Kısa cevap: Seri muhakeme usulü, CMK 250’de sayılan suçlarda savcının teklif ettiği cezayı şüphelinin avukatı yanında kabul etmesiyle davanın duruşma yapılmadan bitirildiği hızlandırılmış bir usuldür. Kabul ederseniz savcının belirlediği temel ceza yarı oranında indirilir; ceza koşulları varsa paraya çevrilebilir, ertelenebilir veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir. Kabul etmezseniz dosya genel hükümlere göre iddianameyle mahkemeye gider.
- Seri muhakeme yalnız CMK 250/1’de tek tek sayılan suçlarda uygulanır; liste 7533 ve 7571 sayılı Kanunlarla daraltılmıştır.
- Teklifin kabulü ancak müdafi huzurunda geçerlidir; avukatı olmayana baro avukatı görevlendirilir.
- Kabulde temel ceza yarıya iner ve mahkeme savcının istediğinden ağır ceza veremez.
- Reddetmek cezayı artırmaz; kabul beyanları sonraki yargılamada delil olarak kullanılamaz.
- Mahkemenin hükmüne iki hafta içinde itiraz edilebilir, ancak inceleme sınırlıdır.
“Seri muhakeme usulü nedir” sorusu çoğunlukla alkollü araç, ruhsatsız silah veya bıçak dosyasında savcılıktan “seri muhakeme bürosuna gelin” daveti alan kişilerin sorusudur. Aşağıda kapsam, indirim hesabı, HAGB, avukat zorunluluğu, ret ve itiraz Yargıtay kararlarıyla anlatılmaktadır.
Seri muhakeme teklifi tek görüşmede kabul ya da ret ile sonuçlanır; savcının önerdiği ceza ve HAGB şartı imzadan önce değerlendirilmelidir.
Seri muhakeme usulü nedir?
Seri muhakeme usulü, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 250’de düzenlenen ve soruşturma sonunda savcının belirlediği yaptırımı şüphelinin müdafii huzurunda kabul etmesi hâlinde mahkemenin duruşma açmadan hüküm kurduğu alternatif bir muhakeme yoludur. 24.10.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7188 sayılı Kanunla getirilmiş, 7331 sayılı Kanunla 2021’de değiştirilmiştir.
Usul bir pazarlık değildir: savcı cezayı kanundaki sınırlar arasında TCK 61/1 ölçütleriyle belirler, şüpheli yalnızca kabul eder ya da reddeder. Anayasa Mahkemesi de usulü, teklifin kabulüne hukuki sonuç bağlanan istisnai bir yol olarak nitelendirmiştir.
Seri muhakeme usulü hangi suçlarda uygulanır?
Seri muhakeme usulü yalnızca CMK 250/1’de sayılan dokuz TCK suçunda ve beş özel kanundaki suçlarda uygulanır; listede olmayan suçta savcı bu usulü öneremez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE) şartları varsa öncelik ondadır; seri muhakeme ancak erteleme kararı verilmezse devreye girer.
“(3) Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır.”
CMK m. 250/3
Listede iki güncel değişiklik var: 7533 sayılı Kanun (RG 30.11.2024) 6136 m. 13’ün 1. ve 5. fıkralarını çıkardı, yalnız evde veya işyerinde tek silahı düzenleyen 13/3 kaldı. 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025) ise TCK 170’i birinci ve üçüncü fıkrayla sınırladı; toplu yerde işlenen 170/2 kapsam dışıdır. Ruhsatsız silahın cezaları için ruhsatsız silah bulundurmanın cezası yazısına bakabilirsiniz.
Listede olmayan suçlara örnek olarak çalıntı mal satın alma verilebilir; bu suç için bkz. çalıntı telefon almak suç mu (TCK 165).
Seri muhakeme usulü nasıl işler?
Seri muhakeme usulü beş aşamada işler: şüpheli bilgilendirilir, savcı teklif yapar, şüpheli müdafii huzurunda kabul eder, savcı talep yazısını asliye ceza mahkemesine gönderir ve mahkeme şüpheliyi avukatıyla dinleyip hüküm kurar. Teklif çoğu adliyede “seri muhakeme bürosu”nda yapılır.
SERİ MUHAKEMEDE TEKLİFTEN HÜKME SÜREÇ
Mahkeme yalnızca onay makamı değildir: delilleri mahkûmiyete yeterli görmezse talebi reddeder ve dosyayı savcılığa geri gönderir.
Seri muhakemede ceza ne kadar indirilir?
Kısa Cevap: Seri muhakeme usulünde Cumhuriyet savcısı, suçun alt ve üst sınırı arasında TCK 61/1’e göre bir temel ceza belirler, varsa zincirleme suç artırımını uygular ve çıkan cezayı yarı oranında indirir. Bu indirim CMK 250/4’ten gelir; mahkeme talep yazısındaki yaptırımdan daha ağır bir ceza veremez.
Aşağıdaki örnek, alt sınırdan temel ceza belirlenen bir alkollü sürüş dosyasında üç yolun sonucunu kanundaki oranlarla gösterir.
TCK 52/2 uyarınca günlük tutar 100-500 TL arasında belirlenir; paraya çevirme TCK 50’ye göre takdirîdir, otomatik değildir. Alkollü sürüşteki idari yaptırımlar için alkollü araç kullanma cezası yazısına bakılabilir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 26.09.2023 tarihli, 2023/2145 Esas, 2023/3321 Karar sayılı kararına konu dosyada TCK 179/3’ten seri muhakemeyle 2 ay 15 gün hapis verilmiş ve hükmün açıklanması geri bırakılmıştı; denetim süresinde kasıtlı suç işlenince hüküm açıklandı. Daire, açıklanan hükmün de CMK 250/14 uyarınca itiraza tabi olduğunu belirterek itirazı incelemeyen ağır ceza kararını kanun yararına bozdu. Karar, 7550 sayılı Kanun değişikliğinden öncedir.
Seri muhakemede HAGB, erteleme veya paraya çevirme olur mu?
Seri muhakemede hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi ve hapsin paraya çevrilmesi mümkündür. CMK 250/5 uyarınca savcı, indirimli hapis cezasını koşulları varsa TCK 50’ye göre seçenek yaptırıma çevirebilir veya TCK 51’e göre erteleyebilir; CMK 250/6 ise CMK 231’in kıyasen uygulanmasına izin verir.
HAGB için 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026) yeniden yazılan CMK 231 geçerlidir: ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para olmalı, kişi daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamalı ve zarar giderilmelidir. HAGB’de beş yıl denetim süresi işler. Şartların ayrıntısı için HAGB rehberi (CMK 231) incelenebilir.
Seçenekler aynı sonucu doğurmaz: HAGB CMK 231/13 uyarınca ayrı sisteme, ertelenen veya paraya çevrilen ceza ise 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 4 uyarınca adli sicile kaydedilir.
Seri muhakemede avukat zorunlu mu?
Evet, seri muhakemede avukat zorunludur: CMK 250/3 uyarınca teklif ancak şüphelinin müdafii huzurunda kabul edilirse usul uygulanır ve CMK 250/9 uyarınca mahkeme de şüpheliyi müdafii huzurunda dinler. Kendi avukatı olmayan şüpheliye, istemi aranmaksızın baro aracılığıyla bir müdafi görevlendirilir.
Müdafi; suçun kapsamda olup olmadığını, temel cezanın neden alt sınırdan ayrıldığını ve HAGB şartlarını kontrol eder.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 22.12.2021 tarihli, 2020/9408 Esas, 2021/23293 Karar sayılı kararında, 6136 sayılı Kanun’a aykırılık dosyasında şüpheli seri muhakeme teklifini savcı huzurunda avukatsız reddetmiş, savcılık da iddianame düzenlemişti. Mahkeme iddianameyi bu gerekçeyle iade etmişti. Daire, müdafi zorunluluğunun yalnız kabul için arandığını, ret için böyle bir düzenleme bulunmadığını belirterek iadeyi onaylayan itiraz kararını kanun yararına bozdu.
Seri muhakemeyi kabul etmezsem ne olur?
Seri muhakeme teklifini kabul etmeyen şüpheli hakkında soruşturma genel hükümlere göre sonuçlandırılır: savcı yeterli şüphe görürse iddianame düzenler ve dava asliye ceza mahkemesinde duruşmalı olarak görülür. Ret cezayı artırmaz; yalnızca yarı oranındaki indirim kaybedilir ve beraat ihtimali açık kalır.
CMK 250/10 uyarınca usul tamamlanamazsa kabul beyanları ve usul belgeleri sonraki yargılamada delil olarak kullanılamaz. Üst sınırı iki yıl veya daha az olan suçlarda mahkeme ayrıca CMK 251’deki basit yargılamayı uygulayabilir; mahkûmiyette ceza dörtte bir indirilir. Basit yargılama hükmüne itiraz için CMK 252 itiraz dilekçesi örneği yazısına bakılabilir.
Seri muhakeme davetine gitmezsem ne olur?
Seri muhakeme davetine gitmemek suç değildir; teklif yapılamazsa soruşturma genel hükümlere göre yürür ve indirim imkânı kaybedilir. Teklifi kabul ettikten sonra mahkemedeki dinlemeye mazeretsiz gelmeyen şüpheli ise CMK 250/9 uyarınca usulden vazgeçmiş sayılır.
CMK 250/13 uyarınca şüpheli resmî mercilere bildirdiği adreste bulunmuyorsa veya yurt dışındaysa usul uygulanmaz. Fıkradaki “ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması” ibaresi, tebligat güvencesi olmadan indirim hakkını kaybettirdiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinin 10.09.2025 tarihli, 2025/51 Esas, 2025/184 Karar sayılı kararıyla iptal edildi. Karar 03.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal dokuz ay sonra, 03.09.2026’da yürürlüğe girdi.
Seri muhakeme kararına itiraz edilebilir mi?
Seri muhakeme usulünde mahkemenin kurduğu hükme CMK 250/14 uyarınca itiraz edilebilir; istinaf veya temyiz yolu açık değildir. Ayrı süre öngörülmediğinden CMK 268/1 uyarınca itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye yapılır ve asliye ceza kararını yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler.
İtiraz merciinin inceleme alanı dardır: merci, CMK 250/3 ve 250/9 yönünden suçun kapsamda olup olmadığına, teklifin müdafii huzurunda kabul edilip edilmediğine ve delillerin mahkûmiyete yeterliliğine bakar.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 09.10.2025 tarihli, 2025/5854 Esas, 2025/7528 Karar sayılı kararında, ruhsatsız silah bulundurma suçundan seri muhakemeyle 6 ay hapis ve 300 TL adli para verilmiş, ağır ceza mahkemesi itirazı TCK 62 takdiri indiriminin tartışılmadığı gerekçesiyle kabul etmişti. Daire, TCK 62’nin mahkemenin takdirinde olduğunu ve merciin incelemesinin suçun kapsamda olup olmadığı ile CMK 250/3 şartlarıyla sınırlı bulunduğunu belirtti; suçun TCK 191 ile birlikte işlendiğinin ise bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini ekleyerek kararı kanun yararına bozdu. Olay, 7533 sayılı Kanunun 6136 m. 13/1’i kapsamdan çıkarmasından öncedir.
Hangi durumlarda seri muhakeme uygulanmaz?
Seri muhakeme usulü, suç listede olsa bile CMK 250/11-13’te sayılan hâllerde uygulanmaz: iştirak hâlinde işlenen suçta şüphelilerden biri reddederse, kapsamdaki suç kapsam dışı başka bir suçla birlikte işlenmişse, yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı varsa ve şüpheli beyan ettiği adreste bulunmuyor ya da yurt dışındaysa usul işletilmez.
Sağır ve dilsizlik hâli ise Anayasa Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli, 2024/66 Esas, 2024/188 Karar sayılı kararıyla engel olmaktan çıkarıldı; iptal 10.03.2025’te yürürlüğe girdi. Şikâyete bağlı ve uzlaşmaya tabi suçlarda ise önce uzlaştırma (CMK 253) yolu işletilir.
Uygulamada sık yapılan hatalar
Seri muhakeme dosyalarında sık karşılaşılan hatalar, teklifin tek görüşmede ve yaptırımın türüne bakılmadan kabul edilmesinden doğar:
- Teklif edilen yaptırımın HAGB mi, erteleme mi, adli para mı olduğuna bakmadan imzalamak; üçünün adli sicil sonucu farklıdır.
- Daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyeti olan kişinin HAGB beklemesi; CMK 231/6-a bu durumda HAGB’yi engeller.
- Dosyada kapsam dışı ikinci bir suç bulunduğu hâlde seri muhakemeyi kabul etmek; böyle bir hüküm itirazla bozulabilir.
- Delil yetersizliği belirgin dosyada yarı indirim için kabul etmek; kabul, mahkûmiyet hükmü sonucunu doğurur.
Teklif tutanağı, önerilen yaptırımın türü ve dosyadaki deliller birlikte incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Seri muhakeme usulünü kabul edersem sabıka kaydım olur mu?
Seri muhakeme hükmü bir mahkûmiyet hükmüdür; kesinleşen hapis veya adli para cezası 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 4 uyarınca adli sicile kaydedilir. Hükmün açıklanması geri bırakılırsa karar adli sicile değil, CMK 231/13 uyarınca bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir.
Avukatım yoksa seri muhakeme usulü uygulanabilir mi?
Evet. Teklifin kabulü için müdafi zorunludur, ancak şüphelinin kendi seçtiği bir avukatı olması şart değildir. Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği m. 11 uyarınca müdafii bulunmayan şüpheliye istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir. Soruşturmada görev yapan bu müdafi, mahkemedeki dinlemede de öncelikle görevlendirilir.
Seri muhakeme teklifini reddedersem ceza artar mı?
Hayır. Ret, cezayı artıran bir sebep değildir; yalnızca yarı oranındaki indirim imkânı kaybedilir ve dosya genel hükümlere göre iddianameyle mahkemeye gider. CMK 250/10 uyarınca seri muhakeme için verilen kabul beyanları ve belgeler sonraki yargılamada aleyhe delil olarak kullanılamaz.
Seri muhakeme kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
CMK 250/14 uyarınca mahkemenin seri muhakeme hükmüne itiraz edilebilir. Ayrı bir süre öngörülmediği için CMK 268/1’deki genel kural uygulanır: itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçeyle yapılır. İtiraz mercii yalnız kabulün usule uygunluğunu ve suçun kapsamda olup olmadığını inceler.
Alkollü araç kullanmada seri muhakeme uygulanır mı?
Evet. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle emniyetli sürüş yapamayacak hâlde araç kullanmak TCK 179/3 kapsamındadır ve CMK 250/1-a-3 uyarınca seri muhakeme usulüne tabidir. TCK 179/3’teki ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir; usul kabul edilirse savcının belirlediği temel ceza yarıya indirilir.
Seri muhakemede hapis cezası paraya çevrilir mi?
Evet, koşulları varsa. CMK 250/5 uyarınca savcı, yarı indirimden sonra kalan hapis cezasını TCK 50’ye göre adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevirebilir veya TCK 51’e göre erteleyebilir. Bir yıl veya daha kısa hapis kısa süreli sayılır; günlük tutar 100-500 TL arasında belirlenir.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, ceza hukuku alanında çalışan ve soruşturma evresindeki alternatif çözüm yollarına ilişkin dosyalarda müdafilik yapan bir avukattır. Seri muhakeme, basit yargılama, uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumların hangi suçlarda ve hangi şartlarla uygulanacağını, teklif edilen yaptırımın adli sicil sonuçlarını ve itiraz yollarını ele alan yazılar kaleme almaktadır. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde Kartal’da faaliyet göstermektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
