Etkileşimli rehber · Ceza usulü

Uyuşturucu Dosyasında Müsadere ve El Koyma (TCK 54-55, CMK 127-131): Araç, Para, Telefon, Hesap ve İade

Uyuşturucu dosyasında yalnız madde değil, araç, nakit, cep telefonu, hassas terazi, banka hesabı ve bazen ev de muhafaza altına alınır. El koyma geçici bir tedbirdir ve hâkim kararına ya da yirmi dört saat içinde onaylanacak savcı emrine bağlıdır (CMK 127); araç, taşınmaz ve hesaba el koymaya yalnız hâkim karar verir (CMK 128). Müsadere ise hükümle verilen bir güvenlik tedbiridir: suçta kullanılan ya da suça tahsis edilen eşya iyiniyetli üçüncü kişiye ait değilse müsadere edilir (TCK 54), suçtan elde edilen kazanç ispatlanırsa alınır (TCK 55), uyuşturucunun kendisi her hâlde müsadere edilir (54/4). Yargıtay her eşyayı ayrı ayrı denetler: gizli bölmesi olmayan ve değeri satılan maddeyle orantısız araç iade edilir, suça münhasıran tahsis edildiği ispatlanamayan telefon iade edilir, suçtan elde edildiğine kuşku sınırlarını aşan delil bulunmayan para iade edilir. Bu sayfa; el konulan her bir eşya için hangi kuralın işlediğini, iadenin hangi aşamada ve nasıl isteneceğini ve hükümde müsaderenin hangi fıkraya dayanması gerektiğini kendi dosyanız üzerinden görmeniz için hazırlandı.

Önce durumunuzu seçin

0 506 976 23 55 WhatsApp’tan Yazın Randevu Alın

El koyma geçici, müsadere kesinEl koyma soruşturma ve kovuşturma boyunca delili ve müsadere konusu değeri korumak içindir; hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcı, savcıya ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılır ve hâkim kararı olmayan el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar (CMK 127). Eşyası alınan kişi her zaman hâkimden karar isteyebilir (127/4); muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya savcı, hâkim ya da mahkeme kararıyla geri verilir, ret kararına itiraz edilebilir (CMK 131). Müsadere ise ancak hükümle ve TCK 54 ya da 55’teki şartlar gerekçede gösterilerek verilir.

Araç ve telefon: tahsis ve orantıSuçta kullanılan eşya müsadere edilir; ama kullanılmış olmak yetmez, suçun işlenmesine tahsis edilmiş ya da kullanımı suç için belirleyici olmalıdır ve müsadere işlenen suça göre daha ağır sonuç doğuracaksa hakkaniyete aykırı sayılır (54/3). Yargıtay, uyuşturucu taşımak için yapılmış gizli bölmesi bulunmayan, bu amaçla özel olarak tahsis edilmemiş ve değeri satışa arz edilen maddeyle orantısız aracın müsaderesini bozup ruhsat sahibine iadesine karar vermiştir (10. CD, E. 2020/20135, K. 2021/3898). Cep telefonunun müsaderesi için suça münhasıran tahsis edildiğine dair yeterli ve kesin delil aranır; yoksa telefon ve SIM kart sahibine iade edilir (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504; E. 2021/14708, K. 2022/1079).

Para: suçtan elde edildiği ispatlanmalıKazanç müsaderesi suçun işlenmesiyle elde edilen, suçun konusunu oluşturan ya da suç için sağlanan menfaat üzerinde verilir (TCK 55). Üzerinde ya da araçta bulunan paranın uyuşturucu satışından elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan, kesin ve inandırıcı delil yoksa para müsadere edilemez, sahibine iade edilir; Yargıtay 3.515 lirayı bu gerekçeyle iade etmiş (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833), başka dosyada satıştan geldiği sabit 450 lirayı müsadere edip kalan 1.595 lirayı iade ettirmiştir (10. CD, E. 2020/950, K. 2021/8573). Müsadere kararında paranın kimden, nasıl ele geçirildiği ve ne suretle suçtan elde edildiği gerekçelendirilmelidir.

Bölüm 01 — Temel mantık

Müsadere ve el koyma nasıl okunur?

Üç soru vardır. Birincisi dayanak: el koyma hangi kararla yapıldı, onaylandı mı, araç ve hesap için hâkim kararı var mı? İkincisi nitelik: eşya suçun kendisi mi (madde), suçta kullanılan ya da suça tahsis edilen eşya mı (araç, terazi, telefon), yoksa suçtan elde edilen kazanç mı (para, hesap)? Üçüncüsü savunma: eşya iyiniyetli üçüncü kişiye mi ait, müsadere suça göre orantısız mı, paranın suçtan geldiği ispatlanmış mı? Sayfadaki her araç bu üç sorudan birine yanıt verir.

El koyma: karar, onay, iade

İspat aracı olarak yararlı görülen ya da müsadere konusu olabilecek malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır; rızayla teslim edilmezse el konulur ve kıymeti tespit edilir (CMK 123). El koymaya hâkim karar verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısı, savcıya ulaşılamayan hâlde kolluk amiri yazılı emir verebilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar, açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar; eşyasına el konulan kişi her zaman hâkimden karar isteyebilir, el koyma mağdura bildirilir (CMK 127). Taşınmaza, kara, deniz ve hava araçlarına, banka hesabına, hak ve alacaklara, kıymetli evraka, şirket payına ve kiralık kasaya el koymak için suçun işlendiğine ve değerin bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe, katalog suç (188 katalogdadır) ve yalnız hâkim kararı gerekir; suçtan elde edilen değere ilişkin MASAK gibi kurumlardan üç ay, uzatmayla beş ay içinde rapor alınır; karar tapuya, araç siciline ya da bankaya bildirilerek icra edilir (CMK 128). Muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya savcı, hâkim ya da mahkeme kararıyla geri verilir, ret kararına itiraz edilir (CMK 131).

Eşya müsaderesi: 54’ün altı fıkrası

Kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan, suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşya, iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla müsadere edilir; suçta kullanılmak üzere hazırlanan eşya ancak kamu güvenliği, kamu sağlığı ya da genel ahlak için tehlikeliyse müsadere edilir; eşya üzerinde iyiniyetli üçüncü kişi lehine sınırlı ayni hak varsa bu hak saklı tutulur (54/1). Eşya ortadan kaldırılmış, elden çıkarılmış ya da tüketilmişse değeri kadar para müsadere edilir (54/2). Suçta kullanılan eşyanın müsaderesi işlenen suça göre daha ağır sonuç doğuracak ve hakkaniyete aykırı olacaksa müsadereye hükmedilmeyebilir (54/3); Yargıtay bu fıkrayı TCK 3’teki orantılılık ilkesiyle birlikte okur ve zorunlu müsadere sisteminin istisnası sayar. Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, yani uyuşturucunun kendisi ve şahit numuneler her hâlde müsadere edilir (54/4). Bir şeyin yalnız bir kısmı müsadereye tabiyse ayrılabiliyorsa yalnız o kısım (54/5), birden fazla paydaşlı eşyada yalnız suça katılanın payı müsadere edilir (54/6). Hükümde maddenin 54/4’e, terazi ve ambalajın 54/1’e dayandırılması gerekir; fıkra karıştırılırsa Yargıtay düzeltir (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504).

Kazanç müsaderesi ve usul

Suçun işlenmesiyle elde edilen, suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesinden doğan kazançlar müsadere edilir; mağdura iade edilebiliyorsa müsadere değil iade yapılır (55/1). El konulamayan ya da teslim edilmeyen kazancın karşılığı olan değer müsadere edilir (55/2); eşyayı sonradan iktisap eden kişi iyiniyet korumasından yararlanıyorsa müsadere edilemez (55/3). Uyuşturucu dosyasında kazanç müsaderesinin konusu çoğunlukla üstte, evde ya da araçta ele geçen nakit ve hesaptaki paradır; Yargıtay paranın uyuşturucu satışından elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan, kesin ve inandırıcı delil arar ve müsadere kararında paranın kimden, nasıl ele geçirildiğinin ve ne suretle suçtan elde edildiğinin gerekçelendirilmesini ister (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833; 20. CD, E. 2018/2022, K. 2020/1418). Müsadere kural olarak esas hükümle birlikte verilir; kamu davası açılmamışsa ya da esasla birlikte karar verilmemişse savcı ya da katılan yetkili mahkemeye başvurur, iade edilmesi gereken eşya hakkında karar verilmemişse mahkeme re’sen ya da istem üzerine iadeye karar verir (CMK 256). Kesinleşmeden sonra ek kararla verilen müsadere kanun yoluna tabidir; 2016 sonrası kararlarda yol istinaftır (10. CD, E. 2021/12300, K. 2024/24576).

Bu sayfa hiçbir dosyanın sonucunu öngörmez; el konulan eşyanın müsaderesine ya da iadesine yalnızca savcılık, hâkim ve mahkeme karar verir. Sayfa, el koymadan kaçınma ya da malvarlığını gizleme konusunda hiçbir bilgi içermez; yalnız kanundaki şartların ve Yargıtay ölçütlerinin dosyada denetlenmesine yardım eder.

Bölüm 02 — Etkileşimli

Hangi durumdasınız?

Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, el konulan eşyanız için hangi kuralın işlediğini, iadenin hangi aşamada ve nasıl isteneceğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.

1. Dosya hangi aşamada?

2. El konulan ne?

3. Eşya kime ait?

4. Eşyanın suçla bağı ne?

5. El koyma kararı ve iade talebi?

6. Durumunuz?

6 soru bekliyor

Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya el koyma kararı, emanet kaydı ve hüküm fıkrasıyla ayrı okunur.

Bölüm 03 — Etkileşimli

Altı eksen: eşya nerede kurtulur, nerede gider?

El konulan eşya altı eksende denetlenir: dayanak, aidiyet, kullanım ve tahsis, orantılılık, kazanç ispatı ve usul. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin güvende, hangilerinin tartışmalı göründüğünü göstersin. Araç sonuç öngörmez; müsadereye ve iadeye yalnızca savcılık, hâkim ve mahkeme karar verir.

1. Dayanak: karar, onay, katalog

El koyma hâkim kararıyla mı, savcı ya da kolluk amiri emriyle mi yapıldı; emir yirmi dört saat içinde onaya sunulup kırk sekiz saat içinde onaylandı mı; araç, hesap ve taşınmaz için 128 kararı ve rapor var mı?

Nasıl denetlenir?

Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar (CMK 127/3); eşyası alınan kişi her zaman hâkimden karar isteyebilir (127/4). Araç, taşınmaz, hesap, hak ve alacaklara el koymak için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe, katalog suç ve yalnız hâkim kararı gerekir; değerin suçtan elde edildiğine ilişkin rapor üç ay, uzatmayla beş ay içinde alınır; karar sicile şerh ya da bankaya bildirimle icra edilir (CMK 128/1, 128/3-5, 128/9). Uyuşturucu imal ve ticareti 128 katalogundadır; kullanmak için bulundurma (191) değildir. Kararın ve onayın aslı dosyadan istenir; eksikse el koymanın kalktığı ve eşyanın iadesi gerektiği ileri sürülür. 7571 sayılı Kanun’la 2025’te eklenen hesabı askıya alma ve el koyma usulü (128/A) nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve kart suçları içindir, 188’de uygulanmaz.

2. Aidiyet: iyiniyetli üçüncü kişi

Eşya sanığa mı, haberi olmayan bir yakına mı, emanet veren bir üçüncü kişiye mi ait; üzerinde rehin ya da sınırlı ayni hak var mı; ortak mülkiyet mi?

Nasıl denetlenir?

Eşya müsaderesi yalnız iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmayan eşya üzerinde verilir (TCK 54/1); üçüncü kişi lehine sınırlı ayni hak varsa müsadere bu hak saklı kalarak verilir; paydaşlı eşyada yalnız suça katılanın payı müsadere edilir (54/6). Kayıt malikinin aracı emaneten verdiğini söylemesi ve sanığın bunu doğrulaması hâlinde Yargıtay aracı iyiniyetli üçüncü kişiye ait sayıp iadesini onamıştır (7. CD, E. 2019/8876, K. 2023/1646); buna karşılık araçta gizli bölme bulunması ve aynı tür suçtan daha önce iki tedbir şerhi olması hâlinde üçüncü kişinin iyiniyetinden söz edilemeyeceğine karar vermiştir (7. CD, E. 2023/14707, K. 2024/3797). Kayıt malikinin iyiniyetli olup olmadığı tanık beyanları alınarak araştırılmadan müsadere kararı verilemez (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029). Malen sorumlu üçüncü kişi müsadere kararına karşı kanun yoluna başvurabilir.

3. Kullanım ve tahsis: suça özgü mü, günlük mü?

Araç yalnız ulaşım için mi kullanıldı, yoksa uyuşturucu için gizli bölme yapılmış mı; telefon yalnız bu suçun iletişimine mi tahsis edilmiş; terazi ve ambalaj üzerinde madde kalıntısı var mı?

Nasıl denetlenir?

Müsadere için eşyanın suçta kullanılması ya da suça tahsis edilmesi gerekir (54/1); Yargıtay araçta uyuşturucu taşımak için yapılmış gizli bölüme rastlanmaması ve aracın bu amaçla özel olarak tahsis edilmemesi hâlinde müsaderenin daha ağır sonuç doğuracağını kabul ederek iade kararı vermiştir (10. CD, E. 2020/20135, K. 2021/3898). Cep telefonu için suça münhasıran tahsis edildiğine dair yeterli ve kesin delil aranır; telefonun suç tarihinde satış görüşmesinde kullanıldığı HTS ya da tape ile gösterilmemişse telefon ve SIM kart iade edilir (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504; E. 2021/14708, K. 2022/1079; E. 2020/2943, K. 2021/12843). Hassas terazi ve ambalajlar suçta kullanılan eşya olarak 54/1’e göre, uyuşturucu madde ve şahit numuneler 54/4’e göre müsadere edilir; terazi üzerindeki madde kalıntısı tahsisin en güçlü göstergesidir.

4. Orantılılık: müsadere suça göre ağır mı?

Müsadere edilecek aracın değeri ile satılan ya da taşınan maddenin miktarı ve değeri orantılı mı; müsadere işlenen suça göre daha ağır bir sonuç doğuracak mı?

Nasıl denetlenir?

Suçta kullanılan eşyanın müsaderesi işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracak ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacaksa müsadereye hükmedilmeyebilir (TCK 54/3); Yargıtay bu fıkrayı, suç işleyen hakkında fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunacağını söyleyen TCK 3/1 ile birlikte okuyarak zorunlu müsadere sisteminin yumuşatılmış istisnası sayar. Uyuşturucu ticaretinde kullanılan aracın suçun işlenmesini kolaylaştırmakla birlikte suç için zorunlu olmaması ve satışa arz edilen madde ile aracın değerinin orantılı olmaması hâlinde müsadere hakkaniyete aykırıdır; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine onama kaldırılıp araç ruhsat sahibine iade edilmiştir (10. CD, E. 2020/20135, K. 2021/3898). Mahkeme, ele geçen madde ile aracın suç tarihindeki değerlerini tespit edip orantıyı tartışmadan müsadere kararı veremez (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029). Kaçakçılıkta zulalı ve şerhli araçta orantı müsadere lehine değerlendirilmiştir (7. CD, E. 2023/14707, K. 2024/3797).

5. Kazanç ispatı: para suçtan mı geldi?

Üstte, evde, araçta ya da hesapta bulunan paranın uyuşturucu satışından elde edildiğine ilişkin kesin delil var mı; paranın maaş, satış, borç gibi belgeli bir kaynağı var mı; hüküm gerekçesi paranın kaynağını tartışıyor mu?

Nasıl denetlenir?

Kazanç müsaderesi suçun işlenmesiyle elde edilen ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaat üzerinde verilir (TCK 55/1). Yargıtay, sanıklardan ele geçen 3.515 liranın suçtan elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan delil bulunmadığından iadesine karar vermiş (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833); 125 liranın suçtan elde edildiğine ilişkin delil yokken müsaderesini bozmuş (10. CD, E. 2020/9943, K. 2021/10742); 450 liranın satıştan geldiği sabit olduğundan müsaderesini, kalan 1.595 liranın iadesini düzelterek onamıştır (10. CD, E. 2020/950, K. 2021/8573). Müsadere kararında paranın kimden, nasıl ele geçirildiği ve ne suretle suçtan elde edildiği gerekçelendirilmeli, 55 için talep ve gerekçe bulunmalıdır (20. CD, E. 2018/2022, K. 2020/1418). Alıcıdan alındığı tespit edilen seri numaralı ya da tutanaklı para ile alıcının ödediğini söylediği miktar satıştan gelmiş sayılır; bunun dışındaki nakit için maaş bordrosu, satış sözleşmesi, banka dekontu gibi kaynak belgeleri sunulur.

6. Usul: talep, gerekçe, kanun yolu

İade talebi CMK 131’e göre yapıldı mı, reddedildiyse itiraz edildi mi; hükümde her eşya için ayrı fıkra ve gerekçe var mı; hükümde karar verilmeyen eşya için 256 ya da ek karar yolu işletildi mi?

Nasıl denetlenir?

Muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya savcı, hâkim ya da mahkeme kararıyla re’sen ya da istem üzerine geri verilir; ret kararına itiraz edilebilir (CMK 131/1). Eşyası alınan kişi her zaman hâkimden karar isteyebilir (127/4). Müsadere esas hükümle birlikte, her eşya için dayanak fıkra ve gerekçe gösterilerek verilir; madde ve şahit numune 54/4, terazi ve ambalaj 54/1, para 55 (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504). Esasla birlikte karar verilmemişse savcı ya da katılan yetkili mahkemeye başvurur, iade edilmesi gereken eşya için mahkeme re’sen ya da istem üzerine karar verir (CMK 256). Kesinleşmeden sonra ek kararla verilen müsadere kanun yoluna tabidir; 2016 sonrası kararlar için yol istinaftır (10. CD, E. 2021/12300, K. 2024/24576). Eşya sahibi üçüncü kişi (malen sorumlu) kendi adına temyiz edebilir (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029). Müsadere kararı kesinleşmeden eşya satılamaz; satılmış ya da tüketilmişse değer müsaderesi gündeme gelir (54/2, 55/2).

Henüz işaretleme yapmadınız.

Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.

Birinci eksen el koymanın geçerliliğini, ikinci eksen iyiniyetli üçüncü kişi korumasını, üçüncü ve dördüncü eksen eşya müsaderesinin sınırlarını, beşinci eksen kazanç müsaderesinin ispatını, altıncı eksen talep ve kanun yolunu denetler. En sık yapılan iki hata, dava sonuna kadar iade talebi yapmamak ve üstte çıkan her parayı savunmasız bırakıp satıştan gelmiş gibi müsadere ettirmektir.

Bölüm 04 — Etkileşimli

Beş kural, beş ayrı soru

Eşya müsaderesi, kazanç müsaderesi, el koyma kararı, araç ve hesaba el koyma ile iade usulü aynı kurallara tabi değildir. Birine dokunun.

Her eşyanın kendi fıkrası vardır

Uyuşturucu ve şahit numuneler 54/4’e göre her hâlde, terazi ve ambalaj 54/1’e göre suçta kullanılan eşya olarak, araç ve telefon ancak tahsis ve orantı şartlarıyla, para ancak suçtan elde edildiği ispatlanırsa 55’e göre müsadere edilir. El koyma bu kararların verilmesine kadar süren geçici bir tedbirdir ve her aşamada iade istenebilir.

Bölüm 05 — Kontrol listesi

Eşyasına el konulan kişi için ilk adımlar

Bu liste aracına, parasına, telefonuna ya da hesabına el konulan şüpheli, sanık, yakınları ve eşya sahibi üçüncü kişiler içindir. Genel çerçeve için müsadere yazımıza, arama ve el koyma usulü için arama rehberimize bakın. Liste hukuki tavsiye değildir; her dosya kararları ve emanet kayıtlarıyla ayrıca okunur.

Yapılması gerekenler

Yapılmaması gerekenler

0 / 10 madde işaretlendi

0 506 976 23 55 WhatsApp’tan Yazın E-posta Gönderin

Bölüm 06 — Süreç haritası

El koymadan kesinleşmeye: altı aşama

Her aşamada ne olduğunu, kimin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.

Bölüm 07 — Etkileşimli araç

Müsadere ve iade denetim aracı

El konulan eşyayı seçin; aidiyet, kullanım, orantı, kazanç ispatı, el koyma kararı ve aşamayı işaretleyin. Araç o eşya için hangi fıkranın işlediğini, müsaderenin mi iadenin mi savunulabilir göründüğünü, dayanak kararları ve izlenecek usulü göstersin. Bu bir sonuç öngörüsü değildir; müsadereye ve iadeye yalnızca savcılık, hâkim ve mahkeme karar verir.

Dayanak	Konu	Kural
TCK 54/1	Eşya müsaderesi	Suçta kullanılan, tahsis edilen ya da suçtan doğan eşya · iyiniyetli üçüncü kişi hariç · sınırlı ayni hak saklı
TCK 54/2 · 55/2	Değer müsaderesi	Elden çıkan, tüketilen ya da el konulamayan eşya ve kazanç yerine değeri
TCK 54/3 · 3/1	Orantılılık	Müsadere suça göre daha ağır sonuç doğuracaksa hükmedilmeyebilir · zorunlu müsaderenin istisnası
TCK 54/4	Madde	Bulundurulması, taşınması, alım satımı suç olan eşya her hâlde · şahit numune dâhil
TCK 54/5-6	Kısım ve pay	Ayrılabilen kısım · paydaşlı eşyada yalnız suça katılanın payı
TCK 55/1-3	Kazanç müsaderesi	Elde edilen, konu olan, sağlanan menfaat · mağdura iade önceliği · iyiniyetli iktisap korunur
CMK 123	Muhafaza	Delil ya da müsadere konusu değer muhafaza altına alınır · rıza yoksa el koyma · kıymet tespiti
CMK 127	El koyma kararı	Hâkim · gecikmede savcı · ulaşılamazsa kolluk amiri · 24 saat onaya sunma, 48 saat karar · 127/4 her zaman hâkim
CMK 128	Araç, hesap, taşınmaz	Yalnız hâkim · 188 katalogda · somut delil + suçtan elde edilme · rapor 3 + 2 ay · şerh, bankaya bildirim
CMK 128/A (7571)	Hesap askıya alma	142/2-e, 158/1-f ve l, 245 için · uyuşturucu dosyasında uygulanmaz
CMK 131	İade	Muhafazaya gerek yok ya da müsadereye tabi değil → savcı, hâkim, mahkeme · ret → itiraz
CMK 256-259	Ayrı müsadere	Esasla birlikte karar yoksa başvuru · duruşma · kanun yolu · iade re’sen
CMK 286/2-f	Temyiz sınırı	Yalnız müsadereye ilişkin istinaf esastan ret kararları temyize kapalı
Y10CD 2020/20135 · 2021/3898	Araç orantı	Gizli bölme yok, tahsis yok, değer orantısız → iade
Y10CD 2020/5381 · 2020/5029	Araç iyiniyet	Kayıt malikinin iyiniyeti ve değer orantısı araştırılmadan müsadere olmaz
Y10CD 2019/1454 · 2020/833	Para	Suçtan elde edildiğine kuşku sınırlarını aşan delil yoksa iade
Y10CD 2021/19008 · 2023/9504	Telefon · fıkra	Münhasıran tahsis delili yoksa iade · madde 54/4, terazi ve ambalaj 54/1
Y10CD 2021/12300 · 2024/24576	Ek karar	Kesinleşmeden sonra verilen müsadere ek kararı istinafa tabi

Araç, işaretlediğiniz bilgileri kanundaki şartlar ve Yargıtay ölçütleriyle karşılaştırır; müsadere, iade ve orantılılık yalnızca mahkemenin değerlendirmesidir. “İade savunulabilir” sonucu eşyanın kendiliğinden geri verileceği anlamına gelmez; CMK 131 talebi, itiraz ve kanun yolu ayrıca işletilir. Araç el koymadan kaçınma ya da malvarlığı gizleme konusunda bilgi vermez.

Bölüm 08 — Yargıtay’dan altı senaryo

Hangi senaryodasınız?

Müsadere ve el koyma uyuşmazlıkları Yargıtay kararlarındaki altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta uygulanan fıkra, aranan şart ve en sık yapılan hata farklıdır; kararların tam metni Yargı PRO üzerinden okunarak özetlenmiştir.

Tipik görünüm

Sanığın kullandığı araçta arka koltuk sökülünce 16 gram esrar ve 20 ekstazi tablet bulundu; mahkeme aracı müsadere etti, Yargıtay onadı, Başsavcılık itiraz etti.

Kanun ne der

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, Başsavcılığın itirazını kabul ederek onamayı kaldırdı: müsadere bir güvenlik tedbiridir ve TCK 3/1’deki orantılılık ilkesi ile 54/3’teki hakkaniyet kuralı zorunlu müsadere sistemini yumuşatır; araç suçun işlenmesini kolaylaştırsa da suç için zorunlu değildir, araçta uyuşturucu taşımak için yapılmış gizli bölüm yoktur, araç bu amaçla özel olarak tahsis edilmemiştir ve satışa arz edilen madde ile aracın değeri orantısızdır; müsadere daha ağır sonuç doğuracağından hüküm “aracın ruhsat sahibine iadesine” biçiminde düzeltilerek onanmıştır (E. 2020/20135, K. 2021/3898, 24.03.2021).

Tuzak

Aracın değeri ile ele geçen maddenin değerini dosyaya tespit ettirmeden orantısızlık iddiasını soyut bırakmak.

Müsadere Nedir? Eşya ve Kazanç Müsaderesi Arasındaki Fark (TCK 54-55) →

Tipik görünüm

Uyuşturucu ele geçtiğinde aracı kullanan sanık aracı galericiden emanet aldığını söyledi; kayıt maliki aracı takasla başkalarına verdiğini, resmî satışın tamamlanmadığını anlattı. Mahkeme bu beyanları araştırmadan aracı müsadere etti.

Kanun ne der

Yargıtay, kayıt malikinin TCK 54 kapsamında iyiniyetli üçüncü kişi olup olmadığının ilgili kişilerin beyanları alınarak belirlenmesi ve orantılılık ilkesi gereği ele geçen madde ile aracın suç tarihindeki değerlerinin tespit edilip müsaderenin gerekip gerekmediğinin tartışılması gerektiğini belirterek malen sorumlu vekilinin temyizi üzerine hükmü bozdu (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029, 07.10.2020). Kaçakçılık dosyalarında da emaneten verilen kamyonetin iyiniyetli malike iadesi onanmış (7. CD, E. 2019/8876, K. 2023/1646), buna karşılık zulalı ve aynı suçtan iki şerhli araçta iyiniyet reddedilmiştir (7. CD, E. 2023/14707, K. 2024/3797).

Tuzak

Eşya sahibinin dosyaya malen sorumlu olarak girmemesi; iyiniyet, aracın ne zaman ve neden verildiğini gösteren belgelerle ispatlanır.

Aracıma El Konuldu, Nasıl Geri Alırım? →

Tipik görünüm

Üç ayrı tarihte satış iddiasıyla yargılanan sanıkların üstünde ve araçtaki montun cebinde toplam 3.515 lira bulundu; mahkeme parayı suçtan kazanılan gelir sayıp 55’e göre müsadere etti.

Kanun ne der

Yargıtay, paranın suçtan elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan delil bulunmadığını belirterek müsadereyi bozdu ve hükmü “3.515 liranın suçtan elde edildiğine ilişkin yeterli delil bulunmadığından sanıklara iadesine” biçiminde düzelterek onadı (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833, 11.02.2020). Aynı ölçütle 125 lira iade ettirilmiş (10. CD, E. 2020/9943, K. 2021/10742), satıştan geldiği sabit 450 lira müsadere edilip kalan 1.595 lira iade edilmiştir (10. CD, E. 2020/950, K. 2021/8573). Müsadere kararı paranın kimden, nasıl ele geçirildiğini ve ne suretle suçtan elde edildiğini gerekçelendirmelidir (20. CD, E. 2018/2022, K. 2020/1418).

Tuzak

Paranın kaynağını (maaş, satış, borç) belgelemeden ‘benim param’ demekle yetinmek.

Uyuşturucu Ticareti Dosyasında Banka Hesap Hareketleri Neden İnceleniyor? →

Tipik görünüm

Evinde madde, kalıntılı hassas terazi ve klipsli poşetler bulunan sanık ticaretten mahkûm oldu; mahkeme telefon ve SIM kartı ‘suçta kullanılması nedeniyle’ 54/1’e göre müsadere etti, madde ve teraziyi ise fıkraları karıştırarak yazdı.

Kanun ne der

Yargıtay, telefon ve SIM kartın suçun işlenmesinde tahsis edildiğine dair yeterli ve kesin delil bulunmadığından sahibine iadesine karar verilmesi gerektiğini belirtti; ayrıca uyuşturucu madde ve şahit numunelerin 54/4’e, tüm ambalajlar ile hassas terazinin 54/1’e göre müsadere edilmesi gerektiğini yazarak hükmü düzeltip onadı (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504, 06.11.2023). Münhasıran suça tahsis edilmemiş telefon ve suçtan elde edildiği ispatlanmayan 460 lira da başka dosyada iade ettirilmiştir (10. CD, E. 2021/14708, K. 2022/1079).

Tuzak

Telefonun incelenmesini (CMK 134) müsadereyle karıştırmak; inceleme bitince telefon delil olmaktan çıkar ve tahsis ispatlanmadıkça iade gerekir.

Telefona ve Bilgisayara El Koyma: Süreler ve Geri Alma →

Tipik görünüm

Evde 3,2 gram madde, üzerinde metamfetamin kalıntısı bulunan hassas terazi ve çok sayıda klipsli poşet bulundu; mahkeme hepsini tek kalemde ‘TCK 54/1-4’ diye yazdı; emanet kaydı da dosya nakledilince değişmişti.

Kanun ne der

Yargıtay, üretimi, bulundurulması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan uyuşturucu madde ile kriminal laboratuvardaki şahit numunelerin 54/4’e göre, suçta kullanılan ambalajlar ile hassas terazinin ise 54/1’e göre müsadere edilmesi gerektiğini ve hükümde güncel emanet kaydının yazılmasını belirterek hükmü düzeltti (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504). Şahit numunelerin müsaderesinin unutulması ve paranın 55 yerine 54’e dayandırılması da düzeltme sebebi olmuştur (20. CD, E. 2019/655, K. 2020/3818). Terazi üzerindeki kalıntı, terazinin suçta kullanıldığının en güçlü göstergesidir; kalıntı yoksa terazinin suçla bağı ayrıca tartışılır.

Tuzak

Terazi ve ambalajın müsaderesine itiraz etmeyip bunun ticaret vasfı için delil sayılmasına karşı savunma yapmamak.

Etkileşimli rehber: Hassas Terazi ve Paketleme Delili →

Tipik görünüm

Mahkûmiyet hükmünde telefon hakkında karar verilmedi; hüküm onanıp kesinleşti. Sanık telefonun iadesini isteyince mahkeme duruşma açmadan ek kararla telefonu ‘suçta kullanılması nedeniyle’ müsadere etti.

Kanun ne der

Yargıtay, asıl hükümde telefonla ilgili karar verilmediğini, iade talebi üzerine ek kararla müsadere verildiğini, CMK 256-258’e göre bu tür kararlara karşı kanun yolunun açık olduğunu ve kararın bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016’dan sonra verilmesi nedeniyle istinafa tabi olduğunu belirterek dosyayı incelemeden ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere iade etti (10. CD, E. 2021/12300, K. 2024/24576, 04.11.2024). Asıl hüküm temyize tabiyse müsadere kararı da temyize tabidir ve bu arada verilen iade ek kararı yok hükmündedir (10. CD, E. 2021/14708, K. 2022/1079).

Tuzak

Ek kararı ‘hüküm kesinleşti’ diye itirazsız bırakmak; ek karar kanun yoluna tabidir ve tahsis delili yoksa telefon iade edilir.

Etkileşimli rehber: İstinaf ve Temyiz (CMK 272-308) →

Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?

En çok yanlış bilinen sekiz cümle

Müsadere ve el koyma danışmalarında en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.

1. Uyuşturucu dosyasında el konulan her araç müsadere edilir.

Araç ancak suçta kullanılmış ya da suça tahsis edilmişse ve iyiniyetli üçüncü kişiye ait değilse müsadere edilir; gizli bölmesi olmayan, bu amaçla tahsis edilmemiş ve değeri maddeyle orantısız araç 54/3 gereği iade edilir (10. CD, E. 2020/20135, K. 2021/3898).

2. Üstte bulunan para, ticaret suçundan mahkûmiyet verilince kendiliğinden müsadere edilir.

Kazanç müsaderesi için paranın suçtan elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan, kesin ve inandırıcı delil gerekir; delil yoksa para iade edilir (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833). Müsadere kararı paranın kaynağını gerekçelendirmelidir.

3. Uyuşturucunun kendisi ve şahit numuneler, sanık beraat etse bile müsadere edilir.

Üretimi, bulundurulması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya her hâlde müsadere edilir (TCK 54/4); şahit numuneler de bu kapsamdadır ve unutulmaları düzeltme sebebidir (20. CD, E. 2019/655, K. 2020/3818).

4. Savcının el koyma emri hâkim onayı olmadan da süresiz geçerlidir.

Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur; hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar (CMK 127/3). Araç, hesap ve taşınmaz için ise yalnız hâkim karar verebilir (CMK 128/9).

5. Telefonun suçta kullanıldığı söylenince müsaderesi için başka delil gerekmez.

Yargıtay telefonun suça münhasıran tahsis edildiğine dair yeterli ve kesin delil arar; yoksa telefon ve SIM kart sahibine iade edilir (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504; E. 2021/14708, K. 2022/1079).

6. Eşya sahibi üçüncü kişi müsadere kararına karşı kendi adına kanun yoluna başvurabilir.

Malen sorumlu sıfatıyla eşya sahibi duruşmada dinlenir ve müsadere kararını kendi adına temyiz edebilir; Yargıtay malen sorumlu vekilinin temyizi üzerine araç müsaderesini bozmuştur (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029).

7. Hükümde unutulan eşya hakkında kesinleşmeden sonra verilen müsadere kararına itiraz edilemez.

Ek kararla verilen müsadere kanun yoluna tabidir; 2016 sonrası ek kararlar istinafa gider (10. CD, E. 2021/12300, K. 2024/24576). Hükümde karar verilmeyen eşya için CMK 256 başvurusu da yapılabilir.

8. Bloke konulan hesap üzerinde yapılan transferler geçersizdir ve ayrı suç oluşturabilir.

128 kararı bankaya bildirildikten sonra hesap üzerinde kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (128/5) ve kararın gereklerine aykırı davranış muhafaza görevini kötüye kullanma suçunu oluşturur (128/8, TCK 289).

Bölüm 10 — Videolu anlatım

Konuyu anlattığımız videolar

Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.

Telefon ve Bilgisayara El Koyulursa Ne Yapılmalı?

Uyuşturucu Dosyasında Aitlik (Evde, Arabada) Nasıl İspatlanır?

Uyuşturucu Ticareti Suçlamalarında Hassas Terazi

Uyuşturucu Ticareti Suçuyla Yakalandığınızda Haklarınız Nelerdir?

Uyuşturucu Suçundan Gözaltına Alınan Yakınınız İçin Ne Yapmalısınız?

Uyuşturucu Avukatları Dosyada Ne Yapmalıdır?

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Ceza Nasıl Belirlenir?

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Miktar Ne Kadar Önemlidir?

Bölüm 11 — Sözlük

Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar

Müsadere

Suçla bağlantılı eşya ya da kazancın mülkiyetinin hükümle devlete geçmesi; ceza değil güvenlik tedbiridir (TCK 54-55).

El koyma

Delil ya da müsadere konusu değerin soruşturma ve kovuşturma boyunca devlet elinde tutulması; geçici tedbirdir (CMK 123, 127, 128).

Muhafaza altına alma

Rızayla teslim edilen eşyanın alınması; rıza yoksa el koyma yapılır (CMK 123/2).

Eşya müsaderesi (54)

Suçta kullanılan, suça tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesi; iyiniyetli üçüncü kişi hariç.

Kazanç müsaderesi (55)

Suçla elde edilen, suçun konusu olan ya da suç için sağlanan maddi menfaatin ve dönüşen kazancın müsaderesi.

Değer müsaderesi (54/2, 55/2)

Eşya ya da kazanç elden çıkmış, tüketilmiş ya da el konulamamışsa karşılığı olan paranın müsaderesi.

İyiniyetli üçüncü kişi

Eşyanın suçta kullanılacağını bilmeyen ve bilmesi beklenmeyen malik; eşyası müsadere edilemez (54/1).

Malen sorumlu

Müsaderesi istenen eşyanın sahibi olan ve davaya katılıp kanun yoluna başvurabilen üçüncü kişi.

Tahsis

Eşyanın suçun işlenmesi için ayrılması ya da düzenlenmesi; araçta gizli bölme, yalnız satış için alınmış hat gibi.

Orantılılık (54/3, TCK 3/1)

Müsaderenin işlenen suça göre daha ağır sonuç doğurmaması gereği; zorunlu müsaderenin istisnası.

54/4 müsaderesi

Bulundurulması, taşınması, alım satımı suç olan eşyanın, hüküm ne olursa olsun müsaderesi; uyuşturucu ve şahit numune.

Şahit numune

Kriminal laboratuvarın analiz için ayırıp sakladığı madde örneği; 54/4’e göre müsadere edilir.

Onay (CMK 127/3)

Hâkim kararı olmadan yapılan el koymanın 24 saat içinde hâkime sunulması ve 48 saat içinde karara bağlanması; yoksa el koyma kalkar.

CMK 128 el koyması

Taşınmaz, araç, hesap, hak ve alacak, şirket payı gibi değerlere yalnız hâkim kararıyla, rapor alınarak el konulması.

İade (CMK 131)

Muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşyanın geri verilmesi; ret kararına itiraz edilebilir.

Ek karar

Hükümde unutulan eşya için kesinleşmeden sonra verilen müsadere ya da iade kararı; kanun yoluna tabidir (CMK 256-258).

Bölüm 12 — Okuma listesi

Müsadere, el koyma ve uyuşturucu dosyaları üzerine yazılarımız

Bu alandaki yazılarımız ve komşu konulara ilişkin seçilmiş başlıklar aşağıda. Genel çerçeve için müsadere yazısına ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.

Bölüm 13 — Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular

El koyma, delil olarak yararlı ya da müsadere konusu olabilecek eşya ve değerlerin soruşturma ve kovuşturma boyunca devlet elinde tutulmasıdır; geçici bir koruma tedbiridir ve hâkim kararına ya da yirmi dört saat içinde onaylanacak savcı emrine bağlıdır (CMK 123, 127). Müsadere ise hükümle verilen bir güvenlik tedbiridir: suçta kullanılan ya da suça tahsis edilen eşyanın (TCK 54) ya da suçtan elde edilen kazancın (TCK 55) mülkiyeti devlete geçer. El konulan her eşya müsadere edilmez; müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya dava bitmeden de geri verilir (CMK 131).

Soruşturmada aracın delil olarak muhafazasına gerek kalmadığı (fotoğraflandığı, kıymet takdirinin yapıldığı) ve müsadereye tabi olmayacağı gerekçesiyle CMK 131’e göre iade talep edilir; ret kararına itiraz edilir. Hükümde ise araç ancak suçta kullanılmış ya da suça tahsis edilmişse ve iyiniyetli üçüncü kişiye ait değilse müsadere edilir. Yargıtay, uyuşturucu taşımak için yapılmış gizli bölümü bulunmayan, bu amaçla tahsis edilmemiş ve değeri satışa arz edilen maddeyle orantısız aracın müsaderesini hakkaniyete aykırı bularak ruhsat sahibine iadesine karar vermiştir (10. CD, E. 2020/20135, K. 2021/3898); mahkeme aracın ve maddenin suç tarihindeki değerlerini tespit edip orantıyı tartışmak zorundadır (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029). Araca el koymaya yalnız hâkim karar verebilir ve karar araç siciline şerh edilir (CMK 128).

İyiniyetli üçüncü kişiye ait eşya müsadere edilemez (TCK 54/1). Kayıt maliki aracı emaneten verdiğini söylüyor ve sanık bunu doğruluyorsa, aksine delil yoksa araç iyiniyetli üçüncü kişiye ait sayılıp iade edilir (7. CD, E. 2019/8876, K. 2023/1646); buna karşılık araçta zula bulunması ve aynı tür suçtan önceki tedbir şerhleri iyiniyeti ortadan kaldırır (7. CD, E. 2023/14707, K. 2024/3797). Eşya sahibi malen sorumlu olarak davaya katılır, dinlenir ve müsadere kararını kendi adına temyiz edebilir (10. CD, E. 2020/5381, K. 2020/5029). Araç üzerinde rehin ya da ipotek varsa müsadere bu hak saklı kalarak verilir.

Ancak suçun işlenmesiyle elde edildiği ya da suçun işlenmesi için sağlandığı ispatlanırsa (TCK 55). Yargıtay paranın uyuşturucu satışından elde edildiğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan, kesin ve inandırıcı delil arar; delil yoksa para iade edilir (10. CD, E. 2019/1454, K. 2020/833: 3.515 lira iade; E. 2020/9943, K. 2021/10742: 125 lira iade). Alıcıdan alındığı tutanaklı para satıştan gelmiş sayılır, kalan kısım iade edilir (10. CD, E. 2020/950, K. 2021/8573: 450 lira müsadere, 1.595 lira iade). Maaş bordrosu, satış sözleşmesi, dekont gibi kaynak belgeleri dosyaya sunulmalıdır; müsadere kararında paranın kaynağı gerekçelendirilmelidir.

Telefon ancak suçta kullanıldığı ve suça münhasıran tahsis edildiği yeterli ve kesin delille gösterilirse müsadere edilir; aksi hâlde telefon ve SIM kart sahibine iade edilir (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504; E. 2021/14708, K. 2022/1079; E. 2020/2943, K. 2021/12843). Telefonun içindeki verilerin incelenmesi (CMK 134) ayrı bir işlemdir; inceleme tamamlanıp kopya alındığında telefonun delil olarak muhafazasına gerek kalmaz ve CMK 131’e göre iade istenir. Hükümde telefon hakkında karar verilmemişse ek karar ya da CMK 256 başvurusuyla iade istenir; ek kararla verilen müsadere istinafa tabidir.

Uyuşturucu dosyasında hesaba el koyma CMK 128’e göre yalnız hâkim kararıyla, suçun işlendiğine ve paranın bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve MASAK gibi kurumlardan alınan raporla yapılır; karar bankaya bildirilerek icra edilir. Karar sonrası hesabı boşaltmaya yönelik işlemler geçersizdir ve kararın gereklerine aykırılık muhafaza görevini kötüye kullanma suçunu oluşturur (128/5, 128/8). Hesaptaki paranın maaş, ticari gelir gibi belgeli kaynağı gösterilerek el koymanın kaldırılması ve iade talep edilir; mağdura ait olduğu anlaşılan para ona iade edilir (131/2). 7571 sayılı Kanun’la gelen kırk sekiz saatlik askıya alma usulü (128/A) dolandırıcılık ve kart suçları içindir, uyuşturucu dosyasında uygulanmaz.

Hassas terazi, ambalaj ve poşetler suçta kullanılan eşya olarak TCK 54/1’e göre müsadere edilir; uyuşturucu madde ve şahit numuneler ise 54/4’e göre her hâlde müsadere edilir. Yargıtay hükümde bu ayrımın doğru yazılmasını ister (10. CD, E. 2021/19008, K. 2023/9504). Terazi üzerindeki madde kalıntısı, terazinin suçta kullanıldığının en güçlü göstergesidir; kalıntı yoksa ve terazinin başka amaçla kullanıldığı gösterilebiliyorsa suçla bağı tartışılır. Terazinin ticaret vasfı bakımından delil değeri için hassas terazi rehberine bakın.

Suçta kullanılan eşya ve kazanç müsaderesi mahkûmiyete bağlıdır; beraat hâlinde araç, telefon ve para iade edilir. Ancak üretimi, bulundurulması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, yani uyuşturucu madde ve şahit numuneler hüküm ne olursa olsun müsadere edilir (TCK 54/4). Etkin pişmanlıkla ceza verilmesine yer olmadığı kararında da madde müsadere edilir.

Müsadere kararı verilmesi gereken hâllerde esasla birlikte karar verilmemişse savcı ya da katılan yetkili mahkemeye başvurur; iade edilmesi gereken eşya için mahkeme re’sen ya da istem üzerine iadeye karar verir (CMK 256). Bu başvuru üzerine duruşma açılır, eşya sahibi dinlenir ve verilen karar kanun yoluna tabidir (257-258). Kesinleşmeden sonra iade talebi üzerine duruşma açılmadan verilen müsadere ek kararı istinafa tabidir (10. CD, E. 2021/12300, K. 2024/24576); asıl hüküm temyize tabiyse müsadere kararı da temyize gider (10. CD, E. 2021/14708, K. 2022/1079).

Müsadere esas hükmün bir parçasıysa hükümle birlikte istinaf ve temyize konu olur; dilekçede yanlış fıkra, gerekçesizlik, iyiniyetli üçüncü kişi, orantısızlık (54/3) ve kazanç ispatı ayrı başlıklar olarak yazılır. Eşya sahibi üçüncü kişi kendi adına başvurabilir. Yalnız eşya ya da kazanç müsaderesine ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları temyiz edilemez (CMK 286/2-f); bu nedenle istinaf dilekçesi müsadere yönünden eksiksiz hazırlanır. Soruşturmada iade talebinin reddine itiraz yolu ayrıca açıktır (CMK 131/1).

Müsadere kararı kesinleşmeden eşya tasfiye edilemez; kesinleşince eşya devlete geçer. El konulan eşya kesinleşmeden önce bozulma ya da değer kaybı nedeniyle satılmışsa bedeli emanete alınır; karar iade yönünde kesinleşirse bedel sahibine ödenir. Eşya elden çıkmış, tüketilmiş ya da el konulamamışsa mahkeme eşyanın ya da kazancın değeri kadar paranın müsaderesine karar verir (54/2, 55/2). Haksız el koymadan doğan zarar için CMK 141’e göre tazminat istenebilir.

Hayır. İşaretlediğiniz seçenekler yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Plaka, hesap numarası ve emanet numarası yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.

Av. Burakhan Çalışkan

El koyma tutanağını ve emanet kaydını birlikte okuyalım

İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Uyuşturucu dosyalarında araç, para, telefon ve hesaba el koymaya itiraz, CMK 131 iade talepleri, malen sorumlu temsili, hükümde müsadere savunması ve kanun yolu dilekçelerini yürütüyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.

Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. El koyma tutanağını, emanet makbuzunu ve varsa hüküm fıkrasını aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.

0 506 976 23 55 WhatsApp’tan Yazın E-posta Gönderin

Ofis

Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul

Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com

İletişim sayfası → · Danışma süreci →

Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Müsadereye, iadeye ve orantılılığa yalnızca savcılık, hâkim ve mahkeme karar verir; her dosya kararları, tutanakları ve emanet kayıtlarıyla ayrı okunur. Sayfa, el koymadan kaçınma ya da malvarlığı gizleme konusunda hiçbir bilgi içermez. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; güncel kanun metni esastır. Kararlar Yargı PRO üzerinden tam metinleri okunarak özetlenmiştir: 10. CD E. 2020/20135, K. 2021/3898 · 10. CD E. 2020/5381, K. 2020/5029 · 10. CD E. 2019/1454, K. 2020/833 · 10. CD E. 2021/19008, K. 2023/9504 · 10. CD E. 2021/14708, K. 2022/1079 · 10. CD E. 2021/12300, K. 2024/24576 · TCK 54-55 · CMK 123, 127, 128, 131, 256.

Arama ve el koyma usulü için Arama, El Koyma ve Dijital Delil rehberimize, suçun çerçevesi için Uyuşturucu Ticareti (TCK 188) rehberimize bakabilirsiniz.