Etkileşimli rehber
HTS ile birlikte dinleme, gizli soruşturmacı alımı, kamera kaydı ve fiziki takip delillerinin hukuka uygunluğunu denetleyin; hangi delilin dışlanabileceğini ve geriye ne kaldığını görün. Gizli soruşturmacı ve dinleme (CMK 135-140) rehberini açın →
Etkileşimli rehber
HTS dökümü, baz çakışması, tape, telefon içeriği (CMK 134), kriminal rapor ve fiziki takip: hangi kayıt neyi ispatlar, hangisi dışlanır? Delil gücü denetim aracı, Yargıtay senaryoları ve SSS ile. HTS, tape ve dijital delil rehberini açın →
Kısa cevap: CMK m. 135/8-a-7 uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (TCK m. 188), iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin (HTS) değerlendirilmesi tedbirlerinin uygulanabileceği katalog suçlar arasındadır. Bu tedbir ancak hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla, kuvvetli şüphe şartıyla uygulanabilir ve elde edilen kayıtlar bu usule uyulması hâlinde delil sayılır.
Uyuşturucu ticareti dosyalarında en sık karşılaşılan delillerden biri, şüphelilerin telefon görüşme ve sinyal (HTS) kayıtlarıdır. Bu yazıda CMK m. 135 çerçevesinde bu tedbirin hangi şartlarda uygulanabildiği, kararı kimin verdiği ve usulsüz elde edilen kayıtların akıbeti ele alınmaktadır.
CMK m. 135 Kapsamında Hangi Tedbirler Uygulanabilir?
Kısa Cevap: CMK m. 135/1 uyarınca şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Ayrıca m. 135/6 uyarınca iletişimin tespiti, yani geçmişe dönük HTS kayıtlarının istenmesi de ayrı bir tedbir olarak düzenlenmiştir; ikisi de aynı katalog suç listesine tabidir.

Karar Kim Tarafından Verilir?
Kısa Cevap: CMK m. 135/1 ve m. 135/6 uyarınca bu tedbirlere soruşturma aşamasında hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir; kovuşturma aşamasında ise karar mahkemeye aittir. Savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur ve hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar vermek zorundadır.
Süre Sınırı Nedir?
Kısa Cevap: CMK m. 135/4 uyarınca tedbir kararı en çok iki ay için verilebilir ve bir ay daha uzatılabilir. Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda ise hâkim, bu sürelere ek olarak her defasında bir aydan fazla olmamak ve toplam üç ayı geçmemek üzere ayrıca uzatma kararı verebilir.
Tanıklıktan Çekinebilecek Kişilerle İletişim Kayda Alınabilir mi?
Kısa Cevap: CMK m. 135/3 uyarınca şüpheli veya sanığın tanıklıktan çekinebilecek kişilerle arasındaki iletişim kayda alınamaz; kayda alma gerçekleştikten sonra bu durumun anlaşılması hâlinde alınan kayıtlar derhâl yok edilir. Tanıklıktan çekinme hakkının kapsamına ve kimlerin bu haktan yararlanabileceğine ilişkin ayrıntılı bilgiye Cinsel Suç Soruşturmasında Tanıklıktan Çekinme Hakkı Var mıdır? başlıklı yazımızdan ulaşılabilir.
Kanuna Aykırı Elde Edilen Kayıtlar Delil Sayılır mı?
Kısa Cevap: Hayır. CMK m. 135/9 uyarınca bu maddede belirlenen esas ve usuller dışında hiç kimse başkasının telekomünikasyon yoluyla iletişimini dinleyemez ve kayda alamaz; usule aykırı elde edilen kayıtlar CMK m. 217 uyarınca hukuka aykırı delil sayılarak hükme esas alınamaz ve dosyadan çıkarılması talep edilebilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Uyuşturucu ticareti dosyalarında HTS ve dinleme kayıtları önemli deliller olsa da, bunların hukuki değeri tamamen usule uygun elde edilmiş olmalarına bağlıdır. Kararın kim tarafından, hangi süre için ve hangi gerekçeyle verildiği, savunma açısından dikkatle incelenmesi gereken teknik ve hukuki bir konudur; usulsüzlük tespit edilirse bu deliller dosyadan çıkarılabilir.
Kullanma dosyalarında telefonun içeriğine bakılmasının sınırları farklı bir çerçevede tartışılır; bunu uyuşturucu kullanma suçunda telefon incelemesi yazısında ele aldım.
HTS kayıtlarının yanında telefondan çıkan yazışmaların nasıl okunduğu ve tek başına yeterli olup olmadığı için uyuşturucu ticareti mesaj kayıtları yazımıza bakabilirsiniz.
Değişik anlamlara gelebilecek telefon konuşmalarının tek başına yeterli görülmediği kararlar delil yetersizliği nedeniyle verilen Yargıtay bozma kararları yazımızda ele alındı.
HTS kayıtlarının alıcı veya tanık beyanını nasıl desteklediğini ve beyanın tek başına kaldığı durumları tanık ve alıcı beyanının uyuşturucu ticaretinde delil değeri yazımızda ele aldık.
Sıkça Sorulan Sorular
Usulsüz elde edilen kayıt delil sayılır mı?
Hayır. CMK m. 135/9 uyarınca bu maddede belirlenen esas ve usuller dışında hiç kimse başkasının telekomünikasyon yoluyla iletişimini dinleyemez ve kayda alamaz; usule aykırı elde edilen kayıtlar CMK m. 217 uyarınca hukuka aykırı delil sayılarak hükme esas alınamaz ve dosyadan çıkarılması talep edilebilir.
Kayıtlar gizli tutulur mu?
Evet. CMK m. 135/7 uyarınca bu madde hükümlerine göre alınan karar ve yapılan işlemler, tedbir süresince gizli tutulur. Bu gizlilik, tedbirin amacına ulaşabilmesi ve soruşturmanın etkinliğinin korunması için öngörülmüştür ve ilgili kişilere işlem ancak sonradan, usulüne uygun bir şekilde ayrıca bildirilir.
Bu tedbir sadece uyuşturucu ticaretinde mi uygulanır?
Hayır, CMK m. 135/8 kasten öldürme, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, rüşvet ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma gibi başka birçok ağır suçu da kapsayan bir katalog listesi içerir. Uyuşturucu ticareti bu listede madde 188 atfıyla ayrıca ve açıkça yer almaktadır.
HTS kayıtları tek başına mahkûmiyet için yeterli mi?
Genellikle hayır; HTS ve dinleme kayıtları, dosyadaki diğer delillerle (arama tutanağı, tanık beyanı, teknik inceleme) birlikte bir bütün olarak değerlendirilir. Tek başına iletişim kaydının varlığı, kişinin suça iştirak ettiğini otomatik olarak ispatlamaz; bağlamın ve içeriğin ayrıca ve dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Uyuşturucu ticareti dosyasında HTS ve dinleme kayıtlarının usulüne uygun elde edilip edilmediğinin incelenmesi için erken aşamada bir müdafiden destek alınması önerilir.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na uzun süredir aralıksız kayıtlı olarak ceza hukuku alanındaki çalışmalarını sürdürmekte; uyuşturucu ticareti dosyalarında HTS ve dinleme kayıtlarının usulüne uygun elde edilip edilmediğinin titizlikle incelenmesine, gerektiğinde hukuka aykırı delillerin dosyadan çıkarılması talebinde bulunulmasına özel önem vermektedir. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde, Kartal/İstanbul merkezli olarak bu alanda uzun soluklu ve deneyimli hukuki destek sağlanmaktadır. İletişim: 0 506 976 23 55.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.