📌 Kısa Cevap: Uyuşturucu ticareti (TCK 188) hükümlüsü cezasını kural olarak kapalı ceza infaz kurumunda çekmeye başlar. Yüksek güvenlikli kurum yalnızca örgüt kurmak, yönetmek veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen 188 suçları için zorunludur (5275 s.K. m.9/2). Açık cezaevine ayrılma için toplam cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve üzeri olanlar onda birini kapalıda iyi hâlli geçirmeli ve TCK 188 hükümlüleri için koşullu salıverilmeye beş yıldan az süre kalmalıdır (Yönetmelik m.6). Karar idare ve gözlem kurulunca verilir, infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (m.14/4). 10 yıl ceza alan hükümlü en erken 2 yıl 6 ay sonra açık kuruma geçebilir.
Hüküm kesinleştiğinde hükümlü ve ailesinin aklına gelen ilk sorulardan biri “hangi cezaevine gidecek, ne zaman açığa çıkacak, izin alabilecek mi?” sorusudur. Uyuşturucu ticareti, infaz mevzuatında birçok yerde ayrıca sayılan bir suç olduğu için bu soruların cevabı genel kurallardan farklıdır: açık kuruma ayrılmada ek bir süre şartı, iyi hâl kurulunda savcı başkanlığı, infaz hâkimi onayı ve örgüt bağlantısı varsa yüksek güvenlikli kurum kuralı devreye girer.
Bu rehberde 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un güncel metni, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği (son değişiklik 4 Haziran 2025) ve Yargıtay 1. Ceza Dairesinin açığa ayrılmaya ilişkin kararları üzerinden; kurum türlerini, TCK 188 hükümlüsünün açık kuruma ne zaman ayrılabileceğini örnek tabloyla, kararın nasıl verildiğini, izin türlerini ve kapalıya iade nedenlerini açıklıyoruz. Cezaevinde toplam ne kadar kalınacağı için “Uyuşturucu Ticaretinden Ceza Alan Ne Kadar Yatar?”, açık kurumdan sonraki aşama için “Uyuşturucu Ticaretinde Denetimli Serbestlik Kaç Yıl?” yazılarımıza bakabilirsiniz.
İdare ve gözlem kurulu kararı ile infaz hâkimliği onayı ayrı ayrı denetlenebilir; Yargıtay, şekli şartlar dışında yerindelik denetimi yapılamayacağını kabul ediyor. Dosyanızı birlikte inceleyelim.
Ceza infaz kurumu türleri: kapalı, yüksek güvenlikli, açık
5275 sayılı Kanun, ceza infaz kurumlarını güvenlik düzeyine ve hükümlü grubuna göre ayırır. Uyuşturucu ticareti hükümlüsü bakımından önem taşıyan üç kurum türü şunlardır:
Kanun ayrıca kadın kapalı ve açık kurumları ile gençlik kapalı kurumlarını düzenler; yabancı uyruklu ve kadın hükümlüler, Yönetmelik m.10/4-c uyarınca Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlara gönderilir.
Yüksek güvenlikli cezaevi kimler için zorunlu?
İnternette sık rastlanan “uyuşturucu ticaretinden hüküm giyen yüksek güvenlikli cezaevine gider” bilgisi eksiktir. 5275 sayılı Kanun m.9/2’ye göre yüksek güvenlikli kapalı kurumlarda cezası infaz edilecek hükümlüler şunlardır: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde insanlığa karşı suçlar, kasten öldürme, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m.188), devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlardan mahkûm olanlar. Yani belirleyici olan suçun 188 olması değil, örgüt bağlantısıdır. Tek başına ya da iki-üç kişiyle birlikte işlenen bir 188/3 suçunda (örgüt yoksa) bu hüküm uygulanmaz.
Bununla birlikte m.9/3, eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan, özel gözetim altında tutulmaları gerektiği saptanan, bulundukları kurumda düzen ve disiplini bozan veya iyileştirme tedbirlerine ısrarla karşı koyan hükümlülerin de bu kurumlara gönderileceğini öngörür. Dolayısıyla örgüt bağlantısı olmayan bir hükümlü, infaz sırasındaki davranışları nedeniyle yüksek güvenlikli kuruma sevk edilebilir. m.9/4 uyarınca bu kurumlar yetersiz kalırsa diğer kapalı kurumların yüksek güvenlikli bölümleri kullanılır.
Yüksek güvenlikli kurum kalıcı değildir. m.9/5’e göre süreli hapis cezasına hükümlülerden toplam cezalarının üçte birini, m.9/3 kapsamındakilerden geriye kalan cezalarının üçte birini bu kurumlarda geçirerek iyi hâl gösterenlerin tutum ve kişiliklerine uygun diğer kurumlara gönderilmelerine karar verilebilir. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6/1-c ise cezaları yüksek güvenlikli kurumlarda infaz edilenlerden toplam cezalarının üçte birini iyi hâlli geçiren ve koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az süre kalanların doğrudan açık kuruma ayrılabileceğini düzenler.
Açık cezaevine ayrılma şartları: TCK 188 için ek süre kuralı
Açık kuruma ayrılmanın çerçevesi 5275 sayılı Kanun m.14 ile bu maddenin altıncı fıkrasına dayanan Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nde çizilmiştir. Yönetmelik m.6/1-a’ya göre toplam cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve yukarı olanlar onda birini kurumda infaz edip iyi hâlli olan ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalanlar açık kuruma ayrılabilir. Ancak m.6/2-a, TCK 142, 148, 149, 188 ve 190. maddelerden mahkûm olanlar için ek bir şart getirir: koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az süre kalması. Dolayısıyla uyuşturucu ticareti hükümlüsünde genel yedi yıllık sınır değil, beş yıllık sınır uygulanır.
Yönetmelik m.6/3’e göre birden fazla cezanın toplanarak infazı hâlinde açık kuruma ayrılmada esas alınacak suç, koşullu salıverilme tarihine en az sürenin arandığı suçtur. Yani 188 cezası başka bir cezayla toplanmışsa beş yıllık şart yine gözetilir. m.6/4 uyarınca açığa ayrılma süresini dolduranlar hakkında altı aylık deneme süresinin tamamlanması beklenmeden karar alınabilir.
Bu kuralların uygulamadaki karşılığı Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 14.12.2023 tarihli, 2023/5842 Esas, 2023/7990 Karar sayılı kararında görülür. Olay yağma suçuna ilişkindir, ancak yağma da Yönetmelik m.6/2-a’da TCK 188 ile aynı bentte sayılmıştır. Daire; 10 yıl hapis cezası alan hükümlünün tutuklulukta geçen 161 gün ve hükümlü olarak geçen 203 gün ile cezasının onda birini kapalı kurumda infaz ettiğini ve koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az kaldığını tespit ederek açığa ayrılma şartlarının oluştuğunu kabul etmiştir (karar metni). Karar, tutuklulukta geçen sürenin de “kapalıda geçirilen süre” hesabına dahil edildiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Örnek tablo: TCK 188 hükümlüsü ne zaman açığa ayrılabilir?
Aşağıdaki tablo; suç tarihinde yetişkin, mükerrir olmayan, suçu 28.06.2014’ten sonra işlemiş (koşullu salıverilme oranı 3/4) ve iyi hâlli bir hükümlü için kanun ve yönetmelikteki en erken tarihleri gösterir. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler bu sürelere dahildir. Gerçek tarih; iyi hâl değerlendirmesi, kurul kararı ve infaz hâkimi onayına göre daha geç olabilir.
Tabloda belirleyici olan şart, 10 yıl ve üzeri cezalarda “onda bir” değil, “koşullu salıverilmeye beş yıldan az kalması” şartıdır; çünkü ikincisi her zaman daha geç gerçekleşir. Suç tarihinde çocuk olanlarda koşullu salıverilme oranı üçte iki olduğundan tarihler daha erkene gelir. Açığa ayrıldıktan sonra koşullu salıverilmeye bir yıl kala denetimli serbestlik gündeme gelir; suç 31.07.2023 veya öncesinde işlenmişse geçici m.10/6 uyarınca açığa ayrılma ve denetimli serbestlik üç yıl erken olabilir. Bu istisnayı denetimli serbestlik yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Açık kuruma ayrılamayacak hükümlüler
Yönetmelik m.8’e göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar; iyi hâl kararı verilse bile 5275 m.44’teki eylemlerden toplam beş ve daha fazla hücreye koyma cezası alıp son cezanın kaldırılmasından itibaren bir yıl geçmemiş olanlar; terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup m.6/2-c ve ç bentleri dışında kalanlar açık kuruma ayrılamaz. Ayrıca koşullu salıverilme kararı geri alınanların geri alınan cezalarının tamamı ile kapalı kurumdan firar edenlerin ve açık kurumdan ikinci kez firar edenlerin cezaları kapalı kurumda infaz edilir. Başka bir suçtan tutuklama kararı bulunanlar ile yaş, sağlık veya bedensel yetenekleri bakımından çalışma koşullarına uyum sağlayamayacağı saptananlar, bu durumları sürdüğü sürece açığa ayrılamaz.
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen 188 suçu bakımından m.6/2-ç önemlidir: terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenler, koşullu salıverilmeye bir yıldan az süre kalınca açık kuruma ayrılabilir. Bu tespit yapılmamışsa açığa ayrılma mümkün değildir.
Karar nasıl verilir? İdare ve gözlem kurulu ile infaz hâkimi onayı
Açığa ayrılma kendiliğinden gerçekleşmez; hükümlünün talebi üzerine kapalı kurumun idare ve gözlem kurulu, 5275 m.89 uyarınca iyi hâl değerlendirmesi yaparak karar verir (Yönetmelik m.10/1). m.89/1’e göre hükümlüler; kurum kurallarına uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı ve tekrar suç işleme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında en geç altı ayda bir değerlendirilir. m.89/2 uyarınca bu değerlendirmede katılınan eğitim ve iyileştirme programları, spor ve sosyal faaliyetler, alınan sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlüler ve görevlilerle ilişkiler, suçtan duyulan pişmanlık, çalışma kurallarına uyum ve disiplin cezaları dikkate alınır.
TCK 188 hükümlüleri için iki özel kural vardır. Birincisi, m.89/3’e göre toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar hakkındaki açığa ayırma, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme değerlendirmelerinde kurula Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık eder; kurula ayrıca bir izleme kurulu üyesi ile Aile ve Sosyal Hizmetler ile Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerinden birer uzman katılır. İkincisi, m.14/4’e göre bu hükümlülerin açık kuruma ayrılmalarına ilişkin kurul kararları infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır. Olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi m.89/6 uyarınca bir yılı geçemez.
TCK 188 hükümlüsünün açık cezaevine ayrılma süreci
İnfaz hâkiminin onay yetkisinin sınırı Yargıtay tarafından açıkça çizilmiştir. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 19.01.2024 tarihli, 2023/5163 Esas, 2024/434 Karar sayılı kararında; idare ve gözlem kurulunun iyi hâl ve açığa ayrılma kararını, hükümlünün aldığı bir disiplin cezasının işleniş biçimini gerekçe göstererek onaylamayan infaz hâkimliği kararı kanun yararına bozulmuştur. Daireye göre infaz hâkimliğinin incelemesi, hükümlünün açığa ayrılma şartlarını taşıyıp taşımadığı, kurulun dosyadaki rapor ve belgeleri değerlendirip değerlendirmediği ve denetime elverişli gerekçe gösterip göstermediğiyle sınırlıdır; idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapılamaz. Kurul kararında eksiklik veya hatalı değerlendirme görülürse, hâkim kendisi karar vermek yerine eksikliği göstererek dosyayı yeniden değerlendirme için kurula göndermelidir (karar metni). Aynı ilke yukarıda andığımız 14.12.2023 tarihli kararda, itiraz merciinin “koşullu salıverilme tarihinin uzak olduğu, suça yönelik farkındalığın oluşmadığı” gerekçesiyle onay kararını kaldırmasının hukuka aykırı bulunmasıyla da teyit edilmiştir. Bu kararlar, olumsuz bir onay veya itiraz kararıyla karşılaşan hükümlü için somut bir başvuru zemini oluşturur.
Doğrudan açık cezaevi ve özel infaz usulleri mümkün mü?
5275 m.14/2-a’ya göre terör ve örgüt suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, ikinci defa mükerrirler ve koşullu salıverilmesi geri alınanlar hariç olmak üzere kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezaları doğrudan açık kurumda yerine getirilir. TCK 188 bu istisnalar arasında sayılmamıştır; ancak 188/3’ün alt sınırı on yıl olduğundan sonuç cezanın üç yılın altına inmesi ancak yardım etme, etkin pişmanlık ve reçeteli madde indirimi gibi birden fazla yasal indirimin birlikte uygulandığı istisnai dosyalarda mümkündür. Böyle bir durumda hükümlü, örgüt bağlantısı yoksa doğrudan açık kuruma alınabilir.
Benzer şekilde m.110’daki özel infaz usulleri (hafta sonu veya gece infazı, konutta infaz) kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl veya daha az cezalar için öngörülmüştür; kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirenler için üç, 70 yaş için dört, 75 yaş için beş ve 7550 sayılı Kanunla eklenen 80 yaş için altı yıllık sınırlar geçerlidir. m.110/3’teki ağır hastalık veya engellilik nedeniyle konutta infaz ise ceza süresine bağlı değildir; ağırlaştırılmış müebbet hariç tüm hükümlüler için, kurum koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceğinin Adli Tıp Kurumu usulüyle tespiti ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmaması şartıyla mümkündür; toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerde elektronik cihazla takip zorunludur. m.110/9’daki istisna listesinde TCK 188 yer almaz; yalnızca örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar sayılmıştır. HAGB ve ertelemenin neden kural olarak uygulanamadığı için HAGB yazımıza bakabilirsiniz.
İzinler: mazeret, özel ve iş arama izni
5275 m.93/1’e göre yüksek güvenlikli kurumlarda bulunanlar dışındaki hükümlülere mazeret izni, özel izin veya iş arama izni verilebilir; izinde geçen süreler hükümlülükte geçmiş sayılır. Uyuşturucu ticareti hükümlüsü için izin türleri şöyledir:
Yurt dışına çıkmayı gerektiren hâllerde izin verilemez (m.94/2). İzinden dönmeyen veya iki günden fazla geç dönen hükümlüler hakkında TCK 292 ve devamındaki firar hükümleri uygulanır; izin süresini iki gün veya daha az geçirenler hakkında disiplin işlemi yapılır (m.97). İzinden dönmeyen, geç dönen veya firar eden hükümlülere bir daha özel izin verilmez (m.97/3). Yüksek güvenlikli kurumda bulunan hükümlüler için m.94/2’deki refakatli izin dışında izin yolu kapalıdır; bu nedenle örgüt bağlantılı 188 hükümlüleri için izin, kademeli olarak diğer kurumlara geçtikten sonra gündeme gelir.
Açık cezaevinden kapalıya geri gönderilme
Açık kuruma ayrılmak kazanılmış ve geri alınamaz bir hak değildir. 5275 m.14/5 ve Yönetmelik m.12’ye göre doğrudan açık kuruma alınanlar dahil, açık kurumda bulunan hükümlülerden firar edenler, başka bir fiilden tutuklananlar, kınamadan başka bir disiplin cezası alıp cezası kesinleşenler veya kesinleşmemiş olsa bile eylemi kurum düzeni ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla; açık kurum şartlarına veya çalışma koşullarına uyum sağlayamayacağı saptananlar ise kurul kararı ve infaz hâkimi onayıyla kapalı kuruma gönderilir. Yönetmelik m.12/2 uyarınca başka bir suçtan yeni mahkûmiyeti toplandığında koşullu salıverilmeye m.6’daki sürelerden daha fazla kaldığı anlaşılanlar da kapalıya iade edilir.
Yeniden açığa ayrılma ise Yönetmelik m.13’te düzenlenir: kınama dışında disiplin cezasıyla kapalıya iade edilenler disiplin cezasının kaldırılmasından itibaren, ilk kez firar edip yakalananlar hücre cezasının kaldırılmasından sonra ve bir daha firar etmeyeceği değerlendirilirse, yaş veya sağlık nedeniyle gönderilenler altı ay geçtikten sonra şartları uyuyorsa yeniden açık kuruma ayrılabilir. Açık kurumdan ikinci kez firar edenlerin cezaları ise kapalı kurumda infaz edilir.
Nakil ve kurum seçimi
Hükümlü açık kuruma ayrılırken Bakanlıkça belirlenen listeden tercih edebileceği kurumları ve nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul ettiğini bildiren bir dilekçe verir (Yönetmelik m.10/3-e). Kapalı kurumun bağlı olduğu ağır ceza merkezinde açık kurum varsa hükümlü o kurumlardan birine, yoksa talebi ve kapasite dikkate alınarak listedeki kurumlardan birine gönderilir (m.10/4). Açık kurumlar arası nakil için en az üç kurum belirtilen dilekçe Bakanlığa gönderilir; kurumda kalınması gereken süre üç aydan az olan hükümlülerin nakil talepleri başsavcılıkça reddedilir ve nakledilen hükümlü zorunlu hâller dışında yeni kurumda en az bir yıl kalır (m.11). Kapalı kurumlardan açığa ayrılanlar için bu bir yıllık süre aranmaz (m.11/5).
Sık yapılan yanlış değerlendirmeler
- “Uyuşturucu ticaretinden hüküm giyen herkes yüksek güvenlikli cezaevine gider.” m.9/2 bu kuralı örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen 188 suçları için öngörür; örgütsüz 188/3 hükümlüsü kapsam dışıdır.
- “Cezanın onda birini yatınca açığa çıkılır.” Onda bir (veya bir ay) yalnızca asgari kapalı süresidir; 188 hükümlüsü için belirleyici şart koşullu salıverilmeye beş yıldan az kalmasıdır (Yönetmelik m.6/2-a).
- “Açığa ayrılmada yedi yıl kuralı uygulanır.” Yedi yıl genel kuraldır; 188 için beş yıl aranır.
- “İnfaz hâkimi isterse açığa ayrılmayı reddedebilir.” Yargıtay’a göre infaz hâkimi şekli şartları ve gerekçeyi denetler; kurulun yerine geçerek yerindelik denetimi yapamaz.
- “Tutuklulukta geçen süre açığa ayrılma hesabına girmez.” Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 2023 tarihli kararında tutuklulukta geçen süre kapalıda geçirilen sürenin hesabında dikkate alınmıştır.
- “Uyuşturucu ticareti hükümlüsü hiç izin alamaz.” Yüksek güvenlikli kurumda bulunmayan 188 hükümlüleri şartları varsa mazeret, özel ve iş arama izinlerinden yararlanabilir.
Sonuç ve değerlendirme
Uyuşturucu ticareti hükümlüsünün cezasını nerede çekeceği tek bir kuralla belirlenmez. Örgüt bağlantısı yoksa infaz kapalı kurumda başlar; toplam cezanın onda biri (on yılın altında bir ay) kapalıda iyi hâlli geçirildikten ve koşullu salıverilmeye beş yıldan az kaldıktan sonra, savcı başkanlığındaki idare ve gözlem kurulunun kararı ve infaz hâkiminin onayıyla açık kuruma ayrılma mümkündür. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda ise yüksek güvenlikli kurum zorunludur ve açığa geçiş, cezanın üçte birinin bu kurumda geçirilmesi ile örgütten ayrılmanın tespitine bağlıdır. Açık kurum, özel izinlerin ve koşullu salıverilmeye bir yıl kala denetimli serbestliğin kapısıdır; bu nedenle açığa ayrılma tarihi, infaz planlamasının en kritik tarihlerinden biridir. Yargıtay’ın infaz hâkiminin yetkisini şekli denetimle sınırlayan kararları, olumsuz kararlara karşı başvuruda somut bir dayanak sağlar.
İlgili yazılarımız
Uyuşturucu Ticaretinden Ceza Alan Ne Kadar Yatar? · Uyuşturucu Ticaretinde Denetimli Serbestlik Kaç Yıl? · Uyuşturucu Ticareti Cezası (TCK 188 Tablosu) · İnfaz ve Koşullu Salıverilme Rehberi · Örgütlü Uyuşturucu Ticareti · Uyuşturucu Ticareti Suçu (TCK 188)
Uyuşturucu ticareti hükümlüsü hangi cezaevinde kalır?
Kural olarak kapalı ceza infaz kurumunda infaza başlanır. Yüksek güvenlikli kapalı kurum, 5275 sayılı Kanun m.9/2 uyarınca yalnızca örgüt kurmak, yönetmek veya örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen TCK 188 suçlarından mahkûm olanlar için zorunludur. Şartlar oluştuğunda hükümlü açık ceza infaz kurumuna ayrılabilir.
Uyuşturucu ticaretinden hükümlü açık cezaevine ne zaman ayrılır?
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6’ya göre toplam cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve üzeri olanlar onda birini kapalı kurumda iyi hâlli geçirmeli; ayrıca TCK 188 hükümlüleri için koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az süre kalması gerekir (m.6/2-a). Örneğin 10 yıl ceza alan hükümlü (koşullu salıverilme 7 yıl 6 ay) en erken 2 yıl 6 ay sonra açık kuruma ayrılabilir.
Açık cezaevine ayrılmaya kim karar verir?
Kapalı kurumun idare ve gözlem kurulu, 5275 sayılı Kanun m.89 uyarınca iyi hâl değerlendirmesi yaparak karar verir. TCK 188 hükümlüleri için bu kurula Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendirdiği savcı başkanlık eder (m.89/3) ve karar infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (m.14/4). Yargıtay’a göre infaz hâkimi şekli şartları denetler, kurulun yerine geçerek yerindelik denetimi yapamaz.
Her uyuşturucu ticareti hükümlüsü yüksek güvenlikli cezaevine mi gider?
Hayır. m.9/2 yüksek güvenlikli kurumda infazı, süresine bakılmaksızın örgüt kurmak, yönetmek veya örgüt faaliyeti çerçevesinde 188. maddedeki suçu işleyenler için öngörür. Örgüt bağlantısı olmayan bir 188/3 hükümlüsü bu hükmün kapsamında değildir; ancak m.9/3 uyarınca tehlikeli hâlde bulunan veya kurum düzenini bozan hükümlüler de bu kurumlara gönderilebilir.
Yüksek güvenlikli cezaevinden açık cezaevine geçilebilir mi?
Evet, kademeli olarak. 5275 m.9/5 uyarınca süreli hapis hükümlüsü toplam cezasının üçte birini bu kurumda iyi hâlle geçirirse tutum ve kişiliğine uygun diğer kurumlara gönderilebilir. Yönetmelik m.6/1-c’ye göre cezasının üçte birini yüksek güvenlikli kurumda iyi hâlli geçiren ve koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az kalanlar açık kuruma ayrılabilir.
Uyuşturucu ticareti hükümlüsü izne çıkabilir mi?
Evet, şartları varsa. Mazeret izni (m.94) hükümlülük süresinin onda birini iyi hâlle geçirenlere yakınının ölümü veya ağır hastalığı gibi hâllerde verilir. Özel izin (m.95) açık kurumda bulunanlara veya açığa ayrılmaya hak kazananlara üç ayda bir yedi güne kadar verilebilir. İş arama izni (m.96) koşullu salıverilmeye bir ay kala mümkündür. Yüksek güvenlikli kurumda bulunanlara m.94/2 dışında izin verilmez.
Açık cezaevinden kapalıya geri gönderilme nedenleri nelerdir?
5275 m.14/5 ve Yönetmelik m.12 uyarınca firar edenler, başka bir suçtan tutuklananlar, kınama dışında kesinleşmiş disiplin cezası alanlar veya eylemi kurum düzeni bakımından tehlike oluşturanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla; açık kurum şartlarına iradesi dışında uyum sağlayamayanlar kurul kararı ve infaz hâkimi onayıyla kapalı kuruma gönderilir.
Uyuşturucu ticareti cezası evde veya hafta sonu infaz edilebilir mi?
Kural olarak hayır. 5275 m.110’daki özel infaz usulleri (hafta sonu, gece, konutta infaz) kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl veya daha az hapis cezaları için öngörülmüştür; TCK 188/3’ün alt sınırı on yıldır. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle konutta infaz (m.110/3) ise ceza süresine bağlı olmayan ayrı bir yoldur.
Koşullu salıverilme tarihi, kapalıda geçen süre, iyi hâl değerlendirmesi ve infaz hâkimi onayı aşamalarında dosyanızı inceleyerek doğru zamanda başvuru yapmanıza yardımcı olalım.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve uyuşturucu suçları alanında savunma hizmeti vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
