📌 Kısa Cevap: Uyuşturucu verilen veya satılan kişi çocuksa, yani henüz on sekiz yaşını doldurmamışsa, TCK 188/3’ün ikinci cümlesi uyarınca veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Bu bir artırım nedeni değil, ayrı bir alt sınırdır; Yargıtay’a göre temel ceza doğrudan bu cümleye göre belirlenir. Madde eroin, kokain, sentetik kannabinoid veya amfetamin türevi gibi 188/4-a kapsamındaysa ceza ayrıca yarı oranında artırılır ve alt sınırdan 22 yıl 6 aya, takdiri indirimle 18 yıl 9 aya ulaşır. Kural 6545 sayılı Kanunla 28.06.2014‘te yürürlüğe girmiştir. Fail alıcının 18 yaşından küçük olduğunu bilmiyorsa, TCK 30/2 uyarınca bu hatasından yararlanır; Yargıtay, alıcının yaşını bilmesinin beklenemeyeceği dosyalarda 15 yıllık alt sınırın uygulanmasını bozmaktadır.
Çocukların uyuşturucuya erişiminin önlenmesi, uyuşturucu ile mücadelenin en önemli hedeflerinden biridir. Kanun koyucu bu nedenle çocuğa uyuşturucu satmayı veya vermeyi, genel ticaret suçundan ayrı ve daha ağır bir cezaya bağlamıştır. Ancak uygulamada alıcının yaşı her zaman belli değildir; satıcı ile alıcının ilk kez karşılaştığı, alıcının 18 yaşına çok yakın olduğu veya görünüşünün yaşını belli etmediği dosyalar sıkça yaşanır. Bu dosyalarda cezayı belirleyen soru, failin alıcının çocuk olduğunu bilip bilmediğidir.
Bu yazıda çocuğa uyuşturucu satmanın cezasını, 188/3’ün ikinci cümlesinin nasıl uygulanacağını, TCK 30/2’deki hata hükümlerini, alıcının yaşının tespitini ve 188/4 ile birlikte uygulamayı Yargıtay 10. Ceza Dairesinin tam metnini incelediğimiz kararlarıyla ele alıyoruz. Failin kendisinin 18 yaşından küçük olduğu durumlar için uyuşturucu suçlarında yaş küçüklüğü yazımıza, uyuşturucu kullanmayı kolaylaştırma suçu için TCK 190 rehberimize bakabilirsiniz.
Alıcının 18 yaşından küçük olup olmadığı ve failin bunu bilip bilmediği, cezanın on yıldan mı on beş yıldan mı başlayacağını belirler; ilk ifadeden önce dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Çocuğa uyuşturucu satmanın cezası ne kadar?
TCK 188/3’ün birinci cümlesine göre uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Aynı fıkranın 6545 sayılı Kanunla eklenen ikinci cümlesi ise şöyledir: “Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.”
TCK 6/1-b’ye göre “çocuk”, henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişidir. Kanun hem “satan” hem “veren” ifadesini kullandığından, uyuşturucunun bedelsiz olarak verilmesi de bu hükmün kapsamındadır. Buna karşılık maddeyi bir çocuğa satmak amacıyla yalnızca bulundurmak veya nakletmek, kanunun ikinci cümlede saydığı “verme” ve “satma” hareketlerinden farklıdır; ağırlaştırılmış alt sınırın uygulanabilmesi için uyuşturucunun bir çocuğa verildiğinin veya satıldığının ispatlanması gerekir.
| Durum | Temel ceza (alt sınır) | TCK 62 sonrası |
|---|---|---|
| Yetişkine satış (188/3 birinci cümle) | 10 yıl | 8 yıl 4 ay |
| Çocuğa satış, esrar gibi 4-a dışı madde (188/3 ikinci cümle) | 15 yıl | 12 yıl 6 ay |
| Çocuğa satış, 4-a kapsamındaki madde (+188/4-a) | 22 yıl 6 ay | 18 yıl 9 ay |
| Çocuğa satış, üç veya daha fazla kişiyle birlikte (+188/5) | 22 yıl 6 ay | 18 yıl 9 ay |
| Çocuğa satış, okul çevresinde (+188/4-b) | 22 yıl 6 ay | 18 yıl 9 ay |
| Fail alıcının yaşında hataya düşmüşse (TCK 30/2) | 10 yıl (birinci cümle) | 8 yıl 4 ay |
Tablodaki rakamlar temel cezanın alt sınırdan belirlendiği ve tek bir artırım nedeninin bulunduğu varsayımına dayanır. Birden fazla nitelikli hâlin aynı eylemde birleşmesi temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesine yol açabilir. Adli para cezası bakımından ise ikinci cümle ayrı bir alt sınır öngörmediğinden birinci cümledeki gün sınırları uygulanır; hesap için uyuşturucu ticaretinde adli para cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Temel ceza doğrudan ikinci cümleye göre belirlenir
188/3’ün ikinci cümlesi, uygulamada sıkça yapılan bir hesaplama hatasına konu olur: Mahkeme önce birinci cümleye göre on yıldan temel ceza belirleyip ardından “çocuğa satış” nedeniyle bir artırım yapar. Oysa ikinci cümle bir artırım nedeni değil, çocuğa satış hâli için öngörülmüş ayrı bir alt sınırdır. Bu nedenle temel ceza doğrudan on beş yıldan az olmamak üzere belirlenmeli, varsa diğer artırımlar bu temel ceza üzerinden yapılmalıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 20.01.2026 tarihli, 2025/9003 Esas, 2026/625 Karar sayılı kararında bu ilke açıkça hatırlatılmıştır. Daire, aşağıda açıklanan hata meselesi yanında, “kabul ve uygulamaya göre de” çocuğa uyuşturucu sattığı kabul edilen sanık hakkında hüküm kurulurken temel cezanın doğrudan TCK 188/3’ün son cümlesi uyarınca belirlenmesi gerektiği gözetilmeden hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur (karar metni). Yanlış yöntem, özellikle takdiri indirim ve diğer artırımların uygulanmasında sonucu değiştirebileceğinden, hesaplama zinciri mutlaka denetlenmelidir. Ceza hesabının genel sırası için uyuşturucu ticaretinde cezayı azaltan haller yazımıza bakabilirsiniz.
Alıcının yaşını bilmeyen fail: TCK 30/2
TCK 30/2’ye göre bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır. Alıcının çocuk olması, uyuşturucu ticaretinde cezayı ağırlaştıran bir hâldir. Fail alıcının 18 yaşından küçük olduğunu bilmiyorsa ve bu konudaki hatası somut olayın koşullarına göre makul görünüyorsa, 15 yıllık alt sınır uygulanamaz; ceza birinci cümleye göre belirlenir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 19.12.2023 tarihli, 2023/13037 Esas, 2023/11300 Karar sayılı kararındaki olayda, ihbar üzerine fiziki takip altındaki sanık, 18 yaşından küçük bir kullanıcıyla telefonla konuşup buluşmuş ve akşam saatlerinde kısa bir görüşmeyle ona sentetik kannabinoid vermişti. İlk derece mahkemesi 188/3’ün son cümlesi ve 188/4-a uyarınca 18 yıl 9 ay hapis cezası vermişti. Daire; sanığın alıcıyı daha önce tanımadığını ve yaşı hakkında bilgi sahibi olmadığını, alışverişin kısa sürdüğünü, sanığın kendisinin de henüz 18 yaşını yeni doldurmuş olması nedeniyle sahip olabileceği yaşam tecrübesini, olayın gerçekleştiği zaman dilimini ve havanın karanlık olmasını, alıcının da 18 yaşını doldurmasına çok az süre kaldığını birlikte değerlendirmiştir. Sonuçta sanığın TCK 30/2’deki hata hükümlerinden yararlanması gerektiği gözetilmeden 188/3’ün son cümlesinin uygulanmasını hukuka aykırı bularak hükmü oy birliğiyle bozmuştur (karar metni).
Aynı Dairenin yukarıda anılan 20.01.2026 tarihli kararında da benzer bir olay söz konusuydu. Sanık, daha önce tanımadığı ve yaşı hakkında bilgisi olmadığı, 18 yaşını doldurmasına çok az süre kalan bir kişiye karanlıkta kısa bir görüşmeyle uyuşturucu vermişti. Bu kez temyiz yoluna sanıkla birlikte Cumhuriyet savcısı da başvurmuş ve hata hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştü. Daire, sanığın TCK 30/2’den yararlanması gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
Bu kararlarda belirleyici olan ölçütler şunlardır: fail ile alıcının önceden tanışıp tanışmadığı, aralarındaki görüşmenin süresi ve niteliği, olayın gerçekleştiği saat ve ışık koşulları, alıcının fiziksel görünümü ve 18 yaşına ne kadar yakın olduğu, failin kendi yaşı ve tecrübesi, alıcının okul kıyafeti veya öğrenci olduğunu gösteren bir işaret taşıyıp taşımadığı. Fail ile alıcı uzun süredir tanışıyorsa, aynı okulda okuyorsa veya alıcının yaşı açıkça küçük görünüyorsa, hata savunmasının kabul görmesi güçleşir. Hata kavramının genel kuralları için ceza hukukunda hata (TCK 30) yazımıza bakabilirsiniz.
Alıcının yaşı nasıl tespit edilir?
Ağırlaştırılmış alt sınırın uygulanabilmesi için alıcının suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış olduğunun kesin olarak tespit edilmesi gerekir. Bu tespit kural olarak nüfus kayıtlarıyla yapılır. Ancak nüfus kayıtları her zaman gerçek yaşı yansıtmayabilir; özellikle doğumu sağlık kuruluşunda gerçekleşmemiş kişilerde kayıttaki tarih ile gerçek yaş arasında fark bulunabilir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 28.04.2021 tarihli, 2018/39 Esas, 2021/5233 Karar sayılı kararında, sanığın uyuşturucu sattığı kişinin 18 yaşını bitirmeye çok yakın olması karşısında; doğum tutanağı ve vukuatlı nüfus kaydının getirtilmesi, alıcının hastane veya bir sağlık kurumunda doğmadığının anlaşılması hâlinde yaşının tespit edilmesi ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek 188/3’ün son cümlesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiği belirtilmiş; aynı dosyada satılan maddeye ilişkin ekspertiz raporunun bulunmaması da eksik araştırma sayılarak hüküm bozulmuştur (karar metni).
Bu nedenle çocuğa satış iddiası bulunan dosyalarda savunma; alıcının nüfus kaydını, doğum yerini ve doğum tutanağını, gerekiyorsa kemik yaşı tespiti gibi tıbbi incelemeleri talep etmelidir. Alıcının suç tarihindeki yaşı ile kayıttaki yaş arasındaki birkaç aylık fark bile cezanın on yıldan mı on beş yıldan mı başlayacağını belirleyebilir.
188/4 ve 188/5 ile birlikte uygulama
Çocuğa satış hâlinde temel ceza ikinci cümleye göre belirlendikten sonra, varsa diğer nitelikli hâller uygulanır. Madde eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid veya amfetamin ve türevlerinden biriyse 188/4-a uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Yukarıda anılan 2023/13037 Esas sayılı dosyada ilk derece mahkemesi, sentetik kannabinoidin çocuğa verildiğini kabul ederek 188/3’ün son cümlesi ve 188/4-a’yı birlikte uygulamış ve 62 ile indirim yaparak 18 yıl 9 ay hapis cezası vermişti; hesap yöntemi doğruydu, ancak yukarıda açıklanan hata nedeniyle hüküm bozulmuştur.
Satış okul, yurt veya benzeri tesislerin sınırına iki yüz metreden yakın umumi veya umuma açık bir yerde gerçekleşmişse 188/4-b de gündeme gelir. Okul çevresinde çocuklara yapılan satışlarda bu iki hâlin birlikte bulunması sıktır. Aynı fıkradaki iki nitelikli hâl tek eylemde birleştiğinde artırım bir kez yapılır; ancak birden fazla nitelikli hâlin bulunması temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesine gerekçe yapılabilir. Satışın üç veya daha fazla müşterek failin birlikte hareketiyle yapılması hâlinde ise 188/5 uyarınca ayrıca yarı oranında artırım uygulanır. 188/4-b’deki mesafe ve “umuma açık yer” şartları için esrar satmanın cezası yazımızdaki karar analizine bakabilirsiniz.
Okul çevresinde satış: mesafe nasıl ölçülür?
Çocuklara yapılan satışlar çoğu zaman okul çevresinde gerçekleştiğinden, 188/3’ün ikinci cümlesi ile 188/4-b birlikte gündeme gelir. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 26.02.2026 tarihli, 2025/8002 Esas, 2026/2299 Karar sayılı kararı, 188/4-b’nin uygulanacağı yerlerin kanun metninde sınırlı tutulduğunu vurgulamıştır. Aynı dosyada bir sanığın bir eyleminin bir Anadolu lisesine 38 metre mesafede gerçekleştiği tespit edilmişken, başka eylemlerde satışın kahvehane, kafe veya bir çocuk parkına 108 metre mesafede gerçekleştiği gerekçesiyle artırım yapılmıştı. Daire; kahvehane, kafe ve parkın kanunda sayılan tesislerden olmadığını, bu yerlerin kanunda sayılan okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tesislere iki yüz metre mesafede olduğuna dair tespit bulunmadığını belirterek bu eylemlerdeki artırımı hukuka aykırı bulmuştur (karar metni). Çocuğa satış dosyalarında bu nedenle hem alıcının yaşı hem de satış yerinin kanunda sayılan bir tesise mesafesi ayrı ayrı ispatlanmalıdır.
Suç tarihi: 6545 sayılı Kanun öncesi ve sonrası
188/3’ün ikinci cümlesi, 6545 sayılı Kanunla eklenmiş ve 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Aynı Kanunla 188/3’teki temel cezanın alt sınırı da beş yıldan on yıla çıkarılmıştır. TCK 7/2 uyarınca suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan kanun ile sonraki kanunlar karşılaştırılarak lehe olan uygulanır; sonradan getirilen ağırlaştırıcı hükümler önceki fiillere uygulanamaz. Bu nedenle 28.06.2014’ten önce bir çocuğa uyuşturucu satılmışsa 15 yıllık alt sınır uygulanmaz. Uzun süren veya bozma ile yeniden görülen eski tarihli dosyalarda bu husus özellikle denetlenmelidir. Zaman bakımından uygulamanın diğer örnekleri için uyuşturucu ticaretinde zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Bedelsiz vermek ve birlikte kullanmak
188/3’ün ikinci cümlesi “verilen veya satılan” ifadesini kullandığından, uyuşturucunun bir çocuğa para karşılığı olmaksızın verilmesi de ağırlaştırılmış cezayı gerektirebilir. Ancak uygulamada, aynı ortamda birlikte kullanma veya ortaklaşa satın alınan maddenin paylaşılması gibi durumlarda fiilin 188/3’teki “verme” mi, TCK 190’daki kullanılmasını kolaylaştırma mı yoksa yalnızca kullanma mı olduğu ayrıca tartışılır. Bu ayrım; maddenin kime ait olduğu, nasıl temin edildiği ve paylaşımın niteliğine göre yapılır. Ayrıntılar için arkadaşa uyuşturucu vermek ve birlikte kullanmak yazımıza bakabilirsiniz.
Satıcı da çocuksa ne olur?
Çocuğa uyuşturucu satışı dosyalarında failin kendisinin de 18 yaşından küçük olduğu durumlarla sık karşılaşılır. Bu durumda TCK 31 uyarınca failin yaşına göre indirim yapılır ve yargılama çocuk ağır ceza mahkemesinde görülür. Fail 18 yaşını yeni doldurmuşsa, yukarıdaki 2023/13037 Esas sayılı kararda olduğu gibi kendi yaşı ve tecrübesi, alıcının yaşını bilip bilmediğinin değerlendirilmesinde dikkate alınır. Suça sürüklenen çocukların cezası, tutukluluğu ve infazı için 18 yaşından küçük çocuk uyuşturucu ticaretinden ne ceza alır yazımıza; yaş küçüklüğünün kullanma suçundaki etkileri için uyuşturucu suçlarında yaş küçüklüğü yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuk alıcının beyanı ve ispat
Çocuğa satış iddiası çoğu zaman alıcı çocuğun kollukta veya savcılıkta verdiği beyana dayanır. Alıcı çocuk hakkında genellikle kullanmak için bulundurma suçundan ayrı işlem yapılır ve çocuk, maddeyi kimden aldığını açıkladığında TCK 192/2’deki etkin pişmanlıktan yararlanma imkânı bulunur. Bu nedenle çocuğun beyanının başka delillerle, örneğin fiziki takip, iletişim kayıtları, teşhis ve maddenin ele geçiriliş biçimiyle desteklenip desteklenmediği önemlidir. Müdafi bulunmadan alınan ve sonradan dönülen kolluk beyanları, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Alıcı beyanının tek başına yeterliliği konusunda uyuşturucu ticaretinde delil testi yazımıza bakabilirsiniz.
Tutuklama ve yargılama süreci
Çocuğa uyuşturucu satma iddiası, TCK 188’in CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında olması ve cezanın ağırlığı nedeniyle çoğu zaman tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine götürülür. Ancak tutuklama zorunlu değildir; kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve ölçülülük ayrıca değerlendirilir ve adli kontrol tedbirleri de uygulanabilir. Suçun alt sınırı on yılın üzerinde olduğundan CMK 150/3 uyarınca zorunlu müdafilik uygulanır. İlk ifadede alıcının yaşını bilip bilmediğine, alıcıyla nasıl tanıştığına ve görüşmenin koşullarına ilişkin açıklamalar, TCK 30/2 savunmasının temelini oluşturur; bu nedenle ifade müdafi ile birlikte hazırlanmalıdır. Gözaltı ve tutuklama süreleri için gözaltı ve tutuklama rehberlerimize bakabilirsiniz.
Çocuğunuz uyuşturucu satın aldıysa aile ne yapmalı?
Çocuğunun uyuşturucu satın aldığını öğrenen ailelerin bir kısmı, satıcı hakkında şikâyette bulunmayı düşünür. Uyuşturucu suçları resen soruşturulan suçlar olduğundan şikâyet şart değildir; Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılacak bir ihbar soruşturmanın başlaması için yeterlidir. Bu süreçte çocuk hakkında da kullanmak için bulundurma suçundan işlem yapılabileceği unutulmamalıdır. TCK 192/2 uyarınca kullanmak için uyuşturucu satın alan kişi, resmi makamlar haber almadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirerek suçluların yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa hakkında cezaya hükmolunmaz. Çocuğun ifadesinin bir müdafi eşliğinde alınması ve tedavi imkânlarının değerlendirilmesi, hem çocuğun hukuki durumu hem de sağlığı bakımından önemlidir.
Cezayı azaltan hâller ve infaz
Çocuğa satış dosyalarında da TCK 192’deki etkin pişmanlık, TCK 62’deki takdiri indirim ve yardım eden konumundakiler için TCK 39’daki yarı indirim uygulanabilir. Etkin pişmanlıkta, failin maddeyi temin ettiği kişiyi veya suç ortaklarını açıklaması ve bu bilginin suçun meydana çıkmasına hizmet etmesi gerekir. Ayrıntılar için etkin pişmanlık rehberimize bakabilirsiniz.
5275 sayılı Kanunun 108/9. maddesi uyarınca TCK 188’deki suçlardan mahkûm olanlar bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür:
| Hükmedilen ceza | Koşullu salıverilme süresi (3/4) |
|---|---|
| 12 yıl 6 ay (çocuğa satış, alt sınır + TCK 62) | 9 yıl 4 ay 15 gün |
| 15 yıl | 11 yıl 3 ay |
| 18 yıl 9 ay (çocuğa satış + 188/4-a + TCK 62) | 14 yıl 22 gün |
| 22 yıl 6 ay | 16 yıl 10 ay 15 gün |
Cezaevinde kalınacak gerçek süre; denetimli serbestlik, tutuklulukta geçen sürenin mahsubu ve indirimler nedeniyle değişir. Ayrıntılı hesap için uyuşturucu ticaretinden ceza alan ne kadar yatar yazımıza bakabilirsiniz.
Kanunun amacı ve uygulamadaki önemi
188/3’ün ikinci cümlesi, uyuşturucunun çocuklara ulaşmasını önlemeye yönelik özel bir koruma hükmüdür. Bu nedenle mahkemeler, alıcının çocuk olduğunun tespit edildiği dosyalarda temel cezayı çoğu zaman alt sınırın üzerinde belirleyebilmektedir. Savunma bakımından ise hükmün ağırlığı, şartlarının titizlikle denetlenmesini gerektirir: alıcının yaşı, failin bilgisi, satışın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği ve suç tarihi ayrı ayrı ispatlanmalıdır.
Sık yapılan yanlış değerlendirmeler
- “Çocuğa satış ayrı bir artırım nedenidir.” İkinci cümle ayrı bir alt sınırdır; temel ceza doğrudan on beş yıldan az olmamak üzere belirlenir.
- “Alıcı 17 yaşındaysa her durumda 15 yıl alınır.” Fail alıcının yaşını bilmiyorsa ve bu hatası makulse TCK 30/2’den yararlanır.
- “Ücretsiz verdim, satış değil.” Kanun çocuğa uyuşturucu vermeyi de satışla aynı tutar.
- “Nüfus kaydı kesin delildir.” Alıcı 18 yaşına çok yakınsa doğum tutanağı ve gerekirse yaş tespiti istenmelidir.
- “2013’teki satış için de 15 yıl uygulanır.” Kural 28.06.2014’te yürürlüğe girmiştir; önceki fiillere uygulanamaz.
Sonuç ve değerlendirme
Çocuğa uyuşturucu satmak veya vermek, TCK 188/3’ün ikinci cümlesi uyarınca on beş yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirir; temel ceza doğrudan bu cümleye göre belirlenir ve madde 188/4-a kapsamındaysa yarı oranında artırılır. Bu ağır alt sınırın uygulanabilmesi için alıcının suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış olduğunun kesin olarak tespiti ve failin bunu bildiğinin ortaya konulması gerekir. Yargıtay, alıcıyı daha önce tanımayan, karanlıkta kısa bir görüşmeyle satış yapan ve alıcının 18 yaşına çok yakın olduğu dosyalarda TCK 30/2’deki hata hükümlerinin uygulanması gerektiğini kabul etmektedir. Bu nedenle çocuğa satış iddiası bulunan dosyalarda savunmanın ilk adımı; alıcının gerçek yaşını, fail ile alıcının ilişkisini ve satışın koşullarını ayrıntılı biçimde incelemektir.
İlgili yazılarımız
Uyuşturucu Ticareti Cezası · Uyuşturucu Hap Satmanın Cezası · Bonzai Ticareti Cezası · Kokain Ticareti Cezası · İlk Kez Uyuşturucu Ticaretinden Yargılanan Ne Ceza Alır? · Uyuşturucu Ticareti (TCK 188) Rehberi · Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi
Çocuğa uyuşturucu satmanın cezası ne kadar?
TCK 188/3’ün ikinci cümlesine göre uyuşturucu verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Madde 188/4-a kapsamındaysa ceza ayrıca yarı oranında artırılır ve alt sınırdan 22 yıl 6 aya, takdiri indirimle 18 yıl 9 aya ulaşır.
Çocuk kime denir?
TCK 6/1-b’ye göre çocuk, henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişidir. Bu nedenle 18 yaşını doldurmamış bir kişiye uyuşturucu satılması veya verilmesi, 188/3’ün ikinci cümlesindeki ağırlaştırılmış cezayı gündeme getirir.
Alıcının 18 yaşından küçük olduğunu bilmiyordum, ne olur?
TCK 30/2 uyarınca suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlinin gerçekleştiği konusunda hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır. Yargıtay, alıcıyı daha önce tanımayan, karanlıkta kısa bir görüşmeyle satış yapan ve alıcının 18 yaşını doldurmasına çok az süre kalan dosyalarda 15 yıllık alt sınırın uygulanmasını hukuka aykırı bulmuştur.
Ücretsiz verirsem de bu ceza uygulanır mı?
Evet. Kanun ‘verilen veya satılan kişinin çocuk olması’ ifadesini kullanır. Bedelsiz olarak çocuğa uyuşturucu vermek de aynı ağırlaştırılmış cezayı gerektirir. Ancak birlikte kullanma gibi durumlarda fiilin niteliği ayrıca değerlendirilir.
188/3 ikinci cümle bir artırım nedeni mi?
Hayır. Yargıtay’a göre çocuğa satış hâlinde temel ceza doğrudan 188/3’ün ikinci cümlesine göre, yani on beş yıldan az olmamak üzere belirlenir. Önce on yıldan temel ceza belirleyip sonra artırım yapmak hukuka aykırı bulunmaktadır.
Bu kural ne zamandan beri geçerli?
188/3’ün ikinci cümlesi 6545 sayılı Kanunla eklenmiş ve 28.06.2014’te yürürlüğe girmiştir. TCK 7/2 uyarınca bu tarihten önce işlenen suçlara uygulanamaz.
Alıcının yaşı nasıl tespit edilir?
Yaş, nüfus kayıtlarıyla belirlenir. Yargıtay, alıcının 18 yaşını doldurmasına çok yakın olduğu bir dosyada doğum tutanağı ve vukuatlı nüfus kaydının getirtilmesini, gerekirse yaş tespiti yapılmasını, ardından 188/3’ün son cümlesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmasını istemiştir.
Çocuğa uyuşturucu satan kişi ne kadar yatar?
5275 sayılı Kanunun 108/9. maddesi uyarınca koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. 12 yıl 6 aylık bir cezada koşullu salıverilme süresi 9 yıl 4 ay 15 gün, 18 yıl 9 aylık bir cezada 14 yıl 22 gündür; denetimli serbestlik ve mahsup ayrıca hesaplanır.
Alıcının gerçek yaşı, fail ile alıcının ilişkisi ve satışın koşulları on beş yıllık alt sınırın uygulanıp uygulanmayacağını belirler; delilleri birlikte değerlendirelim.
Satıcının kendisi de çocuksa uygulanan indirimler için suça sürüklenen çocuğun uyuşturucu ticareti cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Satışın okul veya park çevresinde yapıldığı iddiasında mesafe ve yer şartları için TCK 188/4-b’de 200 metre ve umuma açık yer şartı yazımıza bakabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve uyuşturucu suçları alanında savunma hizmeti vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.

