Etkileşimli rehber · Uyuşturucu suçları · Delil
Hassas Terazi, Poşet ve Paketleme Delili: Uyuşturucuda Kullanım ile Ticaret Ayrımı (TCK 188-191)
Uyuşturucu dosyalarının kaderi çoğu zaman tek bir soruda düğümlenir: kullanmak için mi, satmak için mi? Aradaki fark iki yıl ile on yıl arasındaki farktır. Kanunda gram eşiği yoktur; Yargıtay bu ayrımı miktar, paketleme biçimi, hassas terazi ve ambalaj malzemesi, madde çeşitliliği, bulundurma yeri, kişinin kullanıcı olup olmadığı, telefon kayıtları, para ve tanık beyanlarını bir bütün olarak okuyarak yapar. Hassas terazi tek başına ticaret delili değildir; Ceza Genel Kurulu, kişisel kullanım sınırının üzerinde madde ve hassas terazi birlikte bulunsa bile başka delil yoksa ticaretin sabit sayılamayacağına karar vermiştir. Buna karşılık çok sayıda eşit gramajlı poşet, boş ambalaj rulosu, satış içerikli mesajlar ve alıcı beyanı birlikte geldiğinde tablo değişir. Bu sayfa; dosyanızdaki her bulgunun Yargıtay terazisinde hangi kefeye düştüğünü, hangi bulgunun tek başına yetmediğini ve savunmanın hangi eksende kurulacağını kendi dosyanız üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Bölüm 01 — Temel mantık
Kullanım-ticaret ayrımı nasıl okunur?
Üç soru vardır: bulgu hukuka uygun elde edildi mi, hangi bulgu hangi kefeye düşer, bütün tablo ticaret kastını şüpheye yer bırakmayacak biçimde kuruyor mu? Birinci sorunun cevabı arama kararında, tutanakta ve kriminal zincirde; ikincisi Yargıtay’ın ölçüt listesinde; üçüncüsü ise ceza muhakemesinin en eski kuralında saklıdır: şüpheden sanık yararlanır. Sayfadaki her araç bu üç sorudan birine yanıt verir.
Kanun: iki madde, bir kast farkı
TCK 191/1 kullanmak için uyuşturucu ya da uyarıcı madde satın alan, kabul eden ya da bulunduran kişiyi iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır; soruşturmada beş yıl kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve en az bir yıl denetimli serbestlik uygulanır (191/2-3). TCK 188/3 ise satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden ya da bulunduran kişiyi on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır; madde çocuğa verilmişse hapis on beş yıldan az olamaz. Eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid ya da amfetamin ve türevleri (metamfetamin dâhil) ise ceza yarı oranında artırılır (188/4-a); okul, yurt, hastane, kışla ve ibadethane gibi yerlere iki yüz metreden yakın umuma açık yerlerde işlenmesi de yarı artırım sebebidir (188/4-b, kullanma için 191/10). Satın alma, kabul etme ve bulundurma fiilleri her iki maddede de yer alır; iki maddeyi ayıran tek unsur kasttır: madde kendi kullanımı için mi, ticaret için mi bulundurulmaktadır? Kanunda gram eşiği, paket sayısı ya da terazi kuralı yoktur; bu kast, delillerden çıkarılır.
Yargıtay ölçütleri: on gösterge, tek terazi
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında kullanım-ticaret ayrımı şu göstergelerin bütün hâlinde değerlendirilmesiyle yapılır: ele geçirilen maddenin net miktarı ve kişisel kullanım ölçütüyle ilişkisi; paketleme biçimi (tek paket mi, çok sayıda eşit gramajlı poşet ya da fişek mi); hassas terazi, boş poşet, streç ve ambalaj malzemesi; farklı türde maddelerin bir arada bulunması; bulundurma yeri ve biçimi (üst, ev, araç, gizli bölme, depo); kişinin kullanıcı olup olmadığı (kan ve idrar testi, bağımlılık raporu, önceki 191 dosyası); telefon yazışmaları, HTS ve baz istasyonu kayıtları; küçük kupürlerle nakit para ve ekonomik durumla orantısızlık; alıcı olduğu ileri sürülen kişilerin ve tanıkların beyanları; teslim anında yakalanma, müşteri trafiği gibi davranışsal göstergeler. Hiçbir gösterge tek başına belirleyici değildir: miktar tek başına yetmez (Y20CD 2017/6864), hassas terazi tek başına yetmez, sınır üstü miktar ile hassas terazi birlikte bile tek başına yetmez (CGK E. 2017/344, K. 2020/140). Kullanıcı olmak satıcı olmayı dışlamaz; ancak ticaret kastı her dosyada ayrıca ve somut delille ispatlanmak zorundadır.
Miktar ölçütleri ve hassas terazi içtihadı
Yargıtay esrar için günde üç kez birer buçuk gram civarında kullanımı esas alarak yıllık kişisel ihtiyacı yaklaşık bir ile bir buçuk kilogram olarak değerlendirmiş, birkaç aylık ihtiyaca denk gelen miktarları (iki yüz-üç yüz gram) başka delil yoksa kullanım kapsamında görmüştür; eroin için günlük altmış miligram, kokain için otuz miligram civarı doz, metamfetamin için net on gramın altı yaygın ölçüttür; MDMA tabletlerde seksen yedi adet bir kararda kişisel sınır sayılmış (Y10CD 2014/2770), sentetik kannabinoid için kesin ölçü verilemeyeceği belirtilmiştir (Y10CD 2025/8002). Bu sayılar kanun değil içtihat ölçütüdür; kişinin bünyesine, maddenin saflığına ve dosyanın bütününe göre değişir. Hassas terazi bulundurmak suç değildir; terazi ancak maddeyle aynı yerde, satışa hazır paketlerle ve diğer göstergelerle birlikte bulunduğunda ticaret kastının göstergesi sayılır. Terazide madde kalıntısı (bulaşık) bulunması terazinin tartımda kullanıldığını gösterir, ancak kalıntının ne zaman ve nasıl oluştuğu bilinmiyorsa tek başına satışı ve 188/4 artırımını kanıtlamaz (CGK 2020/140; Y10CD 2017/31-832; Y9CD 2015/16426-6242). Kendi kullanımı için tartım açıklaması, terazinin çalışır durumda ve kalıntılı olduğu dosyalarda zayıf kabul edilir; terazinin yeri, kalıntının türü ve diğer göstergelerle ilişkisi belirleyicidir.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; madde temini, saklanması, gizlenmesi, delil karartma ya da kolluktan kaçınma konusunda hiçbir bilgi ve yönlendirme içermez. Yalnızca Yargıtay’ın kullanım-ticaret ayrımında kullandığı ölçütleri, delillerin hukuka uygunluk denetimini ve savunma hakkını anlatır. Sayfadaki araç göstergeleri sınıflandırır; sonuç öngörmez, suç vasfına yalnızca mahkeme karar verir.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanızda ne bulundu?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin dosyanızda hangi göstergenin hangi kefeye düştüğünü, savunmanın hangi eksende kurulacağını ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Madde nerede ve nasıl bulundu?
2. Paketleme ve miktar?
3. Hassas terazi ve ambalaj malzemesi?
4. Telefon, para ve tanık?
5. Kullanıcı olduğunuza dair kanıt?
6. Dosya hangi aşamada?
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya tutanak, kriminal rapor ve iddianame üzerinden ayrı okunur.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı delil ekseni: dosya nerede kırılır?
Kullanım-ticaret dosyası altı eksende okunur; iddianame, savunma, istinaf ve temyiz aynı eksenlerde yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin kullanım lehine, hangilerinin ticaret lehine göründüğünü göstersin. Araç sonuç öngörmez; suç vasfına yalnızca mahkeme karar verir.
1. Hukuka uygunluk: arama, el koyma, tutanak, zincir
Arama kararı ya da yazılı emir var mı, kapsamı uygun mu; terazi ve madde tutanakta ayrı ayrı tanımlanmış mı; kriminal rapor net ağırlığı veriyor mu; telefon için CMK 134 kararı, imaj ve hash var mı?
Nasıl denetlenir?
Hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil hükme esas alınamaz (Anayasa 38/6, CMK 217/2); kararsız konut araması, rızaya dayalı arama ve 134 kararı olmadan telefon incelemesi, bulunan madde ve teraziyi hükmün dışına taşır. Tutanakta maddenin bulunduğu yer, paket sayısı, terazinin yeri ve durumu, paranın kupürleri ayrı ayrı yazılmalıdır; ‘çeşitli poşetler’ gibi belirsiz kayıt itiraz konusudur. Kriminal raporda brüt değil net ağırlık, madde türü ve kalıntı analizi esas alınır; numune zinciri (mühür, tutanak, teslim) kesintisiz olmalıdır. Terazi ve poşetlerde parmak izi incelemesi istenebilir. Bu eksen kırıksa diğer eksenlere geçilmeden delil tartışması yapılır; arama ve dijital delil rehberine bakın.
2. Miktar: içtihat ölçütüyle ilişki
Net miktar nedir; madde türüne göre Yargıtay’ın kişisel kullanım ölçütünün altında mı, civarında mı, belirgin üstünde mi; saflık ve bünye tartışması var mı?
Nasıl denetlenir?
Yargıtay esrar için yıllık kişisel ihtiyacı yaklaşık bir ile bir buçuk kilogram olarak değerlendirmiş, birkaç aylık ihtiyaca denk miktarları (iki yüz-üç yüz gram) başka delil yoksa kullanım saymıştır; eroin günlük altmış miligram, kokain otuz miligram civarı, metamfetamin net on gram altı yaygın ölçüt, MDMA seksen yedi tablet bir kararda kişisel sınır (Y10CD 2014/2770), sentetik kannabinoid için kesin ölçü yok (Y10CD 2025/8002). Bu sayılar kanun değildir; kişinin kullanım sıklığı, bağımlılık düzeyi, maddenin saflığı ve dosyanın bütünüyle birlikte okunur. Ölçütün üstündeki miktar şüphe doğurur ama tek başına ticareti kanıtlamaz (Y20CD 2017/6864); ölçütün altındaki miktar ise paketleme, mesaj ve tanık varsa kullanım karinesini korumaz. Kriminal rapordaki net ağırlık ve madde türü esas alınır.
3. Paketleme ve materyal: poşet, fişek, terazi, ambalaj
Madde tek parça mı, çok sayıda eşit gramajlı poşet mi; boş poşet ve streç rulosu var mı; hassas terazi var mı, temiz mi kalıntılı mı, nerede bulundu?
Nasıl denetlenir?
Çok sayıda küçük ve eşit gramajlı poşet (fişek) Yargıtay’ın satışa hazır bulundurma için en ağırlık verdiği göstergedir; boş poşet ve streç rulosu ile hassas terazinin aynı yerde bulunması bu göstergeyi güçlendirir. Hassas terazi tek başına yetmez; CGK (E. 2017/344, K. 2020/140) sınır üstü miktar ile terazinin birlikte bulunmasının bile başka delil yoksa ticarete yetmediğini kabul etmiştir. Terazide kalıntı (bulaşık) terazinin tartımda kullanıldığını gösterir; kalıntının ne zaman ve nasıl oluştuğu belirsizse tek başına satışı ve 188/4 artırımını kanıtlamaz (Y10CD 2017/31-832, Y9CD 2015/16426-6242). Kendi kullanımı için tartım açıklaması, terazi çalışır ve kalıntılıysa zayıf kabul edilir. Savunma, poşetlerin eşit gramajlı olup olmadığını, kullanım aparatlarının (sarma kâğıdı, pipo) varlığını ve terazinin mutfak ya da takı gibi başka bir kullanım bağlamını somut belgeyle gösterir.
4. İletişim, para ve tanık: HTS, mesaj, kupür, alıcı beyanı
Telefonda satış içerikli yazışma var mı; HTS ve baz kayıtları ne gösteriyor; nakit para küçük kupürlerle mi; alıcı olduğu söylenen kişi ne dedi, sonradan döndü mü; ihbar somut mu?
Nasıl denetlenir?
Telefondaki ‘var mı, kaça, nerede buluşalım’ türü yazışmalar, HTS’de alıcı olduğu ileri sürülen kişilerle yoğun görüşme, teslim anında yakalanma ve alıcının ‘ondan aldım’ beyanı ticaret kastının en güçlü delilleridir; buna karşılık HTS tek başına görüşmenin içeriğini göstermez, baz istasyonu kaydı yalnız bölgeyi gösterir, kullanıcılar arası ‘birlikte içelim’ yazışması satış değildir. Alıcı beyanı, beyan sahibinin kendi dosyasındaki çıkarıyla (etkin pişmanlık, 192) birlikte değerlendirilir; sonradan dönülen ya da yüzleştirmede doğrulanmayan beyan tek başına yetmez. Küçük kupürlerle nakit para ekonomik durumla birlikte okunur; maaş, ticari kazanç ve çekim dekontu açıklama olabilir. İhbar tek başına delil değildir, yalnız arama sebebidir. Telefon delili 134 usulüne (imaj, hash, kopya) uygun elde edilmiş olmalıdır.
5. Kullanıcı ekseni: test, rapor, geçmiş, aparat
Kan ya da idrar testi pozitif mi; bağımlılık raporu ya da tedavi geçmişi var mı; önceki 191 dosyası; kullanım aparatı (sarma kâğıdı, pipo) bulundu mu; ekonomik durum?
Nasıl denetlenir?
Kan ya da idrar testinde madde çıkması, bağımlılık raporu, AMATEM kaydı, önceki 191 dosyası ve kullanım aparatı kişinin kullanıcı olduğunu gösterir ve ‘ticaret kastı’ iddiasının karşısına konur; Yargıtay, kullanıcı olduğu belgeli kişide sınır civarı miktarı ve tek teraziyi ticarete yeterli görmemiştir. Ancak kullanıcı olmak satıcı olmayı dışlamaz: bağımlı satıcı tipolojisinde test pozitif olsa da çok sayıda fişek, mesaj ve alıcı beyanı ticareti kurabilir. Test yapılmamışsa savunma kan ve idrar testi, saç analizi ve bağımlılık raporu talep eder; testin reddi ya da yapılmaması sanık aleyhine yorumlanamaz. Ekonomik durum ve maddenin değeri de bu eksende okunur: gelirle açıklanamayan büyük miktar ticaret göstergesi, maaşla açıklanabilen küçük miktar kullanım göstergesidir.
6. Vasıf ve sonuç: 191 mi 188/3 mü, 188/4, etkin pişmanlık
İddianame hangi maddeden; ticaret kastı şüpheye yer bırakmayacak biçimde kuruldu mu; 188/4 artırım (madde türü, 200 metre) tartışılıyor mu; TCK 192 etkin pişmanlık ve 191 sonuçları gündemde mi?
Nasıl denetlenir?
Ticaret kastı şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispatlanamıyorsa şüpheden sanık yararlanır ve fiil kullanmak için bulundurma (191) olarak nitelenir; 188 ya da 190’dan açılan davada yalnız 191 sabit olursa mahkeme 191 hükümlerini uygular ve HAGB mümkündür (191/8). 188/3’te ceza on yıldan az olamaz; eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon ve opioidler ile amfetamin türevlerinde (metamfetamin) yarı artırım (188/4-a), okul, yurt, hastane, kışla ve ibadethaneye iki yüz metreden yakın umuma açık yerde yarı artırım (188/4-b; kullanmada 191/10) uygulanır; bulaşıklı terazideki kalıntı türü, kalıntının zamanı bilinmiyorsa 188/4-a için yetmez (CGK 2020/140). Etkin pişmanlık (192): suç haber alınmadan önce ortakları, maddenin kaynağını ya da saklandığı yeri bildiren kişiye ceza verilmez, haber alındıktan sonra yardım edene indirim; kullanıcıda soruşturma öncesi tedavi talebi (192/4) cezayı kaldırır. 188/3 infazı dörtte üçtür (5275 m. 108/9); 191’de KDAE beş yıl, denetimli serbestlik en az bir yıldır.
Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
İlk eksen delilin hukuka uygunluğunu, ikinci eksen miktarı, üçüncü eksen paketleme ve materyali, dördüncü eksen iletişim, para ve tanığı, beşinci eksen kullanıcı olup olmamayı, altıncı eksen vasıf ve sonucu denetler. En sık yapılan iki hata, hassas teraziyi tek başına mahkûmiyet sebebi sanmak ve kan testinin pozitif çıkmasını ticaret iddiasına karşı yeterli savunma sanmaktır.
Bölüm 04 — Etkileşimli
Beş bulgu, beş ayrı okuma
Hassas terazi ile bulaşıklı terazi, tek paket ile eşit gramajlı fişekler, HTS ile satış mesajı aynı ağırlıkta değildir. Birine dokunun.
Yargıtay terazisinde en ağır kefe çok sayıda eşit gramajlı poşet, satış içerikli yazışma ve alıcı beyanıdır; hassas terazi, miktar ve para ancak bunlarla birlikte anlam kazanır. Kan testi, bağımlılık raporu, tek paket ve kullanım aparatı diğer kefeye konur. Bulguların hiçbiri tek başına belirleyici değildir; mahkeme bütün tabloya bakar ve şüphe giderilemiyorsa sanık lehine karar verir.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Arama anında ve ilk günlerde
Bu liste madde ve terazi bulunan kişi ve yakınları içindir. Terazi için uyuşturucu ticareti suçlamalarında hassas terazi yazımıza, ayrım için bulundurmak ile kullanmak arasındaki farklar yazımıza bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve delil karartma ya da kolluktan kaçınma yönünde hiçbir yönlendirme içermez.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Aramadan hükme: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, kimin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
Ticaret kastı gösterge denetim aracı
Maddeyi, miktarı, paketlemeyi, teraziyi, iletişim ve tanık durumunu, kullanıcı kanıtlarını ve bulundurma yerini seçin. Araç her bulguyu Yargıtay’ın kullandığı eksenlere yerleştirsin: hangileri ticaret lehine, hangileri kullanım lehine, hangileri tek başına yetersiz. Bu bir sonuç öngörüsü değildir; göstergeleri sınıflandırır, suç vasfına yalnızca mahkeme karar verir.
| Dayanak | Konu | Kural |
|---|---|---|
| TCK 191/1-3 | Kullanmak için bulundurma | 2-5 yıl hapis · KDAE 5 yıl · denetimli serbestlik en az 1 yıl · 191/8 HAGB · 191/10 200 m yarı artırım |
| TCK 188/3 | Ticaret amacıyla bulundurma | 10 yıldan az olamaz + 1.000-20.000 gün adli para · çocuğa: 15 yıldan az olamaz · ağır ceza · CMK 100/3 katalog |
| TCK 188/4-a, b (6638) | Yarı artırım | Eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid, amfetamin ve türevleri (metamfetamin) · okul, yurt, hastane, kışla, ibadethaneye 200 m |
| Yargıtay içtihadı | Ayrım ölçütleri | Miktar · paketleme · hassas terazi ve ambalaj · çeşitlilik · yer · kullanıcı olup olmama · telefon ve HTS · para ve ekonomik durum · tanık ve alıcı beyanı · davranış; bütün hâlinde |
| Y20CD 2017/6864 | Miktar | Miktar tek başına yeterli değildir; tüm dosya kapsamı değerlendirilir |
| CGK E. 2017/344, K. 2020/140 | Hassas terazi · kalıntı | Sınır üstü miktar + terazi tek başına ticarete yetmez · kalıntının zamanı bilinmiyorsa 188/4 uygulanmaz |
| Y10CD 2017/31-832 · Y9CD 2015/16426-6242 | Bulaşıklı terazi | Eroin ya da kokain kalıntılı terazi dışında satış delili yoksa 188/4 uygulanmaz, hüküm bozulur |
| Y10CD 2014/2770 · 2025/8002 · 2019/9062 | Miktar ölçütleri | MDMA 87 tablet · sentetik kannabinoidde kesin ölçü yok · kenevirde 20 köke kadar kişisel |
| Anayasa 38/6 · CMK 217/2 · 134 | Hukuka aykırı delil | Kararsız arama ve usulsüz telefon incelemesiyle elde edilen madde, terazi ve mesaj hükme esas alınamaz |
| TCK 192 | Etkin pişmanlık | Haber alınmadan önce bildirim: ceza yok · sonra yardım: indirim · kullanıcıda soruşturma öncesi tedavi talebi: ceza yok (192/4) |
| 5275 m. 108/9 | İnfaz | 188 hükümlüsünde koşullu salıverilme 3/4 · müebbette 33 yıl |
| CMK 226 | Vasıf değişikliği | 188/3 yerine 191 ya da tersi için ek savunma hakkı |
Araçtaki miktar eşikleri Yargıtay kararlarından türetilmiş yol gösterici değerlerdir; kanun eşiği değildir ve daire uygulaması, saflık, bünye ve dosyanın bütününe göre değişir. Araç göstergeleri sınıflandırır, ağırlıklandırır ama karar vermez; aynı bulgu farklı dosyalarda farklı okunabilir. Madde temini, saklanması ya da kolluktan kaçınma konusunda hiçbir bilgi içermez.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada kullanım-ticaret dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta ağır basan gösterge, savunma ekseni ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
Sokakta durdurulan kişinin cebinde üç küçük poşet esrar, çantasında hassas terazi; toplam net 8 gram. Savcılık 188/3 diyor.
Yargıtay ne der
Üç poşet ve 8 gram esrar kişisel kullanım ölçütünün çok altındadır; hassas terazi tek başına ticaret delili değildir ve Ceza Genel Kurulu sınır üstü miktar ile terazinin birlikte bulunmasını bile başka delil yoksa yeterli görmemiştir (E. 2017/344, K. 2020/140). Belirleyici olan diğer eksenlerdir: poşetler eşit gramajlı mı, telefonda satış yazışması var mı, alıcı beyanı var mı, kişi kullanıcı mı (test, rapor). Bunlar yoksa şüpheden sanık yararlanır ve fiil 191 olarak nitelenir. Sokakta durdurma kaba üst yoklamasıyla sınırlıdır; çanta araması kararsız yapılmışsa terazi hükme esas alınamaz. Kan ve idrar testi ilk günde istenir.
Tuzak
İfadede ‘arkadaşlarla paylaşacaktık’ demek; başkasına verme 188/3 fiilidir ve üç poşeti satışa hazır paket hâline getirir.
Tipik görünüm
Konut aramasında dolapta 400 gram esrar tek parça, mutfak çekmecesinde hassas terazi, boş poşet rulosu; telefon incelemesinde satış yazışması yok, kişi düzenli kullanıcı.
Yargıtay ne der
400 gram esrar Yargıtay’ın birkaç aylık ihtiyaç saydığı 200-300 gramın üstünde ama yıllık ölçütün (yaklaşık 1-1,5 kg) altındadır; miktar şüphe doğurur, tek başına ticareti kanıtlamaz (Y20CD 2017/6864). Maddenin tek parça olması satışa hazır paketleme göstergesini zayıflatır; boş poşet rulosu ve terazi ticaret kefesine konur, ancak terazinin mutfakta olması ve kalıntısız olması bağlam savunmasını güçlendirir. Kullanıcı olduğu test ve raporla belgeli, telefonda satış yazışması yoksa bütüncül değerlendirmede 191 ağır basar; savcılık 188/3’ten iddianame düzenlerse vasıf savunması altı eksende yazılı yapılır. Kriminal raporda net ağırlık ve terazi kalıntı analizi istenir.
Tuzak
Poşet rulosunu ve teraziyi açıklamasız bırakmak; mutfak kullanımı satın alma kaydı, fotoğraf ve tanıkla gösterilir.
Uyuşturucu Bulundurmak ile Kullanmak Suçu Arasındaki Farklar →
Tipik görünüm
Araç aramasında torpido arkasındaki bölmede 40 adet yaklaşık 1’er gramlık metamfetamin poşeti, hassas terazi, 7.000 TL küçük kupür nakit; sürücü ‘bana ait değil’ diyor.
Yargıtay ne der
Çok sayıda eşit gramajlı poşet, gizli bölme, terazi ve küçük kupür para birlikte Yargıtay’ın ticaret kastı için en ağırlık verdiği tabloyu oluşturur; metamfetamin 188/4-a yarı artırım kapsamındadır. Savunma bu dosyada iki eksende kurulur: aitlik (araç kime ait, bölmeye kim erişebiliyor, parmak izi, araç başkasına verildi mi, tanık) ve delilin hukuka uygunluğu (araç araması kararı ya da önleme araması kapsamı, tutanak, kriminal zincir). Kullanıcı savunması 40 fişekle bağdaşmaz; ‘bana ait değil’ savunması somut olgularla (araç kiralama, ortak kullanım, kamera) desteklenmelidir. 188/3’te tutuklama ihtimali yüksektir; itiraz iki hafta içinde, aitlik ve usul itirazlarıyla yapılır.
Tuzak
‘Bana ait değil’ derken aynı ifadede ‘bazen kullanıyorum’ demek; iki savunma birbirini zayıflatır, strateji müdafiyle belirlenir.
Uyuşturucu Davasında ‘Bana Ait Değil’ Savunması Nasıl İspatlanır? →
Tipik görünüm
Aramada madde bulunmadı; çekmecede hassas terazi var, kriminal raporda terazide eroin kalıntısı tespit edildi. Savcılık 188/3 ve 188/4 diyor.
Yargıtay ne der
Hassas terazi bulundurmak suç değildir; madde ele geçmeden terazideki kalıntı tek başına satışı kanıtlamaz. Ceza Genel Kurulu, terazideki eroin bulaşığının ne zaman ve ne şekilde oluştuğu bilinmiyorsa 188/4 koşullarının oluşmadığını kabul etmiş (E. 2017/344, K. 2020/140); Y10CD (2017/31-832) eroin sattığına dair başka delil yoksa 188/4’ün uygulanamayacağına, Y9CD (2015/16426-6242) eroin ve kokain bulaşıklı terazi dışında satış delili bulunmayan hükmün bozulmasına karar vermiştir. Dosyada satış yazışması, alıcı beyanı ya da teslim anı yoksa ticaret kurulamaz; kalıntı en fazla geçmişte kullanım şüphesi doğurur, o da 191 için madde ele geçmesini ya da test sonucunu gerektirir. Savunma kalıntının miktarını, türünü ve oluşum zamanının belirsizliğini vurgular.
Tuzak
Terazi için uydurma açıklama yapmak (‘bahçede buldum’); inandırıcılığı bitirir, suskunluk ve belgeli bağlam daha güçlüdür.
Tipik görünüm
Telefon incelemesinde üç kişiyle ‘var mı’, ‘kaça’, ‘nerede buluşalım’ yazışmaları; üstte 5 gram esrar, terazi yok. Savcılık mesajlara dayanarak 188/3 diyor.
Yargıtay ne der
Satış içerikli yazışmalar ve alıcı beyanı, Yargıtay’ın ticaret kastı için en güçlü saydığı delillerdir; miktarın küçük ve terazinin yok olması bu delili ortadan kaldırmaz. Savunma üç noktada kurulur: telefon 134 usulüyle (hâkim kararı, imaj, hash, kopya) incelenmiş mi, yazışmaların tam bağlamı ne (kullanıcılar arası ortak alım ve ‘birlikte içme’ yazışması satış değildir, ‘kaça’ sorusu alıcı tarafın da sorusu olabilir), karşı taraflar dinlendi mi ve ne dedi. HTS yalnız görüşmeyi gösterir, içerik göstermez. ‘Başkasına verme’ karşılıksız olsa da 188/3 fiilidir; bu nedenle ‘arkadaşlarım için aldım’ savunması dikkatle kurulur. Kullanıcı kanıtı (test, rapor) 191 nitelemesini destekler ama satış mesajlarını tek başına etkisizleştirmez.
Tuzak
Mesajları ‘şaka’ ya da ‘başkası yazdı’ diye açıklamak; bağlam ve karşı taraf beyanıyla desteklenmeyen açıklama inandırıcılığı bitirir.
Uyuşturucu Ticareti Dosyasında HTS/GSM Kayıtları Nasıl Delil Sayılır? →
Tipik görünüm
Kan testi pozitif, AMATEM kaydı var; evde 25 eşit gramajlı poşet sentetik kannabinoid, terazi, boş poşetler ve iki kişinin ‘ondan aldım’ beyanı.
Yargıtay ne der
Kullanıcı olmak satıcı olmayı dışlamaz: test pozitif ve bağımlılık raporu kişinin kullanıcı olduğunu gösterir, ancak 25 eşit gramajlı poşet, ambalaj malzemesi, terazi ve iki alıcı beyanı birlikte ticaret kastını kuran tablodur; Yargıtay bağımlı satıcı dosyalarında 188/3 uygulamıştır. Sentetik kannabinoid 188/4-a yarı artırım kapsamındadır. Savunma bu dosyada vasfı tamamen çevirmeyi değil, delilleri tek tek denetlemeyi hedefler: alıcı beyanlarının etkin pişmanlık çıkarı ve yüzleştirme sonucu, poşet gramajlarının gerçekten eşit olup olmadığı, telefon incelemesinin 134 usulü, aramanın hukuka uygunluğu; ayrıca TCK 192 etkin pişmanlık, 62 takdiri indirim ve bağımlılığın cezanın bireyselleştirilmesindeki rolü. Bağımlılık, kendi kullanımı için büyük miktar bulundurmayı açıklayabilir ama paketlemeyi açıklamaz.
Tuzak
Alıcı olduğu söylenen kişilerle temas kurmak; tanık etkileme şüphesi tutuklama sebebidir, beyanlar dosya üzerinden tartışılır.
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Kullanım-ticaret danışmalarında en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. Evde hassas terazi bulunması tek başına uyuşturucu ticaretini kanıtlar.
2. Kanunda belirli bir gramın üzeri otomatik olarak ticaret sayılır.
3. Çok sayıda eşit gramajlı küçük poşet, Yargıtay’ın ticaret kastı için en ağırlık verdiği göstergelerden biridir.
4. Terazide eroin kalıntısı bulunması, ele geçen madde esrar olsa bile 188/4 artırımını uygulatır.
5. Kan testinin pozitif çıkması, kişinin satıcı olamayacağını kanıtlar.
6. Para karşılığı olmasa da arkadaşına uyuşturucu vermek TCK 188/3 kapsamındadır.
7. HTS kayıtları, görüşmelerin içeriğini gösterdiği için tek başına satışı kanıtlar.
8. Kararsız yapılan konut aramasında bulunan madde ve terazi hükme esas alınamaz.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Konuyu anlattığımız videolar
Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.
Uyuşturucu Ticareti Suçlamalarında Hassas Terazi
Uyuşturucu Kullanma ile Ticaret Arasındaki Fark Nasıl Belirlenir?
Uyuşturucu Kullanma Suçunda Miktarın Önemi
Uyuşturucu Ticareti Suçunda Miktar Ne Kadar Önemlidir?
Uyuşturucu Kullanma Dosyasında Neden Ticaret Şüphesi Doğar?
Uyuşturucu Dosyasında Aitlik (Evde, Arabada) Nasıl İspatlanır?
Uyuşturucu Ticareti Dosyasında Telefon Kayıtlarının Önemi
Uyuşturucu Kullanma Suçunda Kan ve İdrar Testi Neyi Gösterir?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
Maddenin satmak, satışa arz etmek, başkasına vermek ya da bu amaçla bulundurmak için elde tutulması; 188/3 ile 191’i ayıran unsur, delillerden çıkarılır.
Yargıtay’ın madde türüne göre kabul ettiği yol gösterici miktarlar (esrarda yıllık yaklaşık 1-1,5 kg, metamfetaminde net 10 g altı); kanun eşiği değildir.
Küçük ve eşit gramajlı poşetler hâlinde bölünmüş madde; Yargıtay’ın ticaret kastı için en ağırlık verdiği gösterge.
Gram altı ölçüm yapabilen terazi; bulundurmak suç değil, tek başına delil değil, diğer göstergelerle birlikte ticaret kastı göstergesi.
Kriminal incelemede üzerinde madde kalıntısı tespit edilen terazi; tartımda kullanıldığını gösterir, kalıntının zamanı bilinmiyorsa 188/4 için yetmez (CGK 2020/140).
Boş poşet, streç, jelatin rulosu, kesilmiş poşet köşeleri; paketleme göstergesini güçlendirir.
Farklı etkide maddelerin bir arada bulunması; ticaret göstergesi sayılır, polikullanım savunması bağımlılık raporuyla desteklenir.
Kan ve idrar testi, saç analizi, bağımlılık raporu, AMATEM kaydı, önceki 191 dosyası, kullanım aparatı; kullanım lehine okunur, satıcı olmayı dışlamaz.
Arayan-aranan, süre ve konum bilgisi; içerik göstermez, tek başına satışı kanıtlamaz.
Maddeyi sanıktan aldığını söyleyen kişinin ifadesi; etkin pişmanlık çıkarı ve yüzleştirme sonucuyla birlikte değerlendirilir.
Göstergelerin tek tek değil bütün hâlinde okunması; hiçbir gösterge tek başına belirleyici değildir.
Ticaret kastı şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispatlanamazsa fiilin kullanmak için bulundurma sayılması ya da beraat.
Sınır üstü miktar ile hassas terazi birlikte bile başka delil yoksa ticarete yetmez; kalıntının zamanı belirsizse 188/4 uygulanmaz.
Eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon ve opioid, amfetamin ve türevleri (a) ve okul, yurt, hastane, kışla, ibadethaneye 200 metre (b); kullanmada 191/10.
Haber alınmadan önce bildirim: ceza yok; sonra yardım: indirim; kullanıcıda soruşturma öncesi tedavi talebi: ceza yok.
İddianamedeki nitelendirmenin (188/3) değişmesi hâlinde sanığa ek savunma hakkı verilmesi.
Bölüm 12 — Okuma listesi
Kullanım-ticaret ayrımı üzerine yazılarımız
Bu alandaki yazılarımız ve komşu konulara ilişkin seçilmiş başlıklar aşağıda. Tamamı için Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi sayfasına ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
Hayır. Hassas terazi serbestçe satılan bir eşyadır; mutfak, takı, kahve ve benzeri kullanım alanları vardır ve bulundurmak başlı başına suç değildir. Terazi ancak uyuşturucuyla aynı yerde, satışa hazır paketlerle ve diğer göstergelerle (mesaj, para, tanık) birlikte bulunduğunda ticaret kastının göstergesi sayılır. Madde ele geçmeden yalnız terazi bulunması ceza doğurmaz; terazide kalıntı tespiti bile tek başına satışı kanıtlamaz.
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu (E. 2017/344, K. 2020/140), kişisel kullanım sınırının üzerinde madde ile hassas terazinin birlikte bulunmasının bile başka delil yoksa ticarete yetmediğini kabul etmiştir. Ticaret kastı için paketleme biçimi, satış içerikli yazışmalar, alıcı beyanı, teslim anı gibi somut göstergeler aranır; şüphe giderilemezse sanık yararlanır ve fiil kullanmak için bulundurma (191) sayılır. Bazı daire kararları teraziyi satış faaliyetinin olağan aracı olarak nitelese de bu, diğer göstergelerle birlikte değerlendirme ilkesini değiştirmez.
Kalıntı, terazinin madde tartımında kullanıldığını gösteren teknik bulgudur ve ‘başka amaçla kullanıyordum’ açıklamasını zayıflatır; birden fazla madde türüne ait kalıntı ticaret emaresini güçlendirir. Ancak kalıntı satışı kendiliğinden kanıtlamaz: kalıntının ne zaman ve ne şekilde oluştuğu bilinmiyorsa 188/4 artırımı uygulanamaz (CGK 2020/140); eroin ya da kokain kalıntılı terazi dışında satış delili bulunmayan hükümler bozulmuştur (Y10CD 2017/31-832, Y9CD 2015/16426-6242). Kalıntının miktarı, türü, ele geçen maddeyle uyumu ve kriminal zincir savunmada tartışılır.
Kanunda böyle bir eşik yoktur. Yargıtay’ın yol gösterici ölçütleri vardır: esrarda günde üç kez birer buçuk gram civarı kullanım esas alınarak yıllık yaklaşık bir ile bir buçuk kilogram, birkaç aylık ihtiyaca denk iki yüz-üç yüz gram başka delil yoksa kullanım; eroin günlük altmış miligram, kokain otuz miligram civarı; metamfetamin net on gramın altı; MDMA bir kararda seksen yedi tablet (Y10CD 2014/2770); sentetik kannabinoidde kesin ölçü yok (Y10CD 2025/8002). Bu sayılar daireye, saflığa, bünyeye ve dosyanın bütününe göre değişir; ölçütün üstü şüphe doğurur ama tek başına yetmez (Y20CD 2017/6864), ölçütün altı ise paketleme ve mesaj varsa kullanım karinesini korumaz.
Çok sayıda küçük ve eşit gramajlı poşet (fişek), Yargıtay’ın satışa hazır bulundurma için en ağırlık verdiği göstergedir; boş poşet ve streç rulosu, hassas terazi ve küçük kupür para ile birlikte bulunması tabloyu ağırlaştırır. Savunma, poşetlerin gramajlarının gerçekten eşit olup olmadığını kriminal raporla denetletir; satıcıdan alındığı hâliyle bölünmemiş duran paketler, kullanıcı porsiyonuna uygun birkaç parça ve kullanım aparatları (sarma kâğıdı, pipo) kullanım lehine okunur. Paket sayısı tek başına değil, miktar, kullanım alışkanlığı ve diğer göstergelerle birlikte değerlendirilir.
Tek başına düşürmez, ama güçlü bir eksendir. Kan ya da idrar testi, bağımlılık raporu, AMATEM kaydı ve önceki 191 dosyası kişinin kullanıcı olduğunu gösterir; Yargıtay, kullanıcı olduğu belgeli kişide sınır civarı miktarı ve tek teraziyi ticarete yeterli görmemiştir. Ancak kullanıcı olmak satıcı olmayı dışlamaz: çok sayıda fişek, satış içerikli mesaj ve alıcı beyanı varsa bağımlı satıcı olarak 188/3 uygulanabilir. Test yapılmamışsa savunma kan, idrar ve saç analizi ile bağımlılık raporu talep eder.
Satış içerikli yazışmalar (‘var mı, kaça, nerede buluşalım’), teslim anı ve alıcı beyanı ticaret kastının en güçlü delilleridir. HTS ise yalnız arayan-aranan, süre ve baz istasyonu bilgisini gösterir, içerik göstermez; tek başına satışı kanıtlamaz. Telefon içeriği ancak CMK 134 usulüyle (hâkim kararı, imaj, hash, şüpheliye kopya) elde edilmişse hükme esas alınır; usulsüz inceleme delili dışarıda bırakır. Yazışmaların tam bağlamı, tarihleri ve karşı tarafın kimliği dosyaya girer; kullanıcılar arası ortak alım yazışması satış değildir, ancak ‘başkasına verme’ karşılıksız da olsa 188/3 fiilidir.
Tehlikeli bir beyandır. TCK 188/3 ‘başkalarına veren’ fiilini satıştan ayrı sayar; para karşılığı olmasa da başkasına verme ticaret suçudur. Bu nedenle ‘paylaşım’ beyanı kullanım savunmasını 188/3’e çevirebilir. Ortak kullanım (birlikte satın alıp birlikte kullanma) savunması ancak somut olgularla ve müdafiyle kurulur; ifadede kendiliğinden verilmez. Susma hakkı vardır ve aleyhe yorumlanamaz; müdafi gelmeden ifade verilmemelidir.
Kullanmak için satın alma, kabul etme ve bulundurma iki yıldan beş yıla kadar hapistir; soruşturmada beş yıl kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve en az bir yıl denetimli serbestlik uygulanır, ihlal yoksa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (TCK 191). Ticaret amacıyla bulundurma, satma, satışa arz etme ve başkasına verme on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır; çocuğa verilmişse on beş yıldan az olamaz; eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid ve amfetamin türevlerinde (metamfetamin) ve okul gibi yerlere iki yüz metreden yakın umuma açık yerlerde yarı artırım uygulanır (188/3-4); HAGB ve erteleme yoktur, infaz dörtte üçtür (5275 m. 108/9). 188’den açılan davada yalnız 191 sabit olursa mahkeme 191 hükümlerini uygular ve HAGB mümkündür (191/8).
Şüpheden sanık yararlanır: ticaret kastı şüpheye yer bırakmayacak biçimde kurulamıyorsa fiil kullanmak için bulundurma (191) olarak nitelenir; madde kullanıcı olmayan kişide ve kullanım kastı da kurulamıyorsa beraat verilir. Vasıf değişikliği için sanığa ek savunma hakkı tanınır (CMK 226). Yargıtay, hassas terazi ve sınır üstü miktara dayanan 188/3 mahkûmiyetlerini başka delil yoksa bozmuştur; vasıf hatası istinaf ve temyizde en sık bozma sebeplerindendir.
TCK 192: ticaret suçlarında suç haber alınmadan önce ortakları, maddenin kaynağını ya da saklandığı yeri bildiren kişiye ceza verilmez; haber alındıktan sonra gönüllü olarak yardım edene cezanın dörtte birinden yarısına kadar indirim uygulanır. Kullanmak için bulunduranda soruşturma başlamadan önce resmî makamlara başvurup tedavi isteyene ceza verilmez (192/4) ve hekimlerin bildirim yükümlülüğü doğmaz. Alıcı olduğu ileri sürülen kişilerin beyanları, kendi dosyalarındaki etkin pişmanlık çıkarıyla birlikte değerlendirilir.
Hayır. Girdiğiniz seçenekler ve miktarlar yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Dosya numarası ve kimlik bilgisi yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.
Av. Burakhan Çalışkan
Tutanağı ve kriminal raporu birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Uyuşturucu dosyalarında kullanım-ticaret vasfı savunması, arama ve el koymanın hukuka uygunluk denetimi, kriminal rapor ve kalıntı analizine itiraz, telefon ve HTS delillerinin değerlendirilmesi, tutuklama itirazı, etkin pişmanlık ve denetimli serbestlik süreçlerini yürütüyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Arama ve el koyma tutanağını, kriminal raporu ve varsa iddianameyi aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir; tutuklama itirazı iki haftalık süreye bağlıdır.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya tutanağı, kriminal raporu ve iddianamesiyle ayrı okunur; suç vasfına yalnızca mahkeme karar verir. Miktar ölçütleri Yargıtay kararlarından türetilmiş yol gösterici değerlerdir, kanun eşiği değildir ve içtihat zaman içinde değişebilir.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; madde temini, saklanması, gizlenmesi, delil karartma ya da kolluktan kaçınma konusunda hiçbir bilgi ve yönlendirme içermez. Terazi için Uyuşturucu Ticareti Suçlamalarında Hassas Terazi yazımıza, suçlar için TCK 188 ve TCK 191 rehberlerimize bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 3 Ekim 2026