Basit dolandırıcılık (TCK 157) bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir, uzlaştırmaya tabidir ve dava zamanaşımı sekiz yıldır. Nitelikli dolandırıcılık (158) üç yıldan on yıla kadar hapis öngörür; e, f, j, k, l bentlerinde (kamu kurumu ya da banka zararına, bilişim ya da banka aracılığıyla, kredi, sigorta, kamu görevlisi ya da banka çalışanı kimliği) alt sınır dört yıldır ve adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz. 158 uzlaştırma kapsamı dışındadır, zamanaşımı on beş yıldır. 7571 sonrası her iki suç da asliye ceza mahkemesinde görülür. Fark, aynı olguda hangi bendin aranan şartı taşıdığına göre belirlenir; bu sayfadaki araç bu ayrımı gösterir.

Hayır. Bilişim sistemi aldatılamaz; 158/1-f için sistemin aldatma aracı olarak kullanılıp mağdurun kandırılması ve parayı ya da malı kendisinin vermesi gerekir (CGK, E. 2015/118, K. 2019/148). Mağdurun şifresi ya da kart bilgisi ele geçirilip para onun iradesi dışında çekildiyse bilişim yoluyla hırsızlık (142/2-e, beş yıldan on yıla) tartışılır; 2. Ceza Dairesi banka görevlisi kimliğiyle şifre alınıp EFT yapılan olayda bu vasfı benimsemiştir (2. CD, E. 2025/8759, K. 2025/15643). Kimse aldatılmamış ve başka suç oluşmamışsa 244/4 uygulanır. Sahte ilan, sahte site ya da sosyal medya üzerinden kandırılıp havale yapılması ise 158/1-f’dir (11. CD, E. 2021/17211, K. 2024/11892).

Hayır. Bankanın yalnız ödeme aracı olarak kullanılması nitelikli hâl değildir; bankanın güven veren konumunun hileye katılması (sahte dekont, sahte çek, sahte kredi onayı, banka adına işlem) gerekir. Yargıtay, telefonla kandırılan mağdurun havale yaptığı olayda 158/1-f’den kurulan hükmü bozup eylemin 157 kapsamında ve uzlaştırmaya tabi olduğunu belirtmiştir (15. CD, E. 2019/13369, K. 2020/4531). Aynı ilke PTT için 158/1-d’de geçerlidir (15. CD, E. 2017/32983, K. 2021/2993). Buna karşılık yetkisiz çek kullanılması bankanın araç olarak kullanılmasıdır ve ayrıca 204’ü oluşturur (CGK, E. 2015/118, K. 2019/148).

Tek başına hayır. Hile, mağdurun iradesini sakatlayan ve denetim olanağını ortadan kaldıran nitelikli yalandır; sözleşmeden doğan uyuşmazlık, ticari risk ve usulsüz işlem hukuki ihtilaftır. Ceza Genel Kurulu, aracı kurumdaki emir formu usulsüzlüğü ve borsa düşüşünden doğan zararda beraat kararını onamıştır (CGK, E. 2022/330, K. 2023/75). Ancak baştan ödeme niyeti bulunmadığı, sahte kimlik ya da sahte belge kullanıldığı iddia ediliyorsa bu olgular araştırılmadan hukuki ihtilaf gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilemez (11. CD, E. 2024/5392, K. 2025/4396). Tacir sıfatı ve ticari faaliyet varsa 158/1-h özgü suçu tartışılır.

7571 sayılı Kanunla 24 Aralık 2025’te değiştirilen 5235 sayılı Kanunun 12. maddesine göre nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkarılmıştır; bu tarihten sonra açılan 157 ve 158 davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. Ağır ceza mahkemesinde derdest olan davalarda görevsizlik kararı verilemez, bu davalar ağır cezada sonuçlandırılır (geçici m. 7). Görev, suçun kanundaki üst sınırına göre belirlenir; 158/3 artırımı ve 158/4 indirimi gözetilmez (m. 14). 7571 öncesi kararlarda 158/1-l ve phishing dosyalarında ağır ceza görevi kabul edilmişti (11. CD, E. 2021/37180, K. 2023/6742; 2. CD, E. 2024/5233, K. 2024/8532); bu içtihat yeni davalar için geçerli değildir.

Evet, ancak ek savunma hakkı vererek. İddianamede gösterilen fiilden farklı bir nitelendirme (157’den 158’e, 158’den 142/2-e’ye ya da 244/4’e) sanığa ek savunma hakkı tanınmadan yapılamaz (CMK 226); ek savunma alınmadan kurulan hüküm bozulur. Vasıf 157’ye dönerse uzlaştırma yapılmadan hüküm kurulamaz (CMK 253). Vasıf değişikliği cezanın alt sınırını, adli para cezasının hesabını, uzlaştırma ve zamanaşımı rejimini değiştirdiğinden savunma ilk celseden itibaren olası vasıfların tamamına göre hazırlanmalıdır.

Kişinin kendisini kamu görevlisi ya da banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi 158/1-l bendidir; 6763 sayılı Kanunla 2 Aralık 2016’da eklenmiş olup dört yıl alt sınır ve menfaatin iki katı adli para cezası kapsamındadır. Bu tarihten önceki eylemde emniyet müdürü kimliğiyle havale aldırmak 157 sayılmıştır (15. CD, E. 2017/6055, K. 2019/8800). Kamu görevlisiyle ilişkisi olduğunu, hatırı sayıldığını söyleyerek iş vaadiyle menfaat sağlamak ise 158/2’dir. Kimlik iddiasının aldatmada rol oynaması aranır.

Hayır. Dini inanç ve duyguların istismarı için dini söylemin mağdurun aldatılmasında belirleyici olması gerekir. Yargıtay muska, büyü ve dua karşılığı para alınan dosyalarda bendi uygulamıştır (15. CD, E. 2017/30742, K. 2021/477); karşı oylar her dini söylemin bendi oluşturmayacağını ve mağdurun denetim olanağının tartışılması gerektiğini vurgulamıştır (9. CD, E. 2024/6040, K. 2025/4997). Bent üç yıldan on yıla kadar hapis öngörür ve uzlaştırma kapsamı dışındadır; dini söylem aldatmada belirleyici değilse 157 tartışılır.

157 ve 158’deki suçların üç ya da daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (158/3). Birlikte işleme için üç kişinin fiilin icrasında birlikte hareket etmesi aranır; yalnız hesap sağlayan kişi yardım eden olabilir. 7589 ile eklenen 158/4’e göre iştirakin hesap, kart ya da bilgi vermekle sınırlı olması hâlinde ceza yarı indirilir; sıra temel ceza, 158/3, 158/4, 168 ve 62’dir (TCK 61). Görev ve zamanaşımı bu artırım ve indirimlerden etkilenmez. 158/4 için ayrı rehberimizde hesap aracı vardır.

Zamanaşımı suçun kanundaki üst sınırına göre hesaplanır; artırım ve indirimler gözetilmez (TCK 66/3). 157’nin üst sınırı beş yıl olduğundan sekiz yıl (66/1-e); 158, 142/2-e ve 244/4’ün üst sınırı beş yılı aştığından on beş yıldır (66/1-d). Teşebbüste tamamlanmış suçun cezası esas alınır. Zamanaşımı suçun işlendiği, zincirleme suçta son fiilin işlendiği günden başlar; iddianame, sorgu ve mahkûmiyet kararı gibi işlemler süreyi keser ve kesilme hâlinde süre en çok yarı oranında uzar (TCK 67). On sekiz yaşından küçükler için süreler kısalır.

Banka hesap hareketleri ve havale dekontları (bankanın yalnız ödeme kanalı olup olmadığı), mağdurun işlemi kendisinin yapıp yapmadığını gösteren banka log ve IP kayıtları (158/1-f ile 142/2-e ayrımı), mesajlaşma ve ilan kayıtları (hilenin yoğunluğu), sözleşme, fatura ve kısmi ödeme belgeleri (hukuki ihtilaf), ticaret sicili kaydı (tacir sıfatı), suç tarihini gösteren kayıtlar (158/1-l için 2 Aralık 2016 sınırı, zamanaşımı). Dijital delillerin elde edilme usulü ayrıca denetlenir; arama ve el koyma rehberimize bakın.

Hayır. Girdiğiniz seçenekler ve tutarlar yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Dosya numarası, kişi adı ve olay ayrıntısı yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.