Etkileşimli rehber · Cinsel suçlar
Cinsel Saldırı Suçu (TCK 102)
Aynı olay; temasın niteliğine göre sarkıntılık (2 – 5 yıl), basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl) ya da nitelikli cinsel saldırı (12 yıldan az olmamak üzere) olarak nitelendirilebilir. Bu dosyalar çoğu zaman tanıksız bir ortamda geçen bir olayın beyanlar üzerinden yeniden kurulmasıdır; sonucu belirleyen üç soru vardır: fiil hangi kademeye girer, rıza var mıdır, deliller mahkûmiyet için yeterli midir? Bu sayfa; hangi kademede olduğunuzu, dosyanın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Nitelendirme cezayı on yıl değiştirirSarkıntılık, basit ve nitelikli cinsel saldırı aynı maddenin üç kademesidir. Temasın anî mi sürekli mi olduğu, vücuda organ ya da cisim sokulup sokulmadığı ceza aralığını, görevli mahkemeyi ve şikâyet şartını birlikte belirler.
DNA teması, rızayı değilAdli tıp bulgusu ve DNA biyolojik temasın varlığını gösterir; temasın rızayla mı cebirle mi gerçekleştiğini göstermez. Rıza, olay öncesi ve sonrası mesajlar, davranışlar ve beyanların tutarlılığı üzerinden tartışılır.
Beyan delildir, ama tek başına değilMağdur beyanı hükme esas alınabilir; ancak Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delillerle desteklenme ölçütlerini arar. Uzlaştırma bu suçlarda kapalıdır; sarkıntılık ve basit hâl şikâyete bağlıdır (6 ay).
Bölüm 01 — Temel mantık
Bu dosyalar nasıl okunur?
Cinsel saldırı dosyası, çoğu zaman iki kişi arasında ve tanıksız geçen bir olayın beyanlar, adli tıp bulguları ve dijital izler üzerinden yeniden kurulmasıdır. İddia makamı fiili, kademeyi ve rızanın yokluğunu ispatlamak zorundadır; savunma ise beyanın yan delillerle desteklenip desteklenmediğini, temasın hangi kademeye girdiğini ve rızaya ilişkin somut verileri gösterir. Mağdur tarafı için de aynı zincir geçerlidir: ilk saatlerde toplanan delil, dosyanın kalanını belirler.
1
Üç kademe, bir madde
TCK 102 üç kademe kurar: cinsel davranışın anî ve kesik kaldığı sarkıntılık (2 – 5 yıl), süreklilik taşıyan temasın oluşturduğu basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl) ve vücuda organ ya da cisim sokulmasıyla gerçekleşen nitelikli cinsel saldırı (12 yıldan az olmamak üzere). İlk iki kademe şikâyete bağlıdır ve asliye ceza mahkemesinde görülür; nitelikli hâl resen soruşturulur, ağır ceza mahkemesinde görülür ve CMK 100 kataloğundadır. Eşe karşı nitelikli hâl istisnaen şikâyete bağlıdır.
2
Rıza ve delil
Suçun temelinde rızanın yokluğu yatar. Bu yüzden tartışma çoğu dosyada fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğinden çok rızanın bulunup bulunmadığı ve geçerli olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır: alkol, uyku, cebir ve tehdit rızayı geçersiz kılar. DNA ve adli tıp teması gösterir, rızayı göstermez; rıza mesajlar, olay sonrası davranışlar ve beyanların zaman çizgisiyle uyumu üzerinden okunur. Mağdur beyanı hükme esas alınabilir; tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil aranır.
3
Vasıf, süre ve usul
Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır (CMK 226). Nitelikli isnat basit hâle dönerse altı aylık şikâyet süresi (TCK 73) ve şikâyetten vazgeçme gündeme gelir; uzlaştırma ise hiçbir kademede mümkün değildir. 102/3’teki beş hâl cezayı yarı oranında artırır; 2014’te kaldırılan “ruh sağlığının bozulması” artık artırım sebebi değildir. Mahkûmiyette koşullu salıverilme dörtte üçtür.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Yalnızca ceza muhakemesini, delil değerlendirmesini, savunma hakkını ve mağdur haklarını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç sonuç öngörmez.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanız hangi aşamada?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Araç hem şüpheli ve sanık hem de mağdur tarafı için çalışır. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Dosyada hangi taraftasınız?
2. Dosya şu anda hangi aşamada?
3. İsnat edilen ya da yaşanan fiil hangi kademede?
4. Taraflar arasındaki ilişki?
5. Dosyadaki delil durumu?
6. Bir tedbir uygulandı mı?
6 soru bekliyor
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı delil ekseni: dosya nerede tartışılır?
Cinsel saldırı dosyalarında değerlendirme altı eksende yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Üçüncü seçenekler iddiayı güçlendiren yönleri, birinci seçenekler savunmanın dayandığı yönleri gösterir. Araç nitelendirme yapmaz.
1. Temas ve kademe
Fiil anî ve kesik bir temas mı, süreklilik taşıyan temas mı, organ ya da cisim sokma boyutuna ulaşmış mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Sarkıntılık ile basit cinsel saldırı arasındaki sınır temasın anî ve kesik mi yoksa devam eden mi olduğudur; basit ile nitelikli arasındaki sınır vücuda organ ya da cisim sokulmasıdır. Kademe çoğu zaman yalnız beyanlara dayanır; adli tıp bulguları, ortam tespitleri ve beyanların zaman çizgisiyle uyumu belirleyici olur. Mahkeme vasfı değiştirebilir (CMK 225/2), ek savunma hakkı tanınır (CMK 226).
2. Rıza ve iradenin geçerliliği
Taraflar arasında rızaya işaret eden bir ilişki, mesajlaşma ya da olay sonrası davranış var mı; alkol, uyku, cebir, tehdit iddiası var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Rızanın geçerli sayılması için özgür irade ve fiilin anlamını kavrama aranır; bilincin kapalı olduğu, uyku hâlinde bulunulduğu ya da cebir ve tehdit altında kalındığı hâllerde geçerli rıza yoktur. Rıza biyolojik iz bırakmaz; önceki ilişki, mesajlaşmalar, olay sonrası tutum ve olayın geçtiği ortam üzerinden değerlendirilir. Kendini savunamayacak durumdaki mağdurda tartışma 102/3-a artırımına döner.
3. Mağdur beyanının tutarlılığı
Beyan aşamalar arasında tutarlı mı; olay yeri, zaman ve kişi anlatımı diğer delillerle örtüşüyor mu; iftira için bir sebep ileri sürülüyor mu?
Dosyada nasıl incelenir?
Mağdur beyanı hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin bulunmaması ve beyanın yan delillerle (tanık, rapor, dijital iz) desteklenmesi ölçütlerini arar. Kolluk, savcılık ve mahkeme aşamalarındaki anlatımlar karşılaştırılır; olay sonrası ilk anlatım ve kimlere ne söylendiği önemlidir. Mağdur gerektiğinde uzman eşliğinde ve SEGBİS ile dinlenir.
4. Adli tıp ve DNA
Adli muayene yapıldı mı, ne zaman yapıldı; bulgu var mı; DNA örneği alındı mı ve zincir bütünlüğü korundu mu?
Dosyada nasıl incelenir?
Adli tıp bulgusu fiilin niteliğini ve zamanını gösterebilir; bulgu bulunmaması fiilin gerçekleşmediği anlamına gelmez. DNA biyolojik temasın varlığını gösterir; temasın rızayla mı cebirle mi olduğunu göstermez. Muayenenin gecikmesi, koruyucu yöntem, örneğin alınış biçimi ve zincir bütünlüğü (chain of custody) raporun değerini belirler; savunma uzman mütalaası alabilir (CMK 67/6).
5. Dijital iz ve zaman çizgisi
Mesajlaşmalar, kamera kayıtları, HTS ve konum verileri olay öncesi ve sonrasını nasıl anlatıyor?
Dosyada nasıl incelenir?
Kamera kayıtları ve HTS tarafların olay öncesi ve sonrası hareketlerini, mesajlaşmalar ilişkinin niteliğini ve olay sonrası tutumu gösterir. Kamera kayıtları kısa sürede silindiğinden ilk günlerde yazılı talep gerekir. Mesajların bütünlüğü ve bağlamı incelenir; seçilmiş ekran görüntüsü ile tam dökümün farkı savunma ve iddia için aynı ölçüde belirleyicidir.
6. Nitelikli hâller ve şikâyet
102/3’teki hâllerden biri (silah, birden fazla kişi, hısımlık, kamu görevi ve hizmet ilişkisi, toplu yaşam ortamı, kendini savunamayacak mağdur) var mı; şikâyet süresinde mi?
Dosyada nasıl incelenir?
102/3’teki beş hâl cezayı yarı oranında artırır; her bent somut olarak ispatlanır (birden fazla kişi için fiilin birlikte işlenmesi, kamu görevi için nüfuzun kötüye kullanılması aranır). Artırım basit hâlde görevli mahkemeyi ağır cezaya taşır. Sarkıntılık ve basit hâlde şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73); nitelikli hâl resen, eşe karşı ise şikâyete bağlıdır.
Henüz işaretleme yapmadınız.
Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
Bu dosyalarda en kesin görünen delil çoğu zaman en dar şeyi ispatlar: DNA teması gösterir, rızayı değil; kamera kaydı olay öncesini gösterir, olayın kendisini değil. Delilin neyi kanıtladığı ile neyi kanıtlamadığı ayrılmadan dosya okunmaz.
Bölüm 04 — Etkileşimli
TCK 102: üç kademe, beş artırım hâli, iki ağır netice
Aynı olay, temasın niteliğine göre iki yıldan ağırlaştırılmış müebbete uzanan bir yelpazede nitelendirilebilir. İddianamede hangi kademenin isnat edildiği savunmanın da mağdur vekilinin de ilk sorusudur. Birine dokunun.
Kademe seçimi dosyanın kaderidir
Sarkıntılık ile basit hâl arasındaki fark temasın anî mi sürekli mi olduğu; basit ile nitelikli arasındaki fark vücuda organ ya da cisim sokulup sokulmadığıdır. Bu ayrım cezayı, görevli mahkemeyi, şikâyet şartını, tutuklama karinesini ve infaz hesabını birlikte değiştirir. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır (CMK 226). Uzlaştırma hiçbir kademede yoktur; haksız tahrik indirimi bu suçlarda uygulanmaz.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Dosyanın ilk 48 saati
Bu liste hakkında iddia bulunan kişi içindir. Mağdursanız ilk saatlerde adli muayene, giysilerin korunması ve şikâyet süresi belirleyicidir; bunun için Cinsel Saldırıya Uğradım, İlk 24 Saatte Ne Yapmalıyım? yazısına bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Şikâyetten hükme: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ve mağdur vekilinin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
TCK 102: kanuni ceza aralığı ve seçenekler
Kademeyi ve dosyadaki hâlleri seçin; araç kanunun öngördüğü hapis aralığını, şikâyet ve görevli mahkeme durumunu, HAGB ve erteleme kapılarını ve infaz hesabını göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir ve nitelendirmeyi yalnızca mahkeme yapar.
| Dayanak | Hâl | Sonuç |
|---|---|---|
| m. 102/1 c.2 | Sarkıntılık düzeyinde kalan cinsel saldırı | 2 – 5 yıl · şikâyete bağlı · asliye ceza |
| m. 102/1 | Basit cinsel saldırı | 5 – 10 yıl · şikâyete bağlı · asliye ceza |
| m. 102/2 | Vücuda organ veya sair cisim sokulması | 12 yıldan az olmamak üzere · resen · ağır ceza · CMK 100 kataloğu |
| m. 102/2 c.2 | Nitelikli hâlin eşe karşı işlenmesi | Soruşturma ve kovuşturma şikâyete bağlı |
| m. 102/3 | a-e bentlerindeki hâller | Ceza yarı oranında artırılır |
| m. 102/4 | Cebir ve şiddetin ağır yaralama neticesi | Ayrıca kasten yaralama hükümleri |
| m. 102/5 | Bitkisel hayat veya ölüm | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
| TCK 73 | Şikâyet süresi | Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay |
| CMK 253/3 | Uzlaştırma | Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalı |
| 5275 m. 107/2 | Koşullu salıverilme | Dörtte üç · son 1 yıl denetimli serbestlik (105/A) |
| TCK 66 | Dava zamanaşımı | Sarkıntılık 8 · basit 15 · nitelikli 20 yıl (artırımlı hâllerde daha uzun) |
Nitelikli hâlde üst sınır süreli hapsin genel üst sınırı olan 20 yıldır; artırım sonucu ceza 30 yılı geçemez (TCK 61/7). Haksız tahrik (TCK 29) bu suçlarda uygulanmaz; adli para cezasına çevirme ve uzlaştırma yoktur.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada cinsel saldırı dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
Taraflar arasında önceki bir ilişki var; ayrılık ya da kavga sonrasında cinsel saldırı şikâyeti yapılmıştır.
Neye bakılır
Biyolojik temas çoğu zaman tartışmasızdır; dosya rıza ekseninde yürür. Olay öncesi ve sonrası mesajlaşmalar, ilişkinin süresi ve niteliği, olay sonrası görüşmeler, şikâyetin zamanı ve saiki incelenir. Önceki rıza sonraki temasa rıza anlamına gelmez; her temas kendi anında değerlendirilir.
Tuzak
Mesajları ‘lehime olanları’ seçerek sunmak bütünlük itirazı doğurur; tam döküm istenir. Müştekiyle ‘konuşup çözme’ girişimi baskı olarak okunur.
Tipik görünüm
Olay bir eğlence ortamının ardından gerçekleşmiş; taraflardan biri alkol ya da madde etkisinde.
Neye bakılır
Rızanın geçerliliği belirleyicidir: bilincin kapalı olduğu ya da uyku hâlinde bulunulduğu anlarda geçerli rıza yoktur; kendini savunamayacak durum 102/3-a artırımına dönebilir. Kamera kayıtları (giriş-çıkış, yürüyüş, etkileşim), tanıklar, alkol düzeyi ve zaman çizgisi birlikte okunur.
Tuzak
‘O da içmişti’ savunması tek başına rızayı göstermez; savunma somut etkileşim kayıtları ve tanıklar üzerinden kurulur. Kamera kayıtları günler içinde silinir.
Tipik görünüm
Metro, otobüs ya da kalabalık bir alanda anî temas iddiası; taraflar birbirini tanımıyor.
Neye bakılır
Sarkıntılık kademesi ve kimlik tespiti tartışılır: temasın anî ve kesik mi, sürekli mi olduğu; kalabalıkta istem dışı temas ile cinsel amaçlı temas farkı; kamera kayıtları ve tanık anlatımı. Şikâyet süresi (6 ay) ve şikâyetin kapsamı incelenir.
Tuzak
Kamera kayıtları çoğu işletmede birkaç gün saklanır; ilk günde yazılı talep yapılmazsa kanıt kaybolur. Olay yerinde tartışma ve ‘özür’ kayıt altına alınır.
Tipik görünüm
Evlilik içinde rıza dışı cinsel ilişki iddiası; çoğu zaman boşanma ya da 6284 tedbiri ile birlikte gündeme gelir.
Neye bakılır
Evlilik rıza karinesi doğurmaz; nitelikli hâl eşe karşı işlendiğinde soruşturma şikâyete bağlıdır (102/2 c.2), basit hâl zaten şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi (6 ay), şikâyetten vazgeçme (kesinleşmeye kadar, sanığın kabulüyle) ve boşanma davasıyla ilişki incelenir; uzlaştırma yoktur.
Tuzak
Boşanma dosyasındaki beyanlar ceza dosyasına girer; iki dosya birlikte yönetilir. Uzaklaştırma tedbirinin ihlali ayrı yaptırım doğurur.
Tipik görünüm
Amir, işveren, öğretmen, doktor ya da kamu görevlisi hakkında astı, hastası ya da hizmet verdiği kişi tarafından şikâyet.
Neye bakılır
102/3-b artırımı için ilişkinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması aranır; yalnız sıfat yetmez. Artırım basit hâlde görevli mahkemeyi ağır cezaya taşır. Kurum içi soruşturma, disiplin dosyası ve tanık beyanları ceza dosyasıyla birlikte okunur; iş hukuku ve tazminat boyutu ayrıca yürür.
Tuzak
Kurum içi ‘uzlaşma’ girişimi ceza dosyasında baskı olarak okunabilir; savunma ve kurum süreci birlikte planlanır.
Tipik görünüm
Olayın üzerinden uzun süre geçmiş; şikâyet aile içi anlaşmazlık, miras ya da başka bir uyuşmazlık sırasında yapılmıştır.
Neye bakılır
Şikâyete bağlı kademelerde altı aylık süre (TCK 73) ve dava zamanaşımı (8 – 20 yıl; çocuk mağdurda 18 yaştan itibaren) ilk sorudur. Biyolojik delil kalmamıştır; dosya beyan tutarlılığı, o dönemin tanıkları ve yazışmaları, şikâyetin saiki ve zamanı üzerinden okunur. Vasıf tespiti burada daha da belirleyicidir.
Tuzak
Zamanaşımı ve şikâyet süresi savunması yazılı ve gerekçeli sunulur; olayın eskiliği tek başına takipsizlik sebebi değildir.
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. Cinsel saldırı suçunda uzlaştırma mümkündür.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253/3). Şikâyete bağlı kademelerde şikâyetten vazgeçme davayı düşürebilir; bu uzlaştırma değildir.
2. Basit cinsel saldırı şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır.
TCK 102/1 ‘mağdurun şikâyeti üzerine’ ibaresini taşır; sarkıntılık düzeyi de aynı fıkradadır. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK 73). Nitelikli hâl resen soruşturulur; eşe karşı işlenmesi istisnadır.
3. DNA bulunması rızanın olmadığını kanıtlar.
DNA biyolojik temasın varlığını gösterir; temasın rızayla mı cebirle mi gerçekleştiğini göstermez. Rıza, mesajlar, olay öncesi ve sonrası davranışlar ve beyanların tutarlılığı üzerinden değerlendirilir.
4. Nitelikli cinsel saldırı CMK 100 kataloğundadır.
TCK 102/2, CMK 100/3’teki katalog suçlar arasındadır; tutuklama nedeni var sayılabilir. Bu karine otomatik tutuklama anlamına gelmez; kuvvetli şüphenin somut delile dayanması ve ölçülülük aranır. Basit hâl katalogda değildir.
5. Mağdurun ruh sağlığının bozulması cezayı artırır.
Bu nitelikli hâl 2014’te 6545 sayılı Kanun ile TCK 102’den çıkarılmıştır. Güncel metinde artırım sebebi değildir; temel cezanın belirlenmesinde ve tazminatta dikkate alınabilir.
6. Evlilik içinde nitelikli cinsel saldırı suç oluşturmaz.
Evlilik rıza karinesi doğurmaz; eşe karşı nitelikli cinsel saldırı suçtur. Fark, soruşturma ve kovuşturmanın mağdurun şikâyetine bağlı olmasıdır (102/2 c.2).
7. Mahkeme iddianamedeki nitelendirmeyle bağlı değildir; vasıf değişirse ek savunma hakkı tanınır.
CMK 225/2 mahkemeyi olayla bağlar, olayın adıyla değil. Farklı bir hükümle mahkûmiyet için sanığa ek savunma hakkı tanınması zorunludur (CMK 226); tanınmazsa hüküm bozulur (CMK 289/1-h).
8. Cinsel saldırıdan mahkûm olan kişi cezasının yarısını çektiğinde koşullu salıverilir.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 s.K. m. 107/2); son bir yıl denetimli serbestlik (105/A) ayrıca değerlendirilir. Genel kural olan yarı oranı bu suçlarda uygulanmaz.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Konuyu anlattığımız videolar
Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.
Rıza İddiası Cinsel Suçlarda Nasıl Değerlendirilir?
Cinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Durumlarda Olur?
Sarkıntılık Cezası ve Sarkıntılık Suçu Savunması
Cinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi
İki Sevgili Arasında Cinsel Suç İşlenebilir mi?
Cinsel Suçlarda Gizlilik Kararı ve Mağdurun Korunması
Cinsel Suçlarda Uzlaşma Mümkün müdür?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
Sarkıntılık
Cinsel davranışın anî, kesik ve süreklilik taşımayan bir temas düzeyinde kalması (102/1 c.2); 2 – 5 yıl, şikâyete bağlı, asliye ceza.
Basit cinsel saldırı
Cinsel davranışlarla vücut dokunulmazlığının ihlali; sarkıntılığı aşan, süreklilik taşıyan temas (102/1); 5 – 10 yıl, şikâyete bağlı.
Nitelikli cinsel saldırı
Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenmesi (102/2); 12 yıldan az olmamak üzere hapis, resen, ağır ceza, katalog suç. Eşe karşı işlenmesi şikâyete bağlıdır.
Rıza ve iradeyi etkileyen hâller
Rızanın geçerliliği için özgür irade ve fiilin anlamını kavrama aranır; alkol, madde, uyku, cebir, tehdit ve hile rızayı geçersiz kılar. Önceki rıza sonraki temasa rıza değildir.
Şikâyete bağlı suç (TCK 73)
Sarkıntılık ve basit hâlde şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır; vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür ve sanığın kabulüne bağlıdır.
Katalog suç (CMK 100/3)
Tutuklama nedeninin var sayılabildiği suçlar listesi; TCK 102/2 listededir, 102/1 değildir. Karine otomatik tutuklama anlamına gelmez.
Adli tıp raporu
Muayene bulgularını, yaralanmayı ve alınan örnekleri içeren rapor; bulgu bulunmaması fiilin gerçekleşmediğini göstermez, bulgu ile beyan arasındaki çelişki nitelendirmeyi etkiler.
DNA ve zincir bütünlüğü
DNA biyolojik teması gösterir, rızayı göstermez. Örneğin alınmasından laboratuvara kadar kayıt zincirinin (chain of custody) kopması delilin güvenilirliğini tartışmalı kılar.
Mağdur beyanı ölçütleri
Beyan hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delillerle desteklenme ölçütlerini arar. Aşamalar arasındaki çelişkiler değerlendirilir.
Suç vasfının değişmesi (CMK 225-226)
Mahkemenin fiili iddianameden farklı bir maddeyle nitelendirmesi; olayla bağlıdır, adıyla değil. Farklı hükümle mahkûmiyet için ek savunma hakkı zorunludur.
Teşebbüs (TCK 35)
Fiilin failin elinde olmayan nedenlerle tamamlanamaması; ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir, ağırlaştırılmış müebbet yerine 13 – 20 yıl.
Zincirleme suç (TCK 43)
Aynı mağdura karşı aynı suçun birden fazla kez işlenmesi; tek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Cinsel saldırıda uygulanabilir.
Haksız tahrik (TCK 29)
Haksız bir fiilin doğurduğu öfke ile suç işlenmesi hâlinde indirim; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda mağdurun davranışına dayanan tahrik iddiaları karşılık bulmaz.
Gizlilik kararı ve SEGBİS
Mahkeme mağdurun korunması için duruşmayı kapalı yapabilir; mağdur uzman eşliğinde ve görüntülü sistemle dinlenir, tekrar dinlenmesinden kaçınılır. Mağdurun kimliğini ifşa etmek ayrı suçtur.
Koşullu salıverilme 3/4 (5275 m. 107/2)
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar cezanın dörtte üçünü iyi hâlle çektiklerinde koşullu salıverilir; son bir yıl denetimli serbestlik (105/A).
TCK 53 hak yoksunlukları
Kasıtlı suçtan hapis mahkûmiyetinin sonucu olarak seçme, seçilme, kamu görevi, velayet ve vesayet gibi hakların infaz süresince kullanılamaması; memuriyet ve güvenlik soruşturması etkileri ayrıca doğar.
Bölüm 12 — Okuma listesi
Cinsel saldırı üzerine yazılarımız
Bu alanda kanun maddesi düzeyine inen bir yazı dizisi yayımladık; aşağıda konuya göre seçilmiş olanlar var. Tamamı için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
TCK 102 çerçevesiCinsel Saldırı Suçu ve Cezası Nedir? (TCK 102)TCK 102 çerçevesiNitelikli Cinsel Saldırı (TCK 102/2): Ceza, Nitelikli Hâller ve SavunmaTCK 102 çerçevesiSarkıntılık Düzeyinde Kalan Cinsel Saldırı Nedir?TCK 102 çerçevesiCinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi: Taciz mi, Saldırı mı, Sarkıntılık mı?TCK 102 çerçevesiCinsel Saldırıya Teşebbüs CezasıTCK 102 çerçevesiEvlilik İçinde Rıza Dışı Cinsel İlişki Suç Sayılır mı?TCK 102 çerçevesiCinsel Suçlarda Zincirleme Suç (TCK 43) Nasıl Uygulanır?TCK 102 çerçevesiCinsel Suçlarda Haksız Tahrik (TCK 29) İndirimi Uygulanır mı?TCK 102 çerçevesiEngelli Bireye Karşı Cinsel Suçlarda Ceza ArtırımıDelil ve ispatCinsel Saldırı Davalarında DNA Delili Nasıl Değerlendirilir?Delil ve ispatCinsel Saldırı Mağdurunun Adli Muayenesi Nasıl Yapılır?Delil ve ispatCinsel Suçlarda Adli Tıp Raporu Tek Başına Yeterli mi?Delil ve ispatMağdur Beyanı Tek Başına Mahkûmiyete Yeter mi?Delil ve ispatMağdur İfadesinin Güvenilirliği Nasıl Değerlendirilir?Delil ve ispatCinsel Saldırı İspatı Nasıl Yapılır, Deliller Nelerdir?Delil ve ispatSarkıntılık Suçunda Kamera Kayıtları Nasıl Değerlendirilir?Savunma ve tedbirCinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Hâllerde Uygulanır?Savunma ve tedbirCinsel Saldırı Suçunda Uzlaşma Mümkün müdür?Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçunda HAGB Verilir mi? (2026 Değişikliği)Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçunda Beraat Mümkün müdür?Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçundan Şikâyet Edildim, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirCinsel Suçlarda TCK 53 Hak Yoksunlukları Nelerdir?Savunma ve tedbirCinsel Suçtan Hüküm Giyenler Şartlı Tahliyeden Yararlanabilir mi?Savunma ve tedbirİfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirTutuklama Kararına İtiraz ve Tahliye SüreciMağdur tarafıCinsel Saldırıya Uğradım, İlk 24 Saatte Ne Yapmalıyım?Mağdur tarafıİşyerinde Cinsel Saldırıya Uğrayan Çalışan İşvereni Sorumlu Tutabilir mi?Mağdur tarafıMağdur Olarak Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl Alınır?Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Suçlarda İftiraDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Taciz (TCK 105)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: NCMEC ve Müstehcenlik (TCK 226)Diğer rehberlerCinsel Suçlar Bilgi Merkezi
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
Üç kademe vardır: cinsel davranış sarkıntılık düzeyinde kalırsa 2 – 5 yıl; temel hâlde 5 – 10 yıl; fiil vücuda organ veya sair cisim sokulması suretiyle işlenmişse 12 yıldan az olmamak üzere hapis (üst sınır 20 yıl). TCK 102/3’teki hâllerden biri varsa ceza yarı oranında artırılır; cebir ve şiddet ağır yaralamaya yol açmışsa ayrıca kasten yaralama hükümleri, mağdurun bitkisel hayata girmesi ya da ölümü hâlinde ağırlaştırılmış müebbet uygulanır.
İkisi de bedensel temas gerektirir; fark temasın niteliğindedir. Anî, kesik ve süreklilik taşımayan temas sarkıntılık (2 – 5 yıl), devam eden temas basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl), vücuda organ ya da cisim sokma nitelikli cinsel saldırıdır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK 105) olarak değerlendirilir. Mahkeme vasfı değiştirebilir; bu hâlde ek savunma hakkı tanınır.
Sarkıntılık ve basit cinsel saldırı mağdurun şikâyetine bağlıdır; şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73). Nitelikli cinsel saldırı resen soruşturulur; tek istisna fiilin eşe karşı işlenmesidir. Şikâyetten vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür ve sanığın kabulüne bağlıdır.
Hayır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253/3). Fiil yargılama sonunda huzur ve sükûnu bozma ya da hakaret olarak nitelendirilirse uzlaştırma kapsamına girebilir; bu, vasıf değişikliğinin somut sonuçlarından biridir.
Hayır. Bulgu bulunmaması fiilin gerçekleşmediği anlamına gelmez; mahkeme beyanları, dijital izleri ve tanıkları birlikte değerlendirir. Tersine DNA bulunması da rızanın yokluğunu kanıtlamaz; DNA teması gösterir. Rapor ile beyan arasındaki çelişkiler ise nitelendirmeyi doğrudan etkiler.
Mağdur beyanı hükme esas alınabilen bir delildir; ancak Yargıtay, beyanın aşamalar arasında tutarlı olmasını, iftira için bir sebebin bulunmamasını ve mümkün olduğunca yan delillerle desteklenmesini arar. Çelişkili, sonradan değişen ya da başka bir uyuşmazlıkla eş zamanlı ortaya çıkan beyanlar bu ölçütlerle sınanır.
Nitelikli cinsel saldırı CMK 100/3 kataloğundadır; tutuklama nedeni var sayılabilir, ancak kuvvetli şüphenin somut delile dayanması ve ölçülülük aranır, adli kontrol her zaman alternatiftir. Basit hâl ve sarkıntılık katalogda değildir; bu dosyalarda adli kontrol ve 6284 uzaklaştırma tedbiri daha sık gündeme gelir. Tutuklamaya itiraz iki haftadır; tutukluluk otuz günde bir incelenir.
HAGB ve erteleme sonuç ceza iki yıl ve altındaysa tartışılır. Sarkıntılığın alt sınırı iki yıl olduğundan yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim uygulanan dosyalarda; basit ve nitelikli hâlde teşebbüs dışında fiilen kapalıdır. Hapis cezası adli para cezasına çevrilemez; uzlaştırma yoktur.
Evet. Evlilik rıza karinesi doğurmaz; eşe karşı rıza dışı cinsel davranış TCK 102 kapsamındadır. Tek fark, nitelikli hâlin eşe karşı işlenmesinde soruşturma ve kovuşturmanın mağdurun şikâyetine bağlı olmasıdır. Basit hâl zaten şikâyete bağlıdır; uzlaştırma bu dosyalarda da yoktur.
Sarkıntılık ve basit cinsel saldırı asliye ceza mahkemesinde; nitelikli cinsel saldırı ve 102/3 artırımlı basit hâl ağır ceza mahkemesinde görülür. Ağır cezada açılan dava vasıf hafiflese de orada biter (CMK 6). Süre adli tıp ve DNA raporları, tanık sayısı ve mağdurun dinlenme usulüne bağlıdır; dava zamanaşımı kademeye göre 8, 15 veya 20 yıldır.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 s.K. m. 107/2); son bir yıl denetimli serbestlik (105/A) ayrıca değerlendirilir. Mahkûmiyet TCK 53 hak yoksunluklarını doğurur, adli sicile işler; memuriyet ve güvenlik soruşturması etkileri vardır.
Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.
Av. Burakhan Çalışkan
Dosyanızı birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Cinsel saldırı dosyalarında soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Şikâyet dilekçesini, ifade tutanağını, varsa raporları ve olay günü yazışmalarınızı aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Genel çerçeve için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi‘ne, madde metni için Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası yazımıza bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
