Etkileşimli rehber · Uyuşturucu suçları
Uyuşturucu Kullanma Suçu (TCK 191)
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma ve kullanma suçunda süreç, doğrudan cezalandırma yerine kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik üzerinden yürür. Bu sayfa; yakalanmadan infaza kadar her aşamada nerede olduğunuzu, hangi yükümlülüğün ne sonuç doğurduğunu ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Kullanma, ticaret değildirTCK 191 kullanmak için bulundurmayı, TCK 188 ticareti düzenler. Ayrım miktar, paketleme, materyal ve davranışların bütünüyle yapılır; gram eşiği yoktur.
İlk dosyada erteleme kanunen zorunludurSavcı, CMK 171 şartlarını aramadan beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler (m. 191/2). Takdir değil, kanun gereğidir.
Soyut ikrar yetmezMadde ele geçmemiş ve kullanım tıbben saptanmamışsa yalnızca “kullandım” beyanıyla mahkûmiyet kurulamaz; şüpheden sanık yararlanır.
Bölüm 01 — Temel mantık
Bu dosyalar nasıl işler?
Kanun, kullanmak için madde bulunduran ya da kullanan kişiyi yalnızca cezalandırılacak bir fail olarak değil, tedavi edilip topluma kazandırılacak bir birey olarak görür. Bu yüzden TCK 191 dosyasının omurgası ceza değil, denetimdir. Süreç üç adımda okunur.
1
Önce nitelendirme: kullanma mı, ticaret mi?
Dosyanın kaderini belirleyen ilk soru budur. Miktar ve çeşitlilik, paketleme biçimi, hassas terazi, yazışmalar ve failin davranışları birlikte değerlendirilir. Kullanma dışında bir amaç kesin delille gösterilemiyorsa fiil “kullanmak için bulundurma” sayılır; miktar tek başına belirleyici değildir.
2
Sonra erteleme ve denetim
İlk dosyada savcı, kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteler ve en az bir yıl denetimli serbestlik uygular. Bu iki süre farklıdır: denetim bitse bile beş yıllık erteleme sürer. Süreç ihlalsiz tamamlanırsa takipsizlik verilir ve sicile işlemez.
3
İhlal olursa yargılama
Yükümlülüklere uymamakta ısrar (usulüne uygun ihtarlara rağmen) ya da erteleme süresinde yeniden madde kullanma hâlinde dava açılır. Yargılamada 2 – 5 yıl hapis gündeme gelir; sonuç cezaya göre HAGB, erteleme veya infaz tartışılır. Uyuşturucu dışı bir suç ertelemeyi bozmaz.
Bu sayfa madde temini, saklanması ya da gizlenmesi hakkında hiçbir bilgi içermez; yalnızca ceza muhakemesini, delilleri ve savunma hakkını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç “TCK 188 mi, 191 mi” biçiminde kesin bir sonuç üretmez; nitelendirmeyi yalnızca yetkili makamlar yapar.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanız hangi aşamada?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Dosya şu anda hangi aşamada?
2. Dosyada madde ve tespit durumu nedir?
3. Bu, bu suçtan ilk dosyanız mı?
4. Hakkınızda bir tedbir uygulandı mı?
5. Ticaret şüphesi doğurabilecek bir bulgu var mı?
6. Denetimli serbestlik durumunuz?
6 soru bekliyor
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı başlık: dosyanız hangi eksende tartışılır?
Bir TCK 191 dosyası incelenirken sırayla bakılan başlıklar bellidir. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi başlıkların tartışma konusu olacağını göstersin. Araç nitelendirme yapmaz; “ticaret” ya da “kullanma” sonucu üretmez.
1. Miktar ve çeşitlilik
Ele geçen madde kişisel kullanım ölçüsünde mi; birden fazla tür var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Kriminal rapordaki net miktar esas alınır; brüt ağırlıkla karıştırılmaz. Kanunda gram eşiği yoktur; miktar yalnızca bir ölçüttür ve dosyadaki diğer verilerle birlikte okunur.
2. Paketleme, terazi ve para
Madde tek parça mı, çok sayıda küçük paket mi; hassas terazi veya seri para var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Arama tutanağındaki döküm ile el koyma listesi karşılaştırılır. Terazi ve paketleme tartışılan ölçütlerdir; hangi ortamda, neyle birlikte bulunduğu belirleyicidir. Tek başına sonuç doğurmaz.
3. Yazışmalar ve HTS
Telefonda satış izlenimi veren mesaj var mı; inceleme hangi kararla yapıldı?
Dosyada nasıl incelenir?
Bir mesaj öncesi ve sonrasıyla, tarihleriyle ve olayla uyumuyla birlikte okunur. Telefon incelemesi kararın kapsamıyla sınırlıdır; kapsam dışı veri hukuka uygunluk tartışması doğurur. HTS içerik göstermez.
4. Madde ele geçti mi, test var mı?
Dosyada kriminal rapor ya da kan / idrar / saç tespiti var mı, yoksa yalnızca beyan mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Soyut ikrar tek başına mahkûmiyete yetmez. Test pozitifse hangi maddenin çıktığı önemlidir: benzodiazepin gibi yeşil reçeteli etken maddelerin kullanmak amacıyla bulundurulması TCK 191 suçu sayılmamıştır; reçeteli ilaçlar önceden beyan edilir.
5. Arama ve el koymanın dayanağı
Arama hangi karara ya da yazılı emre dayandı; tutanakta kimlerin imzası var?
Dosyada nasıl incelenir?
Arama tutanağının örneği istenir; saat, hazır bulunanlar ve ele geçirilen materyalin dökümü sonradan en çok tartışılan başlıklardır. Hukuka aykırı elde edilen delil hükme esas alınamaz.
6. Kullanım iddiasını destekleyen veri
Tedavi geçmişi, AMATEM kaydı veya kullanım tespiti gibi kişisel kullanımı gösteren veri var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Kullanım tespiti, maddenin kişisel kullanım amacıyla bulundurulduğu iddiasını destekleyen bir unsurdur; diğer delillerin değerlendirilmesini ortadan kaldırmaz. Soruşturma başlamadan yapılan tedavi başvurusu ayrıca TCK 192/4 kapsamında değerlendirilir.
Henüz işaretleme yapmadınız.
Her başlık için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
Bu başlıkların hiçbiri tek başına sonuç doğurmaz. Yüksek miktar, paketleme veya bir mesaj, ticaret iddiasını güçlendirmek için ileri sürülebilecek verilerdir; nitelendirme dosyadaki tüm delillerin birlikte okunmasıyla ve yalnızca yetkili makamlarca yapılır.
Bölüm 04 — Etkileşimli
Denetimli serbestlikte beş yükümlülük
Denetim, “hemen hapis” değil; kurallara uyulduğunda dosyanın kapanmasını sağlayan bir gözetim sürecidir. Yükümlülükler dosyaya göre değişir ama omurga aynıdır. Birine dokunun; ne beklendiğini ve ihlalin nasıl doğduğunu görün.
İki süre, iki farklı şey
Denetimli serbestlik tedbiri en az bir yıldır; gerekirse altışar aylık dilimlerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Kamu davasının ertelenmesi ise beş yıldır ve denetim bitse bile sürer: bu süre içinde yeniden madde kullanmak, satın almak ya da bulundurmak doğrudan ihlaldir. Denetim süresi boyunca dava zamanaşımı durur.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Dosyanın ilk 48 saati
İlk günlerde yapılan ya da atlanan basit işlemler, dosyanın aylar sonraki hâlini belirler. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez; delil karartma ve materyal saklama başlı başına suçtur.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Yakalanmadan infaza: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun. Denetim süresinin bitiş tarihini kendi karar bilgilerinizle hesaplamak için denetimli serbestlik süresi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
Dava açılırsa: karar seçenekleri ve infaz
Erteleme ihlal edilip dava açıldıysa sonuç, mahkemenin hükmettiği cezaya göre şekillenir. Varsayımsal bir sonuç ceza ve sicil durumu girin; araç, kanunun hangi kapıları açık tuttuğunu ve mahkûmiyet infaz edilirse genel kurala göre hesabı göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir.
| Kurum | Eşik ve koşul | Sonuç |
|---|---|---|
| Takipsizlik (m. 191/7) | Erteleme süresi ihlalsiz tamamlanır | Dava açılmaz, sicile işlemez |
| HAGB (CMK 231) | Sonuç ceza 2 yıl veya daha az; daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet yok; yeniden suç işlemeyeceği kanaati; varsa zararın giderilmesi | Hüküm açıklanmaz; 5 yıl denetim; kasıtlı suç işlenmezse dava düşer |
| HAGB (m. 191/8) | Ticaretten açılan davada fiilin kullanma olduğu anlaşılır | CMK 231 şartları aranmadan HAGB zorunlu |
| Erteleme (TCK 51) | 2 yıl veya daha az hapis; kasıtlı suçtan 3 aydan fazla mahkûmiyet yok; pişmanlık kanaati | Ceza kalır, infazı 1 – 3 yıl denetime bağlanır; süre iyi geçerse infaz edilmiş sayılır |
| Seçenek yaptırım (TCK 50) | Yalnızca 1 yıl ve altı kısa süreli hapis | TCK 191 alt sınırı 2 yıl olduğundan kural olarak kapalı |
| İnfaz (5275 s. K. m. 107, 105/A) | Genel kural: cezanın yarısında koşullu salıverilme; son 1 yıl denetimli serbestlik | Fiilen cezaevinde geçen süre buna göre hesaplanır; mükerrir hükümleri ayrıdır |
| Nitelikli hâl (m. 191/10) | Okul, yurt, hastane, kışla, ibadethane sınırına 200 metreden yakın umumi yer | Ceza yarı oranında artırılır (3 – 7,5 yıl) |
HAGB hükümleri 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi; Anayasa Mahkemesinin 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek iptal kararının doğuracağı boşluk bu düzenlemeyle kapatıldı. Somut dosyada hangi metnin uygulanacağı karar tarihine göre değerlendirilir.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada dosyalar altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
Durdurma ve üst araması sonrasında az miktarda madde ele geçirilir; ifade alınır, kan veya idrar örneği istenir, çoğu dosyada serbest bırakılıp erteleme kararı beklenir.
Neye bakılır
Aramanın dayanağı (karar, yazılı emir ya da suçüstü hâli), tutanağın içeriği, maddenin net miktarı ve kriminal rapor birlikte incelenir. Miktar tek başına belirleyici değildir.
Tuzak
“Arkadaşımın” ya da “yerde buldum” gibi doğaçlama açıklamalar ifade tutanağına girer ve sonradan geri alınması zordur; ifade müdafiyle verilir.
Tipik görünüm
Madde ele geçmemiş, ancak trafik kontrolü, iş yeri ya da başka bir soruşturma vesilesiyle alınan kan veya idrar örneği pozitif çıkmıştır.
Neye bakılır
Hangi maddenin çıktığı ve metabolit düzeyi incelenir. Yeşil reçeteli etken maddeler TCK 191 kapsamında sayılmamıştır; yalancı pozitif ve güvenlik zinciri itirazları teyit analiziyle test edilir. Tıbben saptanan kullanım, maddeyi bulundurduğunun güçlü kanıtı sayılır.
Tuzak
Reçeteli ilaçları sonradan değil, numune verirken beyan etmek gerekir; sonradan sunulan reçete daha az inandırıcı bulunabilir.
Tipik görünüm
Ortak kullanılan bir araçta ya da konutta madde ele geçirilir; birden fazla kişi vardır ve maddenin kime ait olduğu tartışmalıdır.
Neye bakılır
Zilyetlik ve erişim imkânı incelenir: aracın kime ait olduğu, kimin kullandığı, maddenin bulunduğu bölüm, parmak izi ve diğer nesnel veriler. Sorumluluk kendiliğinden doğmaz; “bana ait değil” savunması dosyadaki bütün verilerle test edilir.
Tuzak
Bir başkasını korumak için üstlenmek ya da tersine bir başkasını suçlamak, her ikisi de ayrı ceza sorumluluğu doğurabilir.
Tipik görünüm
Erteleme süresi içinde yeniden madde kullanma, satın alma ya da bulundurma iddiasıyla karşılaşılır.
Neye bakılır
Bu hâlde ısrar aranmaz; yeni fiil ayrı dosya olmaz, ilk dosyanın ihlali sayılır ve ilk dosyadan dava açılır (m. 191/4-5). Dava açıldıktan sonra yeniden erteleme verilmez (m. 191/6). Yeni fiilin gerçekten kullanma olup olmadığı yine delillerle test edilir.
Tuzak
Erteleme süresi denetimden uzundur: denetim bittiği için “dosya kapandı” sanıp beş yıllık süreyi unutmak en sık hatadır.
Tipik görünüm
İmza, görüşme ya da sevk süresi kaçırılmış; müdürlükten yazılı uyarı gelmiştir.
Neye bakılır
Yükümlülüğe uymamada dava için ısrar aranır: usulüne uygun tebliğ edilmiş ihtarlara rağmen bir yıl içinde mazeretsiz üçüncü ihlal (çocukta dördüncü). Mazeret belgeyle ve süresinde bildirilirse ihlal sayılmayabilir; ikinci ihtar tamamlanmadan açılan davada mahkûmiyet kurulamaz.
Tuzak
İhtarı görmemek ihlali ortadan kaldırmaz; tebligat adresi güncel tutulur, her yazı avukata iletilir.
Tipik görünüm
Miktar, paketleme ya da mesajlar nedeniyle TCK 188’den iddianame düzenlenmiştir; kişi maddeyi kullanmak için bulundurduğunu söylemektedir.
Neye bakılır
Ticaret kastına dair kesin ve yeterli delil yoksa fiil kullanma sayılır. Yargılamada fiilin münhasıran TCK 191 kapsamında kaldığı anlaşılırsa mahkeme CMK 231 şartlarını aramadan HAGB kararı verir (m. 191/8). Kullanım tespiti ve tedavi geçmişi bu tartışmada önemli veridir.
Tuzak
Ağır ceza mahkemesindeki bu dosyalarda tutuklama gündeme gelebilir; adli kontrol ve itiraz yolları ilk günden işletilir.
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. İlk kez yakalanan herkes 2 – 5 yıl hapis cezası alır.
İlk dosyada savcı kamu davasının açılmasını beş yıl erteler ve denetimli serbestlik uygular; bu kanun gereğidir. Hapis, ancak erteleme ihlal edilip dava açılır ve mahkûmiyet verilirse gündeme gelir.
2. Kaç gram olduğu, kullanma ile ticaret ayrımını tek başına belirler.
Kanunda gram eşiği yoktur. Miktar yalnızca bir ölçüttür; paketleme, materyal, yazışmalar ve davranışlarla birlikte değerlendirilir. Ticaret kastına dair kesin delil yoksa fiil kullanma sayılır.
3. Denetimde bir randevu kaçırırsam dava hemen açılır.
Yükümlülüğe uymamada dava için ısrar aranır: usulüne uygun ihtarlara rağmen bir yıl içinde mazeretsiz üçüncü ihlal. Mazeretinizi belgeyle bildirmeniz süreci kurtarabilir.
4. Erteleme süresinde trafik veya yaralama gibi başka bir suç işlemek ertelemeyi bozar.
TCK 191 erteleme rejimi bu konuda bağımsızdır: uyuşturucu dışı kasıtlı bir suç ertelemenin ihlali sayılmaz. Yargıtay, uyuşturucu dışı bir suç gerekçesiyle ertelemenin kaldırılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.
5. Erteleme süresini ihlalsiz tamamlarsam dosya sicile işlemez.
Süre ihlalsiz biterse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir (m. 191/7); mahkûmiyet olmadığından adli sicile işlenecek kayıt oluşmaz. Bazı güvenlik soruşturmalarında özel kayıtlar görülebilir.
6. İdrarda benzodiazepin çıkması tek başına TCK 191 suçu oluşturur.
Yargıtay, benzodiazepin ve buprenorfin gibi yeşil reçeteli etken maddelerin kullanmak amacıyla bulundurulmasını TCK 191 suçu saymamıştır (TCK 188/6’daki suç saklıdır). Reçeteli ilaçlar önceden beyan edilir.
7. Soruşturma başlamadan kendim tedaviye başvurursam ceza verilmez.
TCK 192/4: madde kullanan kişi, hakkında soruşturma başlatılmadan önce resmî makamlara ya da sağlık kuruluşuna başvurup tedavi isterse cezaya hükmolunmaz; sağlık personeli için bildirim yükümlülüğü de doğmaz.
8. Kamu davasının ertelenmesi savcının takdirine bağlıdır.
İlk dosyada erteleme kanunen zorunludur; CMK 171 şartları aranmaz (m. 191/2). Takdir değil, kanun gereğidir. Yalnızca daha önce erteleme alıp ihlalle dava açılmış kişiye yeniden erteleme verilmez.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Konuyu anlattığımız videolar
Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.
Uyuşturucu Kullanma Suçunda Denetimli Serbestlik Nedir?
Denetimli Serbestlikte Yükümlülükler Nelerdir?
Denetimli Serbestlik Devam Ederken Yakalatırsam Ne Olur?
Denetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?
Uyuşturucu Kullanma Suçunda HAGB Verilir mi?
Kan ve İdrar Testi Neyi Gösterir?
Savcı TCK 191 Dosyasında Neye Bakar?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
TCK 191
Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da kullanma suçu; 2 – 5 yıl hapis. Süreç erteleme ve denetim üzerinden yürür.
TCK 188
Uyuşturucu madde imal ve ticareti; satma, satışa arz, başkasına verme, nakletme ve bulundurma gibi seçimlik hareketler. Bedel alınması aranmaz.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE)
İlk dosyada savcının beş yıl süreyle dava açmayı ertelemesi (m. 191/2). Zorunludur; çocukta üç yıl.
Denetimli serbestlik
Erteleme süresinde uygulanan en az bir yıllık tedbir: imza, görüşme, program, gerekirse tedavi ve test. Altışar aylık dilimlerle en fazla iki yıl uzatılabilir.
Israr
Yükümlülüklere uymamada dava açılması için aranan şart: usulüne uygun ihtarlara rağmen bir yıl içinde mazeretsiz üçüncü ihlal (çocukta dördüncü).
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK)
Erteleme süresi ihlalsiz tamamlanınca verilen takipsizlik kararı (m. 191/7); sicile işlemez.
Etkin pişmanlık (TCK 192)
Resmî makamlar haber almadan kaynağı bildirme (192/2) ya da soruşturma başlamadan tedavi başvurusu (192/4) hâlinde cezaya hükmolunmaz; sonradan yardım hâlinde indirim (192/3).
HAGB
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231): sonuç ceza iki yıl veya altındaysa ve koşullar varsa hüküm açıklanmaz, beş yıl denetim süresi işler. Ticaretten açılan davada fiil kullanma çıkarsa zorunludur (m. 191/8).
Cezanın ertelenmesi (TCK 51)
İki yıl veya daha az hapis cezasının infazının bir ila üç yıllık denetim süresine bağlanması. HAGB ile birlikte uygulanmaz.
Koşullu salıverilme
Hapis cezasının kanunda öngörülen kısmı infaz kurumunda geçirildikten sonra kalan sürenin dışarıda geçirilmesi; genel kural cezanın yarısıdır (5275 s. K. m. 107).
İnfazda denetimli serbestlik (105/A)
Koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlünün bu son kısmı cezaevi dışında geçirmesi. TCK 191’deki denetimli serbestlikten farklı bir kurumdur.
Kriminal rapor
Ele geçirilen maddenin türünü ve net miktarını belirleyen laboratuvar raporu; brüt ağırlıkla karıştırılmaz.
Nitelikli hâl (m. 191/10)
Okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane sınırına 200 metreden yakın umumi yerde işlenme; ceza yarı oranında artırılır. Mesafe keşifle tespit edilir.
Adli kontrol
Tutuklama yerine uygulanan yükümlülükler (imza, yurt dışı yasağı vb.). İhlali tutuklamaya dönüşebilir.
Bölüm 12 — Okuma listesi
TCK 191 üzerine yazılarımız
Bu alanda yüzün üzerinde yazı yayımladık; aşağıda konuya göre seçilmiş olanlar var. Tamamı için Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
Temel çerçeveUyuşturucu Madde Kullanma Suçu (TCK 191)Temel çerçeveUyuşturucu Kullanma Suçunun Cezası Nedir?Temel çerçeveBulundurmak ile Kullanmak Arasındaki FarklarTemel çerçeveİlk Defa Yakalanan Biri Ne Kadar Ceza Alır?Temel çerçeveKamu Davasının Ertelenmesi Mümkün mü?Temel çerçeveEtkin Pişmanlık Nasıl Uygulanır?İlk adımlarUyuşturucu Kullanırken Yakalandım, Ne Yapmalıyım?İlk adımlarÜzerimde Uyuşturucu Çıktı, Hakkımda Ne İşlem Yapılır?İlk adımlarUyuşturucu Kullanma Suçunda Tutuklama Olur mu?İlk adımlarTakipsizlik Kararı Verilebilir mi?İlk adımlarKullanma Dosyalarında En Sık Yapılan Hatalarİlk adımlarİfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?İspat ve delillerİdrar Testi ve Sonuçlarıİspat ve delillerUyuşturucu Hangi Kan Testinde Çıkar?İspat ve deliller“Bana Ait Değil” Savunması Nasıl İspatlanır?İspat ve delillerPolis Üstümü veya Aracımı Arayabilir mi?İspat ve delillerUyuşturucu Kullanma Savunma Dilekçesi (TCK 191)Denetimli serbestlikDenetimli Serbestlik Programı: Süreler ve YükümlülüklerDenetimli serbestlikDenetimli Serbestlik Nasıl Uygulanır?Denetimli serbestlikİdrar Testine Gitmezsem Ne Olur?Denetimli serbestlikİmzaya Geç Kalırsam Ne Olur?Denetimli serbestlikBaşka Şehre Taşınabilir miyim?Denetimli serbestlikDenetimli Serbestlik Süresi Hesaplama Aracıİhlal ve tekrarDenetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?İhlal ve tekrarDenetimli Serbestlik Kaç Kez İhlal Edilebilir?İhlal ve tekrarDenetimde Yeni Bir Suç İşlenirse Ne Olur?İhlal ve tekrarÜçüncü Kez Yakalanan Kişiye Ne Olur?İhlal ve tekrarTCK 191 Kapsamında Tekrar Suç İşlersem Ne Olur?Karar, sicil ve infazUyuşturucu Kullanma Suçunda HAGB Verilir mi?Karar, sicil ve infazErteleme ile HAGB Arasındaki FarkKarar, sicil ve infazHapis Cezası Paraya Çevrilir mi? (TCK 50)Karar, sicil ve infazYatar Hesaplama: Koşullu Salıverilme ve İnfazKarar, sicil ve infazSabıka Kaydı Oluşur mu?Karar, sicil ve infazMemuriyete Engel midir?Karar, sicil ve infazYurt Dışına Çıkış Engeli Var mıdır?
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
TCK m. 191/1’e göre 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane sınırına 200 metreden yakın umumi yerlerde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. İlk kez yakalananlarda süreç çoğunlukla doğrudan cezayla değil, kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlikle ilerler.
Kural olarak hayır. İlk dosyada savcı, CMK 171 şartlarını aramadan beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler ve en az bir yıl denetimli serbestlik uygular; bu karar takdire değil kanuna bağlıdır. Süreç ihlalsiz tamamlanırsa dava açılmaz ve kayıt sicile işlemez.
İki süre ayrılır: kamu davasının ertelenmesi beş yıl (suça sürüklenen çocukta üç yıl), aktif denetimli serbestlik tedbiri en az bir yıldır. Gerekli görülürse tedbir altışar aylık dilimlerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir; yani aktif denetim azami üç yıla çıkabilir. Denetim bitse de beş yıllık erteleme sürer.
Hayır. Yükümlülüğe uymamada dava için ısrar aranır: usulüne uygun tebliğ edilmiş ihtarlara rağmen bir yıl içinde mazeretsiz üçüncü ihlal (çocukta dördüncü). Mazeretinizi rapor veya dilekçeyle ve süresinde bildirmeniz belirleyicidir. Buna karşılık erteleme süresinde yeniden madde kullanmak, satın almak ya da bulundurmak doğrudan ihlaldir; burada ısrar aranmaz.
Kullanımın tespiti doğrudan ihlal sayılabilir ve dava açılabilir. Ancak hangi maddenin çıktığı önemlidir: benzodiazepin gibi yeşil reçeteli etken maddelerin kullanmak amacıyla bulundurulması TCK 191 suçu sayılmamıştır. Güvenlik zinciri ihlali, reçeteli ilaç ve yalancı pozitif gibi itirazlar teyit analiziyle değerlendirilir; kullandığınız ilaçları numune verirken beyan edin.
Kural olarak hayır. TCK 191 erteleme rejimi HAGB ve adli kontrolden farklıdır: erteleme süresi içinde işlenen uyuşturucu dışı kasıtlı bir suç (trafik, yaralama, hırsızlık gibi) ertelemenin ihlali sayılmaz. Yargıtay, uyuşturucu dışı bir suç gerekçesiyle ertelemenin kaldırılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.
Önceki erteleme ihlal edilip dava açıldıysa aynı kapsamda yeniden erteleme verilmez (m. 191/6); doğrudan yargılama gündeme gelir. Erteleme süresi içindeki yeni kullanım ayrı dosya olmaz, ilk dosyanın ihlali sayılır (m. 191/5). Önceki erteleme sorunsuz bitmiş ve takipsizlik verilmişse yeni dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.
Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise ve CMK 231’deki koşullar (daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet bulunmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati, varsa zararın giderilmesi) birlikte gerçekleşirse verilebilir; alt sınır iki yıl olduğundan takdiri indirim belirleyicidir. Ticaretten açılan davada fiilin kullanma olduğu anlaşılırsa CMK 231 şartları aranmadan HAGB zorunludur (m. 191/8). HAGB hükümleri 7589 sayılı Kanunla 2026’da yeniden düzenlenmiştir.
Erteleme ve denetim süreci ihlalsiz tamamlanırsa dava açılmadığından adli sicile işlenecek mahkûmiyet olmaz. HAGB verilirse karar genel sicilde değil kendine özgü bir sistemde tutulur. Mahkûmiyet kararı verilirse adli sicile işler; infazdan sonra arşive alınır ve kanunda öngörülen süre sonunda silinir. Polislik, askerlik ve adliye personeli gibi kadrolarda yapılan güvenlik soruşturmasında özel kayıtlar görülebilir.
Yalnızca erteleme ve denetimli serbestlik kararı bir mahkûmiyet olmadığından 657 sayılı Kanun anlamında engel oluşturmaz; ancak bazı güvenlik soruşturmalarında görülebilir. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet ise 657 sayılı Kanun m. 48 uyarınca memuriyete engel olabilir; sonuç, cezanın türüne ve süresine göre değişir.
TCK 192 üç ayrı imkân tanır: resmî makamlar haber almadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirip yakalanmayı veya ele geçirilmeyi sağlayan kişiye ceza verilmez (192/2); soruşturma başlamadan resmî makamlara veya sağlık kuruluşuna başvurup tedavi isteyen kişiye ceza verilmez ve bildirim yükümlülüğü doğmaz (192/4); haber alındıktan sonra gönüllü yardım edene ceza dörtte birden yarıya kadar indirilir (192/3). Uydurma isim veya zaten bilinen bilgi yararlanmayı sağlamaz.
Genel kural, süreli hapis cezasının yarısı infaz kurumunda geçirildiğinde koşullu salıverilmedir (5275 s. K. m. 107). Koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü bu son kısmı denetimli serbestlikle dışarıda geçirebilir (m. 105/A); 2025 değişikliğiyle kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin fiilen cezaevinde geçirilmiş olması şartı eklenmiştir. Mükerrirler için oran ve usul farklıdır.
Av. Burakhan Çalışkan
Dosyanızı birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Uyuşturucu suçları (TCK 188 – 191), denetimli serbestlik süreçleri ve infaz hukuku dâhil olmak üzere soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Dosyanın hangi aşamasında olduğunuzu ve elinizdeki belgeleri aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.
Bu sayfa madde temini, saklanması veya gizlenmesi hakkında hiçbir bilgi içermez ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme yapmaz. Ticaret suçları için Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi‘ne bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 24 Eylül 2026
