Kısa cevap: Adalar uyuşturucu avukatı; kullanmak için bulundurma ve imal–ticaret iddialarında savunmayı yürütür, fiilin nitelendirilmesini ve infaz aşamasını takip eder. Dosyanın ilk saatleri belirleyicidir: gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu yol süresi de on iki saatten fazla olamaz (CMK m.91/1).
Adalar’da adliyeye ve sulh ceza hâkimliğine ulaşım deniz yoluna bağlıdır. Kanunun yol süresini ayrı ve sınırlı düzenlemiş olması bu nedenle ada dosyalarında teorik bir ayrıntı değildir: yakalama saati ile hâkim önüne çıkarılma saati arasındaki her aralık, sonradan tartışma konusu olur.
Sayfanın ilk yarısında uyuşturucu avukatının hangi dosyalara baktığını ve dosyanın hangi sırayla ilerlediğini anlatıyoruz. İkinci yarıda diğer ilçe sayfalarımızda işlemediğimiz bir başlığa giriyoruz: yakalama, gözaltı süresi ve itiraz yolları ile güvenceler. Genel ceza dosyaları için ceza sayfamıza bakabilirsiniz.
Yakalama tutanağına, kişinin hangi suç nedeniyle, hangi koşullarda, hangi yer ve zamanda yakalandığı ve haklarının tam olarak anlatıldığı açıkça yazılır (CMK m.97). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Adalar’da Uyuşturucu Avukatı Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Kullanmak için bulundurma, imal ve ticaret, fiilin nitelendirilmesi, deniz yolu kontrolleri, etkin pişmanlık ve infaz; ayrıca yakalama, gözaltı süresi ve serbest bırakılma başvurusu.
Tablonun son satırları suçlamanın içeriğine değil ilk saatlerdeki işlemlere ilişkindir. Uygulamada savunmanın en güçlü dayanaklarından biri, bu aşamada tutulan kayıtların kanuna uygunluğudur.
Uyuşturucu Dosyası Hangi Sırayla İlerler?
Kısa cevap: Yakalama, hakların bildirimi, gözaltı ve süre takibi, müdafi ile görüşme, maddeye ilişkin rapor, fiilin nitelendirilmesi, sulh ceza hâkimliğinde sorgu ve ardından kovuşturma.
Adalar Adliyesi’nde Cumhuriyet başsavcılığı ile asliye ceza mahkemesi görev yapar; birimler için Adalar Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Yakalama Hangi Hâllerde Yapılabilir?
Kısa cevap: Suçüstü hâllerinde herkes geçici olarak yakalayabilir; kolluk ise gecikmesinde sakınca bulunan ve savcıya ulaşılamayan hâllerde yakalama yetkisine sahiptir. İşlem tutanağa bağlanır ve haklar derhâl bildirilir.
Gözaltı Süresi Ne Kadardır?
Kısa cevap: Kural yirmi dört saattir; buna yol süresi dâhil değildir ve yol süresi on iki saati aşamaz. Toplu suçlarda savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir.
Gözaltına İtiraz ve Güvenceler
Kısa cevap: Yakalanan kişi ve yakınları sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim evrak üzerinden ve yirmi dört saat dolmadan karar verir. Serbest bırakılan kişi, yeni ve yeterli delil olmadıkça aynı nedenle tekrar yakalanamaz.
Tutuklama Yerine Adlî Kontrol Mümkün mü?
Kısa cevap: Tutuklama sebepleri bulunsa bile adlî kontrole karar verilebilir. Uyuşturucu dosyalarında kanun ayrıca bağımlılıktan arınma amacıyla tedavi veya muayene yükümlülüğünü açıkça saymıştır.
Gözaltı sürecinde izlenecek yol
Dosyada dava ve ceza zamanaşımı ile şikâyet süresi tartışılıyorsa dolandırıcılık sayfamızdaki süre bölümlerine bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kullanmak için uyuşturucu madde satın alma, kabul etme veya bulundurma dosyalarına asliye ceza mahkemesi, imal ve ticaret dosyalarına ise ağır ceza mahkemesi bakar. Soruşturma aşamasındaki tutuklama, adlî kontrol ve arama gibi kararlar sulh ceza hâkimliğinin görev alanındadır. Adalar Adliyesi’nde Cumhuriyet başsavcılığı ile asliye ceza mahkemesi bulunduğundan soruşturma ve kullanma dosyalarına ilişkin kovuşturma burada yürütülebilir; ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak dayanak: yakalama hangi hâle dayandırılmış.
İkincisi saat: yakalama, sevk ve hâkim önüne çıkarma saatleri kayıtlı mı.
Üçüncüsü yol: ada–adliye arası süre on iki saati aşmış mı.
Dördüncüsü haklar: hak bildirimi ve yakına haber verme yapılmış mı.
Beşincisi müdafi: ifade ve sorguda müdafi hazır bulunmuş mu.
Yakalanan kişi, müdafii, kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir (CMK m.91/5). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Adalar uyuşturucu avukatı hangi dosyalara bakar?
Kullanmak için bulundurma (TCK m.191) ve imal–ticaret (m.188) iddiaları, fiilin nitelendirilmesi, etkin pişmanlık ve infaz aşaması ile yakalama ve gözaltı işlemlerine ilişkin itirazlar.
Herkes yakalama yapabilir mi?
Kişiye suçu işlerken rastlanması ya da suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçma olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması hâlinde herkes geçici olarak yakalama yapabilir (CMK m.90/1).
Kolluk savcıya sormadan yakalayabilir mi?
Tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, savcıya veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı yoksa kolluk yakalama yetkisine sahiptir (m.90/2).
Yakalanan kişiye hakları ne zaman bildirilir?
Kolluk, kaçmasını ve zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra yakalanan kişiye kanunî haklarını derhâl bildirir (m.90/4).
Yakalama tutanağında neler yer alır?
Yakalananın hangi suç nedeniyle, hangi koşullarda, hangi yer ve zamanda yakalandığı, yakalamayı kimlerin yaptığı, hangi kolluk mensubunca tespit edildiği ve haklarının tam olarak anlatıldığı açıkça yazılır (m.97).
Gözaltı süresi ne kadardır?
Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez (m.91/1).
Yol süresi gözaltı süresine dâhil mi?
Hayır, ayrıca hesaplanır; ancak en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre on iki saatten fazla olamaz (m.91/1).
Ada gibi ulaşımın kısıtlı olduğu yerde süre nasıl işler?
Kanun, yol için ayrı ve azamî on iki saatlik bir süre öngörmüştür (m.91/1). Bu nedenle ada dosyalarında yakalama saati, sevk saati ve hâkim önüne çıkarılma saati ayrı ayrı belgelenmelidir.
Gözaltına alınmanın şartları nelerdir?
Gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır (m.91/2).
Gözaltı süresi uzatılabilir mi?
Toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatma emri verebilir (m.91/3).
Uzatma emri tebliğ edilir mi?
Evet. Gözaltı süresinin uzatılması emri gözaltına alınana derhâl tebliğ edilir (m.91/3).
Kolluk amiri gözaltı kararı verebilir mi?
27/3/2015 tarihli 6638 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre, suçüstü hâlleriyle sınırlı olmak kaydıyla sayılan suçlarda mülki amirlerce belirlenecek kolluk amirleri yirmi dört saate kadar gözaltı kararı verebilir (m.91/4).
Uyuşturucu ticareti bu kapsamda mı?
Evet. Fıkrada sayılan suçlar arasında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m.188) da yer alır (m.91/4-b-7).
Hâkim önüne en geç ne zaman çıkarılırım?
Kişi en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır (m.91/4).
Sorguda avukat bulunur mu?
Gözaltına alınan kişi bırakılmazsa en geç süreler sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir ve sorguda müdafi de hazır bulunur (m.91/7).
Gözaltına karşı hangi yol vardır?
Yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir (m.91/5).
Bu başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yaparak derhâl ve nihayet yirmi dört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır (m.91/5).
Serbest bırakıldıktan sonra tekrar yakalanabilir miyim?
Yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça aynı nedenle bir daha yakalama işlemi uygulanamaz (m.91/6).
Gözaltı işlemleri denetleniyor mu?
Cumhuriyet başsavcıları veya görevlendirecekleri savcılar nezarethaneleri, ifade alma odalarını, gözaltına alınma neden ve sürelerini denetler ve sonucu Nezarethaneye Alınanlar Defterine kaydeder (m.92).
Nakil sırasında kelepçe takılabilir mi?
Kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir (m.93).
Yakalama emriyle yakalanan kişi ne kadar sürede hâkim önüne çıkar?
Hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emri üzerine yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır (m.94/1).
Yetkili mahkemeye ulaşılamazsa ne olur?
21/2/2014 tarihli 6526 sayılı Kanunla değişik hükme göre, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, mevcut değilse en yakın adliyede kurulu sesli ve görüntülü iletişim sistemi kullanılarak sorgu yapılır veya ifade alınır (m.94/2).
Yakınıma haber verilir mi?
Şüpheli veya sanık yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir (m.95/1).
Tutuklama yerine adlî kontrol verilebilir mi?
Tutuklama sebeplerinin varlığı hâlinde şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir (CMK m.109/1). Kanunda tutuklama yasağı öngörülen hâllerde de adlî kontrol hükümleri uygulanabilir (m.109/2).
Uyuşturucu dosyalarında tedavi yükümlülüğü konur mu?
Adlî kontrol yükümlülükleri arasında, özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla hastaneye yatmak dahil tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak açıkça sayılmıştır (m.109/3-e).
Adlî kontrolde geçen süre cezadan düşer mi?
Kural olarak düşmez; ancak tedavi–muayene ve konutu terk etmeme yükümlülüklerinde bu kural uygulanmaz. 8/7/2021 tarihli 7331 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre konutu terk etmeme altında geçen her iki gün, mahsupta bir gün olarak dikkate alınır (m.109/6).
Adalar’da uyuşturucu dosyaları nerede görülür?
Soruşturma Adalar Cumhuriyet Başsavcılığında yürütülebilir. Kullanmak için bulundurma dosyalarına asliye ceza, imal ve ticaret dosyalarına ise ağır ceza mahkemesi bakar; ağır ceza dosyaları Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu levhasına kayıtlı olup Kartal’daki bürosunda uyuşturucu madde dosyalarını yürütmektedir. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’dan ulaşan işlerde; gözaltı aşamasındaki müdafiilikten fiilin nitelendirilmesine, etkin pişmanlık değerlendirmesinden infaz aşamasındaki taleplere kadar şüpheli ve sanıkları temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.90-99 — yakalama ve gözaltı)
- 25/5/2005 tarihli 5353 sayılı Kanun m.8 — CMK m.91/1’de gözaltı ve yol süresine ilişkin değişiklik
- 27/3/2015 tarihli 6638 sayılı Kanun m.13 — CMK m.91’e kolluk amiri gözaltısına ilişkin fıkranın eklenmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.109-110 — adlî kontrol yükümlülükleri ve karar mercii
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.188, m.191)
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
