📌 Kısa Cevap: Araç mahrumiyet bedeline ilişkin bilirkişi raporuna, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye verilen dilekçeyle itiraz edilir (HMK m.281/1). Dilekçede onarım süresi, günlük ikame araç bedeli ve kullanım türü gibi hesap kalemlerinin neden hatalı veya eksik olduğu belgelerle gösterilmeli; ek rapor veya yeni bilirkişi talep edilmelidir.
Trafik kazasında aracınız onarım için servise girdiğinde, aracı kullanamadığınız süre boyunca ihtiyacınızı karşılamak için ikame araç kiralamış, taksi veya toplu taşıma kullanmış ya da ticari faaliyetinizi aksatmış olabilirsiniz. Bu süreye ilişkin zararın tazmini, uygulamada “araç mahrumiyet bedeli” olarak adlandırılır. Mahrumiyet davalarında rakamı çoğunlukla bilirkişi raporu belirler; çünkü onarım süresinin ne kadar olduğu, günlük bedelin nasıl hesaplanacağı ve hangi günlerin hesaba katılacağı teknik veriye dayanır. Bu yazıda mahrumiyet bedeline ilişkin bilirkişi raporuna itirazın hukuki çerçevesini, raporda hangi kalemlerin tartışılabileceğini ve hem davacı hem davalı tarafın kullanabileceği iki dilekçe şablonunu bulacaksınız. Değer kaybı davası için ayrı bir rehberimiz de bulunmaktadır: Değer Kaybı Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi.
İtiraz süresi iki haftadır; raporu ve dosya belgelerini birlikte inceleyelim.
Mahrumiyet bedelinin hukuki dayanağı nedir?
Kanunda “araç mahrumiyet bedeli” adıyla ayrı bir madde bulunmaz; talep genel haksız fiil tazminatı hükümlerine dayanır. TBK m.49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten sorumludur (KTK m.85/1); işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, sürücünün veya yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (m.85, ilgili fıkra). İşleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemeksizin kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur (m.86/1).
Zararın ve kusurun ispatı, kural olarak zarar görene aittir. TBK m.50/2 uyarınca uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini hâkim, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler (TBK m.51/1). Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Mahrumiyet davalarında bu üç hüküm, rapordaki hesabın temelini oluşturur.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası açısından tablo daha karmaşıktır. KTK m.92 ve Genel Şartlar A.6, “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi” dolaylı zararları teminat dışında bırakır. Aracın kullanılamamasından doğan zararın bu ifadeye girip girmediği, talebin niteliğine (ikame araç kirası, kazanç kaybı, ticari faaliyet durması vb.) ve mahkemenin yorumuna göre değişebilir. Genel Şartlar’ın hasar bedeli bakımından ödemeye ilişkin sürelerini düzenleyen B.2.1 maddesi, sigortacının gerekli belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren sekiz iş günü içinde tazminatı ödemesini öngörür; ancak mahrumiyet bedeli bu süre ve teminat kapsamı içinde değerlendirilmeyebilir. Bu nedenle davaya hangi davalıların dahil edileceği ayrıca düşünülmelidir.
Mahrumiyet davasında davalılar, yetki ve zamanaşımı
Dava, kural olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır; HMK m.2/1 uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16). Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (HMK m.7/1).
Zamanaşımı bakımından KTK m.109/1: maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, herhâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. TBK m.72 de aynı çerçevede iki yıllık ve on yıllık süreleri düzenler. Zamanaşımının kesilmesi, durması ve başlangıcı konusunda dosyadaki tarihlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Mahrumiyet bilirkişi raporunda hangi kalemler tartışılır?
Mahrumiyet raporu, çoğunlukla üç ana veriyi birleştirir: aracın kullanılamadığı gün sayısı, günlük bedel ve (varsa) kusur veya indirim oranı. Her bir veri için raporun dayanağı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. HMK m.279/2’ye göre raporda görevlendirildiği hususlar, gözlem ve inceleme konusu yapılan maddi vakıalar, gerekçe ve varılan sonuçlar yer almalıdır; gerekçesi veya veri kaynağı belirtilmemiş bir sayı, denetime elverişli sayılmayabilir.
Mahrumiyet süresi: onarım gerçekten ne kadar sürdü?
Rapor çoğunlukla “makul onarım süresi” varsayımıyla çalışır. Oysa gerçek zarar yaklaşımında, aracın fiilen servis ve parça bekleme sürelerinde kullanılamadığı süreler önemlidir. Servis, hasar kaydı üzerinden parça temin süresini, parçaların sipariş ve geliş tarihlerini ve onarımın başlama ve bitiş günlerini gösteren belgeleri verebilir. İtirazda bu belgeleri dilekçeye eklemek ve rapordaki sürenin hangi tarihlere dayandığını sormak gerekir. Mahkeme raporun hukuken ve teknik olarak yeterli olmadığı kanaatine varırsa ek rapor veya yeni bilirkişi görevlendirebilir (HMK m.281/2-3).
Öte yandan zarar görenin onarımı makul sürede başlatmaması veya aracı gereksiz yere serviste bırakması, davalı tarafça zararı azaltma yükümlülüğüne aykırılık olarak ileri sürülebilir. TBK m.52/1 hâkime, zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olduğu hâllerde tazminatı indirme veya kaldırma yetkisi verir. Bu sebeple hem davacı hem davalı, servis yazışmalarını ve ihbar tarihlerini baştan düzenli biçimde toplamalıdır.
Günlük ikame araç bedeli nasıl tartışılır?
Raporda günlük bedel, çoğunlukla araç kiralama emsalleri üzerinden belirlenir. İtiraz edilirken şunlara dikkat edilir: ikame aracın sınıfı zarar gören aracın sınıfıyla uyumlu mu; kira bedeli dönem koşullarına (kaza tarihindeki piyasa) göre mi alınmış; kasko, ek sürücü, yakıt, teminat bedeli veya vergi gibi kalemlerin hesaba katılıp katılmadığı raporda açıklanmış mı. İkame araç gerçekten kiralanmış ve ödenmişse, kira sözleşmesi ve ödeme belgesi gerçek zararı gösteren en güçlü delillerdendir. İkame araç kiralanmamışsa zararın hesabı daha tartışmalı olur ve TBK m.50/2’deki hakkaniyet ölçüsü gündeme gelir; mahkemelerin bu konudaki takdiri dosyaya göre farklılaşabilir.
Ticari araçlarda (taksi, ticari plakalı araç, servis aracı vb.) mahrumiyet bedeli ile kazanç kaybı arasındaki fark önemlidir. Kazanç kaybı belgelenmeden, soyut biçimde ileri sürülemez; vergi kayıtları, günlük hasılat belgeleri ve çalışma düzenine ilişkin deliller gerekir. KTK m.92 (k) bendindeki “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması” ifadesi nedeniyle bu kalemlerin sigorta teminatına girip girmediği ayrıca tartışılabilir.
Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve usulü
Bilirkişi raporu duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilir (HMK m.280/1). Tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflar eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında bilirkişinin açıklama yapmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir (HMK m.281/1). Talebin bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel yahut teknik bir çalışma gerektiriyorsa, süre içinde başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Mahkeme ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir (m.281/2) veya yeni bilirkişiyle tekrar inceleme yaptırabilir (m.281/3); hâkim, bilirkişi raporunu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (m.282).
Bilirkişi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz ve hâkim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz (HMK m.279/4). Örneğin sorumluluğun kimde olduğu, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı veya talebin teminat kapsamında olup olmadığı gibi hukuki sorular rapor yerine mahkemece karara bağlanır; rapor bu konularda tespitte bulunuyorsa itirazda gösterilebilir. Aynı davada bilirkişi atanması ve itiraz usulü, değer kaybı raporuna itirazla büyük ölçüde ortaktır; ayrıntılar için değer kaybı itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Talep artırımı ve ıslah: rapor talepten yüksek çıkarsa
Mahrumiyet davası da çoğu kez kısmi dava olarak açılır. HMK m.109/1 talep konusunun bölünebilir olduğu durumlarda yalnızca bir kısmının dava edilmesine olanak verir; açıkça feragat edilmedikçe geri kalan kısımdan feragat edilmiş sayılmaz (m.109/3). 7589 sayılı Kanunla eklenen m.109/4 uyarınca alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu hâlde zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Islah ise HMK m.176-178’de düzenlenir: aynı davada ancak bir kez yapılabilir, tahkikatın sona ermesine kadar mümkündür ve gerekli teminatın bir hafta içinde yatırılmasına bağlıdır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, aynı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; kaldırma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder. Hangi yolun seçileceği dosyanın aşamasına bağlıdır.
Mahrumiyet itiraz dilekçesi adım adım nasıl hazırlanır?
- Tebliğ tarihini ve süreyi belirleyin. İki haftalık süre raporun tebliğ edildiği günden işler; UYAP evrak kaydını kontrol edin.
- Servis ve onarım zaman çizelgesini çıkarın. Hasar ihbar günü, servise giriş günü, parça sipariş ve geliş günleri, onarım bitiş ve teslim günü.
- İkame araç belgelerini toplayın. Kira sözleşmesi, fatura, ödeme dekontu, araç sınıfı bilgisi.
- Raporu kalem kalem inceleyin. Süre, günlük bedel, kusur oranı ve kullanım türü için rapordaki dayanağı not alın.
- Somut itirazları yazın. Her itirazı bir rapor bölümüne ve dosyadaki bir belgeye bağlayın.
- Talebi netleştirin. Ek rapor, bilirkişinin dinlenmesi veya yeni bilirkişi; ek rapor için sorulacak soruları listeleyin.
- Teslim kaydını saklayın. Dilekçeyi son günden önce gönderin.
Dilekçe şablonu 1: Davacı (zarar gören) tarafın itiraz dilekçesi
Şablon, mahrumiyet bedelinin düşük hesaplandığını düşünen davacı için kurgulanmıştır. Köşeli parantezli alanlar kendi dosyanıza göre doldurulmalı, yalnızca belgeleyebildiğiniz olgular yazılmalıdır.
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: [Esas numarası]
DAVACI: [Ad-soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad-soyad], [adres]
DAVALI: [İşleten / sürücü adı-soyadı veya unvanı], [adres]
KONU: [Rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporuna itirazlarımız ile ek rapor / yeni bilirkişi talebimizdir (HMK m.281).
AÇIKLAMALAR:
1. Dosyaya sunulan [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporu tarafımıza [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmiş olup itiraz HMK m.281/1’deki iki haftalık süre içinde sunulmaktadır.
2. Dava, [kaza tarihi] tarihli trafik kazasında hasar gören [plaka] plakalı müvekkil aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle doğan mahrumiyet zararının tahsiline ilişkindir. Rapor, mahrumiyet bedelini […] TL olarak hesaplamıştır.
3. Raporda mahrumiyet süresi […] gün olarak alınmıştır. Oysa araç [servise giriş tarihi] tarihinde servise alınmış, parçalar [tarih] tarihinde temin edilmiş ve araç [teslim tarihi] tarihinde müvekkile teslim edilmiştir. Bu tarihler servis belgeleri ile sabittir (EK-[…]). Rapor bu tarihleri esas almamış veya parça tedarik süresini hesaba katmamıştır.
4. Raporda günlük ikame araç bedeli […] TL olarak alınmıştır. Müvekkilin fiilen kiraladığı ikame araç için ödenen günlük bedel […] TL’dir (kira sözleşmesi ve faturalar EK-[…]). Raporda kullanılan emsalin kaynağı, araç sınıfı ve dönemi açıklanmamıştır.
5. Gerçek zarar, müvekkilin ikame araç için fiilen ödediği bedelle belirlenmelidir; rapor bu verileri dikkate almadan hesap yapmıştır. Zararın tam ispat edilemediği hâllerde ise TBK m.50/2 uyarınca zararın hakkaniyete uygun belirlenmesi gerekir.
6. Rapor, [kusur oranı / zararı azaltma] konusunda hukuki nitelendirme niteliğinde değerlendirme içermekte olup HMK m.279/4’e aykırıdır.
7. Belirtilen nedenlerle rapor denetime elverişli değildir. Mahrumiyet süresinin servis belgelerine göre, günlük bedelin ise fiilen ödenen kira bedeline ve emsal belgelere göre yeniden hesaplanması için ek rapor alınmasını; bu mümkün görülmezse yeni bilirkişi görevlendirilmesini talep ederiz.
EK RAPOR İÇİN SORULACAK SORULAR: a) Aracın kullanılamadığı süre servis giriş-çıkış ve parça tedarik belgelerine göre kaç gündür? b) Günlük ikame araç bedeli hangi emsal ve belgelere göre belirlenmiştir? c) Fiilen ödenen kira bedeli hesapta dikkate alınmış mıdır? ç) Kusur ve indirim oranlarının dayanağı nedir?
HUKUKİ NEDENLER: HMK m.266-282, TBK m.49-52, KTK m.85-86, 109, ilgili mevzuat.
DELİLLER: Bilirkişi raporu, servis giriş-çıkış kayıtları ve faturalar, ikame araç kira sözleşmesi ve ödeme belgeleri, ruhsat, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle bilirkişi raporuna itirazlarımızın kabulüne, ek rapor alınmasına veya yeni bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad-soyad, imza]
EKLER: 1) Vekâletname, 2) Servis kayıtları ve faturalar, 3) İkame araç kira sözleşmesi ve ödeme belgeleri, 4) Ruhsat sureti
Dilekçe şablonu 2: Davalı (işleten veya sürücü) tarafın itiraz dilekçesi
Bu varyant, raporun mahrumiyet bedelini fazla hesapladığını düşünen davalı içindir.
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: [Esas numarası]
DAVALI: [Ad-soyad / unvan], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad-soyad]
DAVACI: [Ad-soyad]
KONU: [Rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporuna itirazlarımızın sunulmasıdır (HMK m.281).
AÇIKLAMALAR:
1. Rapor tarafımıza [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmiş olup itiraz iki haftalık süre içinde yapılmaktadır.
2. Rapor, mahrumiyet bedelini […] gün ve günlük […] TL üzerinden […] TL olarak hesaplamıştır. Bu süre, aracın onarımı için gerekli makul süreyi aşmaktadır. Davacı, onarımı [gecikmeli başlatmış / gereksiz uzatmış] olup bu durum TBK m.52/1 kapsamında tazminattan indirim sebebidir.
3. Günlük bedel, davacının aracının sınıfına ve kullanım amacına göre değil, daha üst sınıf bir araç emsaline göre belirlenmiştir. Davacı ikame araç kiralamış olduğunu belgelememiştir; zararın miktarı ispat edilmemiştir (TBK m.50/1).
4. Kusur oranı […] olarak belirlenmiş olup mahrumiyet bedelinin bu orana göre hesaplanması gerekir. Zararın doğmasında davacının kusuru bulunduğundan KTK m.86/2 ve TBK m.52 uyarınca indirim yapılmalıdır.
5. Rapor, hukuki nitelendirme yapmaktadır (HMK m.279/4). Raporun denetime elverişli hâle getirilmesi için ek rapor, aksi hâlde yeni bilirkişi talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle bilirkişi raporuna itirazlarımızın kabulüne, ek rapor veya yeni bilirkişi raporu alınmasına ve davanın [reddine / kusur oranında ve ispat edilen zarar ölçüsünde kabulüne] karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davalı Vekili
Av. [Ad-soyad, imza]
EKLER: Vekâletname, varsa servis ve ekspertiz belgeleri, kusur raporu
Şablonlar genel bilgilendirme amaçlıdır; gerçek bir dosyada hangi itirazların ileri sürüleceği raporun içeriğine ve belgelere göre değişir. Harç ve vekâlet ücreti gibi tutarlar için güncel tarifelere bakınız.
Dilekçeye eklenecek belgeler
Sık yapılan hatalar
- Süreyi tebliğden değil öğrenmeden saymak. HMK m.281/1 süresi tebliğ tarihinden işler.
- Servis belgelerini toplamamak. Gerçek onarım süresi belgesiz kaldığında rapor “makul süre” varsayımına dayanabilir.
- İkame araç belgelerini saklamamak. Fatura ve ödeme belgesi olmadan gerçek zarar ispatı güçleşir.
- Sigorta teminatıyla mahrumiyet talebini karıştırmak. KTK m.92 (k) kapsamındaki dolaylı zararların teminat dışında kaldığı ifadesi unutulmamalıdır.
- Soyut itiraz. “Hesap hatalıdır” demek yerine hangi günün veya hangi bedelin neden hatalı olduğu yazılmalıdır.
- Zamanaşımını izlememek. İki yıllık süre zararın ve yükümlünün öğrenildiği tarihten işler (KTK m.109/1).
İtirazdan sonra süreç nasıl işler?
Mahrumiyet davasında rapor sonrası takvim
Sonuç ve değerlendirme
Araç mahrumiyet bedeli, kanunda ayrı bir madde olarak değil, genel haksız fiil hükümleri çerçevesinde talep edilen bir tazminat kalemidir. Bilirkişi raporunun sonucu çoğu zaman onarım süresine, günlük ikame araç bedeline, kusura ve zararın ispatına bağlıdır; bu veriler belgelerle desteklenmediğinde rapora itiraz zayıf kalır. HMK m.281/1’deki iki haftalık süre kesin bir takvim sunduğundan, rapor tebliğ edildiği anda hazırlığa başlamak gerekir. Mahkemenin ek rapor veya yeni bilirkişi konusundaki kararı takdire bağlıdır; bu nedenle sonuç için kesin bir öngörüde bulunulamaz. Sigorta teminatı ve ıslah-talep artırımı gibi konularda dosyanıza özel değerlendirme için bir avukata danışmanız yerinde olur.
İlgili yazılarımız
Değer Kaybı Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · Araç Değer Kaybı Başvurusu · Kartal Araç Mahrumiyet Avukatı · Ümraniye Araç Mahrumiyet Avukatı · Kartal Sigorta Avukatı · Tüm makaleler
Araç mahrumiyet bedeli nedir?
Trafik kazası nedeniyle aracın onarım süresince kullanılamaması sonucu zarar görenin uğradığı yoksunluk zararıdır; uygulamada çoğunlukla ikame araç kiralama bedeli veya aracın kullanılamadığı süre için hesaplanan kullanım değeri olarak talep edilir. Kanunda ‘araç mahrumiyet bedeli’ adıyla ayrı bir madde yoktur; talep, TBK m.49 vd. ve KTK m.85 çerçevesinde genel haksız fiil tazminatı olarak ileri sürülür.
Mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortasından ödenir mi?
Bu konu sıklıkla tartışılır. KTK m.92 (k) ve ZMSS Genel Şartları A.6 (k), gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışında bırakır. Mahrumiyet bedelinin bu kalemlerden hangisine girdiği, somut talebin niteliğine ve mahkemenin yorumuna göre değişebilir; bu nedenle talebin kimden ve hangi dayanakla isteneceği dosyaya özgü değerlendirilmelidir.
Mahrumiyet bedeli davasını kime karşı açmalıyım?
KTK m.85/1 uyarınca motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten, doğan zarardan sorumludur; kusurlu sürücü de TBK m.49 uyarınca sorumlu olabilir. İşletenin kim olduğu ve ruhsat sahibinin durumu dosyadaki belgelere göre belirlenmelidir. Sigorta şirketine yönelik talepler ise teminat kapsamı bakımından ayrıca değerlendirilir.
Mahrumiyet bedeli için dava zamanaşımı ne kadardır?
KTK m.109/1 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır. Kesin hesap için dosyadaki tarihler avukatla birlikte kontrol edilmelidir.
Bilirkişi raporuna itiraz için kaç gün süre var?
HMK m.281/1 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik hususların tamamlattırılması, belirsiz hususlarda açıklama yapılması veya yeni bilirkişi atanması talep edilebilir. Talebin hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik bir çalışma gerektiriyorsa süre içinde başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
Bilirkişi raporu günlük ikame araç bedelini düşük hesapladıysa ne yapılır?
Raporun, ikame araç bedelinin hangi emsal, hangi dönem ve hangi araç sınıfı üzerinden belirlendiğini açıklayıp açıklamadığına bakılır. Eksik veya belirsiz noktalar için HMK m.281 kapsamında ek rapor veya yeni bilirkişi talep edilebilir. İkame araç kiralanmış ise kira sözleşmesi, fatura ve ödeme belgeleri dilekçeye eklenerek gerçek zararın ispatı desteklenir.
Aracı kullanmadığım veya ikame araç kiralamadığım hâlde mahrumiyet bedeli alabilir miyim?
Zararın ve miktarının ispatı TBK m.50 uyarınca zarar görene aittir; miktar tam ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararı hakkaniyete uygun belirler. İkame araç kiralanmaması, talebin kendiliğinden reddedileceği anlamına gelmez; ancak ispat güçleşebilir. Mahkemelerin bu konudaki yaklaşımı dosyaya göre değişebilir.
Zararı azaltma yükümlülüğü mahrumiyet bedelini nasıl etkiler?
TBK m.52/1 uyarınca zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Onarımın makul sürede başlatılmaması veya gereksiz yere uzatılması, rapor tarafından mahrumiyet süresinin kısaltılması gerekçesi olarak kullanılabilir. Bu nedenle servis kayıtları, parça tedarik yazışmaları ve sigorta ekspertiz süreleri dikkatle saklanmalıdır.
Servis ve ikame araç belgelerinizle birlikte raporu inceleyelim.
Başka bir alanda, kira davalarında bilirkişi raporuna itirazın HMK m.281 çerçevesinde nasıl yapıldığını kira davası bilirkişi raporuna itiraz örneğinde görebilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup Kartal’daki bürosunda hukuk ve ceza davalarında müvekkillerine hukuki destek vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır; örnek dilekçeler genel şablondur ve somut olaya göre uyarlanmalıdır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
