Kullanım mı, ticaret mi?
Dosyanın en çok tartışılan sorusu. Miktar, paketleme, materyal, iletişim kayıtları ve beyanlar tek tek değil, bütün hâlinde okunur.
Bölüme git →
Ceza Hukuku Bilgi Merkezi
Kullanma ile ticaret ayrımının hangi ölçütlerle tartışıldığı, aramanın ve el koymanın nasıl denetlendiği, kriminal raporun ve telefon incelemesinin dosyada ne anlama geldiği, denetimli serbestliğin nasıl işlediği — diyagramlar, akış şemaları ve video anlatımlarla. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya hakkında değerlendirme içermez.
Hızlı giriş
Sayfanın en çok okunan yedi başlığı. Kart üzerine tıklayarak doğrudan ilgili bölüme geçebilirsiniz.
Dosyanın en çok tartışılan sorusu. Miktar, paketleme, materyal, iletişim kayıtları ve beyanlar tek tek değil, bütün hâlinde okunur.
Bölüme git →
Bölüme git →
Bölüme git →
Bölüme git →
TCK 191 dosyalarında kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve yükümlülükler.
Bölüme git →
Bölüme git →
Bölüme git →
Bölüm 01
Türk Ceza Kanunu’nda uyuşturucu ve uyarıcı maddelere ilişkin suçlar üç temel madde etrafında toplanır. Her başlığın kendi seçimlik hareketleri, kendi delil düzeni ve kendi usul sonuçları vardır.
TCK m.188İmal, ithal, ihraç, ülke içinde satış, satışa arz, başkalarına verme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme ve bulundurma fiillerini kapsar. Fiilin hangi seçimlik harekete girdiği cezayı doğrudan etkiler.Konuyu aç →
TCK m.191Kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma ve kullanma. Bu suçta soruşturma, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu üzerinden yürür.Konuyu aç →
TCK m.190Kullanmak için yer, donanım veya malzeme sağlama; kullananların yakalanmasını zorlaştıracak davranışlarda bulunma gibi fiiller bu madde kapsamında tartışılır.Konuyu aç →
TCK m.190Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendirme ya da bu nitelikte yayın yapma. Dijital ortamdaki paylaşımlar da bu kapsamda değerlendirilebilir.Konuyu aç →
TCK m.188/1-2Ticaret suçunun en ağır cezalandırılan seçimlik hareketleri. İthal ve ihraçta sınır geçişine ilişkin kayıtlar, imalde ise teknik tespitler dosyanın merkezine oturur.Konuyu aç →
TCK m.188/3Bedel alınmış olması aranmaz. Fiilin ticaret kapsamında mı yoksa başka bir nitelendirmeyle mi değerlendirileceği dosyanın bütününe göre tartışılır.Konuyu aç →
TCK m.192Kanunun aradığı koşullar gerçekleşirse cezada indirim ya da ceza verilmemesi sonucunu doğurabilen hukuki kurum. Uygulaması suç tipine ve aşamaya göre değişir.Konuyu aç →
TCK m.191Kullanma dosyalarında kamu davasının açılmasının ertelenmesiyle birlikte uygulanan denetim ve yükümlülük süreci.Konuyu aç →
Uyuşturucu dosyalarında mesele yalnızca ne bulunduğu değil; nerede, nasıl ve hangi delillerle birlikte bulunduğudur.
Bölüm 02 — Karşılaştırma
Uyuşturucu dosyalarının büyük bölümü bu ayrım etrafında döner. Ayrım, tek bir ölçüte değil dosyanın bütününe bakılarak yapılır: aynı miktar bir dosyada kullanım iddiasını desteklerken, başka bir dosyada farklı delillerle birlikte bambaşka bir sonuca işaret edebilir.
Bu başlıkta tartışılan sorular:
Bu başlıkta tartışılan sorular:
Dosyada değerlendirilebilen ölçütler
Hiçbir ölçüt tek başına sonuç doğurmaz. Ne yüksek miktar kendiliğinden ticaret, ne de düşük miktar kendiliğinden kullanım anlamına gelir. Ölçütler ancak birbirleriyle ve dosyadaki diğer delillerle kurdukları ilişki içinde değerlendirilir; nitelendirmeyi somut olaya bakarak yalnızca yetkili makamlar yapar.
Bölüm 03 — İnfografik
Dosya yakalamayla başlar, hukuki nitelendirmeyle biter. Aradaki her halka bir öncekini sınar: tutanak fiilî duruma, kriminal rapor tutanağa, iletişim kaydı beyana oturuyor mu?
Şema, incelemenin genel mantığını gösterir. Her dosyada bu halkaların tamamı bulunmaz; hangi delilin toplanacağı somut olaya ve soruşturmayı yürüten makamın takdirine göre değişir.
Bölüm 04
İhbardan temyize kadar dosyanın geçtiği aşamalar. Süreler ve uygulama, suç tipine ve dosyanın kendi özelliklerine göre değişir.
Dosya çoğu zaman bir ihbar, şikâyet ya da istihbarat bilgisiyle başlar.
Kolluk görevlilerinin gözlemine dayanan takip; tutanakla belgelenir.
İletişimin denetlenmesi ve teknik araçlarla izleme, kanunun aradığı karar ve koşullara bağlıdır.
Yakalama anı, tutanakta nasıl kaydedildiğiyle birlikte dosyanın ilerleyen aşamalarında tartışılır.
Üst, araç, konut ya da iş yeri araması; kural olarak hâkim kararına, kanunun izin verdiği hâllerde savcılık ya da kolluk amiri yazılı emrine dayanır.
Ele geçirilen madde ve materyaller tutanakla kayıt altına alınır, muhafaza zinciri başlar.
Kanunî süreler ve hâkim denetimi çerçevesinde uygulanır.
Müdafi yardımından yararlanma hakkı her aşamada vardır ve ifade alınmadan önce hatırlatılır.
Ele geçirilen maddenin türü ve net miktarı laboratuvar raporuyla belirlenir.
Cihazın imajı alınır; inceleme verilen kararın kapsamıyla sınırlıdır.
Toplanan deliller birlikte değerlendirilir, nitelendirme tartışması burada şekillenir.
Koruma tedbirleri CMK’daki şartlar varsa uygulanır; adli kontrol daha hafif alternatiftir.
Yeterli şüphe görülürse iddianame düzenlenir; kabul edilirse kamu davası açılır.
Tensip zaptıyla duruşma günü ve toplanacak deliller belirlenir.
Tanıklar dinlenir, raporlar tartışılır, savunma delil sunma ve soru sorma hakkını kullanır.
Beraat, mahkûmiyet, düşme ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararlarından biri verilir.
Karar önce bölge adliye mahkemesinde maddi ve hukuki yönden yeniden incelenir; kanunun izin verdiği hâllerde dosya Yargıtay’a taşınır.
Bölüm 05
Ceza yargılamasında delil serbestisi vardır; hukuka uygun elde edilmiş her delil dosyaya girebilir. Aşağıda uyuşturucu dosyalarında en sık karşılaşılan 18 delil başlığı yer alıyor.
Dosyanın çekirdeği. Nerede, kimde ve hangi koşullarda bulunduğu, miktarı kadar önemlidir.
Maddenin türünü ve net miktarını belirler. Numunenin alınışı ve muhafaza zinciri raporun değerini etkiler.
Tek başına bir sonuç doğurmaz; hangi ortamda, ne ile birlikte bulunduğu tartışılır.
Kilitli poşet, ambalaj ve benzeri materyaller diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.
Miktarı, niteliği ve kaynağına ilişkin açıklama birlikte ele alınır.
Sınırlı süre saklanır; zamanında talep edilmezse kayıt kendiliğinden silinir.
İmaj alma yöntemiyle cihazın kopyası çıkarılır; rapor kararın kapsamıyla sınırlıdır.
Tek bir ekran görüntüsü değil, yazışmanın tamamı ve bağlamı okunur.
Hesap sahipliği, oturum kayıtları ve içeriğin kim tarafından gönderildiği ayrı ayrı incelenir.
Görüşmenin tarafını, zamanını ve bağlanılan baz istasyonunu gösterir; içeriği göstermez.
Bir noktayı değil kapsama alanını işaret eder; alan kırsalda kilometrelerce genişleyebilir.
Gözleme dayanır. Tutanağın ayrıntısı ve iç tutarlılığı değerlendirmeye esas alınır.
Kanunun aradığı karar ve koşullara bağlıdır; kapsam dışına çıkan tedbir tartışma doğurur.
Tanığın olayı doğrudan mı gördüğü yoksa aktarma mı olduğu beyanın ağırlığını değiştirir.
Beyanların birbiriyle ve dosyadaki maddi bulgularla uyumu ayrıca incelenir.
Kararın dayanağı, imzalar ve tutanağın içeriği delilin hukuka uygunluğu bakımından önem taşır.
Örnek alma ve muhafaza zincirinin kesintisizliği raporun değerini doğrudan etkiler.
Ortak kullanılan bir alanda bulunan maddenin kime ait sayılacağı başlı başına bir tartışmadır.
Hiçbir delil türü tek başına belirleyici değildir. Mahkeme delilleri bir bütün hâlinde, birbiriyle uyumu ve çelişkisi bakımından değerlendirir.
Ceza dosyasında tek bir bulgu değil, delillerin birbirleriyle kurduğu ilişki önem taşır.
Bölüm 06 — İnfografik
Cihaza el konulduğunda kural olarak imaj (birebir kopya) alınır ve inceleme bu kopya üzerinden yapılır. Raporun kapsamını, verilen kararın sınırları belirler.
Telefon incelemesindeki bir kayıt tek başına değil, dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Bir mesajın kim tarafından, hangi bağlamda ve ne zaman yazıldığı; öncesi ve sonrasıyla birlikte okunur. İnceleme, kararın kapsamı dışına çıktığında elde edilen verinin hukuka uygunluğu tartışmalı hâle gelir. Ayrıntı için telefona ve bilgisayara el koyma yazısına bakabilirsiniz.
Bölüm 07 — İnfografik
HTS, operatörün tuttuğu trafik kaydıdır. Uyuşturucu dosyalarında sık sık olduğundan fazla anlam yüklenen bir delildir; sınırlarını bilmek onu doğru okumanın ilk şartıdır.
Baz istasyonu verisi bir nokta değil, bir kapsama alanı bildirir. Bu alan yoğun yerleşimde birkaç yüz metreye inebilirken kırsalda kilometrelerce genişleyebilir. Ayrıntı için HTS/GSM kayıtlarının delil değeri yazısına bakabilirsiniz.
Bölüm 08
Dosyanın en çok tartışılan usul başlığı. Aramanın hangi karara dayandığı, nasıl yapıldığı ve tutanağa nasıl geçirildiği; ele geçirilen delilin hükümde kullanılıp kullanılamayacağını doğrudan ilgilendirir.
Kişinin üzerinde yapılan arama. Hangi karara ya da emre dayandığı ve tutanağa nasıl geçirildiği denetlenir.
Aracın kime ait olduğu, kim tarafından kullanıldığı ve maddenin aracın hangi bölümünde bulunduğu ayrı ayrı tartışılır.
Kural olarak hâkim kararına dayanır. Ortak kullanılan alanlarda bulunan maddenin kime ait sayılacağı başlı başına bir tartışmadır.
İş yerinde bulunan madde bakımından işletme sahibinin sorumluluğu kendiliğinden doğmaz; somut bağlantı aranır.
El koyma ve inceleme ayrı işlemlerdir; her biri kendi kararına ve kapsamına tabidir.
Kimlerin hazır bulunduğu, imzalar, saat ve ele geçirilen materyalin dökümü tutanağın denetlenen unsurlarıdır.
Kararın tarihi, kapsamı ve dayanağı ile fiilen yapılan aramanın örtüşüp örtüşmediği incelenir.
Madde, terazi, ambalaj, para ve cihazlar; her biri ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilir.
Hukuka aykırı biçimde elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağı, ceza muhakemesinin temel kurallarındandır.
Buradaki başlıklar genel çerçeveyi gösterir; hiçbiri bir dosyanın sonucunu önceden belirlemez. Bir arama işlemindeki eksikliğin hukuki sonucu, somut olayın koşullarına ve dosyadaki diğer delillere göre değerlendirilir.
Bir telefon kaydı, ancak dosyanın bütünü içindeki anlamıyla değerlendirilir.
Bölüm 09 — İnfografik
Ele geçirilen maddenin ne olduğu ve net miktarı, kolluk tutanağıyla değil laboratuvar raporuyla belirlenir. Rapor, dosyadaki nitelendirme tartışmasının teknik zeminini kurar.
Numunenin alınışı, mühürlenmesi ve muhafaza zincirinin kesintisizliği raporun değerini doğrudan etkiler. Bu sayfada maddelerin üretimi, hazırlanması ya da kullanımına ilişkin hiçbir bilgi yer almaz; anlatılan yalnızca ceza muhakemesindeki inceleme usulüdür.
Bölüm 10 — Karşılaştırma
İkisi de ceza değil, geçici koruma tedbiridir. Tutuklama özgürlüğü tamamen kısıtlar; adli kontrol ise kişiyi serbest bırakarak belirli yükümlülükler getirir.
Kararda tartışılan başlıklar:
Uygulanabilecek yükümlülüklerden bazıları:
Bu bir otomatik sonuç şeması değildir. Hangi tedbirin uygulanacağı, somut olayın koşulları ve dosyadaki delil durumu değerlendirilerek hâkim tarafından belirlenir; karara karşı kanun yolları açıktır. Ayrıntı için adli kontrol ihlali yazısına bakabilirsiniz.
Bölüm 11 — TCK m.191
Denetim süresinin bitiş tarihini, kalan günü ve yaklaşık imza takvimini denetimli serbestlik süresi hesaplama aracıyla kendi karar bilgilerinizle hesaplayabilirsiniz.
Kullanmak için bulundurma ve kullanma dosyalarında süreç, doğrudan cezalandırma yerine kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetim üzerinden yürür.
Kullanmak için bulundurma ya da kullanma iddiasıyla soruşturma başlar; madde ve kişiye ilişkin tespitler yapılır.
Kanundaki koşullar varsa savcılık, kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir.
Erteleme kararıyla birlikte denetim süreci başlar; süreci denetimli serbestlik müdürlüğü yürütür.
Denetim görevlisiyle görüşme, belirlenen programlara katılma ve gerektiğinde tedavi yükümlülüğü uygulanabilir.
Yükümlülüklere uyulmadığı ileri sürülürse durum ayrıca değerlendirilir.
Süreç, yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine göre farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Süre, şart ve sonuçlar bu sayfada bilinçli olarak sayı verilerek yazılmamıştır. Bu alandaki düzenlemeler değişebildiği için, güncel süre ve koşulların yürürlükteki mevzuat üzerinden kontrol edilmesi gerekir. Süreci ilgilendiren yazılar: TCK 191 kullanma suçu, tekrar yakalanma, takipsizlik kararı.
Bölüm 12
Uygulamada en çok sorulan, en çok da yanlış anlaşılan hukuki kurumlardan biri. Aşağıda yalnızca genel çerçevesi anlatılmıştır.
Etkin pişmanlık, kanunun aradığı koşullar gerçekleştiğinde cezada indirim ya da ceza verilmemesi sonucunu doğurabilen bir düzenlemedir. Kendiliğinden uygulanan bir sonuç değildir.
Ticaret suçu ile kullanma suçu bakımından düzenleme ve sonuçları aynı değildir. Hangi hükmün uygulanabileceği, dosyadaki nitelendirmeye bağlıdır.
Kurumun uygulanabilmesi, beyanın hangi aşamada ve hangi koşullarda yapıldığıyla doğrudan ilgilidir.
Bir dosyada etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı, ancak dosyanın tamamı incelendikten sonra bir avukatla birlikte değerlendirilebilir.
Bu bölüm, bir sonucu garanti eden yöntem anlatımı değildir ve öyle okunmamalıdır. Etkin pişmanlık hükümlerinin somut bir dosyada uygulanabilirliği; suçun niteliğine, aşamaya ve dosyadaki delil durumuna göre değişir. İlgili yazı: kullanma suçunda etkin pişmanlık.
Bölüm 13 — Video
Aynı konular, okumak yerine izlemek isteyenler için. Kategori seçerek listeyi daraltabilirsiniz.
Öne çıkan
Denetim süreci devam ederken yeniden yakalanma iddiasının dosyada nasıl değerlendirildiği, hangi aşamada hangi kararların gündeme gelebileceği anlatılıyor.
2:25Denetimli Serbestlik Başka Şehirde Devam Eder mi? | Şehir Değişikliği ve NakilDenetim yükümlülüğünün başka bir ilde sürdürülmesi.Denetimli serbestlikVideoyu izle →İlgili makale →
4:00Uyuşturucu Kullanma Suçunda Sabıka Kaydı Oluşur mu?Kullanma suçunda adli sicil kaydının nasıl oluştuğu.TCK 191Videoyu izle →İlgili makale →
7:37Bir Ceza Soruşturması Başladığında Süreç Nasıl İlerler?Soruşturmanın başlangıcından sonuna işleyişi.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
9:31İfade Vermeden Önce Herkesin Bilmesi Gereken Haklarİfade öncesi bilinmesi gereken haklar.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
3:21Hakkımda İddianame Düzenlenmesi Ceza Alacağım Anlamına mı Gelir?İddianame düzenlenmesinin hukuki anlamı.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
2:26Hakkımdaki Savcılık Dosyasını Nasıl Öğrenirim?Hakkınızdaki soruşturmayı öğrenme yolları.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
8:01Bir Ceza Dosyasında İlk İzlenim Neden Önemlidir?Dosyanın ilk şeklinin sonraki aşamalara etkisi.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
1:46Ceza Mahkemesi Kararı Ne Zaman Sabıka Kaydında Görülür?Kararın adli sicile yansıma zamanı.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
1:13Ceza Mütaalası Açıklayan Savcı Beraat Kararını İstinaf Etmek Zorunda mı?Savcının beraat kararına karşı kanun yolu.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
1:27Savcı Ceza İsterse Mahkeme Beraat Kararı Verebilir mi?Mütalaaya rağmen beraat kararı verilebilmesi.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
4:25Zorla Getirme ve Tutuklama Kararı Arasındaki Fark Nedir?Zorla getirme ile tutuklama kararının farkı.TutuklamaVideoyu izle →
7:07Tutuklama ve Adli Kontrol Arasındaki FarklarTutuklama ve adli kontrol arasındaki ayrım.TutuklamaVideoyu izle →İlgili makale →
8:14Ceza Hukukunda Delil Nedir? Hangi Deliller Daha Güçlüdür?Delil kavramı ve delillerin ağırlığı.Ceza yargılamasıVideoyu izle →
6:27Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?Dijital delillerin değerlendirilme usulü.Telefon incelemesiVideoyu izle →İlgili makale →
12:13Cinsel Suç Davalarında Duruşma Süreci Nasıl İşler?Duruşmanın açılışından hükme kadar salondaki işleyiş.Duruşma süreciVideoyu izle →Bu kategoride video bulunamadı.
Bölüm 14
Dosyada en sık geçen 12 kavram, tek paragrafta.
Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imali ve ticaretine ilişkin düzenleme. İmal, ithal, ihraç, satış, satışa arz, başkasına verme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme ve bulundurma seçimlik hareketlerini kapsar.
Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ve kullanma suçunu düzenler. Soruşturma, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu üzerinden yürür.
Uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma ve özendirmeye ilişkin düzenleme. Yer ve donanım sağlama ile alenen özendirme fiilleri bu madde kapsamında tartışılır.
Operatörün tuttuğu trafik kaydı. Kimin kiminle, ne zaman ve ne kadar süre görüştüğünü ve bağlanılan baz istasyonunu gösterir; konuşmanın içeriğini göstermez.
Ele geçirilen maddenin türünü ve net miktarını belirleyen laboratuvar raporu. Nitelendirme tartışmasının teknik zeminini kurar.
Satışa yönelik bir düzenin göstergesi olarak ileri sürülebildiği için tutanaklarda ayrıca belirtilir. Tek başına bir sonuç doğurmaz; hangi ortamda ve ne ile birlikte bulunduğu tartışılır.
Tutuklama yerine uygulanan daha hafif koruma tedbiri. İmza yükümlülüğü, yurt dışı yasağı ya da konut kısıtlaması gibi biçimleri vardır.
Kuvvetli suç şüphesi ve kanundaki tutuklama nedenlerinin birlikte bulunması hâlinde hâkim kararıyla uygulanan geçici koruma tedbiri. Ceza değildir.
Kullanma dosyalarında, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararıyla birlikte yürütülen denetim ve yükümlülük süreci.
Kanunun aradığı koşullar gerçekleştiğinde cezada indirim ya da ceza verilmemesi sonucunu doğurabilen hukuki kurum. Kendiliğinden uygulanmaz.
Savcılığın, kamu davası açmak için yeterli şüphe bulunmadığı sonucuna varması hâlinde verdiği kovuşturmaya yer olmadığı kararı.
Mahkemenin, yargılama sonunda sanığın cezalandırılmasına yer olmadığına karar vermesi.
Bölüm 15
Aşağıdaki başlıkların hiçbiri kesin bir sonuç vaadi değildir. Her dosya kendi delil durumuna göre ayrıca değerlendirilir.
Miktar fazlaysa otomatik olarak ticaret suçu oluşur.
Miktar, değerlendirilen ölçütlerden yalnızca biridir. Yüksek miktar ticaret iddiasını güçlendirebilecek bir veri olarak ileri sürülebilir; ancak nitelendirme, dosyadaki tüm delillerin birlikte okunmasıyla yapılır.
Madde küçük paketler hâlindeyse mutlaka satış amacı vardır.
Paketleme biçimi tartışılan bir ölçüttür, tek başına sonuç doğurmaz. Aynı bulgu, dosyadaki diğer verilerle birlikte farklı yönlerde değerlendirilebilir.
Telefonda uyuşturucuyla ilgili mesaj bulunması ticareti ispatlar.
Bir mesaj, öncesi ve sonrasıyla, kim tarafından ve hangi bağlamda yazıldığıyla birlikte okunur. Tek bir yazışma dosyanın tamamının yerine geçmez.
Başkasına uyuşturucu vermek için para alınması gerekir.
TCK m.188/3 bakımından bedel alınmış olması aranmaz. Fiilin hangi hükme gireceği yine somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Kullanıcı olmak, ticaret suçlamasını kendiliğinden ortadan kaldırır.
Kişinin madde kullandığına ilişkin veriler kullanım iddiasını destekleyen bir unsur olabilir; ancak bu durum dosyadaki diğer delillerin değerlendirilmesini ortadan kaldırmaz.
Kullanma suçunda doğrudan hapis cezası uygulanır.
TCK m.191 dosyalarında süreç, kural olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik üzerinden yürür. Sonuç, yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine göre değişir.
Denetimli serbestlik ihlal edilirse sonuç bellidir.
İhlal iddiası ayrıca değerlendirilir. Doğacak hukuki sonuç, ihlalin niteliğine ve dosyanın koşullarına göre belirlenir; tek bir otomatik sonuç yoktur.
Evde hassas terazi bulunması ticaret anlamına gelir.
Terazi, birlikte bulunduğu diğer materyaller ve dosyadaki bulgularla birlikte değerlendirilen bir veridir. Tek başına bir nitelendirme sonucu doğurmaz.
Arama tutanağındaki küçük bir ayrıntı, dosyanın büyük bir tartışmasına dönüşebilir.
Bölüm 16 — Şema
Uygulamada dosyaya bakılırken sorulan sorular kabaca şu sırayı izler. Şema, hangi başlıkların hangi aşamada önem kazandığını göstermek içindir.
Bu bir hukuki teşhis aracı değildir ve sonunda “TCK 188” ya da “TCK 191” gibi bir sonuç üretmez. Şema yalnızca uyuşturucu dosyalarında incelenebilecek başlıkları gösterir; nitelendirmeyi somut olaya ve dosyadaki delillere bakarak yalnızca yetkili makamlar yapar.
Bölüm 17
İlk günlerde yapılan ya da atlanan basit işlemler, dosyanın aylar sonraki hâlini etkileyebiliyor. Aşağıdakiler genel hukuki bilinçlendirme niteliğindedir.
Bu liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Delil karartma, materyal saklama ya da kayıtları değiştirme gibi davranışlar başlı başına suç oluşturabilir. Somut durumda ne yapılacağı, dosya incelendikten sonra belirlenir.
Bölüm 18
Uygulamada en çok sorulan 16 durum ve her birinde dosyanın hangi eksende tartışıldığı.
Üst aramasının dayanağı, tutanağın içeriği ve maddenin miktarı birlikte incelenir.Ayrıntılı yazı →
Ortak kullanılan bir alanda bulunan maddenin kime ait sayılacağı başlı başına tartışmadır.Ayrıntılı yazı →
Aracın kime ait olduğu, kim tarafından kullanıldığı ve maddenin bulunduğu bölüm önem taşır.Ayrıntılı yazı →
Zilyetlik, erişim imkânı ve dosyadaki diğer objektif verilerle birlikte değerlendirilir.Ayrıntılı yazı →
Yazışmanın tamamı, tarihleri ve olayla uyumu birlikte okunur.Ayrıntılı yazı →
Terazi, birlikte bulunduğu materyaller ve dosyanın bütünü içinde değerlendirilir.Ayrıntılı yazı →
Paket sayısı ve paketleme biçimi tartışılan ölçütlerdendir; tek başına sonuç doğurmaz.Ayrıntılı yazı →
Bedel alınmamış olması fiilin niteliğini kendiliğinden değiştirmez.Ayrıntılı yazı →
İhlal iddiasının hukuki sonucu, dosyanın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.Ayrıntılı yazı →
Önceki dosyanın hangi aşamada olduğu ve nasıl sonuçlandığı belirleyici olabilir.Ayrıntılı yazı →
Tedbirin hangi karara dayandığı ve kapsamı denetlenir.Ayrıntılı yazı →
Beyanların birbiriyle ve maddi bulgularla uyumu ayrıca incelenir.Ayrıntılı yazı →
Raporun kapsamı, kararın sınırları ve verinin hukuka uygunluğu önce incelenir.Ayrıntılı yazı →
Müsadere ve iade talepleri ayrı bir usulle yürür.Ayrıntılı yazı →
Paylaşımın içeriği, aleniyet ve bağlam birlikte değerlendirilir.Ayrıntılı yazı →
Kararın hangi yönlerden incelenebileceği aşamaya göre değişir.Ayrıntılı yazı →
Bölüm 19
Dosyada ve duruşmada geçen 30 terim. Aramak için yazmaya başlayın.
Tutuklama yerine uygulanan, daha hafif koruma tedbiri.
Kişinin üstünde, eşyasında, aracında veya konutunda yapılan koruma tedbiri.
Cihazın bağlandığı şebeke noktası; bir alanı gösterir, tam adresi değil.
Bedel alınmasa dahi maddenin bir başkasına verilmesi.
Mahkemenin sanığın cezalandırılmasına yer olmadığına karar vermesi.
Kullanma dosyalarında yürütülen denetim ve yükümlülük süreci.
Delil ya da müsadereye konu eşyaya geçici olarak el konulması.
Koşulları gerçekleşirse cezada indirim ya da ceza verilmemesi sonucunu doğurabilen kurum.
Kolluk görevlilerinin gözlemine dayanan ve tutanakla belgelenen takip.
Operatörün tuttuğu, görüşmenin tarafını ve zamanını gösteren trafik kaydı.
Maddenin ülke dışına çıkarılması.
Dijital cihazın birebir kopyasının çıkarılması; inceleme kopya üzerinden yürür.
Maddenin üretilmesine ilişkin seçimlik hareket.
Maddenin ülkeye sokulması.
Koşulları varsa savcılığın dava açmayı erteleme kararı.
Ele geçirilen maddenin türünü ve net miktarını belirleyen laboratuvar raporu.
Maddenin kişisel kullanım amacıyla bulundurulduğu iddiası.
Şüpheli veya sanığın savunmasını üstlenen avukat.
Suçla bağlantılı eşya ve kazancın mülkiyetinin devlete geçirilmesi.
Maddenin katkı maddelerinden arındırılmış ağırlığı.
Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma evresindeki kişi.
Maddenin satışa hazır biçimde sunulması.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretine ilişkin düzenleme.
Uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma ve özendirmeye ilişkin düzenleme.
Kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma ve kullanma suçu.
Kanunun aradığı karar ve koşullara bağlı olarak yürütülen teknik izleme.
Kuvvetli suç şüphesi ve kanuni nedenlerin birlikte bulunması hâlinde verilen geçici tedbir.
TCK m.188’de sayılan seçimlik hareketlerden birinin işlenmesi.
Soruşturma evresinde hakkında suç şüphesi bulunan kişi.
Bu kavram sözlükte bulunamadı.
Bölüm 20 — Kontrol listesi
Bir uyuşturucu dosyası incelenirken sırayla sorulan sorular. Cevapların tamamı, dosyanın hangi eksende tartışılacağını belirler.
Uyuşturucu tam olarak nerede ele geçirildi?
Arama nasıl gerçekleştirildi?
Arama hangi karara ya da yazılı emre dayanıyor?
Arama tutanağında kimlerin imzası var?
Madde, kime ait olduğu ileri sürülen yerde mi bulundu?
Maddenin net miktarı nedir?
Kaç paket vardır?
Paketlerin özellikleri nelerdir?
Terazi bulundu mu?
Para bulundu mu, miktarı ve niteliği nedir?
Telefon incelemesi yapıldı mı?
İnceleme hangi kararın kapsamında yapıldı?
Mesajların tarihleri olayla uyumlu mu?
HTS kayıtları dosyada mevcut mu?
Fiziki takip tutanağı var mı?
Teknik takip kararı var mı?
Alıcı olduğu ileri sürülen kişilerin beyanı var mı?
Beyanlar birbiriyle uyumlu mu?
Kriminal rapor dosyaya girmiş mi?
Şüphelinin kullanım iddiasını destekleyen veri var mı?
Deliller hukuka uygun biçimde elde edilmiş mi?
Liste, dosyaya nasıl bakıldığını göstermek için hazırlanmıştır; bir sonuç tablosu değildir. Soruların cevapları ancak dosya örneği üzerinden verilebilir.
Bölüm 21
Bu alandaki en kapsamlı 33 yazı. Sitedeki 130 uyuşturucu makalesinin tamamı için makale dizinine geçebilirsiniz.
Bu kategoride yazı bulunamadı.
Bölüm 22
Uyuşturucu dosyalarında tartışmanın döndüğü başlıklar. Kart düzeni, her başlığa daire, esas/karar numarası ve tarih bilgisi eklenebilecek biçimde hazırlandı.
Ayrımın tek bir ölçüte değil, dosyadaki delillerin bütününe göre yapılması gerektiği yönündeki yerleşik yaklaşım.
Ele geçirilen miktarın tek başına belirleyici sayılmayıp diğer bulgularla birlikte ele alınması.
Maddenin bölünmüş ve ayrı ayrı paketlenmiş olmasının hangi hâllerde anlam taşıdığı.
Terazinin bulunduğu ortam ve birlikte ele geçirilen materyallerle birlikte değerlendirilmesi.
Yazışmaların bağlamından koparılmadan, tarih ve içerik bütünlüğü içinde okunması.
Beyanın soyut kalmaması ve maddi delillerle desteklenmesi gereğine ilişkin yaklaşım.
Aramanın dayanağı ile fiilen yapılan işlemin örtüşüp örtüşmediğinin incelenmesi.
Hukuka aykırı biçimde elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağı kuralı.
Tutanağın ayrıntısı, iç tutarlılığı ve diğer delillerle uyumunun aranması.
Kurumun uygulanabilmesi için kanunda aranan koşulların somut dosyada gerçekleşip gerçekleşmediği.
Bu kartlarda karar künyesi bilinçli olarak boş bırakılmıştır. Doğrulanmamış bir daire, esas ya da karar numarası yazmak yerine alanlar boş bırakıldı; künyeler, karar metinleri teyit edildikçe doldurulabilir.
Bölüm 23
22 soru ve genel bilgilendirme niteliğindeki cevapları.
Bölüm 24

Kurucu Avukat · Çalışkan Hukuk Bürosu · İstanbul Barosu
İstanbul Kartal’da, Anadolu Adalet Sarayı’nın karşısında kurulu büroda ceza yargılamasının her aşamasında müdafiilik ve vekillik hizmeti veriyor. Bu sayfadaki içerikler, aynı konularda yayımlanan makaleler ve video anlatımlarla birlikte hazırlanmıştır.
Bölüm 25
Kanaldaki uyuşturucu başlıklı videolar ve bu alanda yayımlanan yeni yazılar.
Video · 4:03
Video · 2:25
Video · 4:00
Makale · 24.09.2026
Makale · 24.09.2026
Makale · 24.09.2026
Bölüm 26
Bu sayfadaki bilgiler geneldir. Somut bir soruşturma ya da dava söz konusuysa, dosyanın kendi delil durumu üzerinden konuşmak gerekir. Kartal’daki büro, Anadolu Adalet Sarayı’nın karşısındadır.