Kısa cevap: Beykoz icra avukatı, takibin açılmasından tahsile kadar dosyayı yürütür. Alacağın güvence altına alınmasında en etkili araç ihtiyati hacizdir: karar on gün içinde infaz ettirilmezse kendiliğinden kalkar ve yedi gün içinde takip veya dava başlatılmazsa hükümsüz olur (İİK m.261, 264).
Alacak tahsilinde en sık yaşanan sorun, takip açıldığında borçlunun malvarlığının çoktan eritilmiş olmasıdır. Kanun bunun için takipten önce işleyen bir araç öngörmüştür. Ancak bu araç, çok kısa ve hak düşürücü nitelikte sürelere bağlıdır; bir gün gecikme kararı tümüyle etkisiz hâle getirebilir.
Bu sayfada önce icra avukatının hangi işleri yürüttüğünü ve bir alacak dosyasının hangi adımlardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: ihtiyati haciz — şartları, teminat, infaz süresi, tamamlayıcı merasim, itiraz ve hacze iştirak. Zarar kaynaklı alacaklar için tazminat sayfamıza bakabilirsiniz.
Alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden infazını istemek zorundadır; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar (İİK m.261/1). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İcra Avukatı Hangi İşleri Yürütür?
Kısa cevap: Takip yolunun seçimi ve dosyanın açılması, itirazların aşılması, haciz, satış ve paylaştırma; ayrıca ihtiyati haciz, teminat yönetimi, tamamlayıcı merasim ve hacze iştirak ile borçlu tarafında savunma.
Alacaklı tarafında iş, çoğu zaman takip açmadan önce başlar: borçlunun malvarlığı hâlâ yerinde mi, mal kaçırma emaresi var mı. Bu sorunun cevabı, dosyanın ihtiyati hacizle mi yoksa doğrudan takiple mi açılacağını belirler.
Bir Alacak Dosyası Hangi Adımlarla İlerler?
Kısa cevap: Alacağın belgelenmesi, risk değerlendirmesi, gerekiyorsa ihtiyati haciz, infaz, takip veya dava, kesinleşme, satış ve tahsil.
Beykoz’da adliye bulunmadığından takip ve şikâyet dosyaları Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesindeki birimlerde görülür.
İhtiyati Haciz Hangi Şartlarda İstenir?
Kısa cevap: Alacak rehinle temin edilmemiş ve muaccel olmalıdır. Vadesi gelmemiş borçta yalnız yerleşim yerinin bulunmaması ve mal kaçırma ya da hileli işlem hâllerinde istenebilir. Mahkeme tarafları dinleyip dinlememekte serbesttir.
2020 değişikliği bu alanda önemli bir boşluğu kapattı: ret kararı artık gerekçeli verilmek zorundadır ve istinafa açıktır. Aynı şekilde yüzüne karşı aleyhine karar verilen taraf da istinaf yoluna gidebilir; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.
Teminat ve Kararın İçeriği
Kısa cevap: Alacaklı kural olarak teminat verir; ilam varsa aranmaz, ilam niteliğinde belgede mahkeme takdir eder. Borçlu da teminat göstererek malı elinde tutabilir veya haczi kaldırtabilir; teminat borç ve masraf tutarını geçemez.
İnfaz ve Tutanak
Kısa cevap: Karar on gün içinde icra dairesine götürülmelidir; aksi hâlde kendiliğinden kalkar. Tutanak derhal icra dairesine verilir ve sureti üç gün içinde ilgililere tebliğ edilir.
Tamamlayıcı Merasim: Yedi Günlük Zorunluluk
Kısa cevap: Haczin uygulanmasından ya da tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunulmalı veya dava açılmalıdır. İtiraz gelirse yine yedi gün; dava sürerken konulan hacizde hükmün tebliğinden bir ay.
İhtiyati haciz hangi adımlardan geçer?
İtiraz ve Hacze İştirak
Kısa cevap: Borçlu ve menfaati ihlâl edilen üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz edebilir; istinaf icrayı durdurmaz. İhtiyati haciz sahibi, kesin hacze dönüşmeden önce konulan hacze kendiliğinden ve muvakkaten iştirak eder ama rüçhan hakkı vermez.
Takibe konu alacak bir kira ilişkisinden doğuyorsa ispat ve tahliye başlıkları için kira sayfamıza, borçlunun ölümü hâlinde terekeye ilişkin başlıklar için miras sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Merci
İhtiyati haciz kararını İİK m.50’ye göre yetkili mahkeme verir; kararın infazı, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden istenir. İnfaza ilişkin şikâyetler icra mahkemesine; ihtiyati hacze itiraz ise kararı veren mahkemeye yöneltilir. Takip işlemleri icra dairelerinde yürür. Beykoz’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık alacağın niteliğidir: rehinle temin edilmiş mi, muaccel mi, değilse kanunun saydığı hâllerden biri var mı.
İkincisi delil düzeyidir; alacağı ve haciz sebebini kanaat getirecek biçimde gösteren belgeler mevcut mu.
Üçüncüsü teminattır: alacak ilama mı yoksa ilam niteliğinde belgeye mi dayanıyor.
Dördüncüsü sürelerdir; on günlük infaz ve yedi günlük tamamlayıcı merasim süreleri korunmuş mu.
Beşincisi sıradır: mal üzerinde önceden konulmuş rehin veya haciz bulunuyor mu, iştirak mümkün mü.
Takipten önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulanmasından ya da tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır; aksi hâlde haciz hükümsüz kalır (İİK m.264). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Beykoz icra avukatı hangi işleri yürütür?
İlamsız, ilamlı, kambiyo ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipleri açar; itirazın iptali veya kaldırılması yollarını yürütür; haciz, satış ve paylaştırma aşamalarını takip eder. İhtiyati haciz, teminat yönetimi ve hacze iştirak da bu kapsamdadır.
Bir alacak dosyası hangi adımlarla ilerler?
Alacak belgelenir, borçlunun mal kaçırma riski değerlendirilir ve gerekirse ihtiyati haciz alınır. Karar on gün içinde infaz ettirilir, yedi gün içinde takip veya dava başlatılır; takip kesinleşince haciz kesinleşir, satış ve paylaştırma yapılır.
İhtiyati haciz nedir?
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının; borçlunun kendisinde veya üçüncü kişideki taşınır ve taşınmaz malları ile alacaklarını ve diğer haklarını geçici olarak haczettirmesidir (İİK m.257/1).
Vadesi gelmemiş alacak için ihtiyati haciz istenebilir mi?
Yalnız iki hâlde: borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa veya borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kaçmaya hazırlanır yahut alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa (m.257/2).
Bu durumda borç muaccel olur mu?
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder (m.257/3).
İhtiyati hacze hangi mahkeme karar verir?
İhtiyati hacze, İcra ve İflas Kanunu’nun 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir (m.258/1).
Mahkeme karşı tarafı dinler mi?
Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir (m.258/2). Bu nedenle ihtiyati haciz çoğu zaman borçlu dinlenmeden karara bağlanır.
İhtiyati haciz talebim reddedilirse ne yapabilirim?
22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre ihtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir (m.258/3).
Aleyhime ihtiyati haciz kararı verildi, itiraz edebilir miyim?
Yüzünüze karşı verilmişse istinaf yoluna başvurabilirsiniz (m.258/3). Dinlenmeden verilmişse yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilirsiniz (m.265/1).
İhtiyati haciz için teminat yatırmak zorunda mıyım?
Kural olarak evet. Ancak alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder (m.259).
Haksız ihtiyati hacizde sorumluluğum ne olur?
İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü kişinin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur. Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülebilir (m.259).
İhtiyati haciz kararında neler yazar?
Alacaklının ve borçlunun kimlik ile yerleşim yeri bilgileri, haczin hangi belgelere dayandığı ve ne miktar alacak için konulduğu, haciz sebebi, haczolunacak şeyler ve teminatın nelerden ibaret olduğu yazılır (m.260).
Kararı ne kadar sürede uygulatmalıyım?
Alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden infazını istemek zorundadır. Aksi hâlde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar (m.261/1).
İnfazla ilgili şikâyet nereye yapılır?
İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikâyetler, infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır (m.261/3).
Haciz tutanağı bana tebliğ edilir mi?
İcra dairesi, ihtiyati haciz tutanağının birer suretini üç gün içinde haciz sırasında hazır bulunmayan alacaklı ve borçluya, icabında üçüncü kişiye tebliğ eder (m.262/2).
Hacizli mal bende kalabilir mi?
Haczolunan mallar; kıymetleri depo edilmek veya esham ve tahvilat, taşınır-taşınmaz rehin ya da muteber bir banka kefaleti gösterilmek şartıyla borçluya bırakılabilir. İstenilecek teminat her hâlde borç ve masraf tutarını geçemez (m.263).
İhtiyati haczi kaldırtabilir miyim?
Borçlu; para, mahkemece kabul edilecek rehin, esham veya tahvilat depo ederek ya da taşınmaz rehni yahut muteber banka kefaleti göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer (m.266).
İhtiyati hacizden sonra ne yapmam gerekir?
Dava açmadan veya takibe başlamadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı; haczin uygulanmasından, gıyabında yapılmışsa tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde bulunmalı ya da dava açmalıdır (m.264/1).
Borçlu ödeme emrine itiraz ederse ne olur?
İtiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur. Alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur (m.264/2).
Süreleri kaçırırsam ihtiyati haciz ne olur?
Alacaklı bu süreleri geçirir, davasından veya takip talebinden vazgeçer, takip talebi düşer, dosya işlemden kaldırılıp bir ay içinde yenilenmez ya da davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır (m.264/4).
İhtiyati haciz ne zaman kesin hacze dönüşür?
Borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılır ya da mahkemece iptal edilirse, ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür (m.264/son).
Üçüncü kişi ihtiyati hacze itiraz edebilir mi?
Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir (m.265/2).
İtiraz üzerine verilen karara karşı ne yapılabilir?
İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir; bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf başvurusu ihtiyati haciz kararının icrasını durdurmaz (m.265/4).
Başka bir alacaklı aynı mala haciz koyarsa ne olur?
İhtiyaten haczedilen mallar, ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden önce başka bir alacaklı tarafından haczedilirse, ihtiyati haciz sahibi bu hacze kendiliğinden ve muvakkaten iştirak eder (m.268/1).
İhtiyati haciz rüçhan hakkı sağlar mı?
Hayır. İhtiyati haciz masrafları satış tutarından alınır; ancak ihtiyati haciz diğer rüçhan hakkını vermez. Ayrıca rehinden önce haciz bulunması hâlinde hiçbir haciz rehinden önceki hacze iştirak edemez (m.268).
Beykoz’daki icra dosyaları nerede görülür?
Takip işlemleri icra dairelerinde yürür; şikâyet ve takibe ilişkin uyuşmazlıklar icra hukuk mahkemesine aittir. Beykoz’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesindeki birimlerde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda icra dosyalarını takip etmektedir. Beykoz, Kavacık, Paşabahçe ve çevre mahallelerden gelen dosyalarda; takibin açılmasından haciz ve satışa, ihtiyati haciz kararlarının alınması ve infazından itiraz ile hacze iştirak tartışmalarına kadar alacaklı ve borçlu taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.257-268)
- 22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanun m.50 — İİK m.258/3’te ret kararının gerekçeli verilmesi ve istinaf yolunun açılması
- 17/7/2003 tarihli 4949 sayılı Kanun — ihtiyati haciz şartları, itiraz ve tamamlayıcı merasime ilişkin değişiklikler
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
