Kısa cevap: Üsküdar ceza avukatı, soruşturmadan infaza kadar her aşamada dosya yürütür ve ilçedeki dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Hüküm kesinleştikten sonra bile bir yol kalır: kanunun saydığı hâllerde yargılamanın yenilenmesi (CMK m.311-323). İnfazın bitmiş olması veya hükümlünün ölmüş olması bu isteme engel değildir.
Ceza muhakemesi, olağan kanun yolları tüketilip hüküm kesinleştiğinde biter. Ancak kanun, kesinleşmiş hükmün de her zaman doğru olmayabileceğini kabul eder ve dar bir kapı bırakır. Üsküdar, Altunizade ve Bulgurlu çevresinden gelen dosyalarda büromuza en çok sorulan sorulardan biri tam da budur: dava bitti, yapılabilecek bir şey kaldı mı?
Bu sayfada önce ceza avukatının hangi dosyalara baktığını ve bir dosyanın hangi aşamalardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: yargılamanın yenilenmesi — sebepleri, mercii, süreleri ve sonucu. Suç türüne göre ayrı sayfalarımız için cinsel suç, dolandırıcılık ve uyuşturucu başlıklarına bakabilirsiniz.
Hükmün Sözleşme ihlâli suretiyle verildiği AİHM kararıyla tespit edilmişse, yargılamanın yenilenmesi kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir (CMK m.311/1-f). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Ceza Avukatı Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Soruşturmada müdafilik, tutuklamaya itiraz, asliye ve ağır ceza yargılamaları, mağdur ve katılan vekilliği, istinaf ve temyiz, infaz aşamasındaki başvurular ve kesinleşmiş hükme karşı yargılamanın yenilenmesi.
Bu dosyaların ortak noktası, savunmanın alanının büyük ölçüde usulle belirlenmesidir: hangi tedbir hangi kararla uygulandı, hangi süre kaçırıldı, hangi delil nasıl elde edildi. Kesinleşmiş dosyalarda ise soru değişir; artık delilin doğruluğu değil, kanunun hangi kapıyı açık bıraktığı tartışılır.
Ceza Dosyası Hangi Adımlarla Yürür?
Kısa cevap: Şikâyet veya ihbar, soruşturma, iddianame ya da takipsizlik, kovuşturma ve hüküm, istinaf ve temyiz, kesinleşme ve infaz. Kesinleşmeden sonra ise yalnızca olağanüstü kanun yolları kalır.
Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından ilçedeki dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Tutuklama kararı verilen dosyalarda barındırma yeri dosyanın aşamasına göre değişir; ilçe sınırları içindeki Paşakapısı Cezaevi için ayrı bir rehber sayfamız bulunmaktadır.
Yargılamanın Yenilenmesi: Hükümlü Lehine Sebepler
Kısa cevap: Kanun altı sebep sayar: sahte belge, gerçek dışı tanıklık veya bilirkişi oyu, hâkimin görevinde kusuru, dayanak hukuk hükmünün ortadan kalkması, yeni olay veya deliller ve AİHM’in ihlal tespiti. Son hâlde süre bir yıldır.
Uygulamada en çok tartışılan bent (e) bendidir. Buradaki ölçüt “yeni bir şey bulundu” değil, bulunanın tek başına veya önceki delillerle birlikte beraati ya da daha hafif bir cezayı gerektirecek nitelikte olmasıdır. Bu nedenle istemin gücü, yeni delilin varlığından çok hükümle kurduğu bağın gösterilebilmesine bağlıdır.
Aleyhe Yenileme ve Kabul Edilmeyecek Hâller
Kısa cevap: Yenileme yalnızca hükümlü lehine değildir; sahte belge, hâkimin sanık lehine kusuru ve beraatten sonraki güvenilir ikrar aleyhe sebeplerdir. Buna karşılık sadece ceza miktarını değiştirmek için ve başka bir yol varken bu yola gidilemez.
İstem Nereye Verilir, Nasıl İncelenir?
Kısa cevap: İstem hükmü veren mahkemeye verilir ve kabule değerlik duruşmasız karara bağlanır. Kabul edilirse savcıya ve ilgiliye iki hafta süreyle tebliğ edilir, deliller toplanır ve yine iki hafta içinde görüş istenir. Ret kararlarına itiraz edilebilir.
Yargılamanın yenilenmesi istemi hangi adımlardan geçer?
Sonuç Ne Olur, İnfaz Durur mu?
Kısa cevap: İstem infazı kendiliğinden durdurmaz, ancak mahkeme durdurabilir. İnfazın bitmiş olması veya ölüm engel değildir. Lehe istemde ceza ağırlaştırılamaz ve beraat hâlinde m.141-144’e göre tazminat istenebilir.
Son satır pratikte çok önemlidir: yenileme sonucunda beraat eden kişi, hükümsüz kalan mahkûmiyetin infaz edildiği süre için Devletten tazminat isteyebilir. Bu istem ayrı bir usule tabidir ve kendi süreleri vardır; dosyanın kapanmasıyla birlikte bu hakkın da değerlendirilmesi gerekir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Suçun ağırlığına göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesi görevlidir; soruşturma aşamasındaki koruma tedbirlerine sulh ceza hâkimliği karar verir. Yargılamanın yenilenmesi isteminde ise görev ayrı bir kuralla belirlenir: istem, hükmü veren mahkemeye sunulur (m.318/1). Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık hükmün kesinleşip kesinleşmediğidir: olağan kanun yolları tüketilmiş mi, yoksa hâlâ istinaf veya temyiz süresi içinde miyiz.
İkincisi sebebin bende oturup oturmadığıdır; ileri sürülen olgu m.311 veya m.314’teki bentlerden hangisine karşılık geliyor.
Üçüncüsü başka yol testidir: hatanın giderilmesini sağlayacak başka bir yol varsa bu yola gidilemez (m.315/2).
Dördüncüsü delilin hükümle bağıdır; yeni delil, beraati veya daha hafif cezayı gerektirecek nitelikte mi.
Beşincisi süredir: AİHM kararına dayanılıyorsa kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıllık süre korunmuş mu.
Hükmün infaz edilmiş olması veya hükümlünün ölmüş olması yargılamanın yenilenmesi istemine engel değildir; ölenin eşi, üstsoyu, altsoyu ve kardeşleri de başvurabilir (CMK m.313). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üsküdar ceza avukatı hangi dosyalara bakar?
Soruşturma aşamasındaki müdafilikten tutuklamaya itiraza, asliye ceza ve ağır ceza yargılamalarından mağdur ve katılan vekilliğine, istinaf ve temyizden infaz aşamasındaki başvurulara kadar ceza muhakemesinin her aşamasındaki dosyaları yürütür.
Ceza dosyası hangi adımlarla yürür?
Şikâyet veya ihbarla soruşturma başlar; delil toplanır ve ifade alınır. İddianame düzenlenirse kovuşturma aşamasına geçilir, duruşmalar yapılır ve hüküm kurulur. İstinaf ve temyiz tüketildikten sonra hüküm kesinleşir ve infaza geçilir.
Üsküdar’daki ceza dosyaları hangi adliyede görülür?
Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından ilçede işlenen suçlara ilişkin dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Tutukluluk hâlinde barındırma yeri dosyanın aşamasına göre değişir.
Yargılamanın yenilenmesi nedir?
Kesinleşmiş bir hükümle sonuçlanmış davanın, kanunda sayılan hâllerde yeniden görülmesini sağlayan olağanüstü kanun yoludur (CMK m.311). İstinaf ve temyizden farkı, hükmün çoktan kesinleşmiş olmasıdır.
Hangi hâllerde hükümlü lehine yenileme istenebilir?
Hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği, yeminli tanık veya bilirkişinin gerçek dışı beyanı, hâkimin görevinde kusuru, dayanak hukuk hükmünün ortadan kalkması, yeni olay veya deliller ve AİHM’in ihlal tespiti hâllerinde istenebilir (m.311/1).
Yeni delil ne demektir?
Yeni olaylar veya yeni deliller, tek başına ya da önceden sunulan delillerle birlikte değerlendirildiğinde sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren hükmün uygulanmasını gerektirecek nitelikte olmalıdır (m.311/1-e).
AİHM kararı çıkarsa süre ne kadar?
Bu hâlde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir (m.311/1-f).
Dostane çözümle biten AİHM başvurusu yenileme sebebi olur mu?
Evet. Ceza hükmü aleyhine AİHM’e yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi de yenileme sebebidir (m.311/1-f, 7145 sayılı Kanunla eklendi).
Sanık aleyhine de yargılamanın yenilenmesi olur mu?
Olur. Sanık lehine ileri sürülen bir belgenin sahteliği, hâkimin sanık lehine görevinde kusur etmesi veya sanığın beraatten sonra hâkim önünde güvenilebilir nitelikte ikrarda bulunması hâllerinde aleyhe yenileme mümkündür (m.314).
Sadece cezanın azaltılması için yenileme istenebilir mi?
Hayır. Kanunun aynı maddesinde yer alan sınır içinde kalmak üzere cezanın değiştirilmesi amacıyla yargılamanın yenilenmesi kabul edilemez (m.315/1).
Başka bir kanun yolu varsa yenileme istenebilir mi?
Hayır. Hatanın giderilebilmesini sağlayacak başka bir yol varsa yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemez (m.315/2). Bu nedenle önce olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir.
İstem nereye verilir?
Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur ve kabule değer olup olmadığına o mahkeme karar verir (m.318/1). Yargıtayın doğrudan hüküm kurduğu hâllerde de hükmü vermiş olan mahkemeye başvurulur.
Dilekçede ne bulunmalı?
İstem, yargılamanın yenilenmesinin yasal nedenlerini ve dayandığı delilleri içermelidir (m.317/2). Yasal neden gösterilmemesi veya delillerin açıklanmaması doğrudan ret sebebidir (m.319/1).
Karşı tarafa tebliğ süresi nedir?
İstem kabule değer görülürse, iki hafta içinde diyeceğini bildirmek üzere Cumhuriyet savcısına ve ilgili tarafa tebliğ olunur. Bu süre 2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır (m.319/2).
Kabule değer görülmezse ne yapılabilir?
Bu madde gereğince verilen kararlara itiraz edilebilir (m.319/3). Aynı şekilde istemin esassız olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin karara karşı da itiraz yolu açıktır (m.321/3).
Yenileme istemi cezanın infazını durdurur mu?
Kural olarak hayır; istem hükmün infazını ertelemez. Ancak mahkeme infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir (m.312).
Cezam bittikten sonra da başvurabilir miyim?
Evet. Hükmün infaz edilmiş olması yargılamanın yenilenmesi istemine engel değildir (m.313/1).
Hükümlü vefat etmişse kim başvurabilir?
Ölenin eşi, üstsoyu, altsoyu ve kardeşleri yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunabilir. Bu kişilerin yokluğu hâlinde Adalet Bakanı da istemde bulunabilir (m.313/2-3).
Ölmüş hükümlü için duruşma yapılır mı?
Hükümlü ölmüşse mahkeme yeniden duruşma yapmaksızın gerekli delilleri topladıktan sonra beraate veya istemin reddine karar verir (m.322/1).
Yeniden yargılamada ceza artabilir mi?
Hayır. İstem hükümlünün lehine yapılmışsa, yeniden verilecek hüküm önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır bir cezayı içeremez (m.323/2).
Beraat edersem eski hüküm ne olur?
Mahkeme beraat kararıyla birlikte önceki hükmün ortadan kaldırılmasını da karara bağlar (m.322/3). İsteyen kişi talep ederse iptal kararı, gideri Devlet Hazinesine ait olmak üzere Resmî Gazete’de ilân edilir (m.322/4).
Yattığım süre için tazminat alabilir miyim?
Yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilirse, önceki mahkûmiyet kararının tamamen veya kısmen infaz edilmesi dolayısıyla uğranan maddî ve manevî zararlar CMK m.141-144 hükümlerine göre tazmin edilir (m.323/3).
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda ceza dosyalarını takip etmektedir. Üsküdar, Altunizade, Bulgurlu ve çevre mahallelerden gelen dosyalarda; soruşturma aşamasındaki müdafilikten tutuklamaya itiraza, istinaf ve temyiz başvurularından kesinleşmiş hükümlere karşı yargılamanın yenilenmesi istemlerine kadar şüpheli, sanık ve mağdur taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.311-323)
- 2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanun m.37 — CMK m.319/2 ve m.320/3’teki “yedi gün” sürelerinin “iki hafta” olarak değiştirilmesi
- 25/7/2018 tarihli 7145 sayılı Kanun m.18 — CMK m.311/1-f’ye dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon hâllerinin eklenmesi
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
Üsküdar ceza avukatı hırsızlık olayı içim lütfen