Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-158): Etkileşimli Rehber

Anasayfa » Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-158): Etkileşimli Rehber
[no_toc]

Etkileşimli rehber · Malvarlığına karşı suçlar

Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-158)

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun ya da başkasının zararına menfaat sağlamaktır: basit hâlde 1 – 5 yıl, bilişim sistemi ya da banka araç edilmişse 4 – 10 yıl ve elde edilen menfaatin en az iki katı adli para cezası. Bugün dosyaların büyük bölümü IBAN kullandırma, yatırım ve kripto vaatleri, ilan ve alışveriş senaryoları ile sahte polis-banka aramalarından geliyor; hem haksız yere suçlanan hesap sahipleri hem de parasını kaybeden mağdurlar aynı dosyada karşı karşıya kalıyor. 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026) yalnızca hesap bilgisi vermekle sınırlı katılıma yarı oranında indirim getirdi. Bu sayfa; hangi fıkradan yürüdüğünüzü, dosyanın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.

Önce durumunuzu seçin

Ödenmeyen borç dolandırıcılık değildirSuçun üç unsuru birlikte aranır: hileli hareket, bu hareketle aldatma ve menfaat. Yargıtay’a göre ödenmeyen borç ya da yerine getirilmeyen sözleşme tek başına dolandırıcılık oluşturmaz; ceza yargılaması alacak davasının yerine kullanılamaz.
Hesap hareketi kastı ispatlamazHesabından para geçen kişi otomatik olarak fail değildir; bilerek ve isteyerek katılım ayrıca kanıtlanır. Komisyon, mesajlaşma, işlem deseni ve paranın hemen dağıtılıp dağıtılmadığı bu tartışmanın delilidir. Yalnızca hesap bilgisi vermekle sınırlı katılımda ceza yarı oranında indirilir (158/4).
Zararı gidermenin zamanı cezayı belirlerKovuşturma başlamadan önce zararın giderilmesi cezanın üçte ikisine, hüküm öncesinde yarısına kadar indirim sağlar (TCK 168). Mağdur için ise ilk 24 – 48 saatteki bloke talebi iade ihtimalinin en belirleyici unsurudur.

Bölüm 01 — Temel mantık

Bu dosyalar nasıl okunur?

Dolandırıcılık dosyası paranın izini takip eder: dekont, IBAN, kripto cüzdanı, ATM kaydı, HTS ve mesajlaşmalar. Ama hüküm paranın nereden nereye gittiğine değil, üç soruya bağlıdır: ortada hileli bir hareket mi var yoksa ödenmeyen bir borç mu; kast ve menfaat kimde; fiil hangi bende giriyor? Bu üç soru cezayı bir yıldan yirmi yıla, mahkemeyi asliye cezadan ağır cezaya, uzlaştırma imkânını var’dan yok’a çevirir. Mağdur tarafı için ise dosya bir yarıştır: paranın gittiği hesap ne kadar erken bloke edilirse iade ihtimali o kadar yüksektir.

1

Hile mi, alacak mı?

Dolandırıcılık hileli davranışlarla aldatarak menfaat sağlamaktır (157). Hile, mağdurun iradesini sakatlayacak yoğunlukta, denetim imkânını ortadan kaldıran bir aldatma olmalıdır; basit bir yalan ya da sonradan ödenmeyen bir borç yetmez. Yargıtay, borç ilişkisinin başında hile bulunmayan uyuşmazlıkları hukuki ihtilaf sayar; sözleşmeye dayanan alacağı tahsil amacıyla hile 159’a girer (6 ay – 1 yıl ya da adli para, şikâyete bağlı). Hilenin ne zaman ve nasıl kurulduğu dosyanın ilk sorusudur.

2

Hangi bent, kim ne kadar katıldı?

Bilişim sistemi ya da banka araç edilmişse (158/1-f) ceza 4 – 10 yıldır ve adli para menfaatin iki katından az olamaz; internet üzerinden işlenen fiillerin çoğu bu bende girer. Kamu kurumu, dernek ya da dinî duyguların istismarı gibi bentler 3 – 10 yıldır. Üç ya da daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi yarı, örgüt faaliyeti bir kat artırım getirir (158/3). Buna karşılık katılımı yalnızca hesap, kart ya da kripto hesabı bilgisi vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir (158/4, 7589 s.K.).

3

Zarar, iade ve usul

Zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi cezanın üçte ikisine, hüküm öncesinde yarısına kadar indirim sağlar (168); kısmi iade mağdurun rızasıyla mümkündür. Basit dolandırıcılık ve 159 uzlaştırma kapsamındadır, nitelikli hâl değildir. 157 asliye ceza, 158 ağır ceza mahkemesinde görülür; hiçbiri CMK 100/3 tutuklama kataloğunda değildir, ancak 158 iletişimin denetlenmesi kataloğundadır. Zamanaşımı 157’de sekiz, 158’de on beş yıldır.

Şikâyet / MASAKresen soruşturulurbloke · şüpheli işlem bildirimiPara izidekont · IBAN · kripto · ATMHTS · IP · mesajlarÜç soruhile var mı, yoksa alacak mı?kast ve menfaat kimde?hangi bent: 157 · 158 · 158/4?Nitelendirme ve yargılama157 asliye · 158 ağır ceza157’de uzlaştırma · 158’de yokBeraat / takipsizlik / uzlaşmahukuki uyuşmazlık · kast yok · 157’de uzlaşma157: 1 – 5 yıl · 158/4: yarı indirim168 iade: 2/3 · 1/2 · HAGB ≤ 2 yıl158: 3 – 10 · banka-bilişim 4 – 10 yıladli para ≥ menfaatin iki katı · örgütte bir kat artırımİstinaf ve temyiz (iki hafta) → İnfazkoşullu salıverilme genel kural 1/2 · son 1 yıl denetimli serbestlik · adli para ayrıca · müsadereŞikâyet aranmaz (159 hariç); dolandırıcılıkCMK 100/3 tutuklama kataloğunda değildir.

Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; dolandırıcılık yöntemleri, para izini gizleme ya da delil karartma konusunda hiçbir kolaylaştırıcı bilgi ve mağdurla temas kurmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Yalnızca ceza muhakemesini, delil değerlendirmesini, savunma hakkını ve mağdurun para iadesi yollarını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç sonuç öngörmez.

Bölüm 02 — Etkileşimli

Dosyanız hangi aşamada?

Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Araç hem hakkında iddia bulunan kişi hem de mağdur için çalışır. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.

1. Dosyada hangi taraftasınız?

2. Dosya şu anda hangi aşamada?

3. Olay ya da isnat türü?

4. Para hareketi ve menfaat?

5. Zarar giderme durumu?

6. Tedbir ve bloke?

6 soru bekliyor

Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.

Bölüm 03 — Etkileşimli

Altı delil ekseni: dosya nerede tartışılır?

Dolandırıcılık dosyalarında değerlendirme altı eksende yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Üçüncü seçenekler iddiayı güçlendiren yönleri, birinci seçenekler savunmanın dayandığı yönleri gösterir. Araç nitelendirme yapmaz.

1. Hile ve aldatma: suç mu, hukuki uyuşmazlık mı?

İlişkinin başında iradeyi sakatlayan bir hile var mı; yoksa sonradan ödenmeyen bir borç, teslim edilmeyen bir mal, bozulan bir sözleşme mi?

Dosyada nasıl incelenir?

Dolandırıcılık için hile, aldatma ve menfaat birlikte aranır; hile mağdurun denetim imkânını ortadan kaldıracak yoğunlukta olmalıdır. Yargıtay, ödenmeyen borç ya da yerine getirilmeyen sözleşmenin tek başına dolandırıcılık oluşturmadığını istikrarlı biçimde kabul eder; ceza yargılaması alacak davasının yerine kullanılamaz. Sahte kimlik, sahte site, sahte belge ve sahte sıfat baştan kurulmuş hilenin göstergeleridir; alacağı tahsil amacıyla hile 159’a girer.

2. Kast ve menfaat

Kişi hilenin parçası olduğunu biliyor muydu; komisyon, pay ya da başka bir menfaat elde etti mi; para hemen dağıtıldı mı?

Dosyada nasıl incelenir?

Dolandırıcılık yalnız kasten işlenir; kastın ispatı iddia makamındadır. IBAN ve hesap dosyalarında hesap sahibinin paranın suç geliri olduğunu bilip bilmediği; komisyon alınıp alınmadığı, mesajlaşmalar, işlem deseni, paranın ATM’den çekilip nakde ya da kriptoya çevrilip çevrilmediği ve tekrar sayısı incelenir. Yargıtay, komisyon karşılığı hesap kullandırmada dahi kast somut delille ispatlanamıyorsa beraat verilebileceğini kabul etmiştir.

3. Nitelikli hâl: hangi bent?

Bilişim sistemi ya da banka araç edildi mi; kamu kurumu, dernek, dinî duygu ya da sıfat istismarı var mı; kişi kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak mı tanıttı?

Dosyada nasıl incelenir?

158/1’in on iki bendi 3 – 10 yıl öngörür; (e) kamu zararı, (f) bilişim ve banka, (j) kredi, (k) sigorta ve (l) kamu görevlisi ya da banka çalışanı gibi tanıtma bentlerinde alt sınır dört yıl, adli para menfaatin iki katından az olamaz. Bilişim sisteminin yalnız iletişim aracı olarak kullanılması ile hilenin sistem üzerinden kurulması ayrılır; havalenin salt ödeme aracı olması Yargıtay’da tartışılır. Bent seçimi mahkemeyi de değiştirir: 157 asliye, 158 ağır ceza.

4. İştirak derecesi

Planı kuran mı, yönlendiren mi, yalnızca hesap ya da kart bilgisi veren mi; üç ya da daha fazla kişi birlikte mi hareket etti; örgüt iddiası var mı?

Dosyada nasıl incelenir?

Katılımı, kendisine ya da başkasına ait ödeme aracını veya hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir (158/4, 7589 s.K.); planlama, müşteri yönlendirme, nakit çekme ve dağıtma bu sınırın dışındadır. Üç ya da daha fazla kişiyle birlikte işlenme yarı, örgüt faaliyeti bir kat artırım getirir (158/3); örgüt isnadı TCK 220’yi ve ağır ceza görevini de beraberinde taşır.

5. Zarar giderme ve etkin pişmanlık

Zarar giderildi mi, giderilebilir mi; hangi aşamada; mağdur kısmi iadeye rıza gösteriyor mu?

Dosyada nasıl incelenir?

Kovuşturma başlamadan önce zararın aynen ya da tazmin yoluyla giderilmesi cezanın üçte ikisine, kovuşturma başladıktan sonra hüküm öncesinde yarısına kadar indirim sağlar (TCK 168); kısmi iade mağdurun rızasına bağlıdır. İadenin zamanı indirim oranını belirlediğinden karar avukatla planlanır. 7589 sayılı Kanun infaz aşamasındaki hükümlüler için de zararın giderilmesi yolunu açan geçici hüküm getirmiştir; koşulları dosyada ayrıca incelenir.

6. Para izi ve dijital delil

Dekont, IBAN, kripto cüzdanı, ATM görüntüsü, HTS, IP ve mesajlaşmalar neyi gösteriyor; deliller hukuka uygun mu?

Dosyada nasıl incelenir?

Banka hareketleri, MASAK analiz raporu, ATM ve şube görüntüleri, kripto zincir kayıtları, HTS ve IP tespitleri ile mesajlaşmalar birlikte okunur. Nitelikli dolandırıcılık CMK 135 iletişimin denetlenmesi kataloğundadır; kayıtların usulü denetlenir. Cihaz incelemesi CMK 134’e tabidir; hesap askıya alma ve el koyma kararlarına itiraz savunmanın parçasıdır. Para izi teması gösterir, hileyi ve kastı ayrıca ispatlamaz.

Henüz işaretleme yapmadınız.

Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.

İlk iki eksen (hile, kast) suçun var olup olmadığını, üçüncü ve dördüncü eksen (bent, iştirak) ceza aralığını, beşinci eksen (iade) indirimi, altıncı eksen ispatı belirler. Operasyon dosyalarında en sık hata, hesabından para geçen herkesin aynı suçtan sorumlu tutulacağını sanmaktır; ceza sorumluluğu kişiseldir ve her kişinin katılım derecesi ayrı okunur.

Bölüm 04 — Etkileşimli

TCK 157-158: iki madde, on iki bent, üç indirim kapısı

Aynı olay; hilenin niteliğine, kullanılan araca ve kişinin katılım derecesine göre altı aydan yirmi yıla uzanan bir yelpazede nitelendirilebilir ya da hiç suç oluşturmayabilir. İddianamede hangi bendin isnat edildiği savunmanın ilk sorusudur. Birine dokunun.

Bent seçimi dosyanın kaderidir

Hile ile hukuki uyuşmazlık, bilişim aracı ile salt havale, planlayan ile yalnızca hesap bilgisi veren ayrımları hem cezayı hem görevli mahkemeyi hem de uzlaştırma ve HAGB ihtimalini belirler. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır (CMK 226). Şikâyet aranmaz (159 hariç); nitelikli hâlde uzlaştırma yoktur; adli para cezası hapse eklenir ve (e), (f), (j), (k), (l) bentlerinde menfaatin iki katından az olamaz.

Bölüm 05 — Kontrol listesi

Dosyanın ilk 48 saati

Bu liste hakkında iddia bulunan kişi içindir. Dolandırıldıysanız ilk kural hızdır: paranın gittiği hesabın tespiti ve bloke talebi için derhâl savcılığa ya da kolluğa başvurun, bankanıza itiraz ve geri çağırma bildirimi yapın; dekont, yazışma, ilan ve site ekran görüntüleriyle şikâyet dosyasını hazırlayın; katılan sıfatıyla dosyayı takip edin ve tazminatı ayrıca isteyin. Ayrıntı için dolandırıcılık şikâyet dilekçesi ve para iadesi yazılarına bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.

Yapılması gerekenler

Yapılmaması gerekenler

0 / 10 madde işaretlendi

Bölüm 06 — Süreç haritası

Şikâyetten hükme: altı aşama

Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ve mağdur vekilinin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.

Bölüm 07 — Etkileşimli araç

TCK 157-158: kanuni ceza aralığı ve seçenekler

Fıkrayı, bendi ve dosyadaki hâlleri seçin; araç kanunun öngördüğü hapis aralığını, adli para cezasını, uzlaştırma ve görevli mahkeme durumunu, HAGB ve erteleme kapılarını ve infaz hesabını göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir ve nitelendirmeyi yalnızca mahkeme yapar.

Fıkra ve bent
Artırım
İndirim
DayanakHâlSonuç
m. 157Hileli davranışla aldatarak menfaat sağlama1 – 5 yıl + 5.000 gün · asliye ceza · uzlaştırma var
m. 158/1 a-d, g, h, iDinî duygu, zor durum, algılama zayıflığı, kamu kurumu ve dernek, basın-yayın, tacir, serbest meslek3 – 10 yıl + 5.000 gün · ağır ceza
m. 158/1 e, f, j, k, lKamu zararı, bilişim ve banka aracı, kredi, sigorta, kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtma4 – 10 yıl · adli para ≥ menfaatin iki katı
m. 158/2Kamu görevlileriyle ilişki ve iş gördürme vaadiyle aldatma158/1 gibi cezalandırılır
m. 158/3Üç veya daha fazla kişi · örgüt faaliyetiYarı oranında · bir kat artırım
m. 158/4Katılım yalnız hesap, kart veya kripto hesabı bilgisi vermekle sınırlıYarı oranında indirim (7589 s.K., 31.07.2026)
m. 159Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hile6 ay – 1 yıl veya adli para · şikâyete bağlı
m. 168Zararın giderilmesiKovuşturma öncesi 2/3’e, hüküm öncesi 1/2’ye kadar indirim
m. 167Belirli akrabalar arasında işlenmeŞahsi cezasızlık veya yarı indirim
CMK 253Uzlaştırma157 ve 159 kapsamda · 158 kapsam dışı
CMK 100/3 · 135KatalogTutuklama kataloğunda değil · 158 dinleme kataloğunda
TCK 66Dava zamanaşımı157: 8 yıl · 158: 15 yıl

Adli para cezası gün sistemiyle hesaplanır (günlüğü 100 – 500 TL); (e), (f), (j), (k), (l) bentlerinde menfaatin iki katı alt sınırı vardır. Şikâyet aranmaz (159 hariç); artırımlı sonuç ceza süreli hapiste otuz yılı geçemez. Komşu suçlar (banka kartı kötüye kullanma 245, suç gelirini aklama 282, bilişim hırsızlığı 142/2-e, bahse aracılık 7258 s.K.) ayrı isnat doğurabilir.

Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar

Hangi senaryodasınız?

Uygulamada dolandırıcılık dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.

Tipik görünüm

Tanıdık ya da internetten tanışılan biri hesabınızı ‘para gelecek, çekip vereceksin’ diyerek kullanmış; hesabınıza mağdur parası gelmiş, polis sizi çağırmış.

Neye bakılır

Baskın nitelendirme 158/1-f’dir (4 – 10 yıl); dosyanın merkezi kasttır: hesap sahibi paranın suç geliri olduğunu biliyor muydu, komisyon aldı mı, kaç kez tekrarlandı, parayı kendisi mi çekip dağıttı? Katılımı yalnız hesap bilgisi vermekle sınırlı kalanın cezası yarı indirilir (158/4); kast ispatlanamıyorsa beraat mümkündür. Yasa dışı bahis, aklama (282) ve bildirmeme (5549 m. 15) isnatları da gündeme gelebilir.

Tuzak

‘Sadece IBAN verdim’ tek başına beraat sebebi değildir; komisyon ve nakit çekme izleri sınırı aşar. Parayı ‘sahibine iade etmek’ için başkasına aktarmak yeni bir isnat doğurur.

Etkileşimli rehber: IBAN Kullandırma ve Hesap Kiralama →

Tipik görünüm

Yüksek getiri vaadiyle bir platforma ya da gruba para yatırılmış; para çekilemiyor ya da platform kaybolmuş. Bazen tanıtımı yapan ‘finfluencer’ ya da grup yöneticisi de şüpheli.

Neye bakılır

Mağdur için para izi (banka, kripto borsası, cüzdan) ve bloke hızı belirleyicidir; yurt dışı transferde adli yardımlaşma gerekir. Şüpheli için sınır, platformun sahte olduğunu bilerek ve menfaat karşılığı yönlendirme yapıp yapmadığıdır; izinsiz yatırım danışmanlığı (SPK m. 109) ayrı bir isnattır. Bilişim sistemi araç edildiğinden 158/1-f tartışılır.

Tuzak

Mağdur tarafında ‘parayı kurtarma’ vaadiyle ikinci bir dolandırıcılık yaygındır; hiçbir ‘kurtarma ücreti’ ödenmez. Şüpheli tarafında grup mesajlarını silmek delil karartmadır.

Finfluencer Üzerinden Yatırım Dolandırıcılığında Hukuki Sorumluluk →

Tipik görünüm

İlan sitesinden alınan ürün gelmemiş ya da satıcı olarak size ödeme yapıldığı hâlde ‘ürün gelmedi’ şikâyeti var; kapora dolandırıcılığı iddiası.

Neye bakılır

Hile ile hukuki uyuşmazlık sınırı burada en çok tartışılır: satıcı baştan teslim niyeti olmadan sahte ilan mı verdi, yoksa teslim gecikti ya da uyuşmazlık mı çıktı? Kargo kayıtları, ilan geçmişi, hesap hareketleri ve mesajlaşmalar incelenir; sahte ilan, sahte kargo takip numarası ve tekrar eden mağdur sayısı hile göstergesidir. Bilişim aracıyla işlenme 158/1-f’yi getirir.

Tuzak

Tek bir gecikmiş teslim ceza yargılamasının konusu olmayabilir; ceza şikâyeti alacak davasının yerini tutmaz. Mağdur için kargo ve ödeme kayıtları ilk günden derlenir.

Hakkımda Dolandırıcılık Davası Açılmış, Hapse Girer miyim? →

Tipik görünüm

Kendini polis, savcı ya da banka çalışanı olarak tanıtan kişi ‘hesabınız soruşturmada’ diyerek para transferi ya da kart bilgisi almış; bazen ‘kurye’ olarak parayı teslim alan kişi de şüpheli.

Neye bakılır

Kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma 158/1-l bendidir (4 – 10 yıl); üç ya da daha fazla kişi ve örgüt artırımı çoğu dosyada gündemdedir. Kuryenin sorumluluğu katılım derecesine göre belirlenir; parayı teslim alıp aktaran kişi 158/4 sınırının dışındadır. Mağdur için HTS, arama kayıtları ve teslim yeri kamera görüntüleri ilk delillerdir.

Tuzak

Kamu görevlisi ya da banka telefonla para istemez; mağdur için ilk saatlerde bloke, şüpheli için ‘sadece kuryeydim’ savunmasının katılım derecesiyle sınanacağı bilinmelidir.

Karakoldan Dolandırıcılık İfadesi İçin Çağrıldım, Ne Yapmalıyım? →

Tipik görünüm

Ödenmeyen borç, karşılıksız çek, teslim edilmeyen iş ya da bozulan ortaklık nedeniyle dolandırıcılık şikâyeti.

Neye bakılır

Yargıtay’a göre ilişkinin başında hile yoksa ödenmeyen borç dolandırıcılık değildir; dosya hukuki ihtilaf olarak takipsizlik ya da beraatle sonuçlanır. Baştan ödeme niyeti olmadan sahte belge, sahte sıfat ya da sahte şirketle kurulan ilişki ise 158/1-h (tacir) ya da 157 kapsamındadır. Alacağı tahsil amacıyla hile 159’dur: şikâyete bağlı, uzlaştırmalı.

Tuzak

Ceza şikâyetini alacak tahsili için baskı aracı olarak kullanmak iftira ve şantaj riskini doğurur; alacak davası ve icra ayrı yürür.

Hiç Suçum Yokken Dolandırıcılıkla Suçlanıyorum, Kendimi Nasıl Aklarım? →

Tipik görünüm

Havale, kart ya da kripto ile para gönderilmiş; karşı taraf ulaşılamaz durumda.

Neye bakılır

İlk 24 – 48 saat belirleyicidir: paranın gittiği hesabın tespiti ve bloke talebi savcılığa yapılır, bankaya geri çağırma bildirimi verilir; makul şüphede hesap askıya alınabilir ve değere el konulabilir. Şikâyet dosyası dekont, yazışma, ilan ve site görüntüleriyle hazırlanır; katılan sıfatıyla dosya takip edilir, el konulan değerin iadesi ve tazminat istenir. Zararın giderilmesi failin cezasında indirim sebebidir; kısmi iade rızanıza bağlıdır.

Tuzak

‘Paranızı geri alacağız’ diyen ikinci bir arayan çoğu zaman aynı zincirin devamıdır; ücret ödemeyin, şikâyeti savcılığa yapın.

Forex Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? →

Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?

En çok yanlış bilinen sekiz cümle

Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.

1. Borcunu ödemeyen kişi dolandırıcılık suçu işlemiş olur.

Yargıtay’a göre ilişkinin başında hile yoksa ödenmeyen borç ya da yerine getirilmeyen sözleşme dolandırıcılık değildir; ceza yargılaması alacak davasının yerine kullanılamaz. Dolandırıcılık için hile, aldatma ve menfaat birlikte aranır.

2. Hesabından mağdur parası geçen kişi otomatik olarak dolandırıcıdır.

Dolandırıcılık yalnız kasten işlenir ve kastın ispatı iddia makamındadır. Hesap hareketi tek başına kastı göstermez; komisyon, mesajlaşma, işlem deseni ve tekrar incelenir. Yargıtay, kast somut delille ispatlanamıyorsa beraat verilebileceğini kabul etmiştir.

3. Yalnızca hesap bilgisi vermekle sınırlı katılımda ceza yarı oranında indirilir.

12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026) ile eklenen 158/4: katılım, ödeme aracını ya da banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalırsa ceza yarı oranında indirilir. Bu bir indirim sebebidir, beraat sebebi değildir.

4. Bilişim sistemi ya da banka araç edilerek işlenen dolandırıcılıkta ceza 4 – 10 yıldır.

158/1-f bendinde ve (e), (j), (k), (l) bentlerinde hapis alt sınırı dört yıl, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (6763 sayılı Kanun, 2016). Diğer bentlerde 3 – 10 yıl uygulanır.

5. Nitelikli dolandırıcılıkta taraflar uzlaşırsa dava düşer.

Uzlaştırma yalnız basit dolandırıcılık (157) ve 159 için mümkündür; nitelikli dolandırıcılık (158) uzlaştırma kapsamı dışındadır. Zararın giderilmesi ise 158’de de etkin pişmanlık indirimi sağlar (168).

6. Zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi cezanın üçte ikisine kadar indirilmesini sağlar.

TCK 168/1: kovuşturma başlamadan önce zararın aynen geri verilmesi ya da tazmini hâlinde ceza üçte ikisine kadar; 168/2: kovuşturma başladıktan sonra hüküm öncesinde yarısına kadar indirilir. Kısmi iade mağdurun rızasına bağlıdır; zamanlama indirim oranını belirler.

7. Dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suçtur.

157 ve 158 şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Yalnız 159 (hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hile) şikâyete bağlıdır. Basit hâlde uzlaşma ayrı bir kurumdur.

8. Nitelikli dolandırıcılık CMK 100/3 tutuklama kataloğundadır.

Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık tutuklama kataloğunda değildir; tutuklama için somut tutuklama nedeni aranır. Buna karşılık nitelikli dolandırıcılık (158) iletişimin denetlenmesi (CMK 135) kataloğundadır ve ağır ceza mahkemesinde görülür.

Bölüm 10 — Videolu anlatım

Konuyu anlattığımız videolar

Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.

İBAN Kiralama: Masumiyet mi, Suça Ortaklık mı?

İBAN Kiralama: Masumiyet mi, Suça Ortaklık mı?

TCK 158 Mağdurları: IBAN Kullandırma Mağdurları

TCK 158 Mağdurları: IBAN Kullandırma Mağdurları

Başkası Adına IBAN Kullanımı: Ceza ve Hukuki Sonuçları

Başkası Adına IBAN Kullanımı: Ceza ve Hukuki Sonuçları

İnternetten Dolandırıldım! Savcılık Ne Yapıyor, Ne Yapmıyor?

İnternetten Dolandırıldım! Savcılık Ne Yapıyor, Ne Yapmıyor?

Yatırım Vaadiyle Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Yatırım Vaadiyle Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Sahte Banka SMS'i ile Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Sahte Banka SMS’i ile Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Sahte IBAN Dolandırıcılığından Nasıl Korunursunuz?

Sahte IBAN Dolandırıcılığından Nasıl Korunursunuz?

Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?

Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?

Bölüm 11 — Sözlük

Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar

Dolandırıcılık (TCK 157)

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun ya da başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlamak; 1 – 5 yıl + 5.000 gün, resen, uzlaştırmalı.

Hile

Mağdurun iradesini sakatlayacak, denetim imkânını ortadan kaldıracak yoğunlukta aldatma; basit yalan ya da sonradan ödenmeyen borç hile değildir. Sahte kimlik, belge, site ve sıfat hilenin göstergeleridir.

Hukuki uyuşmazlık savunması

İlişkinin başında hile bulunmayan borç, sözleşme ve teslim uyuşmazlıklarının dolandırıcılık değil hukuk davası konusu olduğu yönündeki Yargıtay içtihadı.

Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158)

On iki bentte sayılan araç ve sıfatlarla işlenen dolandırıcılık: 3 – 10 yıl; (e), (f), (j), (k), (l) bentlerinde 4 – 10 yıl ve adli para menfaatin iki katından az olamaz; ağır ceza; uzlaştırma yok.

158/1-f: bilişim ve banka aracı

Bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının hilenin aracı olarak kullanılması; IBAN, kripto, yatırım ve internet dosyalarının en sık bendi. Salt havalenin ödeme aracı olması ile hilenin sistem üzerinden kurulması ayrılır.

158/1-l: sıfat istismarı

Kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı olarak tanıtma ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söyleme (6763 s.K., 2016); sahte polis ve banka aramalarının bendi.

158/3: üç kişi ve örgüt

Üç ya da daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmede yarı, suç örgütü faaliyeti çerçevesinde işlenmede bir kat artırım; örgüt isnadı TCK 220’yi de getirir.

158/4: hesap bilgisi verme indirimi

Katılımı yalnız ödeme aracı ya da banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı, kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişide yarı indirim (7589 s.K., 31.07.2026).

Etkin pişmanlık (TCK 168)

Zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesinde üçte ikisine, hüküm öncesinde yarısına kadar indirim; kısmi iade mağdurun rızasına bağlıdır.

Şahsi cezasızlık (TCK 167)

Belirli yakın akrabalar (eş, üstsoy-altsoy, birlikte yaşayan kardeş ve diğerleri) arasında işlenen malvarlığı suçlarında ceza verilmemesi ya da yarı indirim.

TCK 159

Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hile: 6 ay – 1 yıl ya da adli para, şikâyete bağlı, uzlaştırmalı.

MASAK ve şüpheli işlem bildirimi

Bankaların Mali Suçları Araştırma Kuruluna yaptığı bildirim ve MASAK analiz raporu; IBAN ve aklama dosyalarının başlangıç noktası.

Hesap askıya alma ve el koyma (CMK 128)

Makul şüphe hâlinde hesapların geçici olarak askıya alınması ve suça konu değere el konulması; karara itiraz iki hafta, suçla ilgisiz tutar için serbest bırakma talebi.

Uzlaştırma (CMK 253)

157 ve 159’da zorunlu uzlaştırma aşaması; uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da düşme. 158 kapsam dışıdır.

Zincirleme suç ve hukuki kesinti

Aynı suç işleme kararıyla aynı mağdura karşı tekrar eden eylemlerde tek ceza ve artırım (TCK 43); ilk iddianame tarihi hukuki kesinti anıdır, farklı mağdurlarda ayrı suç oluşur.

Komşu suçlar

Banka kartı kötüye kullanma (245), bilişim sistemine girme (243), bilişim hırsızlığı (142/2-e), suç gelirini aklama (282), yasa dışı bahse aracılık (7258 s.K.), bildirmeme (5549 s.K. m. 15).

Bölüm 12 — Okuma listesi

Dolandırıcılık üzerine yazılarımız

Bu alandaki yazılarımız ve komşu konulara ilişkin seçilmiş başlıklar aşağıda. Tamamı için Dolandırıcılık Suçu Savunması sayfasına ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.

TCK 157-158 çerçevesiDolandırıcılık Suçu Savunması ve Mağdur Vekilliği (TCK 157-158)TCK 157-158 çerçevesiDolandırıcılık Cezası Kaç Yıl?TCK 157-158 çerçevesiDolandırıcılık Suçu CezasıTCK 157-158 çerçevesiIBAN Kiralama ve Hesap Kullandırma: TCK 158 ve Yeni DüzenlemeTCK 157-158 çerçevesiBanka Hesabı Kullandırmanın (İBAN Kiralama) CezasıTCK 157-158 çerçevesiFinfluencer Üzerinden Yatırım Dolandırıcılığında Hukuki SorumlulukTCK 157-158 çerçevesiYasadışı Bahis Suçu ve Cezası (7258 Sayılı Kanun)TCK 157-158 çerçevesiSuça İştirak: Fail, Azmettiren ve Yardım Eden FarkıTCK 157-158 çerçevesiMüsadere Nedir? Eşya ve Kazanç Müsaderesi (TCK 54-55)Delil ve usulBilişim Suçları Savunması ve Dijital DelilDelil ve usulEvimde / İş Yerimde Arama Yapıldı: Haklarınız ve SüreçDelil ve usulTelefon İncelemesi Nasıl Yapılır? (CMK 134)Delil ve usulCeza Hukukunda Hata: Kastı Kaldıran Hata (TCK 30)Savunma ve tedbirHiç Suçum Yokken Dolandırıcılıkla Suçlanıyorum, Kendimi Nasıl Aklarım?Savunma ve tedbirHakkımda Dolandırıcılık Davası Açılmış, Hapse Girer miyim?Savunma ve tedbirKarakoldan Dolandırıcılık İfadesi İçin Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirDolandırıcılık Davasında İlk Mahkemede Ne Olur?Savunma ve tedbirAvukat Tutmadan Dolandırıcılık Davasından Beraat Edilir mi?Savunma ve tedbirDolandırıcılık Savunma DilekçesiSavunma ve tedbirYasadışı Bahis Soruşturması SavunmasıSavunma ve tedbirİfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirTutuklama Kararına İtiraz ve Tahliye SüreciSavunma ve tedbirAdli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?Mağdur ve para iadesiDolandırıcılık Şikâyet DilekçesiMağdur ve para iadesiDolandırıldım: Savcılığa Suç Duyurusu Dilekçe ÖrneğiMağdur ve para iadesiTelegram Dolandırıcılığı Şikâyet DilekçesiMağdur ve para iadesiForex Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım?Mağdur ve para iadesiForex Dolandırıcılığı Para İadesiMağdur ve para iadesiForex Yatırım DolandırıcılığıDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: IBAN Kullandırma ve Hesap Kiralama (TCK 158)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Ticareti (TCK 188)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: NCMEC ve Müstehcenlik (TCK 226)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Suçlarda İftiraDiğer rehberlerTüm makaleler

Bölüm 13 — Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun ya da başkasının zararına menfaat sağlamaktır. Basit hâlde 1 – 5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para (157); on iki bentte sayılan nitelikli hâllerde 3 – 10 yıl (158/1); bilişim ve banka aracı, kamu zararı, kredi, sigorta ve sıfat istismarı bentlerinde alt sınır 4 yıl ve adli para menfaatin iki katından az olamaz. Üç kişi yarı, örgüt bir kat artırım getirir.

Hayır. Yargıtay’a göre ilişkinin başında hile yoksa ödenmeyen borç ya da yerine getirilmeyen sözleşme dolandırıcılık oluşturmaz; ceza yargılaması alacak davasının yerine kullanılamaz. Baştan ödeme niyeti olmadan sahte belge, sahte sıfat ya da sahte şirketle kurulan ilişki ise dolandırıcılıktır; alacağı tahsil amacıyla hile 159’a girer (6 ay – 1 yıl ya da adli para, şikâyete bağlı).

Baskın nitelendirme 158/1-f’dir (4 – 10 yıl); ancak dolandırıcılık yalnız kasten işlenir ve kastın ispatı iddia makamındadır. Hesap hareketi tek başına kastı göstermez; komisyon, mesajlaşmalar, işlem deseni ve tekrar incelenir. Katılımı yalnız hesap bilgisi vermekle sınırlı kalanın cezası yarı indirilir (158/4); kast ispatlanamıyorsa beraat mümkündür. Yasa dışı bahis, aklama ve bildirmeme isnatları da gündeme gelebilir.

7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026) TCK 158’e dördüncü fıkrayı ekledi: katılımı, ödeme aracını ya da banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir. Lehe hüküm olduğundan kesinleşmemiş dosyalara uygulanır; infaz aşamasındaki hükümlüler için zararın giderilmesiyle etkin pişmanlıktan yararlanma yolu açan geçici hükmün koşulları dosyada ayrıca incelenir.

Evet. Zararın kovuşturma başlamadan önce aynen ya da tazmin yoluyla giderilmesi cezanın üçte ikisine, kovuşturma başladıktan sonra hüküm öncesinde yarısına kadar indirim sağlar (TCK 168). Kısmi iade mağdurun rızasına bağlıdır. İade ikrar anlamına gelmez; zamanlama indirim oranını belirlediğinden karar avukatla planlanır.

157 ve 158 şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez (159 şikâyete bağlıdır). Basit dolandırıcılık ve 159 uzlaştırma kapsamındadır: dosya önce uzlaştırmacıya gider, uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da düşme verilir. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamı dışındadır.

Dolandırıcılık CMK 100/3 tutuklama kataloğunda değildir; tutuklama için somut tutuklama nedeni aranır, IBAN ve tek olaylı dosyalarda adli kontrol daha olağandır, çok mağdurlu ve örgütlü dosyalarda tutuklama sık uygulanır. 157 asliye ceza, 158 ağır ceza mahkemesinde görülür. Nitelikli dolandırıcılık iletişimin denetlenmesi kataloğundadır.

157’de alt sınır bir yıl olduğundan HAGB, erteleme ve adli paraya çevirme gündeme gelebilir. 158’de alt sınır üç ya da dört yıl olduğundan bu yollar ancak indirimlerle (158/4, 168, teşebbüs, TCK 62) sonuç ceza iki yıl ve altına inerse tartışılır. Hapse ek adli para cezası her hâlde ayrıca hükmedilir.

İlk 24 – 48 saat belirleyicidir: paranın gittiği hesabın tespiti ve bloke talebi için derhâl savcılığa başvurun, bankanıza geri çağırma bildirimi yapın. Dekont, yazışma, ilan ve site görüntüleriyle şikâyet dosyası hazırlanır; katılan sıfatıyla el konulan değerin iadesi istenir, tazminat hukuk mahkemesinde ayrıca talep edilir. Yurt dışı transferlerde adli yardımlaşma gerekir; ‘paranızı kurtaracağız’ diyen ikinci arayanlara ücret ödemeyin.

Bankaya başvurup hesabı derhâl bloke ettirin ya da kapatın, şüpheli erişim ve cihaz oturumlarını belgeleyin, savcılığa bildirin ve kayıt oluşturun. Kimlik tespiti gereken işlemde başkası adına hareketi bildirmemek 5549 sayılı Kanun m. 15 sorumluluğu doğurabilir; erken bildirim kast savunmasının da belgesidir.

Dava zamanaşımı 157’de sekiz, 158’de on beş yıldır; artırımlı hâllerde daha uzun olabilir. Mahkûmiyet adli sicile işler; koşullu salıverilme genel kural olarak cezanın yarısında, son bir yıl denetimli serbestlik ile uygulanır; adli para cezası ve müsadere ayrıca infaz edilir. Dolandırıcılık yabancı ülke hükümlerinde tekerrüre esas alınan suçlardandır.

Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Hesap numarası, kart bilgisi ya da şifre göndermeyin.

Av. Burakhan Çalışkan

Dosyanızı birlikte okuyalım

İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Dolandırıcılık dosyalarında soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği (bloke, şikâyet, para iadesi ve tazminat) yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.

Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. İfade ya da şikâyet tutanağını, hesap dökümünü, yazışmaları ve varsa bloke kararını aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir; kart bilgisi ve şifre göndermeyin.

Ofis

Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul

Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com

İletişim sayfası → · Danışma süreci →

Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.

Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; dolandırıcılık yöntemleri, para izini gizleme ya da delil karartma konusunda hiçbir kolaylaştırıcı bilgi içermez. Genel çerçeve için Dolandırıcılık Suçu Savunması ve Mağdur Vekilliği sayfasına, madde metni için Dolandırıcılık Cezası Kaç Yıl? yazımıza bakabilirsiniz.

© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Whatsapp
Burakhan Çalışkan
Burakhan Çalışkan
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?