Kısa cevap: Üsküdar cinsel suç avukatı, isnadın hangi maddeye dayandığını ve raporların nasıl üretildiğini inceler. Bu dosyalarda sonucu çoğu zaman bilirkişi raporu belirler; kanun bu raporun sınırını çizer ve tarafa kendi uzmanından bilimsel mütalaa alma hakkı tanır (CMK m.67/6).
Cinsel suç dosyalarında deliller çoğunlukla tek bir belgede toplanır: rapor. Adli tıp raporu, ruh sağlığı değerlendirmesi, dijital inceleme raporu. Üsküdar, Altunizade ve Çengelköy çevresinden gelen dosyalarda da tartışma çoğu kez bu raporun ne söylediği değil, nasıl ve hangi sınırlar içinde üretildiği üzerinden açılır.
Bu sayfada önce cinsel suç avukatının hangi dosyalara baktığını ve dosyanın hangi adımlardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: bilirkişi incelemesi, uzman mütalaası ve gözlem altına alınma. Genel usul başlıkları için ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bilirkişi incelemesi tamamlandığında, yeni inceleme istenmesi veya itiraz bildirilmesi için taraflara süre verilir; istem reddedilirse üç gün içinde gerekçeli karar verilir (CMK m.67/5). Dosyanızdaki raporu değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Cinsel Suç Avukatı Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz ve müstehcenlik iddiaları; ayrıca mağdur vekilliği, rapor ve mütalaa incelemesi, tedbire itiraz ve kanun yolları.
Savunmanın ilk işi nitelendirmedir: aynı olgu, mağdurun yaşına ve fiilin niteliğine göre farklı maddelere girebilir ve bu fark hem cezayı hem de usulü değiştirir. İkinci iş ise rapor denetimidir; çünkü bu dosyalarda hükmün dayanağı çoğu zaman bir uzmanlık belgesidir.
Cinsel Suç Dosyası Hangi Adımlarla Yürür?
Kısa cevap: Şikâyet veya ihbar, beyan ve muayene, bilirkişi incelemesi, rapora karşı süre, uzman mütalaası, iddianame, kovuşturma ve hüküm.
Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Tutuklama kararı verilen dosyalarda ilçe sınırları içindeki Paşakapısı Cezaevi için ayrı bir rehberimiz bulunmaktadır.
Bilirkişiye Ne Zaman Başvurulur, Kim Seçilir?
Kısa cevap: Yalnızca uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde. Hâkimlik mesleğinin hukukî bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz ve hukukçular ayrı bir uzmanlığı belgelemedikçe bilirkişi olamaz. Seçim bölge kurulu listesinden yapılır.
Rapor: Süre, Sınır ve Tarafların Hakları
Kısa cevap: Süre üç ayı geçemez (bir kez üç ay uzatılabilir). Rapor hukukî nitelendirme yapamaz. Taraflara itiraz ve yeni inceleme için süre verilir; ret kararı üç gün içinde gerekçeli olarak yazılır.
Bilirkişi raporu dosyaya nasıl girer, nasıl tartışılır?
Tablodaki m.67/3 satırı, uygulamada raporlara yöneltilen itirazların en sık dayanağıdır: rapor, teknik tespitle yetinmek yerine “fiilin sabit olduğu” ya da “beyanın samimi olduğu” gibi sonuçlara ulaşıyorsa, hâkimin alanına girmiş olur. Bu itirazın zamanında ve gerekçeli biçimde dosyaya girmesi, sonraki aşamalarda tartışmanın açık kalmasını sağlar.
Uzman Mütalaası: Savunmanın Kendi Bilimsel Görüşü
Kısa cevap: Taraflar, olayla ilgili olarak ya da rapor hakkında kendi uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (m.67/6). Bu uzman duruşmada dinlenebilir (m.68/3). Ancak sırf mütalaa için ek süre istenemez.
Bilirkişinin Reddi, Çekinmesi ve Ücreti
Kısa cevap: Hâkimin reddini gerektiren sebepler bilirkişi için de geçerlidir ve atanan bilirkişinin adı ret hakkı sahiplerine bildirilir. Soruşturmada savcının kabul etmediği ret istemini sulh ceza hâkimi inceler.
Gözlem Altına Alınma
Kısa cevap: Akıl hastalığı incelemesi için resmî sağlık kurumunda gözlem, uzman hekimin önerisi ve savcı ile müdafiin dinlenmesinden sonra karara bağlanır. Süre üç hafta, toplamda üç ayı geçemez ve karara itiraz infazı durdurur.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Cinsel saldırının temel hâli ile cinsel taciz asliye ceza mahkemesinin; nitelikli cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı ağır ceza mahkemesinin görev alanına girer. Soruşturma aşamasındaki koruma tedbirlerine sulh ceza hâkimliği karar verir. Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık uzmanlık testidir: rapora konu soru gerçekten teknik bilgi mi gerektiriyor, yoksa hukukî değerlendirme mi isteniyor.
İkincisi raporun sınırıdır; bilirkişi hukukî nitelendirme yapmış mı, kanıt değeri hakkında sonuç yazmış mı.
Üçüncüsü usuldür: bilirkişinin adı bildirilmiş mi, ret hakkı kullanılabilmiş mi, süreler aşılmış mı.
Dördüncüsü itiraz penceresidir; rapor tebliğ edildikten sonra verilen süre içinde itiraz ve yeni inceleme istemi sunulmuş mu.
Beşincisi karşı mütalaadır: rapor hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alınmış mı, bu uzmanın duruşmada dinlenmesi istenmiş mi.
Şüpheli, sanık, müdafi, katılan ve vekili; olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir ve bu uzmanın duruşmada dinlenmesini isteyebilir (CMK m.67/6, m.68/3). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üsküdar cinsel suç avukatı hangi dosyalara bakar?
Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz ve müstehcenlik iddialarına ilişkin dosyalarda şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yürütür. Rapor ve mütalaa incelemesi, tedbire itiraz ve kanun yolları da bu kapsamdadır.
Cinsel suç dosyası hangi adımlarla yürür?
Şikâyet veya ihbarla soruşturma başlar; beyan kanunun öngördüğü usulle alınır, gerekli hâllerde rapor düzenlenir. Bilirkişi incelemesi yapılır, taraflara itiraz için süre verilir, iddianame düzenlenir ve kovuşturma aşamasında deliller duruşmada tartışılır.
Bilirkişiye her konuda başvurulabilir mi?
Hayır. Bilirkişiye ancak çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde başvurulur. Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz (CMK m.63/1).
Bilirkişi raporunda hukukî değerlendirme yapılabilir mi?
Hayır. Bilirkişi, raporunda ve sözlü açıklamalarında uzmanlık gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkim tarafından yapılması gereken hukukî nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz (m.67/3). Bu sınırın aşılması rapora yönelik itirazın temel dayanaklarındandır.
Bilirkişiyi kim seçer?
Bilirkişiler, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak bilirkişilik bölge kurulunca hazırlanan listeden seçilir. Listede ilgili uzmanlık dalında bilirkişi yoksa diğer bölge listelerinden, orada da yoksa liste dışından görevlendirme yapılabilir (m.64).
Hukukçular bilirkişi olabilir mi?
Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduklarını belgelendirmedikçe bilirkişi olarak görevlendirilemez (m.63/1).
Kamu görevlisi bilirkişi olabilir mi?
Kanunların belirli konularda görevlendirdiği resmî bilirkişiler öncelikle atanır. Ancak kamu görevlileri, bağlı bulundukları kurumla ilgili davalarda bilirkişi olarak atanamaz (m.64/3).
Bilirkişi raporu ne kadar sürede verilmeli?
Kararda belirtilen süre işin niteliğine göre üç ayı geçemez. Özel sebepler zorunlu kıldığında bilirkişinin istemi üzerine, atayan merciin gerekçeli kararıyla en çok üç ay daha uzatılabilir (m.66/1).
Rapor süresinde verilmezse ne olur?
Süresinde rapor vermeyen bilirkişi hemen değiştirilebilir; o ana kadar yaptığı işlemleri açıklayan bir rapor sunar ve kendisine teslim edilen eşya ile belgeleri geri verir. Ayrıca ücret ve masraf ödenmemesine karar verilebilir (m.66/2).
Birden fazla bilirkişi atanmasını isteyebilir miyim?
Bilirkişi atanması ve gerekçe gösterilerek sayısının birden çok olarak saptanması hâkim veya mahkemeye aittir. Birden çok bilirkişi atanmasına ilişkin istemler reddedildiğinde de aynı biçimde karar verilir (m.63/2).
Rapora itiraz için süre verilir mi?
Evet. Bilirkişi incelemeleri tamamlandığında, yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için savcıya, katılana, şüpheli veya sanığa ve müdafie süre verilir. İstemler reddedilirse üç gün içinde gerekçeli karar verilir (m.67/5).
Uzman mütalaası nedir?
Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafi ya da kanunî temsilcinin, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporu hakkında kendi uzmanından aldığı bilimsel görüştür (m.67/6).
Uzman mütalaası için ek süre istenebilir mi?
Hayır. Kanun, sadece bu nedenle ayrıca süre istenemeyeceğini açıkça belirtmiştir (m.67/6). Bu nedenle mütalaanın duruşma takvimi gözetilerek önceden hazırlanması gerekir.
Mütalaayı hazırlayan uzman duruşmada dinlenir mi?
Evet. Bilimsel mütalaa hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesi hakkında da bilirkişinin dinlenmesine ilişkin hükümler uygulanır (m.68/3).
Bilirkişiyi reddedebilir miyim?
Hâkimin reddini gerektiren sebepler bilirkişi hakkında da geçerlidir. Savcı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık ile müdafi ret hakkını kullanabilir; reddi isteyen kişi nedenini ve dayandığı olguları göstermekle yükümlüdür (m.69).
Ret istemini kim inceler?
Ret istemini davayı görmekte olan hâkim veya mahkeme inceler. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısınca kabul edilmeyen ret istemi sulh ceza hâkimince incelenir (m.69/3).
Bilirkişinin adını önceden öğrenebilir miyim?
Hâkim veya mahkeme tarafından atanan bilirkişinin adı ve soyadı, engel sebepler olmadıkça ret hakkına sahip olanlara bildirilir (m.69/2).
Bilirkişi ücretini kim öder?
Bilirkişiye emek ve mesaisiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir; Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan ve her yıl güncellenen tarife esas alınır (m.72).
Gözlem altına alınma nedir?
Fiili işlediği yolunda kuvvetli şüpheler bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastası olup olmadığının saptanması için resmî bir sağlık kurumunda gözlem altına alınmasıdır. Uzman hekimin önerisi üzerine, savcı ve müdafi dinlendikten sonra karar verilir (m.74/1).
Gözlem ne kadar sürer?
Gözlem süresi üç haftayı geçemez. Sürenin yetmeyeceği anlaşılırsa resmî sağlık kurumunun istemi üzerine her seferinde üç haftayı geçmemek üzere ek süreler verilebilir; ancak sürelerin toplamı üç ayı geçemez (m.74/3).
Gözlem kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Gözlem altına alınma kararına karşı itiraz yoluna gidilebilir ve itiraz, kararın yerine getirilmesini durdurur (m.74/4). Müdafi yoksa baro tarafından müdafi görevlendirilir (m.74/2).
Üsküdar’daki cinsel suç dosyaları hangi mahkemede görülür?
Cinsel saldırının temel hâli ve cinsel taciz asliye ceza mahkemesinde; nitelikli cinsel saldırı ile çocukların cinsel istismarı ağır ceza mahkemesinde görülür. Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda cinsel suç dosyalarını takip etmektedir. Üsküdar, Altunizade, Çengelköy ve çevre mahallelerden gelen dosyalarda; isnadın nitelendirilmesinden bilirkişi raporlarının usul yönünden denetlenmesine, uzman mütalaası hazırlatılmasından gözlem altına alınma kararlarına itiraza kadar şüpheli, sanık ve mağdur taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.62-74)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.102-105, 226)
- 3/11/2016 tarihli 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu — bilirkişilik bölge kurulları, listeler ve raporun sınırına ilişkin değişiklikler
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
