Alkollü Araç Kullanma Savunma Dilekçesi Örneği (TCK 179/3)

Kısa cevap: Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi, TCK m. 179/3 kapsamında iddianame alan sürücünün suçun unsurlarına, alkol ölçümünün usulüne ve ceza seçeneklerine ilişkin itirazlarını yazılı olarak mahkemeye sunduğu belgedir. Basit yargılama usulünde iddianamenin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilir; 1,00 promilin üzerindeki ölçümlerde savunmanın ağırlığı ölçümün güvenilirliği, araç kullanma fiili ve HAGB, erteleme ya da adli para cezası taleplerindedir.

  • TCK m. 179/3 altı aydan iki yıla kadar hapis öngörür (7550 sayılı Kanun, 4.6.2025).
  • KTK m. 48/6, 1,00 promilin üzerindeki sürücü için TCK m. 179/3’ün uygulanacağını açıkça düzenler.
  • Yargıtay 4. Ceza Dairesi, alkol tespiti bulunmayan bir dosyada ikrara rağmen mahkûmiyet kurulamayacağını kabul etmiştir.
  • Basit yargılamada savunma iki hafta içinde yazılı verilir ve mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir.

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi, çoğu dosyada duruşma hiç açılmadan karar verildiği için sürücünün mahkemeye ulaşan tek yazılı anlatımıdır. Bu yazı savunma gerekçelerini açıklar ve doldurulabilir bir örnek sunar. Cezanın ayrıntısı için alkollü araç kullanma cezası yazımıza bakabilirsiniz.

İddianame tebliğ edildiyse iki haftalık süreyi kaçırmayın

Basit yargılama usulünde yazılı savunma süresi iki haftadır; süre dolunca mahkeme duruşma yapmadan karar verebilir. Kamera kayıtları da zamanla silinebilir.

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi ne zaman ve nereye verilir?

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi, iddianameyi kabul eden asliye ceza mahkemesine verilir. Mahkeme basit yargılama usulünü uygularsa iddianame sanığa tebliğ edilir ve CMK m. 251/2 uyarınca savunmanın iki hafta içinde yazılı olarak bildirilmesi istenir; bu süre geçince duruşma yapılmadan hüküm kurulabilir.

İddianameden önce de savunma imkânı vardır. Üst sınır üç yılı aşmadığından savcı, şartları varsa CMK m. 171/2 uyarınca kamu davasının açılmasını beş yıl erteleyebilir. Erteleme verilmezse suç, CMK m. 250/1-a-3 uyarınca seri muhakeme usulü kapsamındadır ve müdafi huzurunda kabul edilen teklifte ceza yarı oranında indirilir.

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesinde dikkat edilecek altı nokta infografiği

TCK 179/3 suçu nedir, cezası ne kadar?

Alkollü araç kullanma suçu, alkol, uyuşturucu madde veya başka bir nedenle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olan kişinin araç kullanmasıyla oluşan trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçudur. TCK m. 179/3 bu fiil için altı aydan iki yıla kadar hapis öngörür; idari para cezası ise ayrıca KTK m. 48 uyarınca uygulanır.

Kanun metni şöyledir: “Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” (TCK m. 179/3)

7550 sayılı Kanun’dan (RG 4.6.2025) önce ceza üç aydan iki yıla kadar hapisti; 4.6.2025’ten önceki fiillerde TCK m. 7/2 gereği lehe kanun uygulanır. İdari yaptırım ile suç arasındaki ilişki:

PROMİL DEĞERİNE GÖRE İDARİ VE CEZAİ SONUÇ (KTK M. 48, TCK M. 179/3)
Durum İdari sonuç (KTK m. 48) Ceza boyutu
Hususi otomobilde 0,50 promilin üzerinde, kaza yok 25.000 TL idari para cezası, 6 ay ehliyet geri alma Kural olarak yalnız idari yaptırım
1,00 promilin üzerinde 25.000 TL ve 6 ay (beş yılda ikincide 50.000 TL, 2 yıl) KTK m. 48/6 uyarınca TCK m. 179/3: 6 ay-2 yıl hapis
0,50 promilin üzerinde kazaya sebebiyet (ticari araçta 0,20) 25.000 TL ve 6 ay TCK’nın ilgili hükümleri ayrıca uygulanır (KTK m. 48/7)
Ölçüm yaptırmayı reddetme 150.000 TL, 5 yıl ehliyet geri alma (KTK m. 48/9) Başka delille alkol tespit edilirse TCK m. 179/3 gündeme gelebilir

Tutarlar 7574 sayılı Kanun’la (RG 27.2.2026) belirlenmiştir (KTK m. 48). Ayrıntı için alkollü araç kullanmada kaç promil sınırı uygulandığını anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

Alkollü araç kullanma suçunda somut tehlike şartı aranır mı?

Hayır, alkollü araç kullanma suçunda TCK m. 179/3 başkasının hayatı, sağlığı veya malı için somut bir tehlike doğmasını aramaz; yolun boş olması veya kimsenin zarar görmemesi sonucu değiştirmez. Aranan, sürücünün emniyetli araç kullanma yeteneğini yitirmiş olmasıdır; bu kayıp 1,00 promilin üzerinde kanunen ve bilimsel olarak kabul edilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 11.10.2023 tarihli, 2023/4757 Esas, 2023/3899 Karar sayılı kararı, 1,15 promil alkollü sürücünün mahkûmiyetini onarken Adli Tıp Kurumu raporlarına dayanan şu ayrımı aktarmıştır: güvenli sürüş yeteneğinin kaybı ancak dikkat, algı, denge, refleks ve koordinasyonu ölçen ayrıntılı muayeneyle belirlenebilir; böyle bir tespit yapılmamış olsa bile “100 promilden [1,00 promil] yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği” belirtilmiştir (fiil 7550 sayılı Kanun öncesine aittir).

Ölçüm 1,00 promil veya altındaysa ve kaza yoksa, tıbbi muayene bulunmayan dosyada yetenek kaybının ispatlanmadığı ileri sürülebilir; bu hâlde KTK m. 48/5’teki idari yaptırım kalır.

Alkolmetre veya kan tahlili usulüne nasıl itiraz edilir?

Alkol ölçümüne itiraz, alkolmetre veya kan tahlili sonucunun hangi cihazla, hangi saatte ve hangi belgeyle yapıldığının denetlenmesidir. KTK m. 48/2 tespitin kollukça teknik cihaz veya test kitiyle yapılacağını, m. 48/3 ise itiraz eden kazaya karışmış sürücüden kan veya benzeri örnek alınacağını düzenler.

Dosyada ölçüm fişinin aslı, cihazın seri numarası, kalibrasyon belgesi ve durdurma ile ölçüm saatlerini ayrı gösteren tutanak aranmalıdır. Kan alınmışsa işlemin tabip veya sağlık mesleği mensubu tarafından yapılması gerekir; KTK m. 48/3, bu işlemde CMK m. 75’in beşinci fıkrası hariç uygulanacağını belirtir (CMK m. 75).

Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 14.10.2020 tarihli, 2016/16585 Esas, 2020/12004 Karar sayılı kararı, sanığın alkollü olduğunu söylemesine rağmen dosyada alkol tespiti bulunmayan olayda, yasal sınırın üzerinde alkollü olduğuna dair kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden beraat yerine mahkûmiyet kurulmasının hukuka aykırı olduğunu kabul ederek hükmü bozmuştur. Ölçümü reddetmek ise savunma yöntemi değildir: KTK m. 48/9’un yaptırımı 150.000 TL ve beş yıl ehliyet geri almadır.

Promil hesabı savunmada nasıl kullanılır?

Promil hesabı, ölçüm saatindeki değerden araç kullanma anındaki alkol düzeyine ulaşma çabasıdır. Kanun ölçülen değeri esas alır; ancak saatler sonra yapılan veya sınıra çok yakın ölçümlerde zaman farkı tartışılabilir. Bu hesap, saatler tutanakla kanıtlanabiliyorsa anlamlıdır ve aleyhe de sonuç verebilir.

Yargıtay kararlarında aktarılan Adli Tıp kabulüne göre kandaki alkol saatte ortalama 0,15 promil düşer. Örnek açıklayıcıdır:

AÇIKLAYICI ÖRNEK: ÖLÇÜM SAATİ İLE SÜRÜŞ SAATİ ARASINDAKİ FARK
Senaryo Ölçüm Geriye dönük tahmin Savunmaya etkisi
Kaza 23.00, ölçüm 01.00 0,90 promil 0,90 + (2 saat × 0,15) = 1,20 promil Aleyhe: sürüş anında 1,00 eşiği aşılmış sayılabilir
Durdurma 23.00, ölçüm 23.10, son içki 22.50 1,04 promil Son içkiden 20 dakika sonra ölçüm; geriye hesap anlamsız Lehe tartışma: alkolün kana geçişi sürüyorsa sürüş anındaki değer daha düşük olabilir

Araç kullanmadığını savunmak işe yarar mı?

Araç kullanmadığı savunması, TCK m. 179/3’ün temel unsuru olan “araç kullanma” fiilini hedef aldığı için güçlüdür; ancak ilk ifadeden itibaren tutarlı olmalı ve tanık, kamera kaydı veya tutanakla desteklenmelidir. Yargılamada sonradan ortaya çıkan anlatım ise mahkemece suçtan kurtulma amaçlı sayılabilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 12.09.2023 tarihli, 2023/4381 Esas, 2023/2816 Karar sayılı kararı bu riski gösterir: sanık kolluk ifadesinde araçla seyir hâlinde durdurulduğunu kabul etmiş, yargılamada ise aracı arkadaşının getirdiğini ve araçta uyurken yakalandığını ileri sürmüştür. Yerel mahkeme bu savunmayı hayatın olağan akışına aykırı bulmuş, Yargıtay da tanık dinletme talebinin bozma sonrası yenilenmemesini dikkate alarak mahkûmiyeti onamıştır (fiil 7550 sayılı Kanun öncesine aittir).

Tanık dinletme talebi her aşamada, özellikle karar duruşmasında yenilenmelidir; ilk ifadede yer almayan “aracı ben kullanmadım” iddiasının ikna gücü düşüktür.

HAGB, erteleme ve adli para cezası talepleri nasıl yazılır?

Kısa Cevap: Ceza seçenekleri dilekçede sıralı ve şartlı talep olarak yazılır: önce beraat, sonra alt sınırdan ceza ve takdiri indirim, ardından HAGB, olmazsa adli para cezasına çevirme veya erteleme. Bu talepler birbirinin alternatifidir; HAGB verilen hükümde hapis cezası CMK m. 231/7 uyarınca ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için CMK m. 231/5-6, iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası, kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet bulunmamasını ve yeniden suç işlenmeyeceği kanaatini arar; 7589 sayılı Kanun’la denetim süresi beş yıldır. Basit yargılamada HAGB, CMK m. 251/4 gereği sanığın yazılı olarak karşı çıkmaması şartına bağlıdır; dilekçede bu açıkça yazılmalıdır.

HAGB yoksa bir yıl veya daha az ceza TCK m. 49/2 uyarınca kısa süreli hapistir ve TCK m. 50/1-a ile adli para cezasına çevrilebilir; günlüğü 100-500 TL’dir (TCK m. 52/2). İki yıla kadar hapis TCK m. 51 şartlarıyla ertelenebilir. Örnek hesap:

AÇIKLAYICI ÖRNEK HESAP: ALT SINIRDAN CEZA VE İNDİRİMLER
Aşama Dayanak Sonuç
Temel ceza (alt sınır) TCK m. 179/3, 61 6 ay hapis
Takdiri indirim (1/6) TCK m. 62 5 ay (150 gün)
Basit yargılama indirimi (1/4) CMK m. 251/3 3 ay 22 gün (112 gün)
Adli para cezasına çevirme, günlüğü 100 TL TCK m. 50/1-a, 52/2 112 gün × 100 TL = 11.200 TL

HAGB’de hüküm beş yıl hukuki sonuç doğurmaz, ancak bu sürede kasıtlı yeni suç işlenirse açıklanır; adli para cezası ise ödenmekle infaz edilen kesin bir mahkûmiyettir.

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi örneği

Aşağıdaki örnek, basit yargılama usulünde iddianameye karşı verilecek yazılı savunma için genel bir taslaktır. Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulmalı, uymayan paragraflar çıkarılmalıdır. Somut dosya incelenmeden olduğu gibi kullanılan bir örnek, lehe talepleri eksik bırakabilir veya aleyhe beyan içerebilir.

[ŞEHİR] [..]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE

DOSYA NO: [20..]/[….] Esas

SANIK: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: [………..] – Adres: […..]

SUÇ: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m. 179/3) – SUÇ TARİHİ: [GG.AA.YYYY]

KONU: Basit yargılama usulünde tebliğ edilen iddianameye karşı CMK m. 251/2 uyarınca yazılı savunmamın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. [Tarih] günü saat [..:..] sularında [yer] mevkiinde durduruldum. Tutanakta ölçüm saati [..:..], sonuç [x,xx] promildir. Ölçüm fişinin aslı, cihazın seri numarası ve kalibrasyon belgesi dosyada yoktur; celbini talep ediyorum.

2. TCK m. 179/3, emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmayı arar. [Ölçüm 1,00 promilin altındadır / hiç yapılmamıştır / usule aykırıdır.] Dosyada dikkat, denge ve refleksime ilişkin tıbbi muayene bulunmadığından suçun unsurları şüpheden uzak biçimde ispatlanamamıştır.

3. [Varsa] Olay anında araç [park hâlindeydi / başka bir kişi tarafından kullanılıyordu]. Tanık [ad-soyad, adres] dinlenmeli, [yer] kamera kayıtları celbedilmelidir.

4. Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetim yoktur. [Meslek, aile ve gelir durumu.]

HUKUKİ NEDENLER: TCK m. 7, 50, 51, 52, 62, 179/3; KTK m. 48; CMK m. 223, 231, 251.

DELİLLER: Ölçüm fişi ve tutanak, kalibrasyon belgesi, [kan tahlili raporu], tanık beyanı, kamera kayıtları, adli sicil kaydı.

SONUÇ VE İSTEM: Öncelikle BERAATİME; mahkeme aksi kanaatte ise cezanın alt sınırdan belirlenmesine, TCK m. 62 ve CMK m. 251/3 indirimlerinin uygulanmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini, HAGB uygulanmasına karşı çıkmadığımı CMK m. 251/4 uyarınca beyan ederek; bu mümkün değilse cezanın TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilmesini veya TCK m. 51 uyarınca ertelenmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

Sanık [Ad Soyad] – İmza

Dilekçe tebliğden itibaren iki hafta içinde mahkeme kalemine veya UYAP üzerinden verilir. Genel usulde aynı dilekçe, CMK m. 251 atıfları çıkarılarak duruşmadan önce verilebilir.

Uygulamada sık yapılan hatalar nelerdir?

Alkollü araç kullanma dosyalarında sık yapılan hatalar, sürenin kaçırılması, ölçüm belgelerinin incelenmemesi ve ceza seçeneklerinin istenmemesidir. Bu hatalar çoğu zaman beraat ihtimalinden çok, sanığın lehine olan indirim ve ceza seçeneklerini ortadan kaldırır; dosyada sonradan düzeltilmeleri de çoğu kez mümkün olmaz.

  • İki haftalık yazılı savunma süresini kaçırmak.
  • Savcılık ifadesinde aracı kullandığını kabul edip yargılamada farklı bir anlatıma geçmek.
  • HAGB’ye karşı çıkılmadığını yazmamak; basit yargılamada bu beyan HAGB’nin şartıdır.
  • Sonucu değiştirmeyecek bir itiraz için basit yargılama hükmüne itiraz etmek: incelenen Yargıtay dosyalarında itiraz sonrası kurulan hükümlerde dörtte bir indirim uygulanmamıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Alkollü araç kullanma savunma dilekçesi kaç gün içinde verilir?

Basit yargılama usulünde iddianame tebliğ edildikten sonra savunma iki hafta içinde yazılı olarak verilir (CMK m. 251/2). Süre geçerse mahkeme duruşma yapmadan karar verebilir. Genel usulde savunma duruşmada yapılır; yazılı dilekçe duruşmadan önce de sunulabilir.

Kaç promilde alkollü araç kullanma suç olur?

KTK m. 48/6’ya göre 1,00 promilin üzerinde alkollü sürücü hakkında TCK m. 179/3 uygulanır. Hususi otomobilde 0,50 ile 1,00 promil arasında, kaza yoksa kural olarak yalnız 25.000 TL idari para cezası ve altı ay ehliyet geri alma uygulanır.

TCK 179/3 cezası paraya çevrilir mi?

Şartları varsa evet. Hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapistir ve TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilebilir; bir gün karşılığı 100-500 TL’dir. HAGB verilen hükümde çevirme yapılmaz.

Alkollü araç kullanmada HAGB verilir mi?

Verilebilir. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa ve kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet yoksa mahkeme HAGB’ye karar verebilir (CMK m. 231/5-6). Denetim süresi beş yıldır; basit yargılamada sanığın yazılı olarak karşı çıkmaması gerekir.

Alkolmetreye üflemeyi reddetmek avantaj sağlar mı?

Hayır. KTK m. 48/9 uyarınca ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl geri alınır. Kazaya karışan sürücüden ayrıca kan veya benzeri örnek alınabilir; ret, alkollü sürüşten daha ağır idari sonuç doğurur.

Basit yargılamada verilen karara itiraz edersem ne olur?

İtiraz üzerine duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılama yapılır. İncelenen Yargıtay dosyalarında itiraz sonrası kurulan hükümlerde dörtte bir indirim uygulanmamıştır. İtiraz kararı, beraat ihtimali ile kaybedilecek indirim karşılaştırılarak verilmelidir.

Dosyanızdaki ölçüm ve ceza seçeneklerini birlikte değerlendirelim

İddianame, ölçüm fişi ve tutanaklar üzerinden dosyanıza uygun savunmayı ve HAGB, erteleme ya da adli para cezası seçeneklerini değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz.

Yazar Hakkında

Av. Burakhan Çalışkan, Kartal’daki Çalışkan Hukuk Bürosu’nda ceza hukuku alanında çalışmaktadır. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda savcılık ifadesi, basit yargılamada yazılı savunma, alkol ölçümünün usul denetimi ile HAGB ve adli para cezası seçenekleri üzerine çalışmalar yürütmektedir. Bu yazı, TCK m. 179’un 7550 sayılı Kanun sonrası metni, KTK m. 48’in 7574 sayılı Kanun sonrası metni ve tam metni incelenen üç Yargıtay kararı esas alınarak hazırlanmıştır.

Av. Burakhan Çalışkan
Av. Burakhan Çalışkan
AVUKAT · İSTANBUL BAROSU · ÇALIŞKAN HUKUK BÜROSU, KARTAL

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.

Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Whatsapp
Burakhan Çalışkan
Burakhan Çalışkan
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?