İki grup: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar (mala zarar verme, kullanma hırsızlığı, huzur ve sükûnu bozma, haberleşmenin gizliliği, özel hayatın gizliliği, taklit ürün gibi) ve şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda sayılan suçlar: kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç 86 ve 88), taksirle yaralama (89), tehdit (106/1), konut dokunulmazlığının ihlali (116), iş ve çalışma hürriyetinin ihlali (117/1, 119/1-c), hırsızlık (141), güveni kötüye kullanma (155), dolandırıcılık (157), suç eşyasının satın alınması (165), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (234), ticari sır (239) (253/1-a, b). Suça sürüklenen çocuklarda mağdur gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisiyse üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar da kapsamdadır (253/1-c). Nitelikli hâller (86/3, 106/2, 142, 158) kapsam dışıdır.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (cinsel saldırı, sarkıntılık, çocuğun cinsel istismarı, cinsel taciz), ısrarlı takip (123/A) ve 7571 sayılı Kanun’la (RG 25.12.2025) hakaret (125) şikâyete bağlı olsa bile kapsam dışıdır (253/3). Hakaret önödemeye bağlanmıştır; kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret (125/3-a) ise önödemenin de dışındadır. Kapsamdaki bir suç kapsam dışı bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaştırma uygulanmaz; ancak birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç için uygulanır (253/3, 7571). Farklı mağdurlara karşı işlenen suçlarda engel yoktur.

Üç gün. Şüpheli, mağdur ya da suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (253/4). Teklif uzlaştırmacı tarafından, reşit olmayan ya da kısıtlıysa kanuni temsilcisine yapılır; ulaşılamayan tarafa açıklamalı tebligat ya da istinabe yoluyla teklif yapılabilir. Üç gün geçtikten sonra da taraflar iddianame düzenlenene kadar doğrudan anlaşıp belgeyi savcılığa sunabilir.

Uzlaştırmacı, dosya belgelerinin örneği kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır; uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir, yani toplam en çok yetmiş gün (253/12). Sürenin aşılması uzlaşmayı geçersiz kılmaz. Teklif tarihinden itibaren dava zamanaşımı ve şikâyet süresi durur; erteleme ve HAGB süresince de zamanaşımı işlemez.

Hayır. Uzlaşma teklifini kabul etmek ikrar değildir; müzakerede yapılan açıklamalar delil olarak kullanılamaz. Uzlaşma mahkûmiyet olmadığından adli sicile işlemez; soruşturmada verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve kovuşturmada verilen düşme kararı ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnız yargı organlarınca sorulabilir. Teklifi reddetmek de aleyhe delil değildir; yargılama olağan şekilde devam eder.

Para şart değildir. Edim; maddi ya da manevi zararın tamamen ya da kısmen tazmini, eski hâle getirme, özür dileme, kamuya yararlı bir kuruma bağış, bir işin görülmesi ya da mağdurun kabul ettiği hukuka uygun başka bir yükümlülük olabilir; edimsiz uzlaşma da mümkündür. Edimin hukuka ve ahlaka aykırı ya da imkânsız olmaması gerekir; tutar, vade, taksit ve ödeme şekli uzlaşma belgesine açıkça yazılır. Savcı ya da hâkim, uzlaşmanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığını ve edimin hukuka uygunluğunu denetler.

Edim derhal yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada davanın düşmesine karar verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış, taksite bağlanmış ya da süreklilik gösteriyorsa soruşturmada 171’deki şartlar aranmaksızın kamu davasının açılmasının ertelenmesine, kovuşturmada 231’deki şartlar aranmaksızın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir; erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Edim tamamlanınca KYOK ya da düşme kararı verilir; yerine getirilmezse kamu davası açılır ya da yargılamaya kaldığı yerden devam edilir (253/19, 254/2).

Uzlaşma belgesi, yerine getirilmeyen edim bakımından icra ilâmı hükmündedir (253/19): mağdur doğrudan icra takibi başlatabilir. Ayrıca ceza dosyası geri açılır; soruşturmada kamu davası açılır, kovuşturmada yargılamaya kaldığı yerden devam edilir ve geri bırakılan hüküm açıklanır. Ödenen kısım mahsup edilir; sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmaz. Bu nedenle taksit takvimi ve ödeme şekli belgeye açıkça yazılmalı, her ödeme dekontla belgelenmelidir.

Yalnız uzlaşma sırasında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararlar için. Anayasa Mahkemesi, uzlaşmadan sonra tazminat davası açılmasını mutlak olarak yasaklayan kuralı mahkemeye erişim hakkına ve ölçülülüğe aykırı bularak iptal etti (E. 2023/43, K. 2023/141, 26.7.2023; RG 18.10.2023); 7531 sayılı Kanun’la (RG 14.11.2024) 253/19 yeniden düzenlendi. Uzlaşmada belirlenen ve karşılanan zararlar için dava açılamaz; maluliyet gibi sonradan belirlenen zararlar için açılabilir. Belgeye ‘tespit edilemeyen zararlar saklıdır’ kaydı konulması ispatı kolaylaştırır.

Kapsamdaki suçta uzlaştırma, kamu davasının açılmasından önce yerine getirilmesi gereken bir şarttır. Dava açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (254/1); göndermeden hüküm kurarsa Yargıtay bu eksikliği bozma sebebi sayar. Suç vasfı yargılama sırasında kapsamdaki bir suça dönüşürse (nitelikli dolandırıcılıktan basit dolandırıcılığa) mahkeme bu aşamada da büroya gönderir. Kovuşturmada uzlaşma sağlanırsa derhal edimde düşme, taksitli edimde HAGB kararı verilir (254/2).

Uzlaştırma, kapsamdaki suçlarda şüpheli ile mağdurun uzlaştırmacı aracılığıyla iki taraflı anlaşmasıdır; sonucu KYOK, düşme, erteleme ya da HAGB’dir. Önödeme (TCK 75), uzlaşma kapsamı dışında kalan ve yalnız adli para ya da üst sınırı altı ayı aşmayan hapis gerektiren suçlarda savcının hesapladığı tutarın on gün içinde devlete ödenmesidir; mağdurla anlaşma değildir, 7571 ile hakaret buraya bağlanmıştır, beş yıl içinde tekrarda miktar yarı oranında artar. Şikâyetten vazgeçme (TCK 73), şikâyete bağlı suçta mağdurun tek taraflı iradesiyle davanın düşmesidir; edim gerekmez, kovuşturmada sanığın kabulü aranır ve kapsam dışı şikâyete bağlı suçlarda (cinsel taciz) tek yoldur.

Hayır. Girdiğiniz seçenekler ve tarihler yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Dosya numarası ve kimlik bilgisi yazmadan görüşme talep edebilirsiniz.