Etkileşimli rehber · Uyuşturucu suçları
Uyuşturucu Kullanılmasını Kolaylaştırma ve Özendirme Suçu (TCK 190)
Başkasının madde kullanmasına yer, donanım ya da malzeme sağlamak, kullananların yakalanmasını zorlaştırmak, kullanma yöntemi öğretmek ve kullanmayı alenen özendirmek: dört ayrı davranış, tek madde, beş yıldan on yıla kadar hapis. Bu sayfa; bir paylaşım, bir ev ortamı ya da bir uyarı yüzünden karşılaştığınız isnadın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Aleniyet şarttırÖzendirme suçu, belirlenemeyen sayıda kişinin görüp duyabileceği biçimde işlenir. İki kişi arasındaki özel mesaj ya da kapalı bir ortam, aleniyet unsurunu kendiliğinden karşılamaz.
Kast: özendirme amacıHaber vermek, eleştirmek, sanat eseri üretmek ya da bir sorunu anlatmak kendiliğinden suç değildir. Aranan, kullanmayı öven, tavsiye eden, teşvik eden bir irade ve içeriktir.
Birlikte kullanmak, yer sağlamak değildirKendi evinde arkadaşlarıyla madde kullanan kişi bakımından kolaylaştırma değil, kullanma (TCK 191) tartışılır. Kolaylaştırma için başkasının kullanımına özgülenmiş yer, düzenek ya da malzeme aranır.
Bölüm 01 — Temel mantık
Bu dosyalar nasıl okunur?
TCK 190, madde satmayı ya da kullanmayı değil, başkasının kullanmasına yardım eden ya da kullanmayı teşvik eden davranışları cezalandırır. Dosya üç soru üzerinden okunur: hangi seçimlik hareket isnat ediliyor, o hareketin unsurları (aleniyet, kast, başkasına özgülenme) var mı, fiil aslında 188 ya da 191 kapsamında mı kalıyor?
1
Hangi fiil isnat ediliyor?
Birinci fıkra üç davranış sayar: kullanmak için özel yer, donanım veya malzeme sağlamak; kullananların yakalanmasını zorlaştıracak önlemler almak; kullanma yöntemleri hakkında bilgi vermek. İkinci fıkra ise kullanmayı alenen özendirmeyi ya da bu nitelikte yayın yapmayı cezalandırır. Her birinin unsurları farklıdır.
2
Unsurlar var mı?
Özendirmede aleniyet (belirlenemeyen sayıda kişinin algılayabilmesi) ve özendirme kastı aranır; haber, eleştiri ve sanat kendiliğinden suç değildir. Yer sağlamada başkasının kullanımına özgülenmiş bir yer ya da düzenek gerekir; kendi evinde arkadaşlarla kullanmak bu kapsamda değildir. Yakalanmayı zorlaştırmada somut bir önlem, yöntem bilgisinde ise kullanmaya yönelik somut bir öğretim aranır.
3
188 mi, 190 mı, 191 mi?
Yer sağlayan kişi aynı zamanda madde vermişse başkasına verme (TCK 188/3) ayrıca gündeme gelir; kendisi de kullanıyorsa kullanma (TCK 191) ayrı bir dosyadır. Bir arkadaş grubunda birlikte kullanıp ikram etmek uygulamada kural olarak kullanma ekseninde tartışılır. Nitelendirme sonucu, cezayı ve görevli mahkemeyi kökten değiştirir.
Bu sayfa madde temini, kullanımı, üretimi ya da gizlenmesi hakkında hiçbir bilgi içermez; yalnızca ceza muhakemesini, delilleri ve savunma hakkını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç kesin bir nitelendirme üretmez; bunu yalnızca yetkili makamlar yapar.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanız hangi aşamada?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Dosya şu anda hangi aşamada?
2. Size isnat edilen davranış ne?
3. Paylaşım ya da ortam kime açıktı?
4. Dosyada madde var mı?
5. Mesleğiniz?
6. Hakkınızda bir tedbir uygulandı mı?
6 soru bekliyor
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı eksen: dosyanız nerede tartışılır?
Bir TCK 190 dosyası incelenirken sırayla bakılan altı eksen bellidir. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Araç nitelendirme yapmaz.
1. Aleniyet
İçerik belirlenemeyen sayıda kişinin görüp duyabileceği biçimde mi paylaşıldı?
Dosyada nasıl incelenir?
Aleniyet, özendirme suçunun kurucu unsurudur: belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilme, duyulabilme ve algılanabilme aranır. Hesabın gizli olup olmadığı, takipçi sayısı, paylaşımın kimlere ulaştığı ve ne kadar süre açık kaldığı dosyaya girer.
2. İçerik ve özendirme kastı
Paylaşım kullanmayı övüyor, tavsiye ediyor ya da teşvik ediyor mu; yoksa haber, eleştiri, sanat ya da deneyim anlatımı mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Suç kasten işlenir; özendirme iradesi aranır. Bir sorunu anlatan, uyaran, eleştiren ya da sanatsal ifade taşıyan içerik kendiliğinden özendirme değildir. İçerik bütünüyle, bağlamıyla ve varsa yorumlarla birlikte okunur; tek bir cümle ya da kare bağlamından koparılamaz.
3. Paylaşımın aidiyeti
Hesap, cihaz ve paylaşım gerçekten size mi ait; başkası mı yükledi, hesabınız ele mi geçirildi?
Dosyada nasıl incelenir?
Hesabın kim tarafından açıldığı ve kullanıldığı, IP ve cihaz kayıtları, iki aşamalı doğrulama ve giriş geçmişi incelenir. Ortak kullanılan hesaplar, sahte profil ve ele geçirilmiş hesap iddiaları platform kayıtlarıyla test edilir; telefon incelemesi kararın kapsamıyla sınırlıdır.
4. Yer ve düzeneğin niteliği
Yer, donanım ya da malzeme başkasının kullanımına mı özgülendi; yoksa kendi yaşam alanınız mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Kendi evinde arkadaşlarıyla birlikte kullanmak kolaylaştırma sayılmaz; kullanma tartışılır. Kolaylaştırma için başkalarının kullanımına özgülenmiş bir yer, hazırlanmış düzenek ya da bu amaçla sağlanmış malzeme aranır. Arama tutanağı ve el koyma listesi bu ayrımın belgesidir.
5. Madde ve nitelendirme
Dosyada ele geçmiş madde var mı; madde vermek ya da kullanmak ayrıca isnat ediliyor mu?
Dosyada nasıl incelenir?
Madde ele geçmişse kriminal rapor ve miktar üzerinden 188/3 (başkasına verme) ya da 191 (kullanma) tartışması açılır; 190 ile birlikte ayrı suçlar gündeme gelebilir. Birlikte kullanım sırasında ikram, uygulamada kural olarak kullanma ekseninde değerlendirilir.
6. Delillerin hukuka uygunluğu
Paylaşım nasıl tespit edildi; telefon incelemesi, hesap bilgisi talebi ve arama hangi karara dayandı?
Dosyada nasıl incelenir?
Siber tespit tutanağı, platformdan alınan kayıtlar ve cihaz incelemesi kararın kapsamıyla sınırlıdır; kapsam dışı veri ve usulsüz arama hükme esas alınamaz (CMK 217). Ekran görüntülerinin tarih, hesap ve bağlam bilgisi olmadan sunulması ayrıca tartışılır.
Henüz işaretleme yapmadınız.
Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
Aleniyet ve kast, özendirme isnadının iki kurucu unsurudur; ikisinden biri yoksa suç oluşmaz. Yer sağlama isnadında ise belirleyici olan, yerin başkasının kullanımına özgülenip özgülenmediğidir. Aleyhe görünen bir eksen dosyanın sonucunu tek başına belirlemez.
Bölüm 04 — Etkileşimli
Dört seçimlik hareket ve bir artırım
TCK 190, dört ayrı davranışı aynı ceza aralığıyla cezalandırır: beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası. Her davranışın kendi unsuru vardır; isnadın hangisine dayandığı savunmanın başlangıç noktasıdır. Birine dokunun.
Aynı ceza, farklı unsurlar
Kolaylaştırma fiilleri (190/1) başkasının kullanımına yönelik somut bir katkı ister; özendirme (190/2) ise kamuya açık bir teşvik. İddianamede hangi fıkranın ve hangi seçimlik hareketin isnat edildiği açıkça yazılmalıdır; unsurların hiçbiri varsayımla tamamlanamaz.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Dosyanın ilk 48 saati
Bu dosyalarda en kalıcı hatalar ilk günlerde yapılır: silinen bağlam, doğaçlama açıklama, yeni paylaşım. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Tespitten infaza: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun. Mahkûmiyette cezaevinde fiilen geçecek süreyi kendi karar bilgilerinizle hesaplamak için yatar hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
TCK 190: kanuni ceza aralığı ve infaz
İsnat edilen fiili ve dosyadaki artırım ya da indirim hâllerini seçin; araç kanunun öngördüğü alt ve üst sınırı ve mahkûmiyet infaz edilirse genel kurala göre hesabı göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir.
| Fıkra | Hâl | Sonuç |
|---|---|---|
| m. 190/1-a | Kullanmak için özel yer, donanım veya malzeme sağlama | 5 – 10 yıl hapis + 1.000 – 10.000 gün adli para |
| m. 190/1-b | Kullananların yakalanmalarını zorlaştıracak önlemler alma | 5 – 10 yıl hapis + 1.000 – 10.000 gün adli para |
| m. 190/1-c | Kullanma yöntemleri konusunda başkalarına bilgi verme | 5 – 10 yıl hapis + 1.000 – 10.000 gün adli para |
| m. 190/2 | Kullanmayı alenen özendirme veya bu nitelikte yayın yapma | 5 – 10 yıl hapis + 1.000 – 10.000 gün adli para |
| m. 190/3 | Sağlık, ecza ve kimya mesleği mensuplarınca işlenme | Yarı oranında artırım |
| Görevli mahkeme | Üst sınır on yıl | Asliye ceza mahkemesi |
| CMK 100/3 | Katalog suç değil | Tutuklama genel şartlara tabi |
| TCK 192 | Etkin pişmanlık | 190 için özel hüküm yok |
| Zamanaşımı | Dava zamanaşımı | 15 yıl (TCK 66/1-c) |
| 5275 m. 107 | Koşullu salıverilme | Genel kural 1/2 · son 1 yıl denetimli serbestlik |
Adli para cezası bir gün karşılığı 100 – 500 TL üzerinden hesaplanır (TCK 52). HAGB, erteleme ve paraya çevirme bu ceza düzeyinde kapalıdır. Fiil aslında kullanma (TCK 191) kapsamında kalırsa erteleme ve denetimli serbestlik rejimi uygulanır.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada TCK 190 dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
Madde kullanımını gösteren ya da öven bir video, fotoğraf veya yazı herkese açık bir hesaptan paylaşılmış; siber tespit tutanağıyla soruşturma açılmıştır.
Neye bakılır
Hesabın açık mı gizli mi olduğu, erişim sayısı ve süresi aleniyet için; içeriğin övme, tavsiye ya da teşvik içerip içermediği kast için incelenir. Paylaşım bütünüyle, yorumlarla ve önceki içeriklerle birlikte okunur; hesabın aidiyeti platform kayıtlarıyla test edilir.
Tuzak
Paylaşımı ve yorumları silmek bağlamı yok eder ve delil karartma olarak okunabilir; savunma amaçlı yeni paylaşım da yeni bir tartışma açar.
Tipik görünüm
Bir şarkı sözü, kitap, podcast ya da video serisi madde kullanımını konu edinmiş; özendirme ya da bu nitelikte yayın isnat edilmiştir.
Neye bakılır
Sanatsal ifade, haber, eleştiri ve deneyim anlatımı kendiliğinden özendirme değildir; aranan, kullanmayı öven ve teşvik eden içerik ve kasttır. Eserin bütünü, türü, hedef kitlesi ve bağlamı bilirkişi incelemesine sunulur.
Tuzak
Tek bir dize ya da sahne bağlamından koparılarak tartışılmamalı; eserin tamamı dosyaya girmelidir.
Tipik görünüm
Kendi evinizde ya da ortak yaşam alanınızda birlikte madde kullanılmış; arama sonrası yer sağlama isnadıyla karşılaşmışsınızdır.
Neye bakılır
Kendi yaşam alanında arkadaşlarla birlikte kullanmak kolaylaştırma sayılmaz; kullanma (TCK 191) tartışılır. Kolaylaştırma için başkalarının kullanımına özgülenmiş yer ya da düzenek aranır. Arama tutanağı, el koyma listesi ve evin kullanım biçimi belgelenir; madde verildiği iddiası varsa 188/3 ayrıca tartışılır.
Tuzak
“Ben de kullanıyorum” beyanı yer sağlama isnadını zayıflatabilir ama ayrı bir dosya (191) açar; ne söyleneceği müdafiyle kararlaştırılır.
Tipik görünüm
Bir ortamda kolluğun geldiğini haber verdiğiniz ya da gözcülük yaptığınız ileri sürülmüş; yakalanmayı zorlaştırma isnadı vardır.
Neye bakılır
Suç aktif ve somut bir önlem ister: gözcülük, uyarı sistemi, kaçış düzeneği. İhbar etmemek ya da sessiz kalmak bu kapsamda değildir. Tanık beyanlarının birbiriyle ve fiziki-teknik takip tutanaklarıyla uyumu incelenir.
Tuzak
Aynı dosyadaki başka bir sanığın beyanı doğrulayıcı delil olmadan ihtiyatla değerlendirilir; karşı beyan üretmek için tanıkla temas delil karartmadır.
Tipik görünüm
Bir mesaj, video ya da sohbette kullanma yöntemi anlattığınız isnat edilmiştir.
Neye bakılır
Kullanmaya yönelik somut bir öğretim aranır; zararı anlatan, uyaran, tedaviye yönlendiren ya da genel bilgi veren içerik bu kapsamda değildir. Bilginin kime, hangi bağlamda ve ne amaçla verildiği incelenir; özel mesajda aleniyet aranmaz ama 190/1-c için aleniyet şart değildir.
Tuzak
İfadede içeriği kendiliğinden yorumlamak yerine bütününü avukatınızla birlikte sunun; tek cümle üzerinden kast tartışması açılmasın.
Tipik görünüm
Tabip, eczacı, hemşire ya da ecza ticaretiyle uğraşan kişi olarak 190 kapsamında bir isnatla karşılaşmışsınızdır.
Neye bakılır
Ceza yarı oranında artırılır (190/3); ancak fiilin mesleki faaliyetle bağlantısı ve reçeteye bağlı maddelerde 188/6 ayrımı ayrıca tartışılır. Geçerli tedavi amacı, hasta kaydı ve reçete düzeni belgelenir.
Tuzak
Mesleki disiplin süreci ve ceza dosyası paralel yürür; disiplin savunması ceza dosyasına girebilir.
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. Özel mesajla bir arkadaşa madde kullanmayı tavsiye etmek alenen özendirme suçudur.
Özendirme suçu aleniyet ister: belirlenemeyen sayıda kişinin görüp duyabilmesi. İki kişi arasındaki özel mesaj bu unsuru kendiliğinden karşılamaz; içerik başka fıkralar (örneğin yöntem bilgisi) bakımından ayrıca değerlendirilir.
2. Kendi evinde arkadaşlarıyla madde kullanan kişi yer sağlama suçunu işler.
Kendi yaşam alanında birlikte kullanmak kolaylaştırma sayılmaz; kullanma (TCK 191) tartışılır. Kolaylaştırma için başkalarının kullanımına özgülenmiş yer, düzenek ya da malzeme aranır.
3. Madde kullanımını eleştiren ya da zararını anlatan bir paylaşım da özendirme sayılır.
Suç kasten işlenir; özendirme iradesi aranır. Haber, eleştiri, uyarı, sanat ve deneyim anlatımı kendiliğinden suç değildir; içerik bütünüyle ve bağlamıyla okunur.
4. TCK 190 dosyaları asliye ceza mahkemesinde görülür.
Cezanın üst sınırı on yıl olduğundan görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Madde verme (188/3) de isnat ediliyorsa dosya ağır ceza mahkemesinde birleşebilir.
5. Uyuşturucu ticareti gibi TCK 190 da katalog suçtur, tutuklama nedeni var sayılır.
CMK 100/3 katalogunda 188 sayılır, 190 sayılmaz. Tutuklama genel şartlara tabidir: kuvvetli şüphe ve somut bir tutuklama nedeni gerekir; adli kontrol her zaman değerlendirilebilir.
6. Bu suçta HAGB, erteleme ya da paraya çevirme mümkün değildir.
Alt sınır beş yıl olduğundan iki yıl (HAGB, erteleme) ve bir yıl (paraya çevirme) eşiklerinin altına inilemez; üçü de kapalıdır. Fiil kullanma kapsamında kalırsa TCK 191 rejimi uygulanır.
7. Kolluğa haber vermemek, kullananların yakalanmasını zorlaştırma suçudur.
Suç aktif ve somut bir önlem ister: gözcülük, uyarı sistemi, kaçış düzeneği. Sessiz kalmak ya da ihbar etmemek bu kapsamda değildir.
8. Tabip veya eczacının bu suçu işlemesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
TCK 190/3: tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticaretiyle uğraşan kişi bakımından ceza yarı oranında artırılır.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Uyuşturucu dosyalarını anlattığımız videolar
TCK 190 dosyaları, kullanma ve ticaret dosyalarıyla aynı delil ve usul zemininde yürür; aşağıdaki videolar bu ortak zemini anlatır. Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi Fiiller Uyuşturucu Ticareti Sayılır?
Uyuşturucu Kullanma Suçunun Cezası Nedir?
Telefon ve Bilgisayara El Koyulursa Ne Yapılmalı?
Uyuşturucu Dosyasında Telefon Kayıtlarının Önemi
Savcı Uyuşturucu Dosyasında Neye Bakar?
Tutuklama Hangi Şartlarda Olur?
Uyuşturucu Dosyasında Avukat Neler Yapmalı?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
TCK 190
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (1. fıkra: yer-donanım-malzeme sağlama, yakalanmayı zorlaştırma, yöntem bilgisi) ve alenen özendirme (2. fıkra); 5 – 10 yıl hapis + adli para. Meslek mensuplarında yarı artırım (3. fıkra).
Aleniyet
İçeriğin belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilmesi, duyulabilmesi ve algılanabilmesi. Özendirme suçunun kurucu unsurudur; özel mesaj ve kapalı ortam kendiliğinden aleni değildir.
Özendirme kastı
Kullanmayı öven, tavsiye eden ya da teşvik eden irade. Haber, eleştiri, sanat ve deneyim anlatımı bu kastı kendiliğinden göstermez; içerik bütünüyle okunur.
Özel yer, donanım, malzeme
Başkalarının kullanımına özgülenmiş yer, hazırlanmış düzenek ya da bu amaçla sağlanmış malzeme. Kendi yaşam alanında birlikte kullanmak bu kapsamda değildir.
Yakalanmayı zorlaştırma
Kullananların yakalanmasını engellemeye yönelik aktif önlem: gözcülük, uyarı, kaçış düzeneği. Sessiz kalmak ya da ihbar etmemek suç değildir.
TCK 188/3 başkasına verme
Bedel alınmadan da maddeyi başkasına vermek ticaret suçu kapsamındadır; 10 yıldan az olmamak üzere hapis. Yer sağlayan kişi maddeyi de vermişse ayrıca tartışılır.
TCK 191
Kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma ve kullanma; 2 – 5 yıl. İlk dosyada kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik uygulanır.
Asliye ceza mahkemesi
Üst sınırı on yıl ve altında hapis gerektiren suçlarda görevli mahkeme. TCK 190 davaları burada görülür; 188 isnadı eklenirse ağır ceza gündeme gelir.
Katalog suç
CMK 100/3’te sayılan ve kuvvetli şüphede tutuklama nedeninin var sayılabildiği suçlar. TCK 188 listededir, TCK 190 değildir.
Siber tespit tutanağı
Kolluğun internet ortamında yaptığı tespiti belgeleyen tutanak; tarih, hesap, erişim ve bağlam bilgisi içermelidir. Tek başına ekran görüntüsü yeterli delil değildir.
Hesap aidiyeti
Paylaşımın gerçekten şüpheliye ait hesaptan ve cihazdan yapılıp yapılmadığı; IP, giriş geçmişi ve platform kayıtlarıyla test edilir.
Müsadere (TCK 54)
Suçta kullanılan eşyanın devlete geçirilmesi; iyiniyetli üçüncü kişiye ait eşya müsadere edilmez.
Koşullu salıverilme
Cezanın kanunda öngörülen kısmı infaz kurumunda geçirildikten sonra kalan sürenin dışarıda geçirilmesi; TCK 190’da genel kural 1/2 (5275 s. K. m. 107).
Dava zamanaşımı
Beş yıldan fazla, yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıl (TCK 66/1-c). Suç şikâyete bağlı değildir.
Bölüm 12 — Okuma listesi
Konuyla ilgili yazılarımız
TCK 190 dosyaları, kullanma ve ticaret dosyalarıyla aynı usul zemininde yürür; aşağıda konuya göre seçilmiş yazılar var. Tamamı için Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
Temel çerçeveUyuşturucu Özendirme Suçu Nedir?Temel çerçeveUyuşturucu Suçu Nedir? Etkin PişmanlıkTemel çerçeveUyuşturucu Madde Kullanma Suçu (TCK 191)Temel çerçeveBulundurmak ile Kullanmak Arasındaki FarklarTemel çerçeveReçeteye Tabi İlaçlar Suç Oluşturur mu? (188/6)Temel çerçeveUyuşturucu Suçları Bilgi Merkeziİlk adımlar ve tedbirİfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?İlk adımlar ve tedbirİfade Verirken Susma Hakkımı Kullanmalı mıyım?İlk adımlar ve tedbirYakalama Kararı Çıkarsa Ne Yapmalıyım?İlk adımlar ve tedbirGözaltından Sonra Herkes Tutuklanır mı?İlk adımlar ve tedbirTutuklama Kararına İtiraz ve Tahliye Süreciİlk adımlar ve tedbirAdli Kontrol Nedir?Deliller ve usulTelefon İncelemesi Yapılabilir mi?Deliller ve usulİletişimin Dinlenmesi Kararı (CMK 135)Deliller ve usulPolis Üstümü veya Aracımı Arayabilir mi?Deliller ve usulEvimde / İş Yerimde Arama YapıldıDeliller ve usul“Bana Ait Değil” Savunması Nasıl İspatlanır?Deliller ve usulEvde Bulunan Maddeden Aile Bireyleri Sorumlu Tutulabilir mi?Deliller ve usulTanık Beyanına Dayalı Mahkûmiyet Yeterli mi?Deliller ve usulBilişim Suçları Savunması ve Dijital DelilKarar ve infazHapis Cezası Paraya Çevrilir mi? (TCK 50)Karar ve infazİstinaf ve Temyiz Süreci Nasıl İşler?Karar ve infazYatar Hesaplama: Koşullu Salıverilme ve İnfazKarar ve infazMüsadere Nedir? (TCK 54-55)Karar ve infazUyuşturucu Suçu Memuriyete Engel midir?Karar ve infazAdli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Kullanma (TCK 191)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Ticareti (TCK 188)
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
TCK 190/1 (yer, donanım veya malzeme sağlama; yakalanmayı zorlaştırma; yöntem bilgisi verme) ve 190/2 (alenen özendirme veya bu nitelikte yayın) için beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülür. Suçun tabip, eczacı, kimyager, hemşire gibi sağlık ve ecza mesleği mensuplarınca işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (190/3).
Kullanmayı öven, tavsiye eden ya da teşvik eden içeriğin herkese açık biçimde paylaşılması alenen özendirme kapsamında değerlendirilebilir. İki unsur birlikte aranır: aleniyet (belirlenemeyen sayıda kişinin algılayabilmesi) ve özendirme kastı. Haber, eleştiri, uyarı, sanat ve deneyim anlatımı kendiliğinden suç değildir; içerik bütünüyle ve bağlamıyla okunur.
Kural olarak hayır. Kendi yaşam alanında birlikte kullanmak kolaylaştırma sayılmaz; bu durumda kullanma (TCK 191) tartışılır. Kolaylaştırma için başkalarının kullanımına özgülenmiş bir yer, hazırlanmış düzenek ya da bu amaçla sağlanmış malzeme aranır. Madde verdiğiniz de iddia ediliyorsa başkasına verme (TCK 188/3) ayrıca gündeme gelir.
Cezanın üst sınırı on yıl olduğundan görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Aynı dosyada madde verme ya da ticaret (TCK 188) de isnat ediliyorsa dava ağır ceza mahkemesinde görülebilir.
TCK 190, CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında değildir; tutuklama genel şartlara tabidir. Kuvvetli suç şüphesi ve somut bir tutuklama nedeni (kaçma ya da delil karartma şüphesi) gerekir; hâkim adli kontrolü yeterli görebilir. Cezanın üst sınırı beş yılı aştığından ifade ve sorguda müdafi zorunludur.
Hayır. Alt sınır beş yıl olduğundan HAGB ve erteleme için aranan iki yıl, paraya çevirme için aranan bir yıl eşiğinin altına inilemez. Fiil aslında kullanma (TCK 191) kapsamında kalırsa kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik rejimi uygulanır.
TCK 192’de kolaylaştırma ve özendirme suçu için özel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; 192/1 ticarete iştirak edenleri, 192/2 ve 192/4 kullananları düzenler. Savunmada takdiri indirim (TCK 62), teşebbüs (TCK 35) ve yardım etme (TCK 39) gibi genel hükümler tartışılır.
Hayır. Paylaşım siber tespit tutanağı ve platform kayıtlarıyla dosyaya girmiş olabilir; silmek, delil karartma olarak okunabilir ve lehinize bağlamı (yorumlar, önceki paylaşımlar) da yok eder. Ne yapılacağına avukatınızla karar verin; konuyla ilgili yeni paylaşım yapmayın.
Paylaşımın aidiyeti dosyanın ilk eksenlerindendir. Hesabın kim tarafından açıldığı ve kullanıldığı, IP ve giriş geçmişi, iki aşamalı doğrulama ve platform bildirimleri incelenir. Suç kasten işlenir; paylaşımın size ait olduğu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ispatlanamazsa mahkûmiyet kurulamaz.
Kullananların yakalanmasını zorlaştıracak aktif ve somut bir önlem (gözcülük, uyarı sistemi, kaçış düzeneği) 190/1-b kapsamındadır. Sessiz kalmak ya da ihbar etmemek bu kapsamda değildir. Bu isnat çoğunlukla aynı dosyadaki başka bir sanığın beyanına dayanır; doğrulayıcı delil olmadan ihtiyatla değerlendirilir.
Genel kural, süreli hapis cezasının yarısı infaz kurumunda geçirildiğinde koşullu salıverilmedir (5275 s. K. m. 107/2); koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü bu son kısmı denetimli serbestlikle geçirebilir (m. 105/A). Mahkûmiyet adli sicile işler; infazdan sonra arşive alınır. Kamu görevine giriş bakımından 657 sayılı Kanun m. 48 ayrıca değerlendirilir.
Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.
Av. Burakhan Çalışkan
Dosyanızı birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Uyuşturucu suçları (TCK 188 – 191), dijital delil ve sosyal medya kaynaklı isnatlar dâhil olmak üzere soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Paylaşımın bağlamını, çağrı kâğıdını ve varsa arama tutanağını aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.
Bu sayfa madde temini, kullanımı, üretimi veya gizlenmesi hakkında hiçbir bilgi içermez ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme yapmaz. Kullanma suçu için TCK 191 rehberine, ticaret suçu için TCK 188 rehberine, genel çerçeve için Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi‘ne bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
