Kısa cevap: Cinsel saldırı, TCK m. 102’de düzenlenir ve bedensel temas içeren cinsel davranışlarla yetişkin bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlâl edilmesidir. Ceza üç derecelidir: cinsel davranış sarkıntılık düzeyinde kalırsa 2 – 5 yıl, temel hâlde 5 – 10 yıl, fiil vücuda organ veya sair cisim sokulması suretiyle gerçekleşmişse 12 yıldan az olmamak üzere hapis. Nitelikli hâllerden biri varsa (m. 102/3) bu cezalar yarı oranında artırılır. Temel hâl ve sarkıntılık şikâyete bağlıdır; nitelikli cinsel saldırı ise eşe karşı işlenmedikçe resen soruşturulur.
Bu dosyalarda nitelendirme ve delil durumu sonucu birlikte belirler. Durumunuzu kısaca aktarabilirsiniz.
TCK 102 madde metni
(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
(3) Suçun; a) beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, b) kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, c) üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından, d) silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte, e) insanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.
(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, mevzuat.gov.tr — madde metni birebir aktarılmıştır.
Dereceler ve cezalar
Kanun, cinsel davranışın yoğunluğuna göre üç farklı ceza aralığı öngörmüştür. Nitelendirme, hem cezayı hem görevli mahkemeyi değiştirir.
Aynı olay, temasın ani ve kesintili mi yoksa süreklilik gösteren mi olduğuna göre 2 – 5 yıl ile 5 – 10 yıl arasında değişebilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir (CMK m. 225/2); bu nedenle nitelendirme yargılamanın her aşamasında canlı bir tartışmadır.
Cinsel saldırı, taciz ve istismar farkı
Bu üç suç sürekli karıştırılır. Ayrım iki soruyla yapılır: bedensel temas var mı? ve mağdur çocuk mu?
Temas ve mağdurun yaşı, dosyanın hangi maddeye göre yürüyeceğini belirler. Elinizdeki belgeleri aktarabilirsiniz.
Şikâyet, süre ve uzlaştırma
TCK m. 102/1 “mağdurun şikâyeti üzerine” ibaresini taşıdığından temel hâl ve sarkıntılık düzeyinde kalan hâl şikâyete bağlıdır. Şikâyet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır (TCK m. 73).
Nitelikli cinsel saldırı (m. 102/2) kural olarak resen soruşturulur; yalnızca fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde şikâyete bağlıdır.
Şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3).
Teşebbüs, zamanaşımı ve yaptırım seçenekleri
Mağdurun akıl hastalığı nedeniyle kendini savunamayacak durumda olması ayrı bir değerlendirmedir; bu konuyu akıl hastalığı ve ceza sorumluluğu (TCK 32) yazısında ele aldım.
Fiilin vücuda organ veya cisim sokulması boyutuna ulaştığı hâli nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2) yazısında ayrıntılı ele aldım.
Saldırı isnadının yargılama sırasında sarkıntılık ya da tacize dönüşmesini ve ek savunma hakkını cinsel suçlarda suç vasfının değişmesi yazısında ele aldım.
Uyuyan ya da alkol etkisiyle bilinci kapalı mağdura karşı işlenen fiilde rıza tartışmasını ve 102/3-a artırımını alkol veya uyku etkisindeki mağdura karşı cinsel saldırı yazısında ele aldım.
Basit ve nitelikli cinsel saldırıda farklı koşullu salıverilme oranlarını cinsel suç hükümlüsünün infazı: koşullu salıverilme oranları yazısında ele aldım.
Sıkça sorulan sorular
Cinsel saldırı suçunun cezası nedir?
TCK m. 102/1 uyarınca temel hâlde 5 yıldan 10 yıla kadar hapis; cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir. Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda ise 12 yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur (m. 102/2).
Basit cinsel saldırı ne demek, cezası ne kadar?
Uygulamada “basit cinsel saldırı” ifadesiyle TCK m. 102/1’in birinci cümlesindeki temel hâl kastedilir: cinsel davranışlarla vücut dokunulmazlığının ihlâl edilmesi. Cezası 5 yıldan 10 yıla kadar hapistir. Davranış sarkıntılık düzeyinde kalıyorsa ceza 2 yıldan 5 yıla iner.
Cinsel saldırı suçu şikâyete tabi mi?
Temel hâl ve sarkıntılık düzeyinde kalan hâl şikâyete bağlıdır; madde metninde “mağdurun şikâyeti üzerine” ibaresi yer alır. Nitelikli cinsel saldırı (m. 102/2) ise kural olarak resen soruşturulur; yalnızca fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır.
Şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyete bağlı hâllerde süre, fiilin ve failin kim olduğunun bilindiği veya öğrenildiği günden itibaren altı aydır (TCK m. 73). Bu süre dava zamanaşımı süresini geçemez. Resen soruşturulan hâllerde şikâyet süresi söz konusu değildir.
Cinsel saldırıya teşebbüsün cezası nedir?
Suça teşebbüs hâlinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilmek suretiyle cezalandırılır (TCK m. 35). Ağırlaştırılmış müebbet yerine 14 – 21 yıl, müebbet yerine 10 – 18 yıl hapis cezası uygulanır.
Cinsel saldırı ile cinsel taciz arasındaki fark nedir?
Belirleyici ölçüt bedensel temastır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK m. 105), varsa cinsel saldırı (TCK m. 102) sayılır. Bu ayrım ceza aralığını 3 ay–2 yıl bandından 2–10 yıl bandına taşıdığı için dosyanın en kritik tartışmasıdır.
Nitelikli hâller nelerdir?
TCK m. 102/3’te beş hâl sayılmıştır: savunmasız kişiye karşı işlenmesi; kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması; üçüncü derece dâhil hısımlık ilişkisi içindeki kişiye karşı ya da üvey ebeveyn veya evlat edinen tarafından işlenmesi; silahla veya birden fazla kişiyle birlikte işlenmesi; toplu yaşam ortamlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılması. Bu hâllerde ceza yarı oranında artırılır.
Cinsel saldırıda uzlaşma olur mu?
Hayır. Şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3). Şikâyetten vazgeçme ise şikâyete bağlı hâllerde davayı düşürür.
Cinsel saldırıda dava zamanaşımı kaç yıldır?
Zamanaşımı, cezanın üst sınırına göre belirlenir (TCK m. 66/4). Sarkıntılık düzeyinde kalan hâlde (üst sınır 5 yıl) dava zamanaşımı sekiz yıl; temel hâlde (üst sınır 10 yıl) on beş yıldır. Nitelikli hâllerde artırım sonrası ceza esas alınır.
Cinsel saldırıda HAGB veya erteleme mümkün mü?
Ceza miktarı eşiği belirleyicidir. HAGB için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması (CMK m. 231/5), erteleme için de iki yıl veya daha az hapis cezası (TCK m. 51) aranır. Temel ve nitelikli cinsel saldırıda ceza bu eşiğin çok üzerinde kaldığından pratikte gündeme gelmez; yalnızca sarkıntılık düzeyinde ve indirim uygulanan dosyalarda tartışılabilir.
Cebir ve şiddet ayrıca cezalandırılır mı?
Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır (TCK m. 102/4). Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur (m. 102/5).
İlgili sayfalar
Sarkıntılık derecesinin ayrıntısı için sarkıntılık ne demek ve sarkıntılık suçunun cezası; temas bulunmayan hâller için TCK 105 cinsel taciz; mağdurun çocuk olması hâlinde çocukların cinsel istismarı ve reşit olmayanla cinsel ilişki yazılarına bakabilirsiniz. Teşebbüs için cinsel saldırıya teşebbüs, delil tartışması için delil yetersizliği ve mağdur beyanı, genel çerçeve için cinsel suçlarda savunma sayfalarına geçebilirsiniz.
Dosyanın hangi aşamasında olduğunuzu ve isnadın hangi fıkraya dayandığını aktarmanız yeterli.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
