Kesinleşmiş ceza mahkûmiyetleri işler: hapis cezası (ertelenmiş olsa da), adli para cezası, kısa süreli hapisten çevrilen seçenek yaptırımlar, güvenlik tedbirleri ve TCK 53 yoksunlukları (5352 m. 4). İşlemeyenler: HAGB (ayrı sistem, CMK 231/13), kamu davasının açılmasının ertelenmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı, beraat, düşme, kabahat ve idari para cezaları, disiplin cezaları, gözaltı ve tutukluluk, uzlaşma ve önödeme. Çocuklara ilişkin kayıtlar yalnız yargı organlarına verilir.

Cezanın infazı tamamlanınca (hapiste hak ederek tahliye, adli parada ödeme, ertelemede denetim süresinin iyi hâlle geçmesi), mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme ya da etkin pişmanlık hâlinde, ceza zamanaşımı dolunca ya da genel afta kayıt adli sicilden silinip arşive alınır (5352 m. 9). Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü bunu kendiliğinden yapar; yapılmamışsa infaz belgesiyle dilekçe ya da e-Devlet başvurusu yapılır, ret hâlinde idari yargıya gidilir.

Genel suçlarda arşive alınma şartının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl sonra; Anayasa’nın 76. maddesi ile özel kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan suçlarda (zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat, kaçakçılık, devlete ve anayasal düzene karşı suçlar) yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş, alınmamışsa otuz yıl sonra silinir (5352 m. 12). Fiilin suç olmaktan çıkması, yargılamanın yenilenmesiyle beraat ve ölüm hâlinde beklenmeksizin silinir.

HAGB adli sicile işlemez; kendine özgü sisteme kaydedilir ve yalnız bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim ve mahkemece istenebilir (CMK 231/13). Adli sicil belgesinde görünmez ve mahkûmiyet değildir; 657 m. 48/A-5 engeli oluşturmaz. Ancak 7315 sayılı Kanun’daki arşiv araştırması HAGB ve kamu davasının ertelenmesi kararlarını kapsar; güvenlik soruşturması gerektiren kadrolarda değerlendirme komisyonu bu bilgiyi görür. Denetim süresi temiz geçip düşme kararı verilince HAGB kaydı silinir.

657 m. 48/A-5: kasıtlı bir suçtan bir yıl ya da daha fazla hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat ve edimin ifasına fesat karıştırma, aklama ve kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak aranır; TCK 53’teki süreler geçmiş olsa bile uygulanır. Ertelenmiş hapis de mahkûmiyettir; bir yılın altındaki hapis, adli para (sayılan suçlar dışında), taksirli suç ve HAGB engel değildir. Engel memnu hakların iadesi kararıyla kalkar; kurumların özel kanunları ek şart koyabilir.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi (5352 m. 13/A), kanunların mahkûmiyete bağladığı yasaklılıkları (memuriyet, seçilme, meslek, silah ruhsatı gibi) kaldıran mahkeme kararıdır. Şartları: cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl (ceza infaz edilmemişse infaz zamanaşımından itibaren üç yıl), bu sürede yeni suç işlenmemesi ve hayatını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması. Hükmü veren mahkemeye ya da ikamet yerindeki aynı derecede mahkemeye dilekçeyle başvurulur; mahkeme savcı görüşünü alır, dosya üzerinden ya da duruşmalı karar verir. Kesinleşen karar arşive işlenir ve otuz yıllık arşiv süresini on beşe indirir; karara karşı hükmün tabi olduğu kanun yolu açıktır.

7315 sayılı Kanun’a göre ilk defa memuriyete atanacaklar hakkında arşiv araştırması, belirli kadrolar için ayrıca güvenlik soruşturması yapılır. Arşiv araştırması adli sicil kaydını, aranma ve tahdit bilgisini, kesinleşmiş mahkeme kararlarını, kamu davasının ertelenmesi ve HAGB kararlarını, devam eden ve sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmaları kapsar (m. 4). Sonuçlar kurumdaki değerlendirme komisyonunca kişinin görevle ilişkisi gözetilerek değerlendirilir (m. 7); HAGB ya da takipsizlik tek başına ret sebebi yapılamaz, masumiyet karinesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ölçüdür. Olumsuz karara karşı altmış gün içinde idari yargıda iptal davası açılır.

Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kamu görevi, velayet-vesayet-kayyımlık, dernek-şirket-sendika yöneticiliği ve ruhsatlı meslek icrasından yoksunluk, hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer (53/2); koşullu salıverilme bitirmez, hak ederek tahliye bitirir. Ertelenen, denetimli serbestlikle infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet ve vesayet yetkileri istisnadır (53/3). Mahkeme cezanın yarısından bir katına kadar ek yasak koyabilir (53/5). Seçme ve seçilme ehliyetine ilişkin bent 2015’te iptal edilmiştir; yoksunluğun sona ermesi için memnu hakların iadesi gerekmez.

İkisi de kesinleşmiş mahkûmiyettir ve adli sicile işler. Adli para cezası ödemeyle infaz edilir ve kayıt arşive alınır; 657 m. 48/A-5’teki bir yıl hapis ölçütünü karşılamadığından tek başına memuriyete engel değildir, ancak sayılan suçlardan verilmişse engeldir. Ertelenmiş hapis, denetim süresi iyi hâlle geçince infaz edilmiş sayılır; ancak kasıtlı suçtan bir yıl ve üzeri ertelenmiş hapis Danıştay içtihadında memuriyet engelidir ve ancak memnu hakların iadesiyle kalkar.

Silah ruhsatı: yönetmelik m. 16, taksirli hariç bir yıldan fazla hapsi, 6136 kapsamındaki suçlarda altı aydan fazla hapsi ve kasten öldürme, silahla yaralama, yağma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, uyuşturucu, fuhuş, çocuk istismarı gibi sayılan suçları affa uğramış olsa bile engel sayar. Pasaport: 5682 m. 22 yalnız mahkemece verilen yurt dışı çıkış yasağına ve İçişleri Bakanlığı tespitine bakar; sabıka tek başına engel değildir. Seçilme: Anayasa m. 76 bir yıl ve üzeri kasıtlı hapis ile yüz kızartıcı suçlarda affa uğramış olsa bile engel koyar, engel memnu hakların iadesiyle kalkar; cezaevindeki hükümlüler (taksirli hariç) oy kullanamaz (m. 67).

Silme ve arşivleme re’sen yapılır; infaz bilgisi Genel Müdürlüğe ulaşmadığı için gecikebilir. İnfazın tamamlandığını gösteren belgeyle (tahliye belgesi, ödeme makbuzu, denetim süresi bitiş yazısı) Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne dilekçe ya da e-Devlet üzerinden başvurulur; başvuru harçsızdır. Ret ya da altmış gün içinde cevap verilmemesi hâlinde idari yargıda iptal davası açılır. Hatalı ya da mükerrer kayıt için de aynı yol izlenir.

Hayır. Girdiğiniz seçenekler ve tarih yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Dosya numarası ve kimlik bilgisi yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.