
Etkileşimli rehber · Cinsel suçlar
Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu (TCK 104)
Cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş bir çocukla cinsel ilişki, mağdurun şikâyeti üzerine 2 – 5 yıl hapisle cezalandırılır. Bu suçun tamamı tek bir eşiğin etrafında döner: mağdur on beş yaşını bir gün önce doldurmuşsa 2 – 5 yıl ve şikâyete bağlı, bir gün sonra dolduracaksa çocuğun cinsel istismarı (TCK 103) ve 8 – 15 yıl. Cebir, tehdit ya da hile varsa yine 103’e geçilir; fail mağdurla evlenme yasağı bulunan bir akraba ya da koruyucu aileyse şikâyet aranmaz ve ceza 10 – 15 yıla çıkar. Bu sayfa; hangi maddeden yürüdüğünüzü, dosyanın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.
Önce durumunuzu seçin
Bölüm 01 — Temel mantık
Bu dosyalar nasıl okunur?
TCK 104 dosyası çoğu zaman bir sevgili ilişkisinin aile tarafından öğrenilmesi, bir hamilelik ya da bir ayrılıkla başlar. Dosya üç soru üzerinden okunur: mağdur fiil tarihinde on beş yaşını bitirmiş miydi, ilişki cebir, tehdit ya da hile olmaksızın mı gerçekleşti, fail mağdurla evlenme yasağı bulunan bir kişi ya da koruyucu aile mi? İlk iki sorunun cevabı maddeyi (104 mü, 103 mü), üçüncüsü fıkrayı ve şikâyet şartını belirler. Mağdur tarafı için öncelik altı aylık şikâyet süresi ve çocuğun korunması; savunma için tartışılabilir alan yaş tespiti, iradenin serbestliği ve ilişkinin ispatıdır.
Üç şart, tek eşik
104’ün uygulanması için üç şart birlikte aranır: mağdur on beş yaşını bitirmiş olmalı, fiil cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleşmeli, cinsel ilişki boyutuna ulaşmalı. Şartlardan biri eksikse madde değişir: mağdur on beş yaşını doldurmamışsa ya da iradesi etkilenmişse çocuğun cinsel istismarı (103, 8 – 15 yıl, organ ya da cisim sokmada 16 yıldan az olmamak üzere); ilişki boyutuna ulaşmayan temas 104 kapsamında değildir ve somut olaya göre başka hükümler tartışılır. On sekiz yaşını doldurmuş kişiyle rızaya dayalı ilişki suç değildir.
Şikâyet, süre ve vazgeçme
Temel hâl (104/1) şikâyete bağlıdır: şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde mağdur ya da kanuni temsilcisi tarafından yapılır (TCK 73). Şikâyetten vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür; uzlaştırma ise cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalıdır (CMK 253/3). Evlenme yasağı (104/2) ve koruyucu aile (104/3) hâllerinde şikâyet aranmaz; vazgeçme sonuç doğurmaz.
Delil, mahkeme ve infaz
Dosya çoğu zaman beyan, mesajlaşmalar, ilişkinin çevrece bilinmesi, hamilelik ya da adli rapor üzerinden yürür; mağdurun beyanı tutarlılık ve yan delil ölçütleriyle sınanır, çocuk uzman eşliğinde dinlenir. 104/1 asliye ceza, 104/2-3 ağır ceza mahkemesinde görülür; TCK 104 tutuklama kataloğunda değildir. HAGB ve erteleme yalnız sonuç ceza iki yıl ve altındaysa; koşullu salıverilme cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda dörtte üç. Fail de çocuksa TCK 31 indirimi uygulanır ve dava çocuk mahkemesinde görülür.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; çocuklara yönelik suçlar konusunda hiçbir kolaylaştırıcı bilgi, mağdur çocuk ya da ailesiyle temas kurmaya veya delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Yalnızca ceza muhakemesini, delil değerlendirmesini, savunma hakkını ve mağdur çocuğun haklarını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç sonuç öngörmez.
Bölüm 02 — Etkileşimli
Dosyanız hangi aşamada?
Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Araç hem hakkında iddia bulunan kişi hem de mağdur çocuk ve ailesi için çalışır. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.
1. Dosyada hangi taraftasınız?
2. Dosya şu anda hangi aşamada?
3. Mağdur fiil tarihinde kaç yaşındaydı?
4. Taraflar arasındaki ilişki?
5. İrade ve rıza iddiası?
6. Şikâyet ve delil durumu?
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.
Bölüm 03 — Etkileşimli
Altı delil ekseni: dosya nerede tartışılır?
TCK 104 dosyalarında değerlendirme altı eksende yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Üçüncü seçenekler iddiayı güçlendiren yönleri, birinci seçenekler savunmanın dayandığı yönleri gösterir. Araç nitelendirme yapmaz.
1. On beş yaş eşiği ve yaş tespiti
Mağdur fiil tarihinde on beş yaşını bitirmiş miydi; nüfus kaydı net mi; birden fazla ilişki tarihi varsa hangileri eşikten önce?
Dosyada nasıl incelenir?
Eşiğin altında 103 (8 – 15 yıl), üstünde 104 (2 – 5 yıl) uygulanır; fark on yılı aşabilir. Yaş nüfus kaydına göre belirlenir, ciddi tereddütte kemik yaşı incelemesi yapılır ve belirsizlik sanık lehine yorumlanır. On beşinci doğum günü fiil tarihiyle aynıysa yaş tamamlanmış sayılır; tekrar eden ilişkilerde her fiilin tarihi ayrı değerlendirilir. Yaş tespiti sorunu kovuşturmada mahkemece çözülür (CMK 218/2).
2. Cebir, tehdit, hile sınırı
İlişki serbest iradeyle mi gerçekleşti; evlenme vaadi, kimlik gizleme, tehdit ya da bağımlılık iddiası var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
104 yalnız cebir, tehdit ve hile bulunmayan ilişkileri kapsar; bunlardan biri varsa fiil 103/1-b’dir. Hile, mağduru yanıltarak rızasını sakatlayan davranıştır; evlenme vaadinin hile sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre tartışılır ve Yargıtay uygulaması dardır. Beyanlar, mesajlaşmalar, ilişkinin süresi ve olay sonrası davranışlar iradeyi gösterir.
3. Cinsel ilişki unsuru ve ispat
Cinsel ilişki gerçekleşti mi; beyan dışında mesaj, hamilelik, adli rapor ya da tanık var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Madde cinsel ilişkiyi arar; ilişki boyutuna ulaşmayan temas 104 kapsamında değildir, somut olaya göre başka hükümler tartışılır. İspat çoğu zaman mağdur beyanı, mesajlaşmalar, hamilelik, adli rapor ve ilişkinin çevrece bilinmesi üzerinden yapılır; beyan tutarlılık ve yan delil ölçütleriyle sınanır, çocuk uzman eşliğinde ve kural olarak bir kez dinlenir.
4. Şikâyet: süre, ehliyet, vazgeçme
Şikâyet altı ay içinde ve kim tarafından yapıldı; vazgeçme var mı; fail evlenme yasağı kapsamında mı?
Dosyada nasıl incelenir?
104/1 şikâyete bağlıdır: fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay (TCK 73); mağdur çocuk olduğundan şikâyet kanuni temsilcisi tarafından da yapılabilir. Vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür. 104/2 ve 104/3’te şikâyet aranmaz; 103’e kayan dosyada da şikâyet şartı ortadan kalkar.
5. Failin sıfatı ve yaşı
Fail mağdurla evlenme yasağı bulunan biri, koruyucu aile ya da bakım yükümlüsü mü; fail de on sekiz yaşından küçük mü?
Dosyada nasıl incelenir?
Evlenme yasağı bulunan kişi (üstsoy-altsoy, kardeş, amca-dayı-hala-teyze ile yeğen, kayın hısımlığı, evlatlık) ve koruyucu aile ya da evlat edinme öncesi bakım üstlenen kişi için şikâyet aranmaz, ceza 10 – 15 yıldır, dava ağır cezada görülür. Fail de çocuksa TCK 31 indirimi (15 – 18 yaşta üçte bir) uygulanır, dava çocuk mahkemesinde görülür ve şikâyet şartı sürer.
6. Dijital iz, sosyal medya ve komşu suçlar
Mesajlaşma, görüntü ve tanışma kanalı ne gösteriyor; görüntü kaydı, ısrarlı takip ya da tehditle ifşa iddiası var mı?
Dosyada nasıl incelenir?
Mesajlaşmalar ilişkinin niteliğini, süresini ve iradeyi gösterir; seçilmiş ekran görüntüsü yerine tam döküm aranır, cihaz incelemesi CMK 134 usulüne tabidir. Çocuğa ait cinsel görüntü bulundurma ya da isteme 226/3, görüntüyle tehdit ya da ifşa 107 ve 134-136, ayrılık sonrası takip 123/A gibi ayrı isnatlar doğurabilir; internetten tanışmada online iletişimin kendisi 105 kapsamında tartışılır.
Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.
Bu dosyalarda en ağır risk 104’ten 103’e kaymadır: eşik altı bir ilişki tarihi ya da bir hile iddiası, şikâyete bağlı iki yıllık alt sınırı resen soruşturulan sekiz yıllık alt sınıra çevirir. Savunma da mağdur vekilliği de önce bu iki eksende belge toplar.
Bölüm 04 — Etkileşimli
TCK 104: üç fıkra ve iki sınır
Aynı ilişki; mağdurun yaşına, iradenin serbestliğine ve failin sıfatına göre şikâyete bağlı 2 – 5 yıl ile resen soruşturulan 10 – 15 yıl arasında, sınırı aşarsa 103’ün 16 yıldan az olmayan aralığına kadar nitelendirilebilir. İddianamede hangi maddenin ve fıkranın isnat edildiği savunmanın da mağdur vekilinin de ilk sorusudur. Birine dokunun.
On beş yaş eşiği ile cebir, tehdit ve hile sınırı maddeyi (104 mü, 103 mü); failin sıfatı fıkrayı ve şikâyet şartını; failin yaşı indirimi ve mahkemeyi belirler. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); 104’ten 103’e ya da tersine geçişte ek savunma hakkı tanınır (CMK 226). Uzlaştırma hiçbir hâlde yoktur; haksız tahrik uygulanmaz; rıza suçu kaldırmaz, yalnız maddeyi belirler.
Bölüm 05 — Kontrol listesi
Dosyanın ilk 48 saati
Bu liste hakkında iddia bulunan kişi içindir. Mağdur çocuğun ailesiyseniz ilk kural farklıdır: çocuğu sorgulamayın, olayı defalarca anlattırmayın; şikâyet süresini (altı ay) kaçırmayın, şikâyeti kolluğa ya da savcılığa yapın; çocuk uzman eşliğinde dinlenir, baro tarafından resen vekil görevlendirilir (CMK 234), 6284 uzaklaştırma ve Çocuk Koruma Kanunu tedbirleri istenebilir. Ayrıntı için ÇİM nedir, süreç nasıl işler yazısına bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.
Yapılması gerekenler
Yapılmaması gerekenler
0 / 10 madde işaretlendi
Bölüm 06 — Süreç haritası
Şikâyetten hükme: altı aşama
Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ve mağdur vekilinin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.
Bölüm 07 — Etkileşimli araç
TCK 104: kanuni ceza aralığı ve seçenekler
Fıkrayı ve dosyadaki hâlleri seçin; araç kanunun öngördüğü hapis aralığını, şikâyet ve görevli mahkeme durumunu, HAGB ve erteleme kapılarını ve infaz hesabını göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir ve nitelendirmeyi yalnızca mahkeme yapar.
| Dayanak | Hâl | Sonuç |
|---|---|---|
| m. 104/1 | Cebir, tehdit ve hile olmaksızın 15 yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki | 2 – 5 yıl · şikâyete bağlı · asliye ceza |
| m. 104/2 | Mağdurla arasında evlenme yasağı bulunan kişi | 10 – 15 yıl · resen · ağır ceza |
| m. 104/3 | Evlat edinme öncesi bakımı üstlenen veya koruyucu aile | 10 – 15 yıl · resen · ağır ceza |
| m. 103 | Mağdur 15 yaşını doldurmamış veya cebir, tehdit, hile var | 8 – 15 yıl · organ/cisim sokmada 16 yıldan az olmamak üzere · resen · katalog |
| TCK 73 | Şikâyet süresi (104/1) | Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay · mağdur veya kanuni temsilci |
| CMK 253/3 | Uzlaştırma | Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalı |
| CMK 100/3 | Tutuklama kataloğu | TCK 104 katalogda değil; 103 katalogda |
| TCK 31 | Fail çocuk | 12 – 15 yaş: yarı, en çok 7 yıl · 15 – 18 yaş: üçte bir, en çok 12 yıl |
| 5275 m. 107/2 | Koşullu salıverilme | Dörtte üç · son 1 yıl denetimli serbestlik (105/A) |
| TCK 66 | Dava zamanaşımı | 104/1: 8 yıl · 104/2-3: 15 yıl · üstsoy failde 18 yaştan itibaren (66/6) |
Hapis adli para cezasına çevrilemez (alt sınır iki yıl); haksız tahrik uygulanmaz; uzlaştırma yoktur. HAGB ve erteleme yalnız sonuç ceza iki yıl ve altına inerse tartışılır.
Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar
Hangi senaryodasınız?
Uygulamada TCK 104 dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.
Tipik görünüm
On altı – on yedi yaşındaki çocukla yetişkin arasında sürmüş bir ilişki; aile öğrenince şikâyet edilmiş.
Neye bakılır
Mağdur on beş yaşını bitirmişse ve cebir, tehdit, hile yoksa fiil 104/1’dir: şikâyete bağlı, 2 – 5 yıl, asliye ceza. İlişkinin başlangıç tarihi on beşinci doğum gününe göre gün hesabıyla belirlenir; şikâyetin altı ay içinde ve kim tarafından yapıldığı, vazgeçme ihtimali ve mesajlaşmaların gösterdiği irade incelenir.
Tuzak
Aileyle ‘konuşup çözme’ ya da evlilik teklifi girişimi baskı olarak okunur; vazgeçme yalnız mağdur tarafının kendi iradesiyle sonuç doğurur.
Tipik görünüm
Sosyal medya ya da uygulama üzerinden tanışılmış; mesajlaşmalar, görüntü paylaşımı ve buluşma var.
Neye bakılır
Yaşın nereden bilindiği, profil bilgileri ve konuşma içerikleri yaş hatası tartışmasını belirler. Online iletişimin kendisi çocuğa karşı cinsel taciz (105), görüntü isteme ya da bulundurma 226/3 kapsamında ayrı isnat doğurabilir; cihaz incelemesi CMK 134 usulüne tabidir. Buluşma öncesi süreç ‘grooming’ olarak ayrı ayrı nitelendirilir.
Tuzak
Hesap ve mesaj silmek delil karartma olarak okunur; çocuğa ait görüntü saklamak 226/3 ile ağır bir ek isnat getirir.
Çocukla Online İletişim Kurmak Hangi Suçu Oluşturur? (Grooming) →
Tipik görünüm
İlişki rızaya dayalı görünse de mağdur tarafı ‘evlenme vaadiyle kandırıldı’ ya da ‘kimliğini gizledi’ diyor.
Neye bakılır
Hile, mağduru yanıltarak rızasını sakatlayan davranıştır ve fiili 103/1-b’ye taşır (8 – 15 yıl, resen). Evlenme vaadinin hile sayılıp sayılmayacağı Yargıtay uygulamasında dar yorumlanır ve somut olaya göre tartışılır; yaş, kimlik ya da medeni hâl konusunda yanıltma daha güçlü bir hile iddiasıdır. Mesajlaşmalar ve ilişkinin süresi belirleyicidir.
Tuzak
Hile tartışması dosyayı şikâyete bağlı 104’ten resen soruşturulan 103’e çevirir; savunma bu eksende belgesiz kalmamalıdır.
Ceza Hukukunda Hata: Kastı Kaldıran Hata ve Yasak Hatası (TCK 30) →
Tipik görünüm
Fail mağdurla arasında evlenme yasağı bulunan bir kişi: amca, dayı, üvey baba (kayın hısımı), kardeş ya da evlat edinen.
Neye bakılır
104/2 uygulanır: şikâyet aranmaz, 10 – 15 yıl, ağır ceza mahkemesi; üstsoy ve nüfuz sahibi failde zamanaşımı çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler. Evlenme yasağının Türk Medeni Kanunu’na göre gerçekten bulunup bulunmadığı (derece, kayın hısımlığı, evlatlık) ilk tartışmadır; aile içi tanıkların yakınlığı ve eş zamanlı uyuşmazlıklar değerlendirilir.
Tuzak
Bu hâlde vazgeçme ya da aile içi ‘barışma’ davayı düşürmez; 6284 tedbirleri ve velayet düzenlemesi ceza dosyasıyla birlikte yürür.
Aile İçi Cinsel İstismar Durumunda Velayet Nasıl Etkilenir? →
Tipik görünüm
On altı yaşındaki iki gencin ilişkisi; bir ailenin şikâyetiyle diğer çocuk şüpheli.
Neye bakılır
Mağdur on beş yaşını bitirmişse fiil 104/1’dir ve şikâyet şartı sürer; fail 15 – 18 yaşındaysa cezanın üçte biri indirilir (en çok 12 yıl), dava çocuk mahkemesinde görülür, çocuklara özgü tedbirler ve HAGB eşiği gündeme gelir. Her iki taraf da on beş yaşını doldurmamışsa iki çocuk da mağdur ve fail konumunda değerlendirilebilir; rıza yaşı eşiği belirleyicidir.
Tuzak
İki ailenin karşılıklı şikâyeti dosyayı büyütür; çocuklarla olay hakkında konuşmak telkin iddiası doğurur, ifade uzman eşliğinde alınır.
15 – 18 Yaş Arası Çocuğun Cinsel Suç İşlemesi: Ceza İndirimi ve Çocuk Mahkemesi →
Tipik görünüm
Mağdur on beş yaş eşiğine yakın; hamilelik ya da doğum var; ilişkinin başlangıç tarihi tartışmalı.
Neye bakılır
Hamilelik ilişkiyi ispatlar, tarihini ise dolaylı gösterir; gebelik haftası ile on beşinci doğum gününün karşılaştırılması dosyanın merkezidir. Eşikten önceki tek bir ilişki tarihi 103’ü getirir. Nüfus kaydında tereddüt varsa kemik yaşı incelemesi yapılır ve belirsizlik sanık lehine yorumlanır; DNA babalık tespiti ilişkiyi, iradeyi değil, gösterir.
Tuzak
‘Doğum gününden sonra başladı’ savunması mesaj ve tanıkla belgelenmeden inandırıcı olmaz; tarihler ilk günden yazılı derlenir.
Cinsel Suç Dosyalarında Yaş Tespiti ve Kemik Yaşı İncelemesi →
Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?
En çok yanlış bilinen sekiz cümle
Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.
1. Türkiye’de cinsel ilişkiye hukuken geçerli rıza gösterebilme yaşı on sekizdir.
2. Mağdurun rızası TCK 104 suçunu ortadan kaldırır.
3. TCK 104/1 şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır.
4. Şikâyetten vazgeçilirse 104/1 davası düşer.
5. Mağdurla arasında evlenme yasağı bulunan fail için ceza 10 – 15 yıldır ve şikâyet aranmaz.
6. On beş yaş eşiği bir günlük farkla cezayı 2 – 5 yıldan 8 – 15 yıla çıkarabilir.
7. TCK 104 ile 103 arasındaki dosyalarda uzlaştırma mümkündür.
8. Fail de on sekiz yaşından küçükse suç oluşmaz.
Bölüm 10 — Videolu anlatım
Konuyu anlattığımız videolar
Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.


İki Sevgili Arasında Cinsel Suç İşlenebilir mi?

Cinsel İlişki Sonrası Pişman Olan Kişinin Şikâyetiyle Ceza Alır mıyım?

Rıza İddiası Cinsel Suçlarda Nasıl Değerlendirilir?

Çocukların Cinsel İstismarı Suçu Nedir?

Cinsel Taciz Suçu Sosyal Medya Üzerinden İşlenir mi?

Cinsel İstismar Suçunda Tutuklama Olur mu?

Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?
Bölüm 11 — Sözlük
Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar
Cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki; şikâyet üzerine 2 – 5 yıl. Evlenme yasağı ve koruyucu aile hâllerinde resen 10 – 15 yıl.
Cinsel davranışa hukuken geçerli rıza gösterebilme yaşı; altında her cinsel davranış istismar (103), üstünde rıza maddeyi belirler (104).
İradeyi etkileyen yöntemler; biri varsa on beş – on sekiz yaş arasındaki mağdura karşı fiil 103/1-b’dir. Hile, mağduru yanıltarak rızasını sakatlayan davranıştır; evlenme vaadi somut olaya göre tartışılır.
104 cinsel ilişkiyi arar; ilişki boyutuna ulaşmayan temas 104 kapsamında değildir ve somut olaya göre başka hükümler tartışılır.
104/1’de şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde mağdur ya da kanuni temsilcisi tarafından yapılır; vazgeçme kesinleşmeye kadar mümkündür ve davayı düşürür.
Üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca-dayı-hala-teyze ile yeğen; kayın hısımlığı (eşin üstsoy ve altsoyu); evlat edinen ile evlatlık ve altsoyu arasındaki evlenme yasağı; 104/2’nin ölçütü.
Evlat edinme öncesi bakımı üstlenen ya da koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi; 104/3’te resen 10 – 15 yıl.
Yaş nüfus kaydına göre belirlenir; ciddi tereddütte Adli Tıp Kurumu kemik yaşı incelemesi yapar, aralığın belirsizliği sanık lehine yorumlanır (CMK 218/2).
Failin mağdurun yaşı konusundaki hatası; somut koşullarla (görünüm, ortam, kimlik sorgusu, konuşma içerikleri) sınanır, kendiliğinden sonuç doğurmaz.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır.
Tutuklama nedeninin var sayılabildiği suçlar listesi; TCK 104 listede değildir, TCK 103 listededir.
12 – 15 yaşta cezanın yarısı indirilir (en çok 7 yıl), 15 – 18 yaşta üçte biri (en çok 12 yıl); on iki yaşını doldurmamış failin ceza sorumluluğu yoktur; dava çocuk mahkemesinde görülür.
Mahkemenin fiili 104’ten 103’e ya da tersine nitelendirmesi; farklı hükümle mahkûmiyet için ek savunma hakkı zorunludur.
Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanması geri bırakılabilir; 104/1’de alt sınır iki yıl olduğundan yalnız alt sınırdan ceza ve indirimle mümkündür.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar cezanın dörtte üçünü iyi hâlle çektiklerinde koşullu salıverilir; son bir yıl denetimli serbestlik (105/A).
Bölüm 12 — Okuma listesi
Reşit olmayanla cinsel ilişki üzerine yazılarımız
Bu alandaki yazılarımız ve komşu suçlara ilişkin seçilmiş başlıklar aşağıda. Tamamı için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.
Bölüm 13 — Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
TCK 104/1: cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır. Fail mağdurla arasında evlenme yasağı bulunan kişiyse (104/2) ya da evlat edinme öncesi bakımı üstlenen veya koruyucu aileyse (104/3) şikâyet aranmaz ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir.
On beştir. On beş yaşını doldurmamış çocuğa karşı her türlü cinsel davranış, rıza olsa da çocuğun cinsel istismarıdır (TCK 103, 8 – 15 yıl). On beş – on sekiz yaş arasında cebir, tehdit ve hile yoksa fiil TCK 104’tür; on sekiz yaşını doldurmuş kişiyle rızaya dayalı ilişki suç değildir.
Hayır. Rıza, 104’ün uygulanma koşuludur; suçu kaldırmaz, yalnız hangi maddenin uygulanacağını belirler. Rıza yoksa ya da irade cebir, tehdit veya hileyle etkilenmişse 103, varsa ve mağdur on beş yaşını bitirmişse 104 uygulanır.
Temel hâlde şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK 73). Mağdur çocuk olduğundan şikâyet hakkı kanuni temsilcisi (veli, vasi) tarafından da kullanılabilir. Süre geçmişse dava düşer; 104/2-3’te ve 103’e kayan dosyada şikâyet aranmaz.
104/1’de evet: şikâyete bağlı olduğundan hükmün kesinleşmesine kadar vazgeçme davayı düşürür; vazgeçme sanığın kabulüne bağlıdır. 104/2-3’te ve 103’te şikâyet aranmadığından vazgeçmenin etkisi yoktur. Uzlaştırma ise cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda hiçbir hâlde mümkün değildir (CMK 253/3).
Hile, mağduru yanıltarak rızasını sakatlayan davranıştır ve fiili 103/1-b’ye taşır. Evlenme vaadinin hile sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre tartışılır; Yargıtay uygulaması dardır. Yaş, kimlik ya da medeni hâl konusunda yanıltma daha güçlü bir hile iddiasıdır; mesajlaşmalar ve ilişkinin süresi belirleyicidir.
Yaşa ilişkin hata TCK 30 çerçevesinde somut koşullarla sınanır: mağdurun görünümü, ortam, kimlik sorgusu yapılıp yapılmadığı ve konuşma içerikleri incelenir. Kendiliğinden sonuç doğurmaz; on beş yaş altındaki mağdurda nadiren kabul görür. Yaş nüfus kaydına göre belirlenir, tereddütte kemik yaşı incelemesi yapılır.
TCK 104 CMK 100/3 tutuklama kataloğunda değildir; 104/1’de adli kontrol ve 6284 uzaklaştırma tedbiri daha sık gündemdedir. 104/1 asliye ceza, 104/2-3 ağır ceza mahkemesinde görülür; fail çocuksa çocuk mahkemesi görevlidir. 103’e kayan dosyada tutuklama ihtimali ve mahkeme değişir.
104/1’de alt sınır iki yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim (örneğin TCK 62) uygulanan ve sonuç cezanın iki yılı aşmadığı dosyalarda gündeme gelir; hapis adli para cezasına çevrilemez. 104/2-3’te bu yollar kapalıdır. Fail çocuksa TCK 31 indirimi sonuç cezayı eşiğin altına indirebilir.
On beş yaşını bitirmiş mağdura karşı fiil yine 104’tür; fail 15 – 18 yaşındaysa cezanın üçte biri indirilir (en çok 12 yıl), 12 – 15 yaşındaysa yarısı (en çok 7 yıl), on iki yaşını doldurmamış failin ceza sorumluluğu yoktur. Dava çocuk mahkemesinde görülür, şikâyet şartı sürer. Her iki taraf da on beş yaşını doldurmamışsa iki çocuk da mağdur ve fail konumunda değerlendirilebilir.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 m. 107/2); son bir yıl denetimli serbestlik (105/A) ayrıca değerlendirilir. Mahkûmiyet TCK 53 hak yoksunluklarını doğurur ve adli sicile işler. Dava zamanaşımı 104/1’de sekiz, 104/2-3’te on beş yıldır; üstsoy failde çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler.
Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Mağdur çocuğa ilişkin kimlik bilgisi ya da görüntü göndermeyin.
Av. Burakhan Çalışkan
Dosyanızı birlikte okuyalım
İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. TCK 104 ile 103 sınırındaki dosyalarda soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur çocuk vekilliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.
Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Şikâyet dilekçesini, ifade tutanağını, ilişki tarihlerini ve mağdurun doğum tarihini aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir; mağdur çocuğa ilişkin görüntü göndermeyin.
Ofis
Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul
Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com
Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.
Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz; çocuklara yönelik suçlar konusunda hiçbir kolaylaştırıcı bilgi, mağdur çocuk ya da ailesiyle temas kurmaya veya delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Genel çerçeve için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi‘ne, madde metni için Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu ve Cezası (TCK 104) yazımıza bakabilirsiniz.
© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 28 Eylül 2026