Gizli Soruşturmacı, Teknik Takip ve İletişimin Dinlenmesi (CMK 135-140): Kışkırtıcı Ajan, Tape, HTS ve Kontrollü Teslimat

Anasayfa » Gizli Soruşturmacı, Teknik Takip ve İletişimin Dinlenmesi (CMK 135-140): Kışkırtıcı Ajan, Tape, HTS ve Kontrollü Teslimat
[no_toc]

Etkileşimli rehber · Ceza usulü

Gizli Soruşturmacı, Teknik Takip ve İletişimin Dinlenmesi (CMK 135-140): Kışkırtıcı Ajan, Tape, HTS ve Kontrollü Teslimat

Uyuşturucu ticareti dosyalarının büyük bölümü dört gizli tedbirle kurulur: telefonun dinlenmesi ve iletişimin tespiti (CMK 135), alıcı rolüne giren gizli soruşturmacı (CMK 139), kamuya açık yerde teknik araçlarla izleme ve kamera kaydı (CMK 140) ve fiziki takip tutanakları; uluslararası naklerde buna kontrollü teslimat eklenir. Bu tedbirlerin her biri hâkim kararına, katalog suça, süreye ve kullanım sınırına bağlıdır; şartı eksik olan tedbirle elde edilen delil hükme esas alınamaz (CMK 217/2). Yargıtay, gizli soruşturmacının pasif gözlemci kalmak yerine kişiyi suça sevk ettiği hâllerde elde edilen delili dışlayıp beraat verilmesini ister; birden fazla alımı tek suç sayar; 140 kararı olmadan yapılan kamera kaydını ve duruşmada okunmamış tapeyi delil kabul etmez. Bu sayfa; dosyanızdaki her delilin hangi tedbirle elde edildiğini, o tedbirin şartlarının karşılanıp karşılanmadığını ve delil dışlanırsa geriye ne kaldığını kendi dosyanız üzerinden görmeniz için hazırlandı.

Önce durumunuzu seçin

Gizli soruşturmacı tespit eder, teşvik etmezGizli soruşturmacının görevi suçu ve failini belirleyip delil toplamaktır; suç işleyemez ve kimseyi azmettiremez (CMK 139/5). Görevliler sanıkla karşılaşınca onu araçlarına davet edip uyuşturucu olup olmadığını sormuş ve eroin satın almışsa, Yargıtay bunu kişiyi başka türlü işlemeyeceği bir suça sevk etme, yani kışkırtıcı ajan davranışı sayar ve elde edilen delile dayanılarak mahkûmiyet verilemeyeceğini söyler (10. CD, E. 2021/17761, K. 2023/9387). İlk teklif sanıktan gelmişse kışkırtma yoktur ve delil hukuka uygundur (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760).
Birden fazla alım tek suçturKolluğun gerçek iradesi satın almak değil delil elde etmektir; ilk alımla satmak için bulundurma suçu ve delili ortaya çıkmıştır, sonraki alımlar gerçek bir alım satım olmadığından ayrı suç oluşturmaz ve zincirleme suç (TCK 43) uygulanamaz (CGK, E. 2014/462, K. 2015/135). Yargıtay, farklı tarihli alımlarda her eylem için ayrı hesap yapılıp en ağır olanına göre tek hüküm kurulmasını ister (10. CD, E. 2020/5755, K. 2020/4274). Satılan tabletin uyuşturucu içermediği anlaşılırsa o tarihli eylem sabit değildir (20. CD, E. 2019/3011, K. 2020/3035).
Karar yoksa kayıt yoktur, tape okunmadan hüküm olmazTeknik araçlarla izleme için CMK 140 kararı alınmamışsa gizli soruşturmacı kararına dayanılarak yapılan görüntü ve ses kaydı delil olarak değerlendirilemez (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269); mahkeme hükmü kamera kaydına değil diğer hukuka uygun delillere dayandırmışsa onama mümkündür (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Dinleme tutanaklarının aslı dosyada bulunmalı, duruşmada sanığa okunmalı, sanık sesi reddederse Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden ses analizi alınmalı ve konuşmalar somut olaylarla tek tek örtüştürülmelidir (10. CD, E. 2020/2657, K. 2021/12279).

Bölüm 01 — Temel mantık

Gizli tedbir delili nasıl okunur?

Üç soru vardır. Birincisi dayanak: delil hangi tedbirle, hangi kararla ve hangi süre içinde elde edildi? İkincisi yöntem: görevli pasif gözlemci mi kaldı, yoksa kişiyi suça mı sevk etti; kayıt hâkimin izin verdiği yerde ve kapsamda mı alındı? Üçüncüsü tartışma: tape ve tutanaklar duruşmada okundu mu, görevliler tanık olarak dinlendi mi, konuşmalar somut olaylarla örtüşüyor mu? Sayfadaki her araç bu üç sorudan birine yanıt verir.

1

Dört tedbir, ortak şartlar

İletişimin dinlenmesi (CMK 135), gizli soruşturmacı (139) ve teknik araçlarla izleme (140) aynı iki ön şartı paylaşır: suçun işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka suretle delil elde etme imkânının bulunmaması. Üçü de yalnız katalog suçlarda uygulanır; uyuşturucu imal ve ticareti (TCK 188) üç katalogda da vardır, kullanmak için bulundurma (191) hiçbirinde yoktur. Dinleme ve izlemeye hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısı karar verir ve savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim yirmi dört saat içinde karar verir; süre dolar ya da hâkim aksine karar verirse kayıtlar derhâl imha edilir. Gizli soruşturmacı görevlendirmesine yalnız hâkim karar verir (139/1). Dinleme en çok iki ay, bir ay uzatılabilir; örgüt faaliyetinde her defasında bir ay, toplam üç ay daha. İzleme en çok üç hafta, bir hafta uzatılabilir; örgütte toplam dört hafta daha; gizli soruşturmacıyla birlikte uygulanıyorsa süreler bir kat artar. İzleme konutta uygulanamaz (140/5). Her tedbirle elde edilen delil yalnız o katalog suçun soruşturma ve kovuşturmasında kullanılır (135/8, 139/6, 140/4).

2

Gizli soruşturmacı: tespit eden, teşvik etmeyen

Gizli soruşturmacı kimliği değiştirilebilen bir kamu görevlisidir; görevi suçu ve failini belirlemek ve delil toplamaktır, suç işleyemez ve görevlendirildiği örgütün suçlarından sorumlu tutulamaz (139/2, 139/5). Kovuşturmada tanık olarak dinlenmesi zorunluysa ses ya da görüntüsü değiştirilerek özel ortamda dinlenir (139/3). 2016’dan bu yana 188 için örgüt şartı aranmaz (139/7-a-1); daha eski dosyalarda Ceza Genel Kurulu örgütsüz ticarette 139’a göre görevlendirilemeyeceğini, alıcı rolüne giren görevlilerin CMK 160 kapsamındaki adli kolluk sayılacağını ve ancak azmettirmeden ve teşvik etmeden elde ettikleri delilin hukuka uygun olacağını kabul etmiştir (E. 2014/462, K. 2015/135). Kışkırtıcı ajan yasağı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Teixeira de Castro, Burak Hun ve Sepil kararlarına dayanır: suç işleme niyeti olmayan kişiyi suça teşvik etmek adil yargılanma hakkını ihlal eder. 2023’te eklenen cümleyle hâkim, 188 bakımından soruşturmacının kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde ses ve görüntü kaydı yapmasına izin verebilir (139/4, 7445 s.K.); bu izin yoksa ayrıca 140 kararı gerekir.

3

Dışlama ve geriye kalan

Yüklenen suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK 217/2); hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil hükme esas alınamaz, hükümde hangi delilin reddedildiği gerekçesiyle gösterilir (230/1-b) ve hukuka aykırı delile dayanma kesin bozma sebebidir (289/1-i). Karar olmadan yapılan teknik izleme kaydı, kışkırtma ile elde edilen alım, katalog dışı suç için kullanılan tape ve süresi dolduktan sonra alınan kayıt dışlanır. Dışlamadan sonra sorulacak soru şudur: kalan deliller tek başına sübuta yeter mi? Kamera kaydı dışlandığı hâlde gizli soruşturmacı raporu, fiziki takip tutanağı, görevli beyanı ve kriminal raporla mahkûmiyet onanmıştır (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760); buna karşılık hüküm yalnız kayıtlara dayanıyorsa ve görevliler tanık olarak dinlenmemişse bozma gerekir (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). Kontrollü teslimat ise 4208 sayılı Kanun’un 10 ve 11. maddeleriyle 5607 sayılı Kanun’un 21. maddesine dayanır: çok ciddi organize kaçakçılıkta, organizatörleri ortaya çıkarmak için başka imkân yoksa ve boşluksuz denetim sağlanabiliyorsa Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı kararıyla uygulanır; tehlike doğarsa derhâl son verilir ve yetki son verilen yer mahkemesine aittir.

İstihbarat, ihbarsomut delile dayanankuvvetli şüpheHâkim kararı135 · 139 · 140savcı: 24 saat onayTedbirin uygulanmasıdinleme 2+1 ay · izleme 3+1 haftaalıcı rolü: teşvik yok, tek alımkonutta izleme yok (140/5)Duruşmada tartışmatape okunur · görevli tanık (139/3)ses analizi · tutanak mümzileriŞartlar tam: delil hükme esassomut olayla örtüşen tape + ele geçen madde + raporŞart eksik: delil dışlanırCMK 217/2 · 206/2-a · 230/1-b · 289/1-iKışkırtma varsa: beraatY10CD 2023/9387 · AİHM Teixeira de CastroDışlanan delil çıkınca geriye ne kalıyor? Kalan delil tek başına sübuta yeter mi?Y8CD 2026/760: kamera kaydı dışlandı, rapor ve tanıkla onama · Y10CD 2021/10269: kayıt tek dayanaksa bozmaBirden fazla alım:tek suç, 43 yok.

Bu sayfa hiçbir dosyanın sonucunu öngörmez; delilin hukuka uygunluğuna ve sübuta yalnızca mahkeme karar verir. Sayfa, tedbirlerden kaçınma ya da kolluğu yanıltma konusunda hiçbir bilgi içermez; yalnız kanundaki şartların ve Yargıtay ölçütlerinin dosyada denetlenmesine yardım eder.

Bölüm 02 — Etkileşimli

Hangi durumdasınız?

Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, dosyanızda hangi tedbirin belirleyici olduğunu, önce hangi belgenin istenmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.

1. Dosya hangi aşamada?

2. Dosyanın ana delili ne?

3. Gizli soruşturmacı alımı varsa ilk teklif kimden geldi?

4. Tedbir kararı dosyada var mı?

5. Tape, tutanak ve görevliler duruşmada tartışıldı mı?

6. Durumunuz?

6 soru bekliyor

Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya tedbir kararları, tutanakları ve kayıtlarıyla ayrı okunur.

Bölüm 03 — Etkileşimli

Altı eksen: gizli tedbir delili nerede kırılır?

Gizli tedbirle kurulan dosya altı eksende denetlenir: dayanak, yöntem, alım sayısı, kayıt, tartışma ve geriye kalan. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin güvende, hangilerinin tartışmalı göründüğünü göstersin. Araç sonuç öngörmez; delilin hukuka uygunluğuna yalnızca mahkeme karar verir.

1. Dayanak: karar, katalog suç, süre

Tedbir kararı dosyada mı; hâkim mi savcı mı verdi, savcı kararı yirmi dört saat içinde onaylandı mı; suç 188 mi (191 katalogda yok); dinleme iki artı bir ay, izleme üç artı bir hafta sınırı içinde mi?

Nasıl denetlenir?

Dinleme, gizli soruşturmacı ve teknik izleme yalnız somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka suretle delil elde edilememesi hâlinde, katalog suçlarda ve kararla uygulanır. Kararın aslı ya da onaylı örneği dosyada bulunmalıdır; Yargıtay 140 kararı bulunmayan teknik izlemeyle elde edilen görüntü ve ses kaydının delil olarak değerlendirilemeyeceğini, kararın varlığının araştırılıp dosyaya konulmasını ister (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). Savcı kararı derhâl hâkim onayına sunulur, hâkim yirmi dört saat içinde karar verir, aksi hâlde kayıtlar imha edilir (135/1, 140/2). Dinleme kararında suç türü, kimlik, iletişim aracı, tedbirin türü, kapsamı ve süresi yazılır (135/4); talebe hattın sahibini ve kullanıcısını gösteren belge eklenir (135/2). Katalog dışı suç için dinleme yapılmışsa ya da dinleme kaydı katalog dışı başka bir suçta kullanılmışsa delil dışlanır (135/8; 5. CD, E. 2022/4752, K. 2024/2’de görevi kötüye kullanma için kullanılan tapeler dışlanmıştır).

2. Yöntem: kışkırtıcı ajan mı, pasif gözlem mi?

Gizli soruşturmacı sizi bulup uyuşturucu mu sordu, araca mı davet etti, ısrar mı etti; yoksa teklif sizden mi geldi ya da satış zaten sürüyor muydu?

Nasıl denetlenir?

Gizli soruşturmacı suç işleyemez, azmettiremez (139/5); görevi suçu ve faili belirleyip delil toplamaktır. Yargıtay, görevlilerin sanıkla karşılaşınca onu araçlarına davet edip uyuşturucu olup olmadığını sormaları ve eroin satın almaları hâlinde, suçu pasif davranışlarla izleyip tespit etmek yerine delil üretmek için kişiyi başka türlü işlemeyeceği bir suça sevk ettiklerini, gizli soruşturmacı sınırını aşıp kışkırtıcı ajan gibi hareket ettiklerini kabul ederek beraat yerine mahkûmiyet verilmesini bozmuştur (10. CD, E. 2021/17761, K. 2023/9387; aynı yönde E. 2022/1335, K. 2024/16351). İlk teklifin sanıktan geldiği, görevlilerin yalnız alıcı rolünde kaldığı dosyada kışkırtma yoktur ve delil hukuka uygundur (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Ceza Genel Kurulu’na göre görevli azmettirmeden ve teşvik etmeden alıcı rolüne girebilir; AİHM Ludi/İsviçre kararı bunu Sözleşme’ye uygun, Teixeira de Castro/Portekiz ile Burak Hun ve Sepil/Türkiye kararları niyeti olmayan kişinin teşvikini ihlal saymıştır (E. 2014/462, K. 2015/135). Kışkırtma iddiası, ilk temasın kim tarafından ve nasıl kurulduğunu gösteren gizli soruşturmacı raporu, görüntü kaydı ve görevli beyanıyla denetlenir.

3. Alım sayısı ve madde: tek suç, gerçek alım satım yok

Görevliler sizden kaç kez alım yaptı; alımlar arasında yeniden temin ettiğinize ilişkin delil var mı; alınan madde kriminal raporda uyuşturucu çıktı mı?

Nasıl denetlenir?

Kolluğun gerçek iradesi uyuşturucu satın almak değil delil elde etmektir; ilk alımla satmak için bulundurma suçu ve delili ortaya çıkmış olduğundan, sonraki alımlar gerçek bir alım satım değildir, ayrıca suç oluşturmaz ve zincirleme suç hükümleri (TCK 43) uygulanamaz; şüphelinin sonraki alımlara konu maddeyi önceki alımdan sonra temin ettiğine ilişkin delil yoksa bulundurma temadi etmiş sayılır ve en ağır harekete göre ceza verilir (CGK, E. 2014/462, K. 2015/135). Yargıtay farklı tarihli alımlarda her eylem için ayrı hesap yapılıp en ağır olanına göre tek hüküm kurulmasını ister; aynı kararda dört kişinin birlikte satışa arzı için 188/5 artırımının gözetilmemesi de bozma sebebi olmuştur (10. CD, E. 2020/5755, K. 2020/4274). Satılan tabletin kriminal raporda uyuşturucu içermediği anlaşılırsa o tarihli eylem sabit değildir (20. CD, E. 2019/3011, K. 2020/3035). Birden fazla alım, 43 artırımıyla cezayı dörtte birden dörtte üçe kadar yükselttiğinden bu eksen çoğu dosyada yılları belirler.

4. Kayıt: izin, yer, süre

Kamera ya da ses kaydı için 140 kararı ya da 139/4 izni var mı; kayıt kamuya açık yerde ya da işyerinde mi, konutta mı alındı; izleme üç artı bir haftayı aştı mı?

Nasıl denetlenir?

Teknik araçlarla izleme yalnız kamuya açık yerlerdeki faaliyet ve işyeri için uygulanır, konutta uygulanamaz (140/1, 140/5). Karar hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı tarafından verilir ve yirmi dört saat içinde onaylanır; süre en çok üç hafta, bir hafta uzatılabilir; örgütte toplam dört hafta daha; gizli soruşturmacıyla birlikte uygulanıyorsa süreler bir kat artar (140/2-3). Gizli soruşturmacı kararına dayanarak, ayrıca 140 kararı alınmadan yapılan görüntü ve ses kaydı delil olarak değerlendirilemez (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). 2023’ten bu yana hâkim, 188 bakımından soruşturmacının kamuya açık yerde ve işyerinde kayıt yapmasına 139/4 kapsamında izin verebilir (7445 s.K.); bu tarihten önceki dosyalarda böyle bir izin verilemezdi, kayıt ancak 140 kararıyla alınabilirdi (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Kayıt dışlansa da kalan deliller yeterliyse mahkûmiyet ayakta kalır; kayıt tek dayanaksa bozma gerekir.

5. Tartışma: tape, ses analizi, tanık dinleme

Dinleme tutanaklarının aslı dosyada mı; tapeler duruşmada okunup diyecekleriniz soruldu mu; sesi reddettiyseniz ses analizi yapıldı mı; gizli soruşturmacı ve fiziki takip tutanağını imzalayanlar tanık olarak dinlendi mi?

Nasıl denetlenir?

Duruşmada tartışılmayan delil hükme esas alınamaz (CMK 217/1). Yargıtay, iletişim tespit çözüm tutanaklarının (tapelerin) denetime olanak verecek biçimde aslının ya da onaylı örneğinin dosyaya konulmasını, duruşmada sanığa okunup diyeceklerinin sorulmasını, sanık konuşmaları reddederse ses örneği alınıp Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi ya da uzman kurumdan ses analizi raporu alınmasını ve ses sanığa aitse konuşmaların somut olay ve olgularla tek tek örtüştürülmesini ister; bunlar yapılmadan kurulan hüküm eksik araştırmayla bozulur (10. CD, E. 2020/2657, K. 2021/12279). Aynı kararda, sanığın uyuşturucuyu vermediğini savunması ve tanıkların çelişkili beyanı karşısında fiziki takip tutanağını düzenleyen görevlilerin tanık olarak dinlenmesi de zorunlu görülmüştür. Gizli soruşturmacı kovuşturmada tanık olarak dinlenmesi zorunluysa özel ortamda, ses ya da görüntüsü değiştirilerek dinlenir (139/3); dinlenmeden kurulan hüküm bozulur (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). Tape içeriğinin uyuşturucuya ilişkin olduğunu sanığın kendisinin açıklaması, fiziki takip ve ele geçen maddeyle birleşince sübut için yeterli sayılmıştır (8. CD, E. 2024/24577, K. 2025/10560).

6. Geriye kalan: dışlama sonrası sübut

Hukuka aykırı delil dışlandığında dosyada ele geçen madde, kriminal rapor, görevli beyanı, fiziki takip ve alıcı tanık kalıyor mu; kalanlar tek başına sübuta yeter mi?

Nasıl denetlenir?

Hukuka aykırı delile dayanma kesin hukuka aykırılıktır (CMK 289/1-i) ve hükümde reddedilen delilin gerekçesiyle gösterilmesi gerekir (230/1-b). Dışlamanın sonucu dosyadan dosyaya değişir: Yargıtay, suç tarihinde 139/4 izni verilemediği ve 140 kararı bulunmadığı hâlde kamera kaydına dayanmayan, gizli soruşturmacı raporu, fiziki takip tutanağı ve görevli beyanına dayanan mahkûmiyeti onamıştır (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760); buna karşılık sübutun yalnız gizli soruşturmacı faaliyeti ve karar alınmamış izleme kayıtlarına dayandığı dosyada bozma vermiştir (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). Kışkırtma hâlinde ise elde edilen maddenin kendisi suçun maddi konusu olarak hükme esas alınamaz ve sonuç beraattır (10. CD, E. 2022/1335, K. 2024/16351). Savunmada her delilin ayrı ayrı dayanağı ve dışlanması hâlinde geriye ne kaldığı yazılı olarak gösterilir; tek tanık beyanının yeterliliği için tanık beyanı yazımıza bakın.

Henüz işaretleme yapmadınız.

Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.

İlk eksen kararın ve sürenin varlığını, ikinci eksen kışkırtıcı ajan yasağını, üçüncü eksen zincirleme suç tuzağını, dördüncü eksen kaydın iznini, beşinci eksen duruşmada tartışmayı, altıncı eksen dışlama sonrası sübutu denetler. En sık yapılan iki hata, “kayıt var, iş bitti” varsayımıyla kararın dosyada olup olmadığına bakmamak ve her alımı ayrı suç sayan iddianameye zincirleme artırımı itirazsız bırakmaktır.

Bölüm 04 — Etkileşimli

Beş tedbir, beş ayrı kural

Dinleme, gizli soruşturmacı, teknik izleme, fiziki takip ve kontrollü teslimat aynı kurallara tabi değildir. Birine dokunun.

Her tedbirin kendi kararı, süresi ve sınırı vardır

Dinleme ve izlemeye hâkim ya da yirmi dört saat içinde onaylanmak kaydıyla savcı, gizli soruşturmacıya yalnız hâkim, kontrollü teslimata Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı karar verir. Dinleme iki artı bir ay, izleme üç artı bir hafta sürer; izleme konutta yapılamaz; gizli soruşturmacı teşvik edemez ve bir alımdan sonrası ayrı suç değildir. Dosyada her delilin hangi karara ve hangi tarihe dayandığı ayrı ayrı denetlenir.

Bölüm 05 — Kontrol listesi

Gizli tedbirle kurulan dosyada ilk adımlar

Bu liste dosyasında dinleme, gizli soruşturmacı, kamera kaydı ya da fiziki takip bulunan şüpheli, sanık ve yakınları içindir. Dinleme kararının şartları için CMK 135 yazımıza, teknik izleme için CMK 140 yazımıza bakın. Liste hukuki tavsiye değildir; her dosya kararları, tutanakları ve kayıtlarıyla ayrıca okunur.

Yapılması gerekenler

Yapılmaması gerekenler

0 / 10 madde işaretlendi

Bölüm 06 — Süreç haritası

Tedbir kararından kanun yoluna: altı aşama

Her aşamada ne olduğunu, kimin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.

Bölüm 07 — Etkileşimli araç

Delil hukuka uygunluk denetim aracı

Dosyanızdaki delilleri işaretleyin ve her biri için kararın, sürenin, yöntemin ve duruşmadaki tartışmanın durumunu girin. Araç her delil için “uygun görünüyor”, “tartışmalı” ya da “dışlanabilir” sonucunu, dayanağını ve dışlama sonrasında geriye kalan delil tablosunu göstersin. Bu bir sonuç öngörüsü değildir; delilin hukuka uygunluğuna ve sübuta yalnızca mahkeme karar verir.

Suç ve deliller
Dinleme ve HTS (CMK 135)
Gizli soruşturmacı (CMK 139)
Kayıt ve takip (CMK 140)
DayanakKonuKural
CMK 135/1-2Dinleme kararıSomut delile dayanan kuvvetli şüphe + başka suretle delil yok · hâkim ya da savcı, derhâl onay, 24 saat · hat sahibini gösteren belge
CMK 135/3-4SınırlarTanıklıktan çekinebilecek kişiyle iletişim kayda alınamaz · 2 ay + 1 ay · örgütte her defasında 1 ay, toplam 3 ay daha
CMK 135/6-8HTS · katalogİletişimin tespiti: soruşturmada hâkim ya da savcı (24 saat onay), kovuşturmada mahkeme · 188 katalogda, 191 değil
CMK 139/1-3Gizli soruşturmacıHâkim kararı · kimlik değiştirilebilir · kimlik gizli · zorunluysa özel ortamda tanık
CMK 139/4-5 (7445)Görev ve sınırSuç işleyemez, azmettiremez · 2023’ten bu yana hâkim 188 için kamuya açık yerde kayda izin verebilir
CMK 139/7Katalog188 (örgüt şartı aranmaksızın), 220, 314-315, silah kaçakçılığı, kültür varlıkları
CMK 140/1-5Teknik izlemeKamuya açık yer ve işyeri · hâkim ya da savcı, 24 saat onay · 3 + 1 hafta, örgütte toplam 4 hafta daha · soruşturmacıyla bir kat · konutta yasak
CMK 217 · 230/1-b · 289/1-iDışlamaHukuka uygun delille ispat · reddedilen delil gerekçede · hukuka aykırı delile dayanma kesin bozma
CGK 2014/462 · 2015/135Alıcı rolü ve tek suçAzmettirmeden, teşvik etmeden alım hukuka uygun · birden fazla alım ayrı suç değil, 43 yok
Y10CD 2021/17761 · 2023/9387Kışkırtıcı ajanAraca davet edip uyuşturucu sormak suça sevk · delil dışlanır · beraat
Y8CD 2024/4649 · 2026/760İlk teklif sanıktanKışkırtma yok · kamera kaydı dışlansa da diğer deliller yeterli · onama
Y10CD 2019/6933 · 2021/10269140 kararı yokSoruşturmacı kararına dayanan kayıt delil değil · görevli tanık olarak dinlenir
Y10CD 2020/2657 · 2021/12279Tape usulüAslı dosyada · duruşmada okunur · ses analizi · somut olayla örtüşme · tutanak mümzileri dinlenir
Y10CD 2020/5755 · 2020/4274Birden fazla alımSatışa arz tek suç · her eylem ayrı hesaplanır, en ağırı hüküm · 188/5 gözetilir
Y20CD 2019/3011 · 2020/3035Madde raporuSatılan tablet uyuşturucu içermiyorsa o eylem sabit değil
4208 s.K. 10-11 · 5607 s.K. 21Kontrollü teslimatÇok ciddi organize kaçakçılık · başka imkân yok · boşluksuz denetim · Ankara CBS kararı · tehlikede derhâl son

Araç, işaretlediğiniz bilgileri kanundaki şartlar ve Yargıtay ölçütleriyle karşılaştırır; delilin hukuka uygunluğu, dışlanması ve kalan delillerin yeterliliği yalnızca mahkemenin değerlendirmesidir. “Dışlanabilir” sonucu delilin kendiliğinden düştüğü anlamına gelmez; itirazın savunmada ve kanun yolunda açıkça yapılması gerekir. Araç yalnız denetime yardım eder; tedbirlerden kaçınma konusunda bilgi vermez.

Bölüm 08 — Yargıtay’dan altı senaryo

Hangi senaryodasınız?

Gizli tedbir dosyaları Yargıtay kararlarındaki altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta tartışılan şart, dışlanan delil ve en sık yapılan hata farklıdır; kararların tam metni Yargı PRO üzerinden okunarak özetlenmiştir.

Tipik görünüm

Hakkında istihbari bilgi bulunan sanık satış yaptığı değerlendirilen yerde tespit edildi; gizli soruşturmacılar yanına gidip uyuşturucu olup olmadığını sordu, araçlarına davet etti ve araçta eroin satın aldı; alışveriş gizli kamerayla kaydedildi. Mahkeme ve bölge adliye mahkemesi mahkûmiyet verdi.

Kanun ne der

Yargıtay, gizli soruşturmacının adli kolluk görevlisi olsa da delil toplama faaliyetini CMK 2/e ve 161/2’ye uygun yürütmesi gerektiğini, görevlilerin suçu pasif davranışlarla izleyip tespit etmek yerine delil üretmek ve soruşturma başlatmak için kişiyi başka türlü işlemeyeceği bir suçu işlemeye sevk ettiklerini, bunun gizli soruşturmacı sınırını aşan kışkırtıcı ajan davranışı olduğunu belirterek beraat yerine mahkûmiyet verilmesini bozdu ve tutuklu sanığı salıverdi (10. CD, E. 2021/17761, K. 2023/9387, 02.11.2023). Aynı ölçüt, istihbari bilgi üzerine sivil araçla dolaşan görevlilerin sanığa uyuşturucu olup olmadığını sorup eroin temin ettiği dosyada da uygulanmış, bu şekilde elde edilen maddenin suçun maddi konusu olarak hükme esas alınamayacağı belirtilmiştir (10. CD, E. 2022/1335, K. 2024/16351).

Tuzak

İlk temasın kim tarafından kurulduğunu gösteren gizli soruşturmacı raporunu ve görüntü kaydını dosyadan istemeden kışkırtma itirazını soyut bırakmak.

Uyuşturucu Soruşturmasında Teknik Araçlarla İzleme (CMK 140) →

Tipik görünüm

Gizli soruşturmacı raporları, fiziki takip tutanakları ve görevli beyanlarına göre sanık gizli soruşturmacıya eroin sattı; ilk teklif sanıktan gelmişti. Suç tarihinde 139/4 kapsamında kamera kaydına izin verilemiyordu ve dosyada 140 kararı yoktu.

Kanun ne der

Yargıtay, gizli soruşturmacıların kışkırtıcı ajan gibi davranmadığını, ilk teklifin sanıktan geldiğini ve delillerin hukuka uygun olduğunu; suç tarihinde 139/4’e göre 188 için kamuya açık yerde ses ve görüntü kaydına izin verilemeyeceğini ve 140 kararı da bulunmadığını kabul etmekle birlikte, ilk derece mahkemesinin kamera kayıtlarına dayanmadan, hukuka uygun elde edilen ve sübut için yeterli olan diğer delillere dayandığını belirterek hükmü düzelterek onadı (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760, 19.01.2026). Karar, dışlanan delilin tek başına sonucu değiştirmediğini, kalan delillerin yeterliliğinin belirleyici olduğunu gösterir.

Tuzak

Kamera kaydının dışlanmasını yeterli sayıp rapor, takip tutanağı ve görevli beyanına karşı savunma yapmamak.

Tanık Beyanına Dayalı Uyuşturucu Ticareti Mahkûmiyeti Tek Başına Yeterli mi? →

Tipik görünüm

Alıcı rolündeki görevliler sanıktan 0,9 gram esrar satın aldı; sanığı yakalamayıp ertesi gün evine gidip 0,5 gram daha aldı. Mahkeme iki satışı zincirleme suç sayıp TCK 43 ile cezayı artırdı; dosyada örgüt iddiası yoktu.

Kanun ne der

Ceza Genel Kurulu, suç tarihindeki 139’a göre örgütsüz ticarette gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceğini, alıcı rolüne giren görevlilerin CMK 160 kapsamındaki adli kolluk sayılacağını ve ancak azmettirmeden ve teşvik etmeden elde ettikleri delilin hukuka uygun olacağını belirtti; görevlilerin gerçek iradesi satın almak değil delil elde etmek olduğundan gerçek bir alım satım bulunmadığını, ilk alımla suç ve delilinin ortaya çıktığını, kişinin ceza sorumluluğunu artıracak davranışların hukuk devleti ilkesi ve adil yargılanma hakkıyla bağdaşmadığını, sonraki alımların ayrı suç oluşturmadığını ve 43’ün uygulanamayacağını kabul ederek hükmü bozdu (E. 2014/462, K. 2015/135, 28.04.2015). 2016 değişikliğinden sonra 188 için örgüt şartı kalkmıştır, ancak tek suç ilkesi aynen sürmektedir (10. CD, E. 2020/5755, K. 2020/4274).

Tuzak

Alımlar arasında yeniden temin ettiğinize ilişkin delil olup olmadığını denetlemeden zincirleme artırımı kabullenmek.

Uyuşturucu Ticareti Suçunun Unsurları: 188/3’teki Seçimlik Hareketler →

Tipik görünüm

Sanık hakkında dinleme kararı vardı; tape içeriklerine dayanılarak mahkûmiyet verildi, ancak tapeler duruşmada okunmadı. Sanık tanıklarda ele geçen maddeyi vermediğini savundu; bir tanık maddeyi başkasından aldığını, diğeri kimden alındığını görmediğini söyledi.

Kanun ne der

Yargıtay, duruşmada tartışılmayan delilin hükme esas alınamayacağını (CMK 217) hatırlatarak tapelerin denetime olanak verecek biçimde aslı ya da onaylı örneğinin dosyaya konulmasını, duruşmada okunup sanığa diyeceklerinin sorulmasını, sanık reddederse ses örneği alınıp Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden ses analizi raporu alınmasını, ses sanığa aitse konuşmaların somut olay ve olgularla tek tek örtüştürülmesini ve fiziki takip tutanağını düzenleyen görevlilerin tanık olarak dinlenmesini istedi; bunlar yapılmadan kurulan hükmü eksik araştırmayla bozdu (10. CD, E. 2020/2657, K. 2021/12279, 23.11.2021).

Tuzak

Tape özetlerini kabul etmiş görünmek; sesin aidiyeti ve konuşmanın somut olayla bağı ayrı ayrı tartışılmalıdır.

Uyuşturucu Dosyalarında İletişimin Dinlenmesi Kararı (CMK 135) →

Tipik görünüm

Gizli soruşturmacı kararına dayanılarak, ayrıca teknik izleme kararı alınmadan görüntü ve ses kaydı yapıldı; mahkeme sübutu gizli soruşturmacı faaliyeti ve bu kayıtlara dayandırdı; görevliler tanık olarak dinlenmedi.

Kanun ne der

Yargıtay, CMK 217’ye göre suçun hukuka uygun elde edilmiş delille ispat edilebileceğini, 140 kararı olmadan yapılan teknik izlemeyle elde edilen delile dayanılarak sübuta gidilemeyeceğini belirterek kararın bulunup bulunmadığının araştırılmasını, varsa aslının dosyaya konulmasını, yoksa bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceğinin gözetilmesini; alım yapan görevlilerin adli kolluk olup olmadığının sorulmasını ve adli kolluksa 139/3 gözetilerek tanık olarak dinlenmesini istedi; hüküm bozuldu (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269, 18.10.2021). Kayıt dışlandığında geriye yeterli delil kalmıyorsa sonuç bu yöndedir.

Tuzak

Kaydın varlığını hukuka uygunluğun kanıtı saymak; kararın tarihi, süresi ve kapsamı her kayıt için ayrı denetlenir.

Uyuşturucu Ticareti Dosyasında HTS/GSM Kayıtları Nasıl Delil Sayılır? →

Tipik görünüm

Dinleme kararına dayanan telefon kayıtlarında sanığın kullanıcı tanıklarla buluştuğu değerlendirildi; iki ayrı tarihte fiziki takipte buluşma görüldü, alıcılar yakalanıp üzerlerinde sanıktan aldıklarını söyledikleri madde ele geçti; sanığın evinde aynı nitelikte madde, üzerinde kalıntı bulunan hassas terazi ve paketleme kâğıtları bulundu; tanıklar sanığı teşhis etti.

Kanun ne der

Yargıtay, usulüne uygun dinleme kararına dayanan kayıtlar, fiziki takip, kullanıcı tanıkların yakalanıp üzerlerinde madde ele geçmesi, evdeki aynı nitelikte madde, kalıntılı terazi ve paketleme kâğıdı ile teşhisin birlikte değerlendirilmesiyle sanığın zincirleme biçimde ticaret yaptığı kabulünü isabetli bulup kullanıcı olduğu savunmasını reddetti (8. CD, E. 2024/23025, K. 2025/8420, 05.11.2025). Burada her alım gerçek alıcılara yapıldığından ve farklı tarihlerde yeniden temin edilmiş madde söz konusu olduğundan zincirleme suç tartışması gizli soruşturmacı alımlarından farklıdır. Hukuka uygun kurulan delil zincirinde itiraz, tek tek delillere değil zincirin bütününe yöneltilmelidir.

Tuzak

Her delili ayrı ayrı zayıf göstermeye çalışırken zincirin bütününe karşı savunma kurmamak.

Etkileşimli rehber: Hassas Terazi ve Paketleme Delili →

Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?

En çok yanlış bilinen sekiz cümle

Gizli tedbir dosyalarında en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.

1. Gizli soruşturmacının uyuşturucu satın alması tek başına kışkırtıcı ajan davranışıdır.

Görevli azmettirmeden ve teşvik etmeden alıcı rolüne girebilir; ilk teklif sanıktan gelmişse ya da satış zaten sürüyorsa kışkırtma yoktur (CGK, E. 2014/462, K. 2015/135; 8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Kışkırtma, görevlinin kişiyi başka türlü işlemeyeceği suça sevk etmesidir.

2. Gizli soruşturmacı sanıktan üç kez alım yaptıysa üç ayrı satış suçu vardır.

Kolluğun gerçek iradesi delil elde etmektir; ilk alımla suç ve delili ortaya çıkar, sonraki alımlar ayrı suç oluşturmaz ve zincirleme suç (43) uygulanamaz (CGK, E. 2014/462, K. 2015/135). Her eylem için ayrı hesap yapılıp en ağır olanına göre tek hüküm kurulur (10. CD, E. 2020/5755, K. 2020/4274).

3. Kullanmak için bulundurma (TCK 191) şüphesiyle telefon dinlemesi yapılabilir.

Dinleme yalnız katalog suçlarda yapılır; 188 katalogdadır, 191 değildir (CMK 135/8). Katalog dışı suç için yapılan dinleme ve katalog dışı suçta kullanılan kayıt dışlanır (5. CD, E. 2022/4752, K. 2024/2).

4. Gizli soruşturmacı kararı varsa ayrıca teknik izleme kararı olmadan kamera kaydı alınabilir.

Gizli soruşturmacı kararına dayanılarak, 140 kararı alınmadan yapılan görüntü ve ses kaydı delil olarak değerlendirilemez (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). 2023’ten bu yana hâkim, 188 için 139/4 kapsamında kamuya açık yerde kayda izin verebilir; bu izin de kararda yazılı olmalıdır.

5. Tapeler duruşmada okunmadan hükme esas alınamaz.

Duruşmada tartışılmayan delil hükme esas alınamaz (CMK 217/1); Yargıtay tapelerin aslının dosyaya konulmasını, okunup diyeceklerin sorulmasını, reddedilen ses için analiz yapılmasını ve konuşmaların somut olayla örtüştürülmesini ister (10. CD, E. 2020/2657, K. 2021/12279).

6. Teknik araçlarla izleme kişinin evinde de uygulanabilir.

Tedbir yalnız kamuya açık yerlerdeki faaliyet ve işyeri için uygulanır; kişinin konutunda uygulanamaz (CMK 140/1, 140/5).

7. Kamera kaydı hukuka aykırı bulunsa bile diğer deliller yeterliyse mahkûmiyet verilebilir.

Dışlama sonrası kalan deliller belirleyicidir; Yargıtay kamera kaydına dayanmayan, gizli soruşturmacı raporu, fiziki takip ve görevli beyanına dayanan mahkûmiyeti onamıştır (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Kayıt tek dayanaksa bozma gerekir.

8. Savcının verdiği dinleme kararı hâkim onayı olmadan da geçerlidir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı karar verebilir, ancak kararını derhâl hâkimin onayına sunar; hâkim yirmi dört saat içinde karar verir, süre dolar ya da hâkim aksine karar verirse tedbir kaldırılır ve kayıtlar imha edilir (CMK 135/1, 135/6, 140/2).

Bölüm 10 — Videolu anlatım

Konuyu anlattığımız videolar

Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.

Uyuşturucu Suçlarında İhbara Dayalı Yakalamalar Neden Güvenilir Değil?

Uyuşturucu Suçlarında İhbara Dayalı Yakalamalar Neden Güvenilir Değil?

Uyuşturucu Ticareti Dosyasında Telefon Kayıtlarının Önemi

Uyuşturucu Ticareti Dosyasında Telefon Kayıtlarının Önemi

Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?

Ceza Davalarında Dijital Deliller Nasıl Değerlendirilir?

Ceza Hukukunda Delil Nedir? Hangi Deliller Daha Güçlüdür?

Ceza Hukukunda Delil Nedir? Hangi Deliller Daha Güçlüdür?

Tek Delille Ceza Verilir mi?

Tek Delille Ceza Verilir mi?

Telefon ve Bilgisayara El Koyulursa Ne Yapılmalı?

Telefon ve Bilgisayara El Koyulursa Ne Yapılmalı?

Uyuşturucu Dosyasında Aitlik (Evde, Arabada) Nasıl İspatlanır?

Uyuşturucu Dosyasında Aitlik (Evde, Arabada) Nasıl İspatlanır?

Uyuşturucu Ticareti Suçuyla Yakalandığınızda Haklarınız Nelerdir?

Uyuşturucu Ticareti Suçuyla Yakalandığınızda Haklarınız Nelerdir?

Bölüm 11 — Sözlük

Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar

Gizli soruşturmacı (CMK 139)

Hâkim kararıyla, kimliği değiştirilerek görevlendirilen ve suçu, failini ve delilleri tespit eden kamu görevlisi; suç işleyemez, azmettiremez.

Kışkırtıcı ajan

Suç işleme niyeti olmayan kişiyi suça teşvik eden ya da azmettiren görevli; bu yolla elde edilen delil hükme esas alınamaz, sonuç beraattır.

Alıcı rolü

Adli kolluk görevlisinin suçu belirlemek için şüpheliden uyuşturucu satın alır gibi davranması; azmettirmeden ve teşvik etmeden yapılırsa hukuka uygundur.

Tek suç ilkesi

Gizli soruşturmacı alımlarında ilk alımla suçun ve delilinin ortaya çıkması; sonraki alımların ayrı suç oluşturmaması ve TCK 43’ün uygulanmaması (CGK 2015/135).

İletişimin dinlenmesi (CMK 135)

Hâkim ya da onaylı savcı kararıyla telekomünikasyon yoluyla iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi; 2 + 1 ay.

İletişimin tespiti (135/6)

Kimin kiminle, ne zaman, hangi baz istasyonundan görüştüğünü gösteren HTS kayıtlarının alınması; içerik yoktur, kararla yapılır.

Tape

Dinleme kayıtlarının yazıya dökülmüş hâli olan iletişim tespit çözüm tutanağı; aslı dosyada bulunmalı, duruşmada okunmalıdır.

Ses analizi

Sanığın reddettiği kaydın ona ait olup olmadığının Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi ya da uzman kurumca ses örneğiyle karşılaştırılması.

Teknik araçlarla izleme (CMK 140)

Kamuya açık yerdeki faaliyetin ve işyerinin teknik araçla izlenmesi, ses ya da görüntü kaydı; 3 + 1 hafta; konutta uygulanamaz.

139/4 kayıt izni (7445)

2023’ten bu yana hâkimin, 188 bakımından gizli soruşturmacının kamuya açık yerde ve işyerinde ses ve görüntü kaydı yapmasına verebildiği izin.

Fiziki takip tutanağı

Görevlilerin şüpheliyi izleyip gözlemlediklerini yazdıkları belge; sanık kabul etmiyorsa düzenleyenler tanık olarak dinlenir.

Tutanak mümzisi

Tutanağı imzalayan görevli; beyanı tutanağın doğruluğunun denetlenmesi için duruşmada alınır.

Katalog suç

Tedbirin uygulanabileceği, kanunda sayılan suçlar; 188 üç katalogda da vardır, 191 hiçbirinde yoktur.

Hukuka aykırı delil (CMK 217/2, 289/1-i)

Kanundaki şartlara uyulmadan elde edilen delil; hükme esas alınamaz, dayanılırsa kesin bozma sebebidir.

Kontrollü teslimat

Organizatörleri ortaya çıkarmak için yasa dışı mal ya da fonun denetim altında hareketine izin verilmesi; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı kararı (4208 s.K. 10-11).

Dışlama sonrası sübut

Hukuka aykırı delil çıkarıldıktan sonra kalan delillerin tek başına suçu ispata yetip yetmediği sorusu; onama ile bozma arasındaki çizgi.

Bölüm 12 — Okuma listesi

Gizli tedbirler, delil ve uyuşturucu dosyaları üzerine yazılarımız

Bu alandaki yazılarımız ve komşu konulara ilişkin seçilmiş başlıklar aşağıda. Genel çerçeve için uyuşturucu ticareti rehberine ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.

TedbirlerUyuşturucu Dosyalarında İletişimin Dinlenmesi Kararı (CMK 135)TedbirlerUyuşturucu Soruşturmasında Teknik Araçlarla İzleme (CMK 140)TedbirlerUyuşturucu Ticareti Dosyasında HTS/GSM Kayıtları Nasıl Delil Sayılır?TedbirlerTelefona ve Bilgisayara El Koyma: Süreler ve Geri AlmaTedbirlerUyuşturucu Ticareti Dosyasında Banka Hesap Hareketleri Neden İnceleniyor?Delil değerlendirmesiTanık Beyanına Dayalı Mahkûmiyet Tek Başına Yeterli mi?Delil değerlendirmesiUyuşturucu Davasında ‘Bana Ait Değil’ Savunması Nasıl İspatlanır?Delil değerlendirmesiWhatsApp Mesajları Mahkemede Delil Olur mu?Delil değerlendirmesiHash Eşleşmesi Neyi Kanıtlar, Neyi Kanıtlamaz?Delil değerlendirmesiUyuşturucu Ticareti Suçunun Unsurları: 188/3’teki Seçimlik HareketlerSavunmaKullanmak İçin Aldım, Ticaretten Yargılanıyorum: Vasıf DeğişikliğiSavunmaUyuşturucu Ticaretinde Teşebbüs ve Gönüllü VazgeçmeSavunmaUyuşturucu Ticareti Suçunda Tutuklama Şartları Nelerdir?SavunmaUyuşturucu Dosyalarında En Sık Yapılan HatalarCeza ve infazİlk Kez Uyuşturucu Ticaretinden Yargılanan Ne Ceza Alır?Ceza ve infazUyuşturucu Ticaretinden Ceza Alan Ne Kadar Yatar?Ceza ve infazUyuşturucu Ticaretinde Cezayı Azaltan HallerDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Ticareti (TCK 188)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Arama, El Koyma ve Dijital Delil (CMK 116-134)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Etkin Pişmanlık (TCK 192)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Hassas Terazi ve Paketleme DeliliDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: Miktar ve Kişisel Kullanım SınırıDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: Gözaltı (CMK 90-91)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Tutuklama (CMK 100-108)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: İstinaf ve Temyiz (CMK 272-308)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Müsadere ve El Koyma (TCK 54-55)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: İştirak, Örgüt, Zincirleme Suç ve Teşebbüs (TCK 37-43, 188/5)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: HTS, Tape ve Dijital Delil (CMK 134-138)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: İhbar, Gizli Tanık ve İfade Değişikliği (CMK 58, 148)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Suç Vasfı ve Ceza Türü Değişikliği (TCK 188, 191, 190; CMK 226)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Ticaretinde Tutuklama ve Tahliye Takvimi (CMK 100, 102, 109, 141)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Uyuşturucu Ticaretinde Hükümden Tahliyeye İnfaz Takvimi (5275 s.K.)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Kenevir Ekimi ve Esrar İmali (2313 s.K. 23/5, TCK 188)Diğer rehberlerTüm makaleler

Bölüm 13 — Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular

Gizli soruşturmacı, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka suretle delil elde edilememesi hâlinde hâkim kararıyla görevlendirilen, kimliği değiştirilebilen kamu görevlisidir (CMK 139/1-2); görevi suçu ve failini belirleyip delil toplamaktır, suç işleyemez ve kimseyi azmettiremez (139/5). Kışkırtıcı ajan ise suç işleme niyeti olmayan kişiyi suça teşvik eden görevlidir; bu yolla elde edilen delil adil yargılanma hakkını ihlal eder ve hükme esas alınamaz. Yargıtay, görevlilerin sanığı araçlarına davet edip uyuşturucu sormasını ve eroin satın almasını kişiyi başka türlü işlemeyeceği suça sevk etme sayarak beraat gerektiğine karar vermiştir (10. CD, E. 2021/17761, K. 2023/9387); ilk teklif sanıktan gelmişse kışkırtma yoktur (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760).

Gizli soruşturmacıya ya da alıcı rolündeki kolluğa satış, satışa arz olarak TCK 188/3 suçudur; ancak görevlilerin gerçek iradesi satın almak değil delil elde etmek olduğundan gerçek bir alım satım yoktur. Ceza Genel Kurulu’na göre ilk alımla suç ve delili ortaya çıkar; şüpheli yakalanmayıp tekrar alım yapılması ayrı suç oluşturmaz, kişinin ceza sorumluluğunu artıracak davranış hukuk devleti ve adil yargılanma hakkıyla bağdaşmaz ve zincirleme suç (TCK 43) uygulanamaz (E. 2014/462, K. 2015/135). Yargıtay, farklı tarihli alımlarda her eylem için ayrı hesap yapılıp en ağırına göre tek hüküm kurulmasını ister (10. CD, E. 2020/5755, K. 2020/4274). Alımlar arasında yeniden temin edildiğine ilişkin delil varsa durum değişebilir.

Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka suretle delil elde edilememesi hâlinde hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı kararıyla yapılır; savcı kararı derhâl hâkim onayına sunulur, hâkim yirmi dört saat içinde karar verir (CMK 135/1). Süre en çok iki ay, bir ay uzatılabilir; örgüt faaliyetinde her defasında bir ay, toplam üç ay daha (135/4). Dinleme yalnız katalog suçlarda yapılır: uyuşturucu imal ve ticareti (188) katalogdadır, kullanmak için bulundurma (191) değildir (135/8). Katalog dışı suç için yapılan dinleme ya da dinleme kaydının katalog dışı başka suçta kullanılması hukuka aykırıdır (5. CD, E. 2022/4752, K. 2024/2). Tanıklıktan çekinebilecek kişilerle iletişim kayda alınamaz (135/3).

Hayır. Dinleme konuşmanın içeriğini kayda alır (135/1); iletişimin tespiti, yani HTS, kimin kiminle, ne zaman, ne kadar süre ve hangi baz istasyonundan görüştüğünü gösterir, içerik vermez. İletişimin tespiti için soruşturmada hâkim ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı, kovuşturmada mahkeme kararı gerekir; savcı kararı yirmi dört saat içinde onaylanır (135/6). HTS tek başına uyuşturucu alışverişini göstermez; Yargıtay HTS kaydını fiziki takip, alıcıda ele geçen madde, teşhis ve diğer delillerle birlikte değerlendirir. Ayrıntı için HTS yazımıza bakın.

Evet. Teknik araçlarla izleme ve ses ya da görüntü kaydı için CMK 140 kararı gerekir; karar hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı tarafından verilir ve yirmi dört saat içinde onaylanır; süre üç hafta, bir hafta uzatılabilir; konutta uygulanamaz (140/2-5). Gizli soruşturmacı kararına dayanılarak, ayrıca 140 kararı alınmadan yapılan görüntü ve ses kaydı delil olarak değerlendirilemez (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). 2023’te eklenen cümleyle hâkim, 188 bakımından gizli soruşturmacının kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde kayıt yapmasına 139/4 kapsamında izin verebilir (7445 s.K.); bu tarihten önceki dosyalarda böyle bir izin verilemezdi (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760).

Duruşmada tartışılmayan delil hükme esas alınamaz (CMK 217/1). Yargıtay, tapelerin aslının ya da onaylı örneğinin dosyaya konulmasını, duruşmada okunup sanığa diyeceklerinin sorulmasını, sanık konuşmaları reddederse ses örneği alınıp Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi ya da uzman kurumdan ses analizi raporu alınmasını ve ses sanığa aitse konuşmaların somut olay ve olgularla tek tek örtüştürülmesini ister; bunlar yapılmadan kurulan hüküm eksik araştırmayla bozulur (10. CD, E. 2020/2657, K. 2021/12279). Sesin size ait olmadığını duruşmada açıkça söyleyip ses analizi talep etmeniz gerekir; müdafi talebi tutanağa geçirtir.

Hayır. Dışlamadan sonra kalan delillerin yeterliliği belirleyicidir. Yargıtay, kamera kaydı hukuka aykırı olduğu hâlde gizli soruşturmacı raporu, fiziki takip tutanağı, görevli beyanı ve kriminal rapora dayanan mahkûmiyeti onamıştır (8. CD, E. 2024/4649, K. 2026/760). Buna karşılık hüküm yalnız karar alınmamış izleme kaydına ve dinlenmemiş görevlilerin faaliyetine dayanıyorsa bozulur (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269); kışkırtma hâlinde ise elde edilen madde hükme esas alınamadığından sonuç beraattır (10. CD, E. 2022/1335, K. 2024/16351). Savunmada her delilin dayanağı ve dışlanması hâlinde geriye ne kaldığı ayrı ayrı gösterilir.

Soruşturmacının kimliği görev bittikten sonra da gizli tutulur; kovuşturmada tanık olarak dinlenmesi zorunluysa duruşmada hazır bulunma hakkına sahip olanlar olmadan ya da ses ve görüntüsü değiştirilerek özel ortamda dinlenir ve Tanık Koruma Kanunu’nun 9. maddesi kıyasen uygulanır (CMK 139/3). Yargıtay, alım yapan görevlilerin adli kolluk olup olmadığının sorulmasını ve 139/3 gözetilerek tanık olarak dinlenmesini ister; dinlenmeden kurulan hüküm bozulur (10. CD, E. 2019/6933, K. 2021/10269). Kimliği öğrenemezsiniz, ancak beyanına karşı soru sorma ve raporuyla karşılaştırma hakkınız vardır.

Kontrollü teslimat, organizatörleri, sermayedarları ve şebeke elemanlarını ortaya çıkarmak için yasa dışı mal ya da fonun denetim altında hareketine izin verilmesidir. Şartları 4208 sayılı Kanun’un 10. maddesinde sayılır: faaliyetin çok ciddi organize edilmiş olması, organizatörleri ve delilleri tespit için başka imkân bulunmaması, mal ya da fonların son yere kadar boşluksuz denetlenebilmesi, yeterli zaman, yurt dışına gidecek ya da transit geçecek mallarda talep eden devletin kovuşturma garantisi ve iade taahhüdü. Karar Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilir; izleme tehlikeye düşerse derhâl son verilir, yetki son verilen yer mahkemesine aittir (m. 11). Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki işlemler aynı maddelere göre Gümrük, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik tarafından yürütülür (5607 s.K. m. 21).

Dinleme, gizli soruşturmacı ve teknik izleme ile elde edilen deliller yalnız katalog suçların soruşturma ve kovuşturmasında kullanılabilir; gerekli değilse yok edilir (CMK 135/8, 139/6, 140/4). Yargıtay, 188 için alınan dinleme kararıyla elde edilen kayıtların katalog dışı görevi kötüye kullanma ve sırrın açıklanması suçlarının ispatında kullanılmasını hukuka aykırı bulmuş ve bu tutanaklar dışlanarak kalan delillerin değerlendirilmesini istemiştir (5. CD, E. 2022/4752, K. 2024/2). Tesadüfen elde edilen deliller için CMK 138’deki ayrı kural uygulanır.

Her aşamada: ifadede müdafiyle planlanmış biçimde, yazılı savunmada her delilin dayanağı ve hukuka aykırılık sebebi ayrı başlık altında, duruşmada tape okunması, ses analizi ve görevlilerin dinlenmesi talepleriyle, kanun yolunda ise hukuki sebep olarak (CMK 294). Mahkeme reddettiği delili gerekçesiyle göstermek zorundadır (230/1-b); hukuka aykırı delile dayanma kesin hukuka aykırılık olduğundan dilekçede yazılmasa da gözetilir (289/1-i), ancak açıkça yazılması incelemenin kapsamını güvence altına alır.

Hayır. İşaretlediğiniz seçenekler yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Dosya numarası, kimlik bilgisi ve tedbir kararı içeriği yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.

Av. Burakhan Çalışkan

Tedbir kararlarını ve kayıtları birlikte okuyalım

İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Gizli soruşturmacı alımına, dinleme ve kamera kaydına dayanan uyuşturucu ticareti dosyalarında delilin hukuka uygunluk denetimi, kışkırtıcı ajan itirazı, zincirleme suç ve eylem sayısı savunması, tape ve ses analizi talepleri ile kanun yolu dilekçelerini yürütüyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.

Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. İddianameyi, tedbir kararlarını ve varsa gizli soruşturmacı alım tutanağını aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.

Ofis

Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul

Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com

İletişim sayfası → · Danışma süreci →

Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Delilin hukuka uygunluğuna, dışlanmasına ve sübuta yalnızca mahkeme karar verir; her dosya kararları, tutanakları ve kayıtlarıyla ayrı okunur. Sayfa, tedbirlerden kaçınma ya da kolluğu yanıltma konusunda hiçbir bilgi içermez. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; güncel kanun metni esastır. Kararlar Yargı PRO üzerinden tam metinleri okunarak özetlenmiştir: CGK E. 2014/462, K. 2015/135 · 10. CD E. 2021/17761, K. 2023/9387 · 8. CD E. 2024/4649, K. 2026/760 · 10. CD E. 2019/6933, K. 2021/10269 · 10. CD E. 2020/2657, K. 2021/12279 · 10. CD E. 2020/5755, K. 2020/4274 · 20. CD E. 2019/3011, K. 2020/3035 · CMK 135, 139, 140 metni.

Arama ve el koyma için Arama, El Koyma ve Dijital Delil rehberimize, suçun çerçevesi için Uyuşturucu Ticareti (TCK 188) rehberimize bakabilirsiniz.

© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 8 Ekim 2026

Whatsapp
Burakhan Çalışkan
Burakhan Çalışkan
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?