Kısa cevap: Ruhsatsız silah bulundurmanın cezası 6136 sayılı Kanun m. 13‘te düzenlenir. Ateşli silahı, mermilerini veya balistik önemi haiz parçalarını satın alan, taşıyan ya da bulunduran kişi hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 – 500 gün adlî para cezasına hükmolunur (m. 13/1). Silah m. 12/4’te sayılanlardan değilse, bir adet ise ve mutat sayıdaki mermileriyle ev veya işyerinde bulunduruluyorsa ceza 1 yıldan 3 yıla iner (m. 13/3). Silah vahim nitelikteyse ceza 5 yıldan 8 yıla yükselir (m. 13/2). Bu düzenleme 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun ile esaslı biçimde değiştirilmiştir.
Silahın niteliği, adedi ve nerede bulunduğu cezayı üç ayrı bandda değiştirir. Durumunuzu kısaca aktarabilirsiniz.
21/11/2024 tarihli 7533 sayılı Kanun ile 6136 sayılı Kanun’un 12 ve 13. maddeleri değiştirildi. Üç başlık öne çıkıyor:
1. Kapsam genişledi. Silahın namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları de kanun metnine eklendi.
2. Dönüştürülen silahlar açıkça sayıldı. Ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahlar m. 13/1’e girdi.
3. Cezalar yükseldi. m. 13/1’deki ceza “1 – 3 yıl hapis ve 30 – 100 gün adlî para” iken “2 – 4 yıl hapis ve 100 – 500 gün” oldu.
İnternette bulacağınız eski tarihli yazıların önemli bir kısmı hâlâ eski rakamları veriyor.
Ruhsatsız silah bulundurmanın cezası
Kanun tek bir ceza öngörmez; fiilin ve silahın niteliğine göre üç ayrı band belirler.
1. Silah, m. 12/4’te sayılan türlerden mi? (tüfek; tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ve benzerleri)
2. Silah, mermi veya parçalar sayı ya da nitelik bakımından vahim mi?
3. Silah tek adet mi ve mutat sayıdaki mermileriyle ev veya işyerinde mi bulunuyor?
İlk iki sorudan birine “evet” ise m. 13/2 (5 – 8 yıl); üçüncüye “evet” ise m. 13/3 (1 – 3 yıl); hiçbiri değilse m. 13/1 (2 – 4 yıl) uygulanır.
Satın alma, taşıma ve bulundurma: aynı fıkrada
m. 13/1 üç fiili birlikte sayar: satın almak, taşımak ve bulundurmak. Üçü de aynı ceza aralığına tabidir. Ayrım, m. 13/3’ün getirdiği hafifletici hâlde ortaya çıkar: orada aranan koşullardan biri silahın ev veya işyerinde bulundurulmasıdır. Yani üzerinde taşınan bir silah bu hafifletici hâlden yararlanamaz.
Bu ayrımın ayrıntısı için evimde tek silah çıktı: bulundurma ile taşıma arasındaki ceza farkı yazısına bakabilirsiniz.
m. 12 ile m. 13 farkı: ticaret mi, kişisel bulundurma mı?
6136’da en sık karıştırılan nokta budur. m. 12 silah kaçakçılığı ve ticareti boyutunu; m. 13 ise kişisel olarak satın alma, taşıma ve bulundurmayı cezalandırır. Aradaki ceza farkı çok büyüktür.
m. 12/1’in son kısmı “veya bu amaçla bulundurursa” der. Buradaki amaç, maddede sayılan ticari fiillerdir. Dolayısıyla bulundurmanın m. 12’ye mi yoksa m. 13’e mi gireceği, satma veya nakletme amacının ortaya konup konmadığına bağlıdır. Miktar, ambalaj, ilan kayıtları ve yazışmalar bu değerlendirmede öne çıkar.
Dosyanızın m. 12’ye mi m. 13’e mi dayandığı ve silahın niteliğine ilişkin bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmelidir.
Kuru sıkı tabanca ne zaman ruhsatsız silah sayılır?
Ses veya gaz fişeği atabilen bir tabanca, kendiliğinden 6136 kapsamında değildir. Belirleyici olan, silahın bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülmüş olup olmadığıdır. 7533 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra bu hâl m. 13/1’de açıkça sayılmaktadır.
Dönüştürme yapılıp yapılmadığı teknik bir tespittir ve bilirkişi incelemesine dayanır. Raporun hangi yöntemle hazırlandığı, namlunun fiilen mermi atmaya elverişli hâle getirilip getirilmediği ve incelemenin denetlenebilir biçimde gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği savunmanın başlıca inceleme alanıdır.
Yargılama: mahkeme, zamanaşımı ve yaptırım seçenekleri
6136 kapsamındaki suçlar resen soruşturulur; şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz.
Sıkça sorulan sorular
Ruhsatsız silah bulundurmanın cezası nedir?
6136 sayılı Kanun m. 13/1 uyarınca ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya balistik önemi haiz parçaları satın alan, taşıyan veya bulunduranlar hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Silah m. 12/4’te sayılanlardan değilse, tek adet ise ve mutat sayıdaki mermileriyle birlikte ev veya işyerinde bulunduruluyorsa ceza m. 13/3 uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapse iner.
6136 sayılı Kanun 2024’te değişti mi?
Evet, esaslı biçimde. 21/11/2024 tarihli 7533 sayılı Kanun ile m. 12 ve m. 13 değiştirilmiştir. Başlıca değişiklikler: kapsam, silahın namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçalarını da içerecek biçimde genişletilmiş; ses veya gaz fişeği atabilen silahken bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahlar m. 13/1’e açıkça eklenmiş; ceza aralıkları yükseltilmiştir. Örneğin m. 13/1’deki ceza “1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 30 – 100 gün adlî para” iken “2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 – 500 gün” hâline gelmiştir.
Kuru sıkı tabanca ruhsatsız silah sayılır mı?
Ses veya gaz fişeği atabilen bir silah, kendiliğinden 6136 kapsamında değildir. Ancak bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülmüşse — yani gerçek mermi atabilir hâle getirilmişse — 7533 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik sonrası m. 13/1 kapsamına açıkça girer. Dönüştürme yapılıp yapılmadığı bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve bu tespit dosyanın en kritik noktasıdır.
Silahın parçasını bulundurmak da suç mu?
Evet. 2024 değişikliğinden sonra kanun, ateşli silahın namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçalarını da açıkça saymaktadır. Dolayısıyla bütün bir silah bulunmasa dahi bu parçaların bulundurulması m. 13 kapsamında değerlendirilebilir.
Evimde bulunan tek silah için ceza daha mı az?
Koşulları varsa evet. m. 13/3, m. 12/4’te sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin ev veya işyerinde bulundurulması hâlinde cezayı 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak öngörür. Üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir.
“Vahim nitelik” ne demek, cezayı nasıl değiştirir?
İki ayrı durumu ifade eder: silahın m. 12/4’te sayılan türlerden olması (tüfek; tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ve benzerleri) ya da silah, mermi veya parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması. Her iki hâlde de ceza m. 13/2 uyarınca 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500 – 5.000 gün adlî para cezasına yükselir.
Ruhsatsız silah suçu şikâyete tabi mi?
Hayır. 6136 kapsamındaki suçlar resen soruşturulur; şikâyete bağlı değildir ve şikâyetten vazgeçme sonuç doğurmaz. Suçun mağduru kamu düzenidir.
Ruhsatsız silah suçunda uzlaştırma olur mu?
Hayır. Uzlaştırma, CMK m. 253’te sayılan suçlar bakımından uygulanır; 6136 kapsamındaki suçlar bu kapsamda değildir.
Görevli mahkeme hangisidir?
Ceza miktarına göre belirlenir. On yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 12). Buna göre m. 13 kapsamındaki hâller (üst sınır 8 yıl) asliye ceza mahkemesinde; m. 12/1 ve devamındaki hâller ise cezanın üst sınırına göre ağır ceza mahkemesinde görülür.
HAGB veya erteleme mümkün mü?
Ceza miktarı eşiğine bağlıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması (CMK m. 231/5), erteleme için de iki yıl veya daha az hapis cezası (TCK m. 51) aranır. m. 13/3 kapsamındaki dosyalarda alt sınır 1 yıl olduğundan bu eşik sağlanabilir; m. 13/2’de ceza eşiğin çok üzerindedir.
Dava zamanaşımı ne kadar?
Zamanaşımı, suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırına göre belirlenir (TCK m. 66/4). m. 13/1 (üst sınır 4 yıl) ve m. 13/3 (üst sınır 3 yıl) bakımından dava zamanaşımı sekiz yıl; m. 13/2 (üst sınır 8 yıl) bakımından ise on beş yıldır.
Silah bana ait değil, başkasının diyorum. Bu savunma dikkate alınır mı?
Suç kasten işlendiğinden, silahın kimin hâkimiyet alanında ve bilgisi dâhilinde bulunduğu tartışılması gereken bir konudur. Ortak kullanılan konut, devralınan işyeri, miras yoluyla intikal eden eşya gibi hâllerde bulundurma kastının somut olgularla ortaya konması gerekir. Parmak izi, kayıt ve tanık anlatımları bu değerlendirmede öne çıkar.
İlgili sayfalar
Tek silah ve ev/işyeri ayrımı için bulundurma ile taşıma arasındaki ceza farkı; vahim nitelik tartışması için silahın vahim nitelikte sayılması yazılarına bakabilirsiniz. Silah ruhsatı bakımından hangi suçlar silah ruhsatı almaya engeldir; bıçak ve benzeri aletler için muşta taşıma cezası yazıları konuyu tamamlar. Arama ve el koyma usulü için evimde veya işyerimde arama yapıldı, genel çerçeve için savunma alanları sayfalarına geçebilirsiniz.
Silahın niteliği, adedi ve nerede bulunduğu ile dosyanın hangi aşamada olduğunu aktarmanız yeterli.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
