Ataşehir Uyuşturucu Avukatı | Kullanma, Ticaret ve Nitelendirme

Bu alan dört ana suç tipinden oluşur: imal, ithal ve ihraç (TCK m.188/1), ülke içinde ticaret (m.188/3), kullanılmasını kolaylaştırma ve alenen özendirme (m.190) ve kullanmak için bulundurma veya kullanma (m.191). Bunlara öncül madde suçu (m.188/7) ve tüzel kişiler hakkındaki güvenlik tedbirleri (m.189) eklenir. Dosyaların büyük kısmında asıl tartışma, fiilin kullanma mı ticaret mi olduğudur.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.188/3). Uyuşturucu verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

Bu fiiller en ağır cezayı gerektirir: uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.188/1).

Evet ve bu artırım çok geniş bir listeyi kapsar. Maddenin eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevleri olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.188/4-a). Sentetik katinon ve sentetik opioid türevleri bu listeye 28 Mart 2023 tarihli 7445 sayılı Kanun’la eklenmiştir.

Evet. Ticaret fiillerinin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel ya da işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.188/4-b). Aynı artırım kullanma suçu için de geçerlidir (m.191/10).

İki ayrı artırım vardır: suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır (TCK m.188/5). Ayrıca sağlık mesleği mensupları tarafından işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m.188/8).

Kanunda sayılı bir ölçüt listesi yoktur; ayrım somut delillerin bütünüyle yapılır. Uygulamada belirleyici olanlar: ele geçen maddenin miktarı, ambalajlanma biçimi (satışa hazır küçük paketler), ele geçtiği yer ve saklama biçimi, yanında bulunan hassas terazi ve poşetleme malzemesi gibi eşyalar, dijital iletişim kayıtları, para hareketleri ve sanığın kullanıcı olduğuna ilişkin tıbbi kayıtlar. Ayrıntılar için kuryelik ve ticaret arasındaki ince çizgi yazımıza bakılabilir.

Kanun bu ihtimali ayrıca düzenler: 188. maddede tanımlanan imal ve ticaret ile 190. maddede tanımlanan kullanılmasını kolaylaştırma suçundan yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran 191. madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında m.191 hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir (m.191/8).

Tek başına yeterli değildir, çünkü kanun ticaret fıkrasında bulundurmayı da saymıştır (TCK m.188/3). Belirleyici olan fiilin adı değil, bulundurmanın amacıdır. Savunma bu nedenle bulundurmanın kişisel kullanıma yönelik olduğunu gösteren delillerle kurulur: kullanım sıklığına uygun miktar, satışa hazırlık eşyasının bulunmaması, dijital kayıtlarda alışveriş trafiğinin olmaması ve kişinin kullanıcı olduğuna ilişkin tıbbi belgeler.

Kanun metni bakımından evet: sevk eden ve nakleden fiilleri, ticaret suçunu düzenleyen aynı fıkrada sayılmıştır (TCK m.188/3). Yani maddenin mülkiyeti kişide olmasa dahi taşıma fiili bu kapsamda değerlendirilir. Savunmada tartışılan noktalar; kişinin taşıdığı şeyin niteliğini bilip bilmediği, kastının kapsamı ve varsa TCK m.192’deki etkin pişmanlık imkânlarıdır.

Kullanmak için madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmî makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.192/2). Suç haber alındıktan sonra gönüllü yardımda bulunulursa ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.

Edilebilir ve çoğu dosyada bu itiraz doğrudan cezayı etkiler. Maddenin eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid veya amfetamin türevlerinden biri olması cezayı yarı oranında artırdığından (TCK m.188/4-a), analizin hangi kuruma yaptırıldığı, numunenin alınma ve muhafaza zinciri ile raporun tespit ettiği etken madde türü ayrıntılı biçimde incelenir. Zincirdeki bir kopukluk, artırım sebebinin uygulanmasını tartışmalı hâle getirir.

Girebilir. Kanun, üretimi resmî makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde bakımından da 188. maddenin hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Ancak bu hâlde verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir (TCK m.188/6). Reçeteyle alınan ilaçların ruhsata aykırı biçimde satılması veya devredilmesi bu kapsamda değerlendirilir.

Evet, ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmî makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.188/7).

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur (TCK m.189). Bu tedbirler, faaliyet izninin iptali ve müsadere gibi sonuçlar doğurabilir; gerçek kişilerin cezai sorumluluğu ise ayrıca devam eder.

Kanun üç fiili sayar: kullanılmasını kolaylaştırmak için özel yer, donanım veya malzeme sağlamak; kullananların yakalanmalarını zorlaştıracak önlemler almak; ve kullanma yöntemleri konusunda başkalarına bilgi vermek. Bu fiiller beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK m.190/1). Kullanılmasını alenen özendiren veya bu nitelikte yayın yapan kişi de aynı cezayla cezalandırılır (m.190/2).

Kanun mesafeyi, sayılan bina ve tesislerin varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel ya da işaretlerle belirlenen sınırlarına göre tanımlar (TCK m.188/4-b). Yani ölçüm binanın kendisinden değil, tesisin sınırından yapılır. Ayrıca fiilin bu mesafe içindeki umumi veya umuma açık bir yerde işlenmiş olması aranır; özel konut içinde işlenen fiillerde bu artırımın uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Kullanma suçu (m.191) asliye ceza mahkemesinin; imal ve ticaret suçu (m.188) ise cezasının üst sınırı nedeniyle ağır ceza mahkemesinin görevindedir. Kullanılmasını kolaylaştırma (m.190) asliye ceza mahkemesinde görülür. Ataşehir’in ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.

Dört başlık: aramanın hukuka uygunluğu (karar var mı, kapsamı ne, tutanak usulüne uygun mu), nitelendirme (kullanma mı ticaret mi — miktar, ambalaj, eşya, dijital kayıt), artırım sebepleri (madde türü, iki yüz metre kuralı, üç kişi veya örgüt) ve etkin pişmanlık takvimi (resmî makamlar haber aldı mı, soruşturma başladı mı).