılık dosyalarında değerlendirme altı eksende yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Üçüncü seçenekler iddiayı güçlendiren yönleri, birinci seçenekler savunmanın dayandığı yönleri gösterir. Araç nitelendirme yapmaz.
1. Temas var mı? (taciz sınırı)
İddia bedensel temas içeriyor mu; yoksa söz, bakış, mesaj ya da takip mi?
Dosyada nasıl incelenir?
Sarkıntılığın ilk ve en keskin ölçütü bedensel temastır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK 105) kapsamındadır: 3 ay – 2 yıl veya adli para, adli paraya çevirme ve HAGB açık. Temas iddiası beyanın kendisinden, tanıklardan ve kamera kaydından okunur; ‘yaklaştı’, ‘sürtündü’, ‘dokundu’ ifadelerinin her biri farklı sonuç doğurur.
2. Anî mi, sürekli mi? (saldırı sınırı)
Temas tek bir anda ve kesik mi kaldı; yoksa devam eden, yoğunlaşan bir davranış mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Anî, kesik ve süreklilik taşımayan temas sarkıntılık (2 – 5 yıl); süreklilik gösteren, yoğunlaşan davranış basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl). Temasın süresi, tekrar edip etmediği ve mağdurun tepkisi sonrası devam edip etmediği bu sınırı çizer. Mahkeme vasfı değiştirebilir; bu hâlde ek savunma hakkı tanınır (CMK 226).
3. Cinsel amaç
Hareket cinsel amaç taşıyor mu; kalabalıkta istem dışı temas, şaka ya da tartışma sırasında itme gibi bir açıklama var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Cinsel amaç ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma (TCK 123), hakaret (125) ya da kasten yaralama (86) olarak nitelendirilebilir; bu hâlde uzlaştırma açılır. Kalabalık toplu taşımada istem dışı temas ile cinsel amaçlı temas farkı; temasın yeri, süresi, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden değerlendirilir.
4. Kimlik tespiti ve kamera
Taraflar birbirini tanıyor mu; teşhis nasıl yapıldı; kamera kaydı var mı ve süresinde istendi mi?
Dosyada nasıl incelenir?
Yabancılar arasındaki olaylarda teşhisin usulüne uygun yapılması (CMK 81, PVSK ek 6: benzer kişiler arasından, tutanakla) denetlenir; fotoğraf üzerinden tek kişilik gösterme tartışmalıdır. Kamera kayıtları çoğu işletmede birkaç gün saklanır; ilk günlerde yazılı tespit talebi gerekir. Kaydın bütünlüğü ve açısı, olay anını gösterip göstermediği incelenir.
5. Beyan tutarlılığı ve tanık
Mağdur beyanı aşamalar arasında tutarlı mı; olay sonrası ilk kime ne anlatıldı; tanıklar olayı gördü mü, duydu mu?
Dosyada nasıl incelenir?
Beyan hükme esas alınabilir; tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil aranır. Olay sonrası ilk anlatım (arkadaşa mesaj, güvenliğe başvuru) ve zamanı önemlidir. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür; ancak tanığın olayı doğrudan görüp görmediği ile sonradan duyduğu ayrılır. Delil yetersizliğinde şüpheden sanık yararlanır.
6. Şikâyet süresi ve nitelikli hâl
Şikâyet altı ay içinde mi yapıldı; 102/3 hâllerinden biri (hizmet ilişkisi, hısımlık, birden fazla kişi, toplu yaşam ortamı) ileri sürülüyor mu; mağdur çocuk mu?
Dosyada nasıl incelenir?
Yetişkin mağdurda şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73); süresi geçmişse düşme kararı verilir. 102/3’teki beş hâl cezayı yarı oranında artırır ve her bent somut olarak ispatlanır. Mağdur çocuksa 103/1 c.2 uygulanır: 3 – 8 yıl, resen soruşturma, katalog suç; yalnız fail de çocuksa şikâyet aranır.
Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
Bu dosyalarda ilk üç eksen (temas, süreklilik, cinsel amaç) nitelendirmeyi, son üç eksen (teşhis ve kamera, beyan ve tanık, süre ve artırım) ispatı belirler. Nitelendirme ile ispat ayrı tartışmalardır; ikisi de aynı dosyada yürür.
Bölüm 04 — Etkileşimli
Sarkıntılık: iki madde, dört komşu suç, beş artırım hâli
Aynı olay, mağdurun yaşına ve temasın niteliğine göre üç aydan on iki yıla uzanan bir yelpazede nitelendirilebilir. İddianamede hangi maddenin ve kademenin isnat edildiği savunmanın da mağdur vekilinin de ilk sorusudur. Birine dokunun.
Sarkıntılık ile taciz arasındaki fark bedensel temas; sarkıntılık ile basit cinsel saldırı arasındaki fark temasın anî mi sürekli mi olduğu; yetişkin ile çocuk mağdur arasındaki fark ise madde, şikâyet şartı, katalog ve ceza aralığıdır. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir; vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır. Uzlaştırma hiçbir kademede yoktur; haksız tahrik indirimi bu suçlarda uygulanmaz.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Dosyanın ilk 48 saati
Bu liste hakkında şikâyet bulunan kişi içindir. Mağdursanız ilk saatlerde kamera kayıtlarının tespiti için işletmeye ya da kolluğa bilgi vermek, olayı ilk anlattığınız kişiyi ve zamanı not etmek ve altı aylık şikâyet süresini kaçırmamak belirleyicidir; bunun için ilk 24 saat yazısına bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Şikâyetten hükme: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ve mağdur vekilinin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
Sarkıntılık: kanuni ceza aralığı ve seçenekler
Mağdurun yaşını ve dosyadaki hâlleri seçin; araç kanunun öngördüğü hapis aralığını, şikâyet ve görevli mahkeme durumunu, HAGB ve erteleme kapılarını ve infaz hesabını göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir ve nitelendirmeyi yalnızca mahkeme yapar.
| Dayanak | Hâl | Sonuç |
|---|---|---|
| m. 102/1 c.2 | Sarkıntılık düzeyinde cinsel saldırı (yetişkin) | 2 – 5 yıl · şikâyete bağlı · asliye ceza · katalog dışı |
| m. 103/1 c.2 | Sarkıntılık düzeyinde çocuğun cinsel istismarı | 3 – 8 yıl · resen · asliye ceza · katalog (103) |
| m. 103/1 c.3 | Mağdur 12 yaşını doldurmamışsa | 5 yıldan az olamaz |
| m. 103/1 son c. | Sarkıntılıkta failin de çocuk olması | Şikâyete bağlı (mağdur, veli veya vasi) |
| m. 105/1 | Temas yoksa: cinsel taciz | 3 ay – 2 yıl veya adli para · şikâyete bağlı |
| m. 102/1 | Temas süreklilik taşıyorsa: basit cinsel saldırı | 5 – 10 yıl · şikâyete bağlı |
| m. 102/3 · 103/3-4 | Artırım hâlleri | Ceza yarı oranında artırılır |
| TCK 73 | Şikâyet süresi | Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay |
| CMK 253/3 | Uzlaştırma | Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalı |
| CMK 231/5 | HAGB | Sonuç ceza ≤ 2 yıl ise (alt sınır + indirim) |
| 5275 m. 107/2 | Koşullu salıverilme | Dörtte üç · son 1 yıl denetimli serbestlik (105/A) |
| TCK 66 | Dava zamanaşımı | Yetişkin 8 yıl · çocuk 15 yıl (18 yaştan itibaren, 66/6) |
Sarkıntılıkta hapis adli para cezasına çevrilemez (kısa süreli değildir); haksız tahrik uygulanmaz. Teşebbüs hükümlerinin sarkıntılıkta uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır: anî hareket çoğu zaman tamamlanmış sayılır; araç bu ihtimali hesaplamaz.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada sarkıntılık dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
Toplu taşımada anî temas iddiası; taraflar birbirini tanımıyor; olay yerinde tartışma çıkmış, güvenlik ya da polis çağrılmış.
Neye bakılır
Kalabalıkta istem dışı temas ile cinsel amaçlı temas farkı; temasın yeri, süresi, tekrar edip etmediği, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden okunur. Araç içi ve durak kameraları, yolcu tanıkları ve olay yerinde tutulan tutanak belirleyicidir; teşhis usulü denetlenir.
Tuzak
Kamera kayıtları toplu taşımada birkaç gün saklanır; ilk günde yazılı talep yapılmazsa kanıt kaybolur. Olay yerinde söylenen ‘özür dilerim’ dosyaya girer.
Tipik görünüm
Amir, öğretmen, doktor ya da iş arkadaşı hakkında; çoğu zaman kurum içi şikâyet ve disiplin süreciyle birlikte.
Neye bakılır
102/3-b artırımı için hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması aranır; yalnız sıfat yetmez. Kurum içi ifadeler, tanıklar ve disiplin dosyası ceza dosyasına girer; olay öncesi ve sonrası yazışmalar ilişkinin niteliğini gösterir. Kurum kameraları ve giriş-çıkış kayıtları istenir.
Tuzak
Kurum içi ‘uzlaşma’ ya da ‘özür’ girişimi ceza dosyasında baskı olarak okunabilir; disiplin ve ceza süreci birlikte planlanır.
Tipik görünüm
Tanıdıklar arasında; şaka, dans, kutlama ya da alkollü ortamda anî temas iddiası; olay sonrası mesajlaşmalar var.
Neye bakılır
Cinsel amaç ve rıza görünümü birlikte tartışılır: ortamın niteliği, tarafların önceki ilişkisi, olay anındaki tepki, olay sonrası mesajlar ve şikâyetin zamanı. Tanıkların yakınlığı ve tutarlılığı sınanır; alkol etkisindeki mağdurda 102/3-a artırımı gündeme gelebilir.
Tuzak
Olay sonrası ‘aramızda kalsın’ ya da ‘yanlış anlaşıldı’ mesajları karşı delil olarak okunabilir; yazışma bütünüyle avukatla değerlendirilir.
Tipik görünüm
Yabancı bir kişinin yoldan geçerken dokunduğu iddiası; fail sonradan çevre kameraları ya da eşkâl üzerinden tespit edilmiş.
Neye bakılır
Kimlik tespiti dosyanın merkezidir: teşhisin usulüne uygunluğu (benzer kişiler arasından, tutanakla), eşkâl ile şüphelinin uyumu, HTS ve konum verileri, o saatte nerede olunduğu. Kamera kaydının çözünürlüğü ve açısı olay anını gösterip göstermediğini belirler.
Tuzak
Tek fotoğraf üzerinden yapılan teşhis tartışmalıdır; savunma teşhis usulüne itirazı yazılı olarak dosyaya koyar. Konum geçmişi silinmez.
Sarkıntılık Suçunda Kamera Kayıtları Nasıl Değerlendirilir? →
Tipik görünüm
Mağdur on sekiz yaşından küçük; okul servisi, kurs, akraba ziyareti ya da komşuluk ilişkisi içinde anî temas iddiası.
Neye bakılır
Fiil 103/1 c.2’ye taşınır: 3 – 8 yıl, on iki yaş altında en az 5 yıl, resen soruşturma, katalog suç. Yaş tespiti ilk sorudur; 103/3 (vasi, eğitici, bakıcı, hısımlık) ve 103/4 (cebir, tehdit, silah) artırımları ayrı ayrı ispatlanır. Çocuk uzman eşliğinde bir kez dinlenir; anlatımın alınış biçimi ve telkin etkisi incelenir.
Tuzak
Aile içi dosyalarda tanıkların yakınlığı ve boşanma, velayet, miras gibi eş zamanlı uyuşmazlıklar değerlendirilir; çocukla olay hakkında konuşmak telkin iddiası doğurur.
Tipik görünüm
Olayın üzerinden uzun süre geçmiş; şikâyet iş, aile ya da başka bir uyuşmazlık sırasında yapılmıştır.
Neye bakılır
Yetişkin mağdurda altı aylık şikâyet süresi (TCK 73) ilk sorudur: fiil ve fail ne zaman öğrenildi? Süre geçmişse düşme kararı verilir. Süresindeyse dosya beyan tutarlılığı, o dönemin tanıkları ve yazışmaları, şikâyetin saiki ve zamanı üzerinden okunur; kamera kaydı artık yoktur.
Tuzak
Şikâyet süresi savunması yazılı ve gerekçeli sunulur; olayın eskiliği tek başına takipsizlik sebebi değildir. Çocuk mağdurda şikâyet süresi aranmaz.
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. Sarkıntılık kanunda ayrı bir suçtur.
2. Elle taciz hukuken cinsel taciz değil, cinsel saldırı kapsamındadır.
3. Sarkıntılıkta taraflar uzlaşırsa dava düşer.
4. Yetişkin mağdurda sarkıntılık şikâyeti altı ay içinde yapılmalıdır.
5. Tanık yoksa sarkıntılıktan mahkûmiyet verilemez.
6. Sarkıntılıkta HAGB kanunen yasaktır.
7. Mağdur çocuksa sarkıntılık cezası 3 yıldan 8 yıla kadar hapistir.
8. Sarkıntılık dosyası ağır ceza mahkemesinde görülür.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Konuyu anlattığımız videolar
Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.
Sarkıntılık Cezası ve Sarkıntılık Suçu Savunması
Cinsel Taciz ile Cinsel Saldırı Arasındaki Fark Nedir?
Cinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi
Beraat Gerekçesi: Çelişkili Müşteki Beyanları
Sadece Tanık Sözü ile Kurgulanan İftiralar
Cinsel Suçlarda HTS Kayıtları ile Beraat Alınabilir mi?
Cinsel Suçlarda Uzlaşma Mümkün müdür?
Cinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Durumlarda Olur?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
Bedensel temas içeren ama anî, kesik ve süreklilik taşımayan cinsel davranış; cinsel saldırının (102/1 c.2) ve çocuğun cinsel istismarının (103/1 c.2) hafif kademesi.
Sarkıntılık ile cinsel taciz arasındaki sınır: temas yoksa taciz (105), varsa cinsel saldırı (102). Halk dilindeki ‘elle taciz’ hukuken cinsel saldırıdır.
Sarkıntılık ile basit cinsel saldırı arasındaki sınır: anî ve kesik temas sarkıntılık, devam eden ve yoğunlaşan davranış basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl).
Fiilin cinsel arzuyu tatmin ya da cinsel nitelik taşıması; ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma (123), hakaret (125) ya da kasten yaralama (86) olabilir.
Yetişkin mağdurda şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır; vazgeçme kesinleşmeye kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır; fiil 123 ya da 125’e dönerse uzlaştırma açılır.
Şüphelinin benzer görünümlü kişiler arasından tanıklara gösterilmesi; tutanağa bağlanır. Tek fotoğraf üzerinden yapılan teşhis tartışmalıdır.
Toplu taşıma ve iş yeri dosyalarının ana delili; birkaç gün içinde silindiğinden yazılı tespit talebi gerekir. Açısı, süresi ve bütünlüğü değerlendirilir; kayıt yokluğu otomatik beraat değildir.
Beyan hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delillerle desteklenme ölçütlerini arar. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür.
Suçun sabit olmadığı, delillerin mahkûmiyet için yeterli kesinliğe ulaşmadığı hâllerde beraat kararı verilmesini gerektiren ilke.
Mahkemenin fiili iddianameden farklı nitelendirmesi; olayla bağlıdır, adıyla değil. Farklı hükümle mahkûmiyet için ek savunma hakkı zorunludur (bozma: 289/1-h).
Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanması geri bırakılabilir; sarkıntılıkta alt sınır iki yıl olduğundan yalnız alt sınırdan ceza ve indirimle mümkündür (7589 s.K. ile yeniden düzenlendi).
Mağdur on sekiz yaşından küçükse uygulanan madde; sarkıntılık kademesi 3 – 8 yıl, on iki yaş altında en az 5 yıl, resen soruşturma, katalog suç.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda cezanın dörtte üçü iyi hâlle çekildiğinde koşullu salıverilme; son bir yıl denetimli serbestlik (105/A).
Kasıtlı suçtan hapis mahkûmiyetinin sonucu olarak seçme, seçilme, kamu görevi, velayet ve vesayet gibi hakların infaz süresince kullanılamaması.
Bölüm 12 — Okuma listesi
Sarkıntılık üzerine yazılarımız
Bu alanda kanun maddesi düzeyine inen bir yazı dizisi yayımladık; aşağıda konuya göre seçilmiş olanlar var. Tamamı için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
Sarkıntılık kanunda ayrı bir suç değil, cinsel saldırının hafif kademesidir: bedensel temas içeren ama anî ve kesik kalan cinsel davranış. TCK 102/1 ikinci cümle uyarınca ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Mağdur çocuksa TCK 103/1 ikinci cümle uygulanır: 3 – 8 yıl, on iki yaşını doldurmamış mağdurda en az 5 yıl.
Belirleyici ölçüt bedensel temastır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK 105, 3 ay – 2 yıl veya adli para); temas varsa cinsel saldırı kapsamındadır. Halk dilindeki ‘elle taciz’ hukuken cinsel saldırıdır; temas anî ve kesik kalmışsa sarkıntılık düzeyinde cinsel saldırı (2 – 5 yıl) söz konusudur.
İkisinde de temas vardır; fark yoğunluk ve sürekliliktedir. Anî ve kesik davranışlar sarkıntılık düzeyinde kalır (2 – 5 yıl); süreklilik gösteren, yoğunlaşan davranışlar basit cinsel saldırıdır (5 – 10 yıl). Mahkeme bu nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır (CMK 226).
Yetişkin mağdurda evet: TCK 102/1 ‘mağdurun şikâyeti üzerine’ ibaresini taşıdığından şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73); süresi geçmişse dava düşer. Mağdur çocuksa (TCK 103) soruşturma resen yürütülür; yalnız sarkıntılık düzeyinde kalan fiilin faili de çocuksa mağdurun, velisinin ya da vasisinin şikâyeti aranır.
Uzlaştırma yoktur: cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253/3). Şikâyetten vazgeçme ayrı bir kurumdur: yetişkin mağdurlu sarkıntılıkta hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür. Çocuk mağdurda şikâyet aranmadığından vazgeçme davayı düşürmez.
Evet. Tanık ya da kamera kaydı olmadan da mahkûmiyet mümkündür; mağdur beyanı tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil ölçütleriyle sınanarak hükme esas alınabilir. Buna karşılık deliller mahkûmiyet için yeterli kesinliğe ulaşmıyorsa şüpheden sanık yararlanır ve beraat kararı verilir. Kamera kaydının bulunmaması otomatik beraat, bulunması otomatik mahkûmiyet değildir.
Yetişkin mağdurlu sarkıntılık CMK 100 kataloğunda değildir; tutuklama için kuvvetli şüphe ve somut bir tutuklama nedeni aranır, uygulamada adli kontrol ve 6284 uzaklaştırma tedbiri daha sık gündeme gelir. Çocuk mağdurda TCK 103 bütünüyle katalogdadır; karine otomatik tutuklama anlamına gelmez, ölçülülük denetimi yapılır.
Kanunda cinsel suçlar için mutlak bir HAGB yasağı yoktur; engel ceza miktarıdır. Sarkıntılığın alt sınırı iki yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim (örneğin TCK 62) uygulanan ve sonuç cezanın iki yılı aşmadığı dosyalarda gündeme gelir. Hapis cezası adli para cezasına çevrilemez; kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet HAGB’yi kapatır.
Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; ağır ceza on yılı aşan cezalarda görevlidir. Basit cinsel saldırı isnadıyla ağır cezada açılan dava sarkıntılığa dönse de orada biter (CMK 6). Dava zamanaşımı yetişkin mağdurda sekiz, çocuk mağdurda on beş yıldır; çocukta süre on sekiz yaşın bitiminden itibaren işler (TCK 66/6).
Hayır. Sarkıntılık cinsel amaç taşıyan temas gerektirir; kalabalıkta kaçınılmaz ya da istem dışı temas suç oluşturmaz. Ayrım temasın yeri, süresi, tekrar edip etmediği, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden yapılır; kamera kaydı ve yolcu tanıkları belirleyicidir. Cinsel amaç ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma ya da hakaret olarak da nitelendirilebilir.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 s.K. m. 107/2); son bir yıl denetimli serbestlik (105/A) ayrıca değerlendirilir. Mahkûmiyet TCK 53 hak yoksunluklarını doğurur, adli sicile işler; memuriyet ve güvenlik soruşturması etkileri vardır. Mağdur tarafı için maddi ve manevi tazminat davası ayrıca açılabilir.
Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.
Av. Burakhan Çalışkan
Dosyanızı birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Sarkıntılık ve cinsel saldırı dosyalarında soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Şikâyet dilekçesini, ifade tutanağını, varsa teşhis tutanağını ve olay günü yazışmalarınızı aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Genel çerçeve için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi‘ne, madde metni için Sarkıntılık Düzeyinde Kalan Cinsel Saldırı yazımıza bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 25 Eylül 2026